نهج البلاغه | تایپ

[DEnnAB]

هنگامي که نماز جماعت مي خواني، نه با طولاني کردن نماز مردم را پراکنده ساز و نه آنکه آنرا تباه سازي،

زيرا در ميان مردم، بيمار يا صاحب حاجتي وجود دارد. آنگاه که پيامبر ( ص ) مرا به يمن مي فرستاد از او پرسيدم،

با مردم چگونه نماز بخوانم؟ فرمود : « در حد توان ناتوانان نماز بگذار و بر مؤمنان مهربان باش ». هيچگاه خود را

فراوان از مردم پنهان مدار، که پنهان بودن رهبران، نمونه اي از تنگ نظري و کم اطلاعي در امور جامعه مي باشد.

نهان شدن از رعيت، زمامداران را از دانستن آنچه بر آنان پوشيده است، باز مي دارد. پس کار بزرگ، اندک و کار اندک،

بزرگ جلوه مي کند. زيبا، زشت و زشت، زيبا مي نمايد و باطل به لباس حق در آيد.

[DEnnAB]

همانا زمامدار، آنچه را که مردم از او پوشیده دارند نمی داند و حق را نیز نشانه ای نباشد تا با آن راست از دروغ

شناخته شود، و تو به هر حال یکی از آن دو نفر می باشی. یا خود را برای جانبازی در راه حق آماده کرده ای که

در این حال، نسبت به حق واجبی که باید بپردازیی یا کار نیکی که باید انجام دهی ترسی نداری، پس چرا خود را

پنهان می داری؟ و یا مردی بخیل و تنگ نظری، که در این صورت نیز مردم چون تو را بنگرند، مأیوس شده از درخواست

کردن باز مانند. با اینکه بسیاری از نیازمندی های مردم رنجی برای تو نخواهد داشت، که شکایت از ستم دارند یا

خواستار عدالتند، یا در خرید و فروش، خواهان انصافند.

[DEnnAB]

اخلاق رهبری با خویشاوندان

همانا زمامداران را خواص و نزدیکانی است که خودخواه و چپاولگرند و در معاملات انصاف ندارند. ریشه ستمکاریشان

را با بریدن اسباب آن بخششان، و به هیچکدام از اطرافیان و خویشاوندانت، زمینی را واگذار مکن و به گونه ای با

آنان رفتار کن که قراردادی به سودشان منعقد نگردد که به مردم زیان رساند، مانند آبیاری مزارع، یا زراعت مشترک،

که هزینه های آنرا بر دیگران تحمیل کنند،در آن صورت سودش برای آنان و عیب و ننگش در دنیا و آخرت برای تو خواهد ماند.

[DEnnAB]

حق را به صاحب حق، هرکس که باشد، نزدیک یا دور، بپرداز و در این کار شکیبا باش

و این شکیبایی را به حساب خدا بگذار، گرچه اجرای حق مشکلاتی برای نزدیکانت

فراهم آورد، تحمل سنگینی آنرا با یاد قیامت بر خود هموار ساز، زیرا تحمل آن پسندیده است.

و هرگاه رعیت بر تو بدگمان گردد، عذر خویش را آشکارا با آنان در میان بگذار وبا

این کار از بدگمانی نجاتشان ده، که این کار ریاضتی برای خودسازی تو، و مهربانی

کردن نسبت به رعیت است و این پوزش خواهی تو آنان را به حق وا می دارد.

[DEnnAB]

روش برخورد با دشمن

هرگز پیشنهادِ صلح دشمن را که خشنودی خدا در آن است، رد مکن، که آسایش رزمندگان

و آرامش فکری تو و امنیت کشور در صلح، تأمین می گردد.

لکن زنهار ! زنهار ! از دشمن خود پس از آشتی کردن، زیرا گاهی دشمن نزدیک می شود،

تا غافلگیر کند، پس دور اندیش باش و حسن ظن خود را متهم کن ( به دشمن سوء ظن داشته باش ) .

حال اگر پیمانی بین تو و دشمن منعقد گردید یا در پناه خود او را امان دادی، به عهد خویش

وفادار باش و بر آنچه بر عهده گرفتی، امانت دار باش و جان خود را سپر پیمان خود گردان،

زیرا هیچ یک از واجبات الهی همانند وفای به عهد نیست، که همه مردم جهان با تمام

اختلافاتی که در افکار و تمایلات دارند، در آن اتفاق نظر دارند، تا آنجا که مشرکین، به عهد

و پیمانی که در زمان جاهلیت با مسلمانان داشتند وفادار بودند، زیرا که آینده ناگوار

پیمان شکنی را آزمودند.

[DEnnAB]

پس هرگز پیمان شکن مباش و در عهد خود خیانت مکن و دشمن را فریب مده، زیرا کسی جز نادان بدکار،

بر خدا گستاخی روا نمی دارد. خداوند عهد و پیمانی که با نام او شکل می گیرد با رحمت خود مایه آسایش بندگان،

و پناهگاه امنی برای پناه آورندگان قرار داده است تا همگان به حریم امن آن روی بیاورند.

[DEnnAB]

پس فساد، خیانت و فریب، در عهد و پیمان راه ندارد. مبادا قرار دادی را امضا کنی که در آن برای دغل کاری و

فریب راه هایی وجود دارد و پس از محکم کاری و دقت در قرارداد نامه، دست از بهانه جویی بردار، مبادا مشکلات پیمانی

که بر عهده ات قرار گرفته و خدا آنرا بر گردنت نهاده، تو را به پیمان شکنی وادارد، زیرا شکیبایی تو در مشکلات

پیمان ها، که امید پیروزی در آینده راه به همراه دارد، بهتر از پیمان شکنی ای است که از کیفر آن می ترسی و در

دنیا و آخرت نمی توانی پاسخ گوی آن باشی.

[DEnnAB]

هشدار ها

هشدار از ریختن خون نا حق

از خون ریزی بپرهیز، و از خون ناحق پروا کن، که هیچ چیز همانند خون ناحق کیفر الهی را نزدیک، مجازات را بزرگ

نمی کند و نابودی نعمت ها را سرعت نمی بخشد و زوال حکومت را نزدیک نمی گرداند و روز قیامت، خدای سبحان

قبل از رسیدگی اعمال بندگان، نسبت به خون های ناحق ریخته شده داوری خواهد کرد، پس با ریختن خونی حرام،

حکومت خود را تقویت مکن.

[DEnnAB]

زیرا خون ناحق، پایه های حکومت را سست و پست می کند و بنیاد آنرا برکنده به دیگری منتقل

می سازد، و تو، نه در نزد من و نه در پیشگاه خداوند، عذری در خون ناحق خواهی داشت

چرا که کیفر آن قصاص است و از آن گریزی نیست.

اگر به خطا خون کسی را ریختی، یا تازیانه یا شمشیر، یا دستت دچار تندروی شد –

که گاه مشتی سبب کشتن کسی می گردد، چه رسد به بیش از آن – مبادا غرور قدرت

تو را از پرداخت خونبها به بازماندگان مقتول باز دارد !

[DEnnAB]

هشدار از خودپسندي

مبادا هرگز دچار خودپسندي گردي ! و به خوبي هاي خود اطمينان کني، و ستايش را دوست داشته

باشي، که اينها همه از بهترين فرصت هاي شيطان براي هجوم آوردن به توست و کردار نيک

نيکوکاران را نابود سازد.