کشف حلقه های مفقود «تاریخ شهرداری قزوین» در یک کتاب





کتاب «تاریخ شهرداری قزوین» تالیف مهدی نورمحمدی بر اساس اسناد تاریخی به جای مانده در بایگانی شهرداری قزوین منتشر شد. این کتاب حلقههای مفقود تاریخ پرتلاطم شهرداری قزوین را واکاوی میکند._
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «تاریخ شهرداری قزوین» به قلم مهدی نورمحمدی در قالب 6 فصل با عناوین «پیشینه احتساب در تمدن اسلامی»، «اقدامات بلدی در قزوین پیش از تاسیس بلدیه»، «تاریخ بلدیه و شهرداری قزوین»، «شهرداران قزوین»، «تاریخچه عمارت شهرداری» و «شهرداری در آیینه اسناد» تهیه و تنظیم شده است.

در نخستین فصل کتاب موضوعهایی چون حسبه در حکومت اسلامی، وظایف محتسب و سازمان حسبه، کتابهای حسبه و آیین شهرداری مورد بحث قرار میگیرد. امر به معروف و نهی از منکر، امور مساجد، نظارت بر کفار ذمی، آداب کفن و دفن مردگان، تذکر به رعایت حقوق عمومی در معابر، نظارت بر دستگاه قضایی و نحوه جلب متهم برخی از وظایف محتسب است که در این کتاب به آنها اشاره شده است.

فصل دوم کتاب اقدامات بلدی در قزوین را از قرون اولیه اسلامی تا پیش از تاسیس بلدیه در این شهر بررسی میکند. در این فصل همچنین محلههای قزوین، کدخدایان این محلهها و دروازههای این شهر معرفی میشوند.

«تاریخ بلدیه و شهرداری در قزوین» در فصل بعدی کتاب مورد بررسی قرار میگیرد. در بخشی از این فصل درباره تغییر نام بلدیه به شهرداری میخوانیم: «از تاریخ 10 خرداد سال 1314 خورشیدی، بنا به تصویب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نام بلدیه به شهرداری تغییر یافت، اما از آنجا که لفظ بلدیه سالها مورد استفاده قرار گرفته بود، تا چندین ماه بعد، همچنان در روزنامهها و محاورات مردمی از این واژه استفاده میشد، تا اینکه به تدریج، کلمه شهرداری قبول عام یافت و جایگزین بلدیه شد.»

نویسنده در فصل چهارم به معرفی شهرداران قزوین میپردازد. «روسای بلدیه و شهرداران قزوین از ابتدا تا کنون»، «زندگینامه برخی از روسای بلدیه و شهرداران قزوین»، «شورای شهر»، «انجمن بلدیه در سالهای 1309 تا 1313» و «اعتراض و انقلاب در جلسه» برخی از مهمترین عناوین این فصل کتاب را تشکیل میدهند.

در فصل پنجم تاریخچه عمارت شهرداری و کاربریهای سالن عمارت بلدیه مانند پذیرایی از مهمانان عالیرتبه، اجرای نمایش و کنسرت، برگزاری جشن و برگزاری امتحانات مدارس بررسی میشود.

«شهرداری و آمارگیری از درختان شهر»، «شهرداری و ساماندهی گورستانهای متروک»، «شهرداری و خرید ماشین آتشنشانی»، «شهرداری و خشکهپزیها»، «شهرداری و اعلان اوزان جدید»، «شهرداری و اعلان نرخ سلمانیها»، «شهرداری و نانواییها» و «شهرداری و بوجاریها» برخی از عناوین آخرین فصل کتاب را شامل میشوند که نویسنده با استفاده از اسناد تاریخی به آنها پرداخته است.

در بخشی از کتاب درباره پیشینه عمارت شهرداری قزوین آمده است: «پس از خروج انگلیسیها از قزوین، عمارت لالهزار در حدود سال 1300 خورشیدی در اختیار حکومت ایران قرار گرفت و مدتی محل استقرار نیروهای امنیه (ژاندارمری) بود، تا اینکه طی صورت جلسه مورخه 16 خرداد 1306 هیات وزیران، با تمامی متعلقات و اثاثیه، برای اختصاص به مدرسه دولتی، تحویل وزارت معارف شد. سرانجام رضا شاه که در ششم شهریور سال 1306 به قزوین آمده و در عمارت لالهزار اقامت کرده بود، دستور داد این بنا به بلدیه اختصاص یابد.»

چاپ نخست کتاب «تاریخ شهرداری قزوین» تالیف مهدی نورمحمدی در 335 صفحه با شمارگان سه هزار و صد نسخه و بهای 20 هزار تومان از سوی انتشارات سایهگستر راهی بازار کتاب شد.