PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : آشنایی با رشته های دانشگاهی



صفحه ها : [1] 2 3 4 5 6 7 8 9 10

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:59
سلام
در این تاپیک به بررسی رشته های تحصیلی در تمامی گرایش ها می پردازم و بعد معرفی دانشگاهها به ترتیب حروف الفبا و سپس راهکارهای قبولی در کنکور را خواهم گفت.
مطالب به نقل از مشاوران برتر در آموزشگاههای معروف تهران می باشد.

دوستان خواهشاً پست اضافی ندید و برای سودمند بودن پست از دکمه تشکر استفاده کنید تا تاپیک روال عادی خودش را طی کند.

اوّل رشته های تحصیلی : شما باید ابتدای امر با رشته های تحصیلی گروه آموزشی مربوطه خود آشنا شوید.

رشته های علوم ریاضی و فنی که در این تاپیک بررسی می شوند به همراه آدرس صفحه آنها با توضیحات در همین تاپیک :

رشته شماره 1 : مهندسی برق (تمامی گرایش ها) : صفحه اول
رشته شماره 2 : مهندسی مکانیک (تمامی گرایش ها) : صفحه اول
رشته شماره 3 : مهندسی عمران (تمامی گرایش ها) : صفحه دوم
رشته شماره 4 : مهندسی فناوری اطلاعات (IT) : صفحه دوم
رشته شماره 5 : مهندسی صنایع (تمامی گرایش ها) : صفحه دوم
رشته شماره 6 : مهندسی کامپیوتر (تمامی گرایش ها) : صفحه دوم
رشته شماره 7 : مهندسی معماری : صفحه دوم
رشته شماره 8 : مهندسی مواد (متالوژی و سرامیک) : صفحه دوم
رشته شماره 9 : مهندسی هوافضا : صفحه دوم
رشته شماره 10 : مهندسی نفت : صفحه دوم
رشته شماره 11 : مهندسی شیمی : صفحه سوم
رشته شماره 12 : مهندسی کشاورزی : صفحه سوم
رشته شماره 13 : مهندسی پزشکی : صفحه سوم
رشته شماره 14 : مهندسی شهرسازی : صفحه سوم
رشته شماره 15 : مهندسی راه آهن : صفحه سوم
رشته شماره 16 : مهندسی سیستم : صفحه سوم
رشته شماره 17 : مهندسی پلیمر : صفحه سوم
رشته شماره 18 : مهندسی نساجی : صفحه سوم
رشته شماره 19 : مهندسی معدن : صفحه سوم
رشته شماره 20 : مهندسی دریا : صفحه سوم
رشته شماره 21 : مهندسی اپتیک و لیزر : صفحه چهارم
رشته شماره 22 : مهندسی ایمنی و بازرسی فنی : صفحه چهارم
رشته شماره 23 : مهندسی آبیاری : صفحه چهارم
رشته شماره 24 : تأسیسات حرارتی و برودتی : صفحه چهارم
رشته شماره 25 : مخابرات دریایی : صفحه چهارم
رشته شماره 26 : صنایع ایمنی : صفحه چهارم
رشته شماره 27 : ماشین ابزار : صفحه چهارم
رشته شماره 28 : ماشین های کشاورزی : صفحه چهارم
رشته شماره 33 : مهندسی ژنتیک : صفحه پنجم

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:02
رشته های گروه آموزشی علوم ریاضی (بخش دوم : علوم پایه)

رشته شماره 29 : ریاضی (تمامی گرایش ها) : صفحه چهارم
رشته شماره 30 : فیزیک (تمامی گرایش ها) : صفحه چهارم
رشته شماره 31 : آمار : صفحه پنجم
رشته شماره 32 : علوم کامپیوتر : صفحه پنجم

رشته های گروه آموزشی زبان :

رشته شماره 142 : زبان انگلیسی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 143 : زبان فرانسه : صفحه شانزدهم
رشته شماره 144 : زبان ایتالیایی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 145 : زبان آلمانی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 146 : زبان روسی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 147 : زبان اسپانیایی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 148 : زبان ارمنی : صفحه شانزدهم

رشته های مشترک :

رشته شماره 149 : مدیریت : صفحه هفدهم
رشته شماره 150 : علوم اقتصادی : صفحه هفدهم
رشته شماره 151 : مدیریت دولتی : صفحه هفدهم
رشته شماره 152 : مدیریت جهانگردی و هتلداری : صفحه هفدهم
رشته شماره 153 : مدیریت امور بانکی : صفحه هفدهم
رشته شماره 154 : حسابداری : صفحه هفدهم
رشته شماره 155 : کتابداری و اطلاع رسانی : صفحه هفدهم
رشته شماره 156 : بیوتکنولوژی : صفحه هفدهم
رشته شماره 157 : تربیت بدنی : صفحه هجدهم
رشته شماره 158 : روانشناسی : صفحه هجدهم
رشته شماره 159 : کاردانی مدیریت صنعتی : صفحه هجدهم

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:03
گروه آموزشی علوم تجربی (قسمت اوّل : پزشکی)

رشته شماره 34 : پزشکی : صفحه پنجم
رشته شماره 35 : دندانپزشکی : صفحه پنجم
رشته شماره 36 : داروسازی : صفحه پنجم
رشته شماره 37 : رادیولوژی : صفحه پنجم
رشته شماره 38 : دامپزشکی : صفحه پنجم
رشته شماره 46 : پرستاری : صفحه ششم
رشته شماره 47 : فیزیوتراپی : صفحه ششم
رشته شماره 48 : مامایی : صفحه ششم
رشته شماره 49 : اعضای مصنوعی : صفحه ششم
رشته شماره 50 : فوریت های پزشکی : صفحه ششم
رشته شماره 51 : هوشبری : صفحه هفتم
رشته شماره 52 : کاردرمانی : صفحه هفتم
رشته شماره 53 : گفتار درمانی : صفحه هفتم
رشته شماره 54 : بینایی سنجی : صفحه هفتم
رشته شماره 55 : شنوایی سنجی : صفحه هفتم
رشته شماره 56 : علوم آزمایشگاهی : صفحه هفتم
رشته شماره 57 : تکنولوژی پرتو درمانی : صفحه هفتم
رشته شماره 58 : ارشد ناپیوسته پزشکی ورزشی : صفحه هفتم
رشته شماره 59 : مدارک پزشکی : صفحه هفتم
رشته شماره 60 : کاردانی تکنولوژی پزشکی هسته ای : صفحه هفتم
رشته شماره 62 : مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی : صفحه هشتم
رشته شماره 63 : گیاه پزشکی : صفحه هشتم
رشته شماره 64 : گیاهان دارویی : صفحه هشتم
رشته شماره 66 : ارشد اپیدمیولوژی : صفحه هشتم
رشته شماره 69 : تکنولوژی پرتو شناسی : صفحه نهم
رشته شماره 74 : میکروبیولوژی ژنتیک : صفحه نهم
رشته شماره 76 : ارشد مدیریت توانبخشی : صفحه نهم
رشته شماره 77 : ارشد ناپیوسته ویروس شناسی : صفحه نهم
رشته شماره 78 : ارشد ناپیوسته خون شناسی و بانک خون : صفحه نهم
رشته شماره 79 : بهداشت حرفه ای : صفحه دهم

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:04
گروه آموزشی علوم تجربی (قسمت دوم : غیر پزشکی)

رشته شماره 39 : فضای سبز : صفحه پنجم
رشته شماره 40 : اقتصاد کشاورزی : صفحه پنجم
رشته شماره 41 : دامپروری : صفحه ششم
رشته شماره 42 : دبیر جغرافیا : صفحه ششم
رشته شماره 43 و 68 : باغبانی : صفحه ششم و هشتم
رشته شماره 44 : شیمی : صفحه ششم
رشته شماره 45 : علوم دامی : صفحه ششم
رشته شماره 61 : مهندسی منابع طبیعی : صفحه هشتم
رشته شماره 65 : پرورش طیور : صفحه هشتم
رشته شماره 67 : بهداشت محیط : صفحه هشتم
رشته شماره 70 : جنگلداری : صفحه نهم
رشته شماره 71 : دامپروری : صفحه نهم
رشته شماره 72 : زراعت : صفحه نهم
رشته شماره 73 : شیلات : صفحه نهم
رشته شماره 75 : زیست شناسی : صفحه نهم
رشته شماره 80 : خاک شناسی : صفحه دهم
رشته شماره 81 : رفاه اجتماعی : صفحه دهم
رشته شماره 82 : زمین شناسی : صفحه دهم
رشته شماره 83 : علوم و صنایع غذایی : صفحه دهم
رشته شماره 84 : علوم تشریحی : صفحه دهم
رشته شماره 85 : علوم تغذیه : صفحه دهم
رشته شماره 86 : علوم دامی : صفحه دهم

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:04
گروه آموزشی علوم انسانی :

رشته شماره 87 : علوم سیاسی : صفحه دهم
رشته شماره 88 : فقه و اصول اسلامی : صفحه دهم
رشته شماره 89 : فقه و حقوق اسلامی : صفحه یازدهم
رشته شماره 90 : فلسفه : صفحه یازدهم
رشته شماره 91 : مددکاری اجتماعی : صفحه یازدهم
رشته شماره 92 : مشاوره و راهنمایی : صفحه یازدهم
رشته شماره 93 : مطالعات خانواده : صفحه یازدهم
رشته شماره 94 : کودکان استثنایی : صفحه یازدهم
رشته شماره 95 : کاردانی امور مالیاتی و مالی : صفحه یازدهم
رشته شماره 96 : کاردانی بیمه : صفحه یازدهم
رشته شماره 97 : آماد (سیستم تأمین و توزیع کالا) : صفحه یازدهم
رشته شماره 98 : اقتصاد حمل و نقل : صفحه یازدهم
رشته شماره 99 : الهیّات و معارف اسلامی : صفحه دوازدهم
رشته شماره 100 : امور دفتر منشیگری : صفحه دوازدهم
رشته شماره 101 : تاریخ : صفحه دوازدهم
رشته شماره 102 : امور گمرکی : صفحه دوازدهم
رشته شماره 103 : ادبیات داستانی : صفحه دوازدهم
رشته شماره 104 : تربیت دبیر قرآن : صفحه دوازدهم
رشته شماره 105 : جغرافیای انسانی : صفحه دوازدهم
رشته شماره 106 : جغرافیا : صفحه دوازدهم
رشته شماره 107 : حقوق : صفحه دوازدهم
رشته شماره 108 : حقوق کنسولی : صفحه دوازدهم
رشته شماره 109 : حسابداری مالیاتی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 110 : حسابداری حسابرسی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 111 : زبان و ادبیات فارسی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 112 : زبان و ادبیات عرب : صفحه سیزدهم
رشته شماره 113 : روابط سیاسی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 114 : علوم قرآن و حدیث : صفحه سیزدهم
رشته شماره 115 : علوم قضایی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 116 : علوم اقتصاد و اقتصاد کشاورزی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 117 : علوم انتظامی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 118 : علوم اجتماعی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 119 : علوم ارتباطات اجتماعی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 120 : علوم تربیتی : صفحه چهاردهم

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:06
گروه آموزشی هنر :

رشته شماره 121 : موزه داری : صفحه چهاردهم
رشته شماره 122 : مجسمه سازی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 123 : مرمت و احیای بناهای تاریخی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 124 : مرمت آثار تاریخی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 125 : نقاشی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 126 : نوازندگی سازهای ایرانی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 127 : نوازندگی سازهای جهانی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 128 : نمایش : صفحه چهاردهم
رشته شماره 129 : هنرهای تجسمی : صفحه پانزدهم
رشته شماره 130 : هنرهای سنتی : صفحه پانزدهم
رشته شماره 131 : کارشناسی فرش : صفحه پانزدهم
رشته شماره 132 : گرافیک : صفحه پانزدهم
رشته شماره 133 : باستان شناسی : صفحه پانزدهم
رشته شماره 134 : تولید سیما : صفحه پانزدهم
رشته شماره 135 : راهنمای موزه ها : صفحه پانزدهم
رشته شماره 136 : سینما : صفحه پانزدهم
رشته شماره 137 : صنایع دستی : صفحه پانزدهم
رشته شماره 138 : طراحی پارچه : صفحه پانزدهم
رشته شماره 139 : طراحی صنعتی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 140 : طراحی و چاپ : صفحه شانزدهم
رشته شماره 141 : عکاسی : صفحه شانزدهم

yassii
1390,06,18, ساعت : 14:11
رشته مواد رو ناقص نوشتي ،مواد 3 تا گرايش داره :متاورژي صنعتي ،متالورژي استخراجي و سراميك.
بابت پست اضافيم معذرت:-2-41-: ولي ديدم نيازه كه بگم.:-2-38-:

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:14
رشته شماره 1 : مهندسی برق

مطالب زیر به نقل از اساتید مسلم این رشته است.

هدف و ماهيت

يكي از بهترين تعريف هايي كه از مهندسي برق شده است، اين است كه محور اصلي فعاليت هاي مهندسي برق، تبديل يك سيگنال به سيگنال ديگر است. البته اين سيگنال ممكن است شكل موج ولتاژ يا شكل موج جريان و يا تركيب ديجيتالي يك بخش از اطلاعات باشد.

براي مثال وقتي ما با تلفن صحبت مي کنيم در مرحله اول به دستگاهي به نام ميکروفون نياز داريم که صحبت هاي ما را تبديل به سيگنال هاي الکتريکي کند تا اين سيگنال ها به خطوط تلفن منتقل گردد. سپس در طرف ديگر به دستگاهي نياز داريم که سيگنال هاي رسيده را به سيگنال?هاي صوتي تبديل کند تا فرد مقابل بتواند صداي ما را بشنود و مکالمه تلفني برقرار گردد .

انرژي اگر بنيادي ترين ركن اقتصاد نباشد، يكي از اركان اصلي آن به شمار مي آيد و در اين ميان برق به عنوان عالي ترين نوع انرژي جايگاه ويژه?اي دارد. تا جايي كه در دنياي امروز ميزان توليد و مصرف اين انرژي در شاخه توليد، شاخص رشد اقتصادي جوامع و در شاخه خانگي و عمومي يكي از معيارهاي سنجش رفاه محسوب مي شود.

به همين دليل در بسياري از كشورها ، صنعت برق به عنوان صنعت مادر يا مادر صنايع به شمار مي آيد . صنعتي که براي توسعه و پيشرفت نيازمند نيروهاي جوان ، کارآمد و داراي تحصيلات عالي است و از همين رو در دانشگاههاي معتبر جهان رشته مهندسي برق يکي از رشته هاي مهم ، علمي و کاربردي مي باشد .

دانش آموختگان اين رشته مي توانند در زمينه هاي طراحي، ساخت، بهره برداري، نظارت، نگهداري، مديريت و هدايت عمليات سيستم هاعمل نمايند.

توانايي هاي مورد نياز و قابل توصيه

توانايي علمي :

مهندسي برق نيز مانند مابقيرشته هاي مهندسي بر مفاهيم فيزيكي و اصول رياضيات استوار است و هر چه دانشجويانبهتر اين مفاهيم را درك كنند، مي توانند مهندس بهتري باشند. در اين ميان گرايش الكترونيك وابستگي شديدي به فيزيك بخصوص فيزيك الكترونيك و فيزيك نيمه هادي هادارد. در گرايش مخابرات نيز درس فيزيك اهميت بسياري دارد زيرا دروس اصلي اين رشتهبخصوص در شاخه ميدان شامل الكترومغناطيس و امواج مي شود. داشتن ضريب هوشي بالا و تسلط كافي بر رياضيات، فيزيك و زبان خارجي ازضرورتهاي ورود به اين رشته است.

علاقمنديها:

دانشجوي برق بايد ذهني خلاق و تحليل گر داشته باشد.همچنين به كار با وسايل برقي علاقه داشته باشد چون گاهي اوقات با دانشجوياني روبرومي شويم كه در رياضي و فيزيك قوي هستند اما در كارهاي عملي ضعيف اند. چنيندانشجوياني براي رشته هاي مهندسي مناسب نيستند و بهتر است رشته هاي ذهني و انتزاعيمثل رياضي يا فيزيك را انتخاب كنند.

توانايي هاي فارغ التحصيلان کارشناسي ارشد و دکتري

در دوره کارشناسي ارشد و دکتري ، که بيش از آموزش، پژوهش و تحقيق در آنها مد نظر قرار مي گيرد، عمدتاً جنبه هاي نظريه اي و محاسباتيآن دانش مطرح مي شود . بنابراين تواناييهايي که در اين مقطع به دست مي آيد تواناييهاي محاسباتي ، نظريه اي و علمي خواهد بود که اينتوانايي ها در رساله دکتري ، براي اجراي يک طرح تحقيقاتي ، کاربردي کردن يک موضوع ،از ميان برداشتن معضلات آن موضوع علمي و يا راه حل صنعتي ، نقش مهمي خواهد داشت .در رشته برق هر يک از چهار گرايش موارد مشخص و برجسته اي وجود دارد که مي توان دردوره دکتري و يا کارشناسي ارشد به طور خاص تر روي آنها کار کرد .

در گرايش مخابرات :پردازش تصوير ، مخابرات نوري ، ارتباطات ماهواره اي ، ارتباطات شبکهاي ، انتشار امواج و موضوع آنتن ، روشهاي کد کردن اطلاعات و ...

در گرايش کنترل :اتوماسيونصنعتي ( خودکار کردن ابزار آلات و به صورت کنترلي کردن و يا هوشمند کردن آنها )،کنترل رباتيک ، کنترل اجسام پرنده، طراحي سيستم هايي با رفتارهاي نا مشخص و...

در گرايش قدرت : بهينه کردن کارماشينهاي الکتريکي ، نحوه تحريک ماشينهاي الکتريکي ، بررسي پديده هاي مختلف درماشينهاي الکتريکي توليد و بهره برداري انرژي برق و ...

در گرايش الکترونيک :

طراحي مدارهاي الکتريکي براي دستگاههاي مختلف صنعتي ، پزشکي و ... ،يا کارهاي تحقيقاتي ميکروپروسسورها ( وميکروکامپيوترها ) و يا عناصر نيمه هادي و ...

نكات تكميلي

مانع رشد صنعت الكترونيك و ميكروالكترونيك در دنيا نه سرمايه است و نه فنآوري و نه بازار. البته همه اينها محدوديت ايجاد مي كند ولي فعلاً محدوديت اصلي كهاجازه نمي دهد كار از حدي جلوتر برود عبارت است از نيروي كار كيفي.

آنچه خوانديدنظر قائم مقام فني يكي از بزرگترين مجموعه هاي ميكروالكترونيك بلژيك است و بيانگرآن است كه امروزه براي موفقيت در مهندسي برق، گرايش الكترونيك بايد از سطح علمي ومهارت فني خوبي برخوردار بود.

براي مثال در طراحي IC احتياج به سرمايه گذاري عمده اي نيست، بلكه هوشمندي طراح ودانش فني خوب، بسيار اهميت دارد.

لازم به ذکر است دانشكده آب و برق شهيد عباسپور وابسته به وزارت نيرو ، دررشته مهندسي علمي - كاربردي برق، شبكه هاي انتقال و توزيع كه در حقيقت زير مجموعهاي از رشته مهندسي برق مي باشد بطور اختصاصي پذيرش دانشجو دارد. اين رشته در حقيقت همان گرايش قدرت در مهندسي برق مي باشد كه با توجه به عملي تر بودن و كارگاهي تربودن اين گرايش در دانشكده شهيد عباسپور با عنوان علمي - كابردي ارائه مي گردد.

بهعبارت ديگر در اين رشته تاكيد بر روي فعاليت هاي عملي بيشتر از مطالب تئوريكاست.اين رشته داراي تعهد كار به ميزان دو برابر مدت تحصيل است و از هر دو جنس زن ومرد پذيرش دارد.

آينده شغلي و بازار كار

رشد سالانه اقتصاد دنيا تا سال 2020 حدود 3% پيش بيني شده است . در حالي كه رشد صنعت الكترونيك 7% و رشد صنعت نيمه رسانا 15% است. در كشور ما نيز سال 79 ميزان درآمدي كه بابت صادرات و فروش تجهيزات و خدمات فني مهندسي برق به كشورهاي ديگر به دست آمده است، حدود 65 ميليون دلار بوده كه به گفته مسئولان ذيربط اين رقم براي سال 80 به ميزان 80 ميليون دلار رسيده است.

حال سؤال اينجاست كه چرا با وجود اين كه رشته مهندسي برق در جهان از رشته هاي پر رونق بوده و در كشور ما نيز از بازار كار خوبي برخوردار است ، بعضي از فارغ التحصيلان اين رشته حتي با وجود داشتن مدرك كارشناسي ارشد نيز نتوانسته اند كاري در ارتباط با رشته خويش پيدا كنند.

امروزه با توسعه صنايع كوچك و بزرگ در كشور، فرصت هاي شغلي زيادي براي مهندسين برق فراهم شده است و اگر مي بينيم كه با اين وجود بعضي از فارغ التحصيلان اين رشته بيكار هستند، به دليل اين است كه اين افراد يا فقط در تهران دنبال كار مي گردند و يا در دوران تحصيل به جاي يادگيري عميق دروس و در نتيجه كسب توانايي هاي لازم، تنها واحدهاي درسي خود را گذرانده اند.

همچنين يك مهندس خوب بايد، كارآفرين باشد يعني به دنبال استخدام در مؤسسه يا وزارتخانه اي نباشد، بلكه به ياري آگاهي هاي خود، نيازهاي فني و صنعتي كشور را يافته و با طراحي سيستم ها و مدارهاي خاصي اين نيازها را برطرف سازد. كاري كه بعضي از فارغ التحصيلان ما انجام داده و خوشبختانه موفق نيز بوده اند.

اگر يك فارغ التحصيل برق داراي توانايي هاي لازم باشد، با مشكل بيكاري روبرو نخواهد شد. در حقيقت امروزه مشكل اصلي اين است كه بيشتر فارغ التحصيلان توانمند و با استعداد اين رشته به خارج از كشور مهاجرت مي كنند و ما اكنون با كمبود نيروهاي كارآمد در اين رشته روبرو هستيم.

طبق نظر كارشناسان و متخصصان انرژي در كشور، با توجه به نياز فزاينده به انرژي در جهان كنوني و همچنين نرخ رشد انرژي الكتريكي در كشور، سالانه بايد حدود 1500 مگاوات به ظرفيت توليد كشور افزوده شود كه اين نياز به احداث نيروگاههاي جديد و همچنين فارغ التحصيلان متخصص برق و قدرت دارد.

فرصت هاي شغلي يك مهندس كنترل نيز بسيار گسترده است چون در هر جا كه يك مجموعه عظيمي از صنعت مهندسي مثل كارخانه سيمان، خودروسازي، ذوب آهن و ... وجود داشته باشد، حضور يك مهندسي كنترل ضروري است.

و بالاخره يك مهندس مخابرات يا الكترونيك مي تواند جذب وزارتخانه هاي پست و تلگراف و تلفن، صنايع دفاع و سازمانهاي مختلف خصوصي و دولتي شود.

بطور کلي مي توان گفت لازمه بازار کار براي فارغ التحصيلان برق ، برقراري ارتباط بين صنعت و دانشگاه است .

طرح ملي پيوند راهي براي برقراري همين ارتباط بوده است . طرحي که مبناي آن بر طراحي مدار مجتمع I.C و وسايل و تجهيزات مورد نياز در اين زمينه قرار دارد و شرايطي ايجاد کرده است تا بخشي از دانشجويان بخصوص دانشجويان مقاطع کارشناسي ارشد و دکتري بتوانند در داخل کشور مشغول بکار شوند با توجه به حجم بازار الكترونيك و بازار صنعت نيمه رسانا در دنيا و نيز كشور ما كه رشد 7% و 15% دارد، آينده روشني را براي اين رشته پيش بيني مي كنند.

درس هاي تخصصي مهندسي برق

الكترونيك

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي الكترونيك مي توان به درسهاي مدارهاي الكتريكي، الكترونيك 2 و 1، مدارهاي منطقي و مخابرات اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:

الكترونيك 3: مبحث اول اين درس مربوط به پاسخ فركانسي است كه به طور اجمال عوامل مربوط به كاهش بهره در فركانسهاي بالا و پايين (در واقع بالاتر و پايين تر از پهناي باند مياني) و روشهاي به دست آوردن فركانسهاي قطع بالا و پايين را در تقويت كننده هاي ترانزيستوري مورد بررسي قرار مي دهد. در مبحث دوم پايداري تقويت كننده هاي فيدبك مورد توجه قرار مي گيرد.

تكنيك پالس:

در درسهاي مدار و الكترونيك، دانشجويان با سيگنالهاي سينوسي و پاسخ مدارهاي خطي و يا غيرخطي به آنها آشنا مي شوند. امروزه و با توجه به رشد روزافزون فن آوري ديجيتال، كمتر مدار الكترونيكي يافت مي شود كه در آن فقط سيگنالهاي سينوسي به كار رفته باشد. پالس در حالت كلي به سيگنالهايي گفته مي شود كه تغييرات جهش داشته باشند. از مهمترين اين سيگنالها كه در درس تكنيك پالس هم مورد بررسي قرار مي گيرد، سيگنالهاي پله، مربعي، مورب و نمايي هستند.

ميكرو پروسسور:

پس از پيدايش الكترونيك ديجيتال و جنبه هاي جذاب و ساده طراحيهاي ديجيتال و كاربردهاي فراوان اين نوآوري، با تكنولوژيهاي SSI , MSI ، ادوات الكترونيك ديجيتال، مانند قطعات منطقي به بازار ارائه شد. شركت تگزاس اولين ميكروپروسسور 4 بيتي را با فن آوري 2SI طراحي و عرضه نمود كه بعنوان بخش اصلي ماشين حساب مورد استفاده قرار گرفت و اين گام اول در پيدايش و ظهور ميكروپروسسورها بود.


معماري كامپيوتر:

در اين درس معماري داخل 8 بيتي ها و نحوه اجراي دستورالعملها در اين پردازنده ها، بررسي حافظه ها و روش دستيابي ميكروپروسسورها به اطلاعات حافظه، معرفي زبان اسمبلي پردازنده هاي 8 بيتي و ايجاد توانايي جهت نوشتن برنامه اي براي عملكردي خاص به كمك ميكروپروسسورها و معرفي قطعات جانبي مورد استفاده توسط ريزپردازنده ها، مورد مطالعه قرار مي گيرد.

مدارهاي مخابراتي: درس مدار مخابراتي به بررسي ساختار و يا طراحي مدارهايي مي پردازد كه در فركانسهاي بالا كار كرده و يا به نوعي در ارسال پيام در گيرنده و فرستنده نقش دارند. در اين درس ابتدا با نويزهاي حرارتي، ترقه اي و ... آشنا شده و راههايي براي محدود كردن نويز پيشنهاد مي شود. سپس مدارهاي تشديد و تبديل امپدانس كه به منظور انتقال حداكثر توان به كار مي روند، مورد بحث قرار مي گيرد.

فيزيك مدرن:

در فصل اول اين درس با پرداختن به نسبيت خاص دانسته هاي علمي ما كاملاً اشتباه از آب درآمده و با پرداختن به اصولي نظير اتساع زمان، پديده دوپلر، انقباض طول، نسبيت جرم، جرم و انرژي و ...، همه دانسته هاي ما را (حداقل در حيطه دانستن) نابود مي كند.

فصلهاي ديگر درس به موضوعاتي نظير خواص ذره اي امواج، پديده فتوالكتريك، نظريه كوانتومي نور، پرتوايكس، پراش ذره، ساختار اتمي، مكانيك كوانتومي و ... مي پردازد.

فيزيك الكترونيك:

شامل مطالعه خواص سيليكون، بلورشناسي، روشهاي ساخت قطعات و مدارهاي نيمه هادي، تحليل و طراحي اين مدارها، به دست آوردن مشخصات قطعات و يكي از مهمترين زمينه هاي كاري و تحقيقاتي در رشته الكترونيك است. پيش نياز اين قسمت تسلط بر درس رياضي مهندسي و معادلات ديفرانسيل و مختصري در فيزيك كوانتوم و فيزيك مدرن مي باشد.

مخابرات

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي مخابرات مي توان به درسهاي رياضي مهندسي، تجزيه و تحليل سيستمها، مدارهاي الكتريكي، الكترونيك و الكترومغناطيس اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي عبارتند از:

مخابرات 2: شامل تجزيه و تحليل و طراحي شبكه هاي مخابراتي ديجيتالي است. مطالب درسي با مروري بر تجزيه و تحليل سيگنالها و سپس فرآيندهاي تصادفي شروع شده و به دنبال آن به بررسي اجزاي يك سيستم (مجموعه) مخابراتي ديجيتال در حالت كلي مي پردازد و چگونگي بهينه سازي سيستم براي انتقال پيام با حداقل خطاي ممكن را بررسي مي كند.

ميدان و امواج: درس ميدان و امواج به بررسي رفتار امواج الكترومغناطيس در محيط هاي مختلف طبيعت مي پردازد. محيط ها به قسمت هاي هادي و نيمه هادي و عايق تقسيم بندي شده و عوامل رفتاري امواج در اين محيط ها از قبيل اتلاف نيرو، انعكاس كلي يا شكست بررسي مي شود.

الكترونيك 3:

در گرايش الكترونيك توضيح داده شد.

مدارهاي مخابراتي:

در گرايش الكترونيك توضيح داده شد.

آنتن ها و انتشار امواج: اين درس به بحث در مورد نحوه انتشار امواج الكترومغناطيسي مي پردازد. مباحث مطرح شده در اين درس به صورت نظري و عملي است. به عبارتي از نحوه تشعشع يك منبع الكترومغناطيسي ساده شروع كرده و با توسعه آن به مطالعه ساده ترين آنتن عملي مي پردازد.

مايكروويو: اين درس در ابتدا پس از تعريف محدوده مايكروويو از نظر فركانس 1 و تقسيم بندي امواج مايكروويو به بررسي انتقال امواج با فركانس بالا با حداقل تلفات در محيطهاي مختلف مي پردازد. سپس عناصر غيرفعال مايكروويو شامل تضعيف كننده ها، تغيير فازدهنده ها و كوپلرهاي جهت دار معرفي مي شود.

اصول ميكرو كامپيوتر:

اين درس را به جرأت مي توان از جذابترين و پركاربرد ترين درسهاي برق دانست زيرا در دنياي امروز كه تمامي وسايل مكانيكي آنالوگ جاي خود را به وسايل ديجيتالي مي دهند، داشتن اطلاعات كافي در مورد نحوه كار پروسسورها از اولين نيازهاي يك مهندس برق مي باشد. با تركيب مطالب اين درس با هر كدام از درسهاي ديگر مي توان طرحهاي بسيار جالب و پركاربردي را طرح ريزي كرد.

قدرت

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي قدرت مي توان به دروس مدار، الكترومغناطيس، الكترونيك، ماشين و بررسي اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:

ماشينهاي الكتريكي 3:

اين درس از جمله درسهايي است كه ديدي صنعتي به دانشجو مي دهد. مبحث اين درس را مي توان به دو فصل مهم ترانفسورمرهاي سه فاز و ماشينهاي سنكرون تقسيم بندي نمود.

ترانسفورمرهاي سه فاز و ماشينهاي سنكرون، وسايلي الكتريكي هستند كه بيشتر جنبه صنعتي دارند و كاربردهاي بسيار زياد ترانسهاي سه فاز در انتقال و توزيع انرژي الكتريكي، تبديل ولتاژ در ابتداي همه كارخانه ها و كارگاههاي بزرگ صنعتي و ... بر هيچ كس پوشيده نيست.

در اين درس در مورد انواع آرايشهاي اين ترانسها، كليه گروههاي موجود و كاربرد هر نوع، بحث جامعي مي شود.

ماشينهاي مخصوص(ويژه):

به تعبيري مي توان اين درس را نقطه عطف درسهاي تخصصي اين گرايش دانست. زيرا اين درس به بررسي در مورد ماشينهاي ويژه مي پردازد كه اين ماشينها در وسايل خانگي كاربرد فراوان دارند.

الكترونيك قدرت:

الكترونيك قدرت در عمل بين الكترونيك و قدرت، آشتي برقرار كرده است. به طور مثال مي توان با فرمان يك ريزپردازنده كه حدود 5 ولت و 200 ميلي آمپر است يك كارخانه را راه اندازي كنيم. در زمينه الكترونيك قدرت المانهايي نظير تريستور، ترانزيستور و ... كاربردهاي فوق العاده زيادي دارند. از مزاياي اين قطعات تحمل توانهاي بالا مي باشد.

بررسي سيستمهاي قدرت 2:

اين درس بيشتر در مورد انتقال انرژي و مشكلات موجود در اين راه صحبت مي كند. از جمله مطالب ارائه شده در اين درس مي توان به پخش بار اقتصادي در شبكه هاي قدرت، اتصال كوتاههاي متقارن و نامتقارن روي شبكه قدرت و پايداري سيستمهاي قدرت اشاره نمود.

توليد و نيروگاه: اين درس يكي از درسهاي بسيار جذاب اين گرايش است. زيرا برخلاف ديگر درسها، زياد به مسائل نظري نمي پردازد و جنبه بسيار عملي دارد. آشنايي با انواع نيروگاهها (آبي، اتمي، بادي، بخار، ...) و همچنين بحث كلي در مورد اين نيروگاهها و روشهاي كاري آنها از مباحث اين درس است.

رله و حفاظت:

يك شبكه قدرت را بايد در مقابل خطرات احتمالي (اتصال كوتاهها) محافظت كرد. از وسائلي كه در اين مورد استفاده مي شود مي توان به رله ها اشاره كرد كه بسته به نوع رله به محض ايجاد يك حالت خطا و يا خرابي در شبكه وارد عمل شده، قسمتي از شبكه را جدا كرد.

عايق و فشار قوي:

با توجه به تفاوتهاي ولتاژهاي فشار قوي با ولتاژهاي فشار ضعيف، به طور حتم توليد، اندازه گيري و بهره برداري از اين ولتاژها تفاوتهاي عمده اي با ولتاژهاي فشار ضعيف دارد و براي عايق بندي شبكه فشار قوي بايد از عايقهاي مخصوصي استفاده كرد. فصل نخست اين درس به بررسي اين مقوله مي پردازد.

در بخش دوم اين درس انواع تخليه الكتريكي، مراحل مختلف آن در عايقها و اثرات مختلف شكست بر عايق مورد بررسي قرار مي گيرد.

ترموديناميك:

شايد اولين سوالي كه در مرحله اول به ذهن برسد ارتباط اين درس با درسهاي برق باشد. كاربرد اصلي مطالب اين درس مبحث توليد نيروگاه است. زيرا هنگام آشنايي با انواع نيروگاهها (نيروگاه بخار، گازي، اتمي و ...) بايد اطلاعاتي در مورد سيكل كاري آنها داشته باشيم، پس داشتن اطلاعاتي در مورد ترموديناميك ضروري است.

اصول ميكرو کامپيوتر:

درگرايش مخابرات توضيح داده شد.

كنترل

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي كنترل مي توان به درسهاي مدار، الكترونيك، رياضي مهندسي، تجزيه و تحليل سيستم و كنترل خطي اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:

كنترل ديجيتال و غيرخطي: كنترل ديجيتال از سال 1960 در پيشرفتهاي مربوط به قابليت توليد و كيفيت محصولات و صرفه جويي در ?هزينه ها، نقش مهمي داشته است. به خصوص با پيشرفتهايي كه در زمينه ميكروپروسسور صورت گرفته، اين رشته توانسته است در بعضي موارد از كنترل آنالوگ پيشي گرفته، دقت كار را بالا ببرد.

كنترل مدرن:

اين درس برخلاف ساير درسها (مانند كنترل صنعتي و ...) تا حدي جنبه نظري دارد و ديدي تقريبا رياضي به يك مهندس كنترل مي دهد. آشنايي كلي با مفاهيم كنترل پذيري و مشاهده پذيري سيستمهاي كنترل و مطالعه فيدبكهاي حالت از مباحث اين درس است.

كنترل صنعتي:

اين درس از درسهاي تخصصي و مهم گرايش كنترل مي باشد كه به بررسي نحوه به كارگيري روابط رياضي و فرمولهايي كه در هر نوع پروسه اي وجود دارد مي پردازد و شامل آشنايي با سيستمهاي كنترل غلظت، سطح، ارتفاع و يا دبي ورودي، خروجي مخازن حاوي مايعات صنعتي و شيميايي (مانند مخازن موجود در صنايع، پالايشگاهها و ...)، مطالعه سيستمهاي كنترل دما و رطوبت يك محفظه و يا اتاق، آشنايي با انواع كنترل كننده هاي صنعتي، مطالعه انواع سيستمهاي نورد موجود در كارخانه ها(مانند نورد فولاد، كاغذ و...) و ديگر سيستمهاي موجود در صنعت است.

ابزار دقيق: اصطلاح ابزار دقيق به ابزاري اطلاق مي شود كه سيگنالها را ثبت و نشان داده و يا باعث انتقال سيگنالي بين اجزاي مختلف سيستم مي شوند. اين درس به معرفي سيستمهاي كنترل و ابزار دقيق و همچنين معرفي اجزاي اين سيستمها مي پردازد.

اصول ميكروكامپيوتر:

در گرايش مخابرات توضيح داده شد.

ترموديناميك:

در گرايش قدرت توضيح داده شد.

مباني تحقيق در عمليات:

اين درس به طور كلي براي تمام دانشجويان مهندسي مفيد است. چون مهندسي ارتباط مستقيم با هزينه و سود اقتصادي دارد. آگاهي به برنامه ريزي خطي كه بحث اصلي اين درس است براي هر مهندسي جنبه هاي مثبت زيادي دارد. با اين درس مي توان هزينه?ها را به حداقل و سود و صرفه اقتصادي را با كمترين امكانات به حداكثر رساند. بنابراين آگاهي به اين درس براي تمام كساني كه مي خواهند يك طرح صنعتي انجام دهند، مزاياي زيادي دارد.

اصلي کارشناسي مهندسي برق مشترک در همه گرايش ها (54 واحد)

کارگاه برق

زبان تخصصي

نقشه کشي صنعتي

رياضي مهندسي

مدارهاي الکتريکي 1و2

اندازه گيري الکتريکي

آزمايشگاه اندازه گيري و مدار

الکترومغناطيس

الکترونيک 1و2

آزمايشگاه الکترونيک 1

ماشينهاي الکتريکي 1و2

آزمايشگاه ماشين هاي الکتريکي 1

مدارهاي منطقي

آزمايشگاه مدارهاي منطقي

تجزيه و تحليل سيستم ها

سيستم هاي کنترل خطي

آزمايشگاه سيستم هاي کنترل خطي

بررسي سيستم هاي قدرت 1

مخابرات 1

پروژه کارشناسي

کار آموزي ( 2 ماه تمام وقت )

گرايش ها

مهندسي برق داراي چهار گرايش است كه در زير به طور اجمالي به بررسي آنها مي پردازيم و در قسمت معرفي گرايش ها به تفصيل در مورد هر كدام صحبت خواهيم كرد.

الكترونيك :

الكترونيك علمي است كه به بررسي حركت الكترون در درون گاز، خلاء و يا نيمه رسانا و اثرات و كاربردهاي آن مي پردازد. با توجه به اين تعريف، مهندس الكترونيك در زمينه ساخت قطعات الكترونيك و كاربرد آن در مدارها، فعاليت مي كند. به عبارت ديگر، زمينه فعاليت مهندسي الكترونيك را مي توان به دو شاخه اصلي ساخت قطعه و كاربرد مداري قطعه و طراحي مدار تقسيم كرد.

مخابرات :

مخابرات، گرايشي از مهندسي برق است كه در حوزه ارسال و دريافت اطلاعات فعاليت مي كند. مهندسي مخابرات با ارائه نظريه ها و مباني لازم جهت ايجاد ارتباط بين دو يا چند كاربر، انجام عملي فرآيندها را به طور بهينه ممكن مي سازد. پس هدف از مهندسي مخابرات، پرورش متخصصان در چهار زمينه اصلي اين گرايش است که شامل فرستنده، مرحله مياني، گيرنده و گسترش شبكه است كه گستره هر كدام عبارتند از:

- فرستنده: شامل آنتن، نحوه ارسال و ...

- مرحله مياني: شامل خط انتقال و محاسبات مربوط و ...

- گيرنده: شامل آنتن، نحوه دريافت، تشخيص و ...

- گسترش شبكه: مشتمل بر تعميم خط ارتباطي ساده، ادوات سويچينگ ، ارتباط بين مجموعه كاربرها و ...

قدرت : مهندسي قدرت را مي توان توليد نيروي الكتريكي به روشهاي گوناگون و انتقال و توزيع اين نيرو با بازده و قابليت اطمينان بالا، تعريف كرد.

پس هدف از مهندسي قدرت، پرورش افرادي كارا در بخشهاي توليد، انتقال و توزيع است كه گستره اين بخش عبارت است از:

- توليد: طراحي شبكه هاي توليد با كمترين هزينه و بيشترين بازده.

- انتقال: طراحي شبكه هاي انتقال، خطوط انتقال، پخش بار بر روي شبكه، قابليت اطمينان و پايداري شبكه قدرت، طراحي رله ها و حفاظت شبكه، پخش بار اقتصادي (dispatch economic).

- توزيع: طراحي شبكه هاي توزيع حفاظت و مديريت آن.

كنترل : كنترل، در پيشرفت علم نقش ارزنده اي را ايفا مي كند و علاوه بر نقش كليدي در فضاپيماها و هدايت موشكها و هواپيماها، به صورت بخش اصلي و مهمي از فرآيندهاي صنعتي و توليدي نيز درآمده است. به كمك اين علم مي توان به عملكرد بهينه سيستمهاي پويا، بهبود كيفيت و ارزانتر شدن فرآورده ها، گسترش ميزان توليد، ماشيني كردن بسياري از عمليات تكراري و خسته كننده دستي و نظاير آن دست يافت. هدف سيستم كنترل عبارت است از كنترل خروجي ها به روش معين، به كمك وروديها، از طريق اجزاي سيستم كنترل كه مي تواند شامل اجزاي الكتريكي، مكانيك و شيميايي به تناسب نوع سيستم كنترل باشد.

معرفي گرايش هاي مقطع کارشناسي

رشته مهندسي برق در مقطع كارشناسي داراي چهار گرايش الكترونيك، مخابرات، كنترل و قدرت است. البته گرايش هاي فوق در مقطع کارشناسي تفاوت چنداني با يكديگر ندارند و هر گرايش با گرايش ديگر تنها در 30 واحد يا كمتر متفاوت است. و حتي تعدادي از فارغ التحصيلان مهندسي برق در بازار كار جذب گرايشهاي ديگر اين رشته مي شوند.

با اين وجود ما براي آشنايي هر چه بيشتر شما گرايشهاي فوق را در زير معرفي مي كنيم:

الكترونيك

اگر امروز شاهد ساده ترين وسايل الكتريكي مثل ماشين لباسشويي يا يخچال هستيم و اگر امروز از پيچيده ترين تجهيزات مخابراتي، پزشكي ، صنايع دفاعي و سيستم هاي ناوبري استفاده مي كنيم ، به ياري پيشرفت و گسترش علم الكترونيك است . علمي كه به بررسي نحوه عملكرد و چگونگي نگهداري و بهره برداري و تجزيه و تحليل سيستم هاي الكترونيكي ، طرح و پياده كردن شبكه هاي الكترونيكي و طرح و ساخت تجهيزات و مدارهاي ?الكترونيكي مي پردازد.

گرايش الكترونيك به دو زير بخش عمده تقسيم مي شود. بخش اول ميكروالكترونيك است كه شامل علم مواد، فيزيك الكترونيك، طراحي و ساخت قطعات از ساده ترين آنها تا پيچيده ترين آنها است و بخش دوم نيز مدار و سيستم ناميده مي شود و هدف آن طراحي و ساخت سيستم ها و تجهيزات الكترونيكي با استفاده از قطعات ساخته شده توسط متخصصان ميكروالكترونيك است.

براي مثال يک سيستم گيرنده راديو نمونه اي از کنار هم قرار دادن قطعات مختلف الکترونيکي براي دريافت موج ارسال شده از سوي فرستنده به گيرنده است . يعني يك سيستم فرستنده و گيرنده براي کار ، به قطعات الکترونيکي نياز دارد . و اين شامل بسياري از دستگاههاي الکتريکي از جمله سيستم پمپ مصنوعي تامين کننده ضربان قلب، سيستم رله و حفاظت در يک نيروگاه برق و يا سيستم هدايت اتوماتيک يک هواپيما مي شود .

گرايش الكترونيك يكي از گرايشهاي جالب مهندسي برق است كه محور اصلي آن آشنايي با قطعات نيمه هادي، توصيف فيزيكي اين قطعات، عملكرد آنها و در نهايت استفاده از اين قطعات، براي طراحي و ساخت مدارها و دستگاههايي است كه كاربردهاي فني و روزمره زيادي دارند.

مخابرات

هدف از مخابرات، ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه اي به نقطه ديگر است كه اين اطلاعات مي تواند صوت، تصوير يا داده های كامپيوتري باشد. مخابرات از دو گرايش ميدان و سيستم تشكيل مي شود. كه در گرايش ميدان، دانشجويان با مفاهيم ميدان هاي مغناطيسي، امواج، ماكروويو، آنتن و ... آشنا مي شوند تا بتوانند مناسبترين وسيله را براي انتقال موجي از نقطه اي به نقطه ديگر پيدا كنند.

براي مثال اگر بخواهيم سيگنالي را از يك ايستگاه تلويزيوني به گيرندگان تلويزيوني منتقل كنيم، ابتدا بايد اين سيگنال را از طريق آنتن هاي خاص به صورت امواج منتشر ساخته و سپس در طرف گيرنده نيز آنتن هاي خانگي بايد بتوانند اين امواج را از فضا دريافت كنند تا از طريق دستگاه تلويزيون اين امواج به امواج صوت و تصوير تبديل شود. قابل ذكر است كه تمامي اين ارسال و انتقال امواج ، در حوزه گرايش ميدان قرار مي گيرد.

در گرايش سيستم نيز دانشجويان فرا مي?گيرند كه چگونه سيگنال ها را از شكلي به شكل ديگر تبديل كنند . براي مثال همان سيستم تلويزيوني براي انتقال سيگنالي از اتاق توليد به آنتن ، احتياج به دستگاه فرستنده است كه اين دستگاه تركيبي از قطعات الكترونيكي بوده و به شيوه اي طراحي شده كه مي?تواند سيگنال توليد شده در آن محيط را به صورتي درآورد كه قابل ارسال به وسيله آنتن هاي فرستنده باشد. از سوي ديگر در منازل نيز دستگاه تلويزيون يا راديو شامل انواع سيستم هاي مخابراتي است كه اين سيستم سيگنال هاي دريافتي از آنتن?را تبديل به سيگنال صوت و تصوير مي كند.

همچنين يكي از فعاليت هاي عمده مهندسي مخابرات گرايش سيستم، طراحي فليترهاي مختلفي است كه مي توانند امواج مزاحم شامل صوت يا پارازيت را از امواج اصلي تشخيص و آنها را حذف كرده و تنها امواج اصلي را از آنتن دريافت كنند.

گفتني است كه امروزه با توسعه مخابرات بي سيم، ارتباط نزديكتري بين دو گرايش ميدان و سيستم ايجاد شده است. براي نمونه در گوشي تلفن همراه ما هم تجهيزات مربوط به مدارهاي مخابراتي و هم تجهيزات مربوط به فرستنده و هم آنتن گيرنده را داريم. از همين رو يك مهندس مخابرات امروزه بايد از هر دو گرايش بخوبي اطلاع داشته باشد تا بتواند يك دستگاه بي سيم را طراحي كند.

كنترل

اگر بخواهيم يك تعريف كلي از كنترل ارائه دهيم، مي توانيم بگوييم كه هدف اين علم، كنترل خروجي هاي يك سيستم بر مبناي ورودي هاي آن و با توجه به شرايط ويژه و نكات مورد نظر طراحي آن سيستم مي باشد.

علم كنترل فقط در مهندسي برق مورد استفاده قرار نمي گيرد. بلكه در شاخه هاي ديگري از علوم مهندسي و حتي علوم انساني كاربرد دارد. به عنوان نمونه، كنترل فرآيند تصفيه نفت در يك پالايشگاه، كنترل عملكرد يك نيروگاه برق، سيستم كنترل ناوبري يك كشتي و يا كنترل تحولات و تغييرات جمعيتي نمونه هاي متنوعي از كاربرد علم كنترل مي باشد.

گفتني است كه گرايش كنترل داراي زير بخش هاي متنوعي مانند كنترل خطي، غيرخطي، مقاوم، تطبيقي، ديجيتالي، فازي و غيره است.

در رشته هاي مهندسي مكانيك، مهندسي شيمي، مهندسي هوافضا، مهندسي سازه و مهندسي هاي ديگر نيز ما شاهد علم كنترل هستيم اما نوع سيستم كنترلي در هر رشته مهندسي متفاوت است. براي مثال در مهندسي مكانيك نوع كنترل، مكانيكي و در مهندسي شيمي براساس فرآيندهاي شيميايي است.

اما در كل هدف مهندسي كنترل، طراحي سيستمي است كه بتواند عملكرد يك دستگاه را در حد مطلوب حفظ نمايد. براي مثال در يك كارخانه نورد براي آن كه بتوان قطعات آهني را به شكل مورد نظر در آورد ، لازم است كه دو قطعه اصلي نورد كه توسط موتورهاي الكتريكي چرخانده مي شود ، داراي چرخش يكساني باشند و اين يكساني در چرخش نياز به سيستم كنترل بسيار دقيقي دارد . مهندس برق گرايش كنترل مي?تواند اين كار را با طراحي يك مدار الكتريكي انجام دهد.

خودكار كردن يا اتوماتيك كردن خط توليد، يكي ديگر از فعاليت هاي مهندسي كنترل است. يعني مهندس كنترل مي تواند به گونه اي خط توليد را هماهنگ و كنترل كند كه محصول توليد شده طبق برنامه تعيين شده و با بهترين كيفيت به دست آيد.

قدرت

هدف اصلي مهندسين اين گرايش، توليد برق در نيروگاهها، انتقال برق از طريق خطوط انتقال و توزيع آن در شبكه هاي شهري و در نهايت توزيع آن براي مصارف خانگي و كارخانجات است. بنابراين يك مهندس قدرت بايد به روشهاي مختلف توليد برق، خطوط انتقال نيرو و سيستم هاي توزيع آشنا باشد.

گرايش قدرت به آموزش و پژوهش در زمينه طراحي و ساخت سيستم هاي مورد استفاده در توليد، توزيع، مصرف و حفاظت از برق مي پردازد.

به عبارت ديگر دانشجويان اين رشته در شاخه توليد با انواع نيروگاههاي آبي، گازي، سيكل تركيبي و ... آشنا مي شوند. و در بخش انتقال و توزيع، روشهاي مختلف انتقال برق اعم از كابلهاي هوايي و زيرزميني را مطالعه مي كنند و در شاخه حفاظت نيز انواع وسايل و تجهيزات حفاظتي كه در مراحل مختلف توليد، توزيع، انتقال و مصرف انرژي، انسانها و تاسيسات را در برابر حوادث مختلف محافظت مي كنند، مورد بررسي قرار مي دهند كه از آن ميان مي توان به انواع رله ها، فيوزها، كليدها و در نهايت سيستم هاي كنترل اشاره كرد.

يكي ديگر از شاخه هاي قدرت نيز ماشين هاي الكتريكي است كه شامل ژنراتورها، ترانسفورماتورها و موتورهاي الكتريكي مي شود كه اين شاخه از زمينه هاي مهم صنعتي و پژوهشي گرايش قدرت است.

وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر

فارغ التحصيل در مقطع كارشناسي برق كه مدرك خود را در يكي از چهار گرايش الكترونيك، مخابرات، قدرت و كنترل مي گيرد، مي تواند در يكي از اين گرايشها (اختياري) يا رشته اي كه برق زير مجموعه اي براي آن تعريف شده، ادامه تحصيل نمايد. اين رشته به صورت: مهندسي برق- الكترونيك، برق- قدرت، برق- مخابرات (شامل گرايش هاي: ميدان، سيستم، موج، رمز، مايكرونوري) برق- كنترل، مهندسي پزشكي (گرايش بيوالكتريك)، مهندسي هسته اي (دو گرايش مهندسي راكتور و مهندسي پرتو پزشكي، مهندسي كامپيوتر (معماري كامپيوتر، هوش مصنوعي و رباتيك) است.

براي تحصيل در مقطع دكتراي تخصصي، مي توان، در هر يك از زيرشاخه هاي تخصصي*تر گرايشهاي ياد شده ميزان مورد نياز واحدها را اخذ كرد و رساله دكتري را در همان موضوع خاص ارائه داد. مسلم است اين زير شاخه ها، گرايشهاي تخصصي تر اين چهار گرايش است. امكان ادامه تحصيل در كليه گرايشهاي ياد شده در مقطعهاي كارشناسي ارشد و تا حد زيادي در دوره دكتري، در داخل كشور وجود خواهد داشت. رشته برق به دليل كاربردي بودن آن در بسياري از علوم مهندسي ديگر، براي فارغ التحصيلان امكان تحصيل در بسياري گرايشها و دانشها را فراهم مي كند.

رشته هاي مشابه و نزديك به اين رشته

در برخي از دانشگاهها رشته مهندسي پزشكي را يكي از گرايش هاي مهندسي برق به شمار مي آورند. رشته هايي از قبيل مهندسي علمي كاربردي برق، كاردان فني برق، دبير فني برق قدرت و ... . پيوند عميقي بين اين رشته و دانش كامپيوتر وجود دارد که غير قابل انکار است .

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:31
رشته شماره 2 : مهندسی مکانیک

هدف

رشته مكانیك بخشی از علم فیزیك است كه با استفاده از مفاهیم پایه علم فیزیك و به تبع آن ریاضی به بررسی حركت اجسام و نیروهای وارد بر آنها می پردازد و می كوشد تا با توجه به نتایج بررسی های خود ، طرحی نو در زمینه فن شناسی و صنعت ارائه دهد و در راه پیشرفت انسان گامی به جلو بردارد.

به عبارت دیگر رشته مكانیك ، رشته پیاده كننده علم فیزیك است چون برای مثال بررسی حركت خودرو و عوامل موثر برروی آن برعهده فیزیك است . اما اینكه چگونه سرعت اتومبیل های در حال حركت ، كم یا زیاد شود و یا چگونه حركت آن تنظیم گردد بر عهده مكانیك است. علم مكانیك به تحلیل حركت و عوامل ایجاد كننده حركت مانند نیروها و گشتاورها و شكل حركت می پردازد اما مهندسی مكانیك تا حدودی با علم مكانیك تفاوت دارد چرا كه یك مهندس مكانیك باید بسیاری از علوم دیگر را یاد گرفته و بعضی از هنرها را نیز كسب كند. شاید بتوان گفت كه رشته مهندسی مكانیك، رشته تحلیل و طراحی سیستم های دینامیكی و استاتیكی است. به عبارت دیگر محاسبات فنی ، مدل سازی و شبیه سازی طراحی و تهیه نقشه ها ، تدوین روش ساخت ، تولید و آزمایش تمامی ماشین آلات و تاسیسات موجود در دنیا ، با تكیه بر توانایی مهندسان مكانیك انجام می گیرد.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه

مكانیك بهشت ریاضیات است. این جمله زیبا از لئونارد اولر ریاضی*دان بزرگ سوئیسی ، بیانگر ارتباط تنگاتنگ ریاضیات با مكانیك است. در واقع مهندسی مكانیك بخصوص در گرایش حرارت و سیالات از مباحث و مسایل ریاضی بسیار استفاده می*كند. از سوی دیگر همان*طور كه پیش از این گفتیم مكانیك بخشی از علم فیزیك است و حتی دانش*آموزان دوره متوسطه نیز با علم مكانیك در كتاب فیزیك خود آشنا می*شوند و این علم بخصوص در گرایش طراحی جامدات اهمیت بسیاری دارد. به همین دلیل دانشجوی مهندسی مكانیك باید در دو درس ریاضی و فیزیك قوی بوده و همچنین از هوش، استعداد و قدرت تجسم خوبی برخوردار باشد.

فعالیت در رشته مهندسی مكانیك بسیار متنوع است و در نتیجه هم دانشجوی علاقمند به كارهای تئوریك می*تواند جذب این رشته شده و در بخش*های نظری و تئوری فعالیت كند و هم دانشجوی خلاق و علاقمند به طراحی و ساخت وسایل و دستگاههای مختلف می*تواند این رشته را انتخاب نماید. اما بدون شك یك مهندس مكانیك موفق كسی است كه به یاری دو بال علم و عمل پیشرفت كند. به همین خاطر در دانشگاه ، دانشجویان به پروژه های تحقیقاتی که تلفیقی از كار تئوریك و عملی باشد تشویق می شوند.

دانشجوی این رشته باید از نظر جسمی آمادگی كار در محیطهای پرجمعیت و كارخانجات دور از شهر را داشته باشد.

رشته مهندسی مكانیك دارای واحدهایی ملموس و كاربردی است ولی داشتن شناخت كافی نسبت به این رشته قبل از انتخاب آن ضروری است. اغلب واحدهای این رشته دارای ریاضیات دیفرانسیلی پیچیده و تجسم فیزیكی هستند كه منجر به سخت*شدن این واحدها می*شوند. ضمنا واحدهای كارگاهی و فعالیت در واحدهای تولیدی نیز از ویژگی*های این رشته می*باشد كه داوطلبان آن را با محیطهای صنعتی آشنا كرده و پیوند می*زند.

توضیح تكمیلی

یكی از گرایش*های مهندسی مكانیك كه تنها در دانشگاه صنعتی شریف ارائه می*گردد، مهندسی دریا (كشتی*سازی) است چرا كه در دانشگاههای دیگر از جمله دانشگاه صنعتی امیركبیر، دانشگاه خلیج فارس و دانشگاه سیستان و بلوچستان، مهندسی دریا به عنوان یك رشته مستقل با سه گرایش مهندسی كشتی*سازی ، مهندسی كشتی و دریانوردی ارائه می*شود.

اما چرا دانشگاه صنعتی شریف، مهندسی دریا را به عنوان یكی از گرایش*های مهندسی مكانیك ارائه می*دهد؟

مهندس دریا، گرایش كشتی*سازی مسائلی از قبیل طراحی بدنه، استحكام بدنه، سیستم*های پیشرانه (موتور گیربكس) ، پایداری كشتی در مقابل امواج كناری و جانبی كشتی و طراحی مربوط به ناوبری (مسیریابی كشتی) را مطالعه می*كند كه همه این مسائل در گرایش*های دیگر مكانیك نیز مطرح می*شود و فقط مهندسی كشتی*سازی این مسائل را به صورت تخصصی در ارتباط با كشتی و سازه*های دریایی مثل اسكله*ها و سكوهای نفتی متحرك مطالعه می*كند. به عبارت دیگر یك مهندس دریا ، مهندس مكانیكی است كه در كاربردهای دریایی مشغول به كار می*باشد.

بدون شك چون مهندسی دریا نسبت به گرایش*های دیگر رشته مكانیك تخصصی*تر است، فرصت*های شغلی آن نیز محدودتر می*باشد اما با این وجود فارغ*التحصیلان این گرایش می*توانند در كارخانه*های كشتی*سازی كشور مثل كارخانه كشتی*سازی صدرا در بوشهر ، كارخانه نكا در شمال و اروندان در خلیج فارس مشغول به كار گردند و یا در سازمان بنادر و كشتی*رانی وظیفه ساخت سكوهای شناور را بر عهده بگیرند.

رشته مهندسی علمی كاربردی مكانیك - نیروگاه ، گرایشی از مهندسی مكانیك است كه تنها در دانشكده صنعت آب و برق شهید عباسپور وابسته به وزارت نیرو ارائه می گردد. این رشته كه تلفیقی از مهندسی مكانیك در طراحی سیالات (بیشتر) و مهندسی مكانیك ساخت و تولید(كمتر) است دارای تعهد كار به میزان 2 برابر مدت تحصیل برای فارغ التحصیلانش می باشد و محتوای این دوره بیشتر جنبه كارگاهی و عملی دارد تا تئوری و دارای پذیرش از هر دو جنس زن و مرد می باشد.

معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی

در شروع آموزش مهندسی در ایران ، مهندسی مكانیك با برق یكی بود و الكترومكانیك نامیده می*شد. اما این دو رشته حدود 45 سال پیش از هم جدا شدند و به مرور رشته*های دیگری مانند مهندسی شیمی و مواد نیز از مهندسی مكانیك جدا شد و مهندسی مكانیك به عنوان رشته مهندسی مكانیك عمومی ارائه گردید. ولی با پیشرفت صنعت و نیاز صنایع به تخصص*های مختلف در این زمینه، از مهندسی مكانیك عمومی دو گرایش طراحی جامدات و حرارت و سیالات و بعد از آن ساخت و تولید بیرون آمد و بالاخره باید به مهندسی دریا اشاره كرد كه هنوز در دانشگاه صنعتی شریف به عنوان یكی از گرایشهای مهندسی مكانیك ارائه می*شود. ما در این*جا به معرفی اجمالی هر یك از گرایشهای فوق می*پردازیم.

مکانیک در طراحی جامدات

گرایش طراحی جامدات به بررسی انواع نیروها، حركتها و تاثیر آنها بر اجزاء مختلف ماشین می*پردازد. در واقع مهندس طراحی جامدات با توجه به نیازهای جامعه ، دستگاهها و ماشین*های مختلف را طراحی می*كند.

هر ماشین از دو قسمت متحرك و ثابت تشكیل شده است. حال بررسی این مطلب كه حركت مورد نیاز ماشین از چه راهی تامین شده و چگونه از منبع تولید به جایگاه مورد استفاده انتقال پیدا كند و بالاخره چگونه از این حركت استفاده گردد تا بیشترین بازدهی را داشته باشد، در حیطه وظایف مهندسی طراحی جامدات است. همچنین ابداع و پیش*بینی دستگاه تنظیم ماشین*آلات نیز از مسایل مطرح در این گرایش می*باشد.

در واقع مهندس طراح جامدات باید تمامی نیروها و گشتاورهایی را كه به هر عضو ماشین وارد می*شود بررسی كرده و بهترین حالت قطعه مورد نظر را برای تمامی آن نیروها و گشتاورها و همچنین برای داشتن بهترین كارایی به دست آورده و كارایی مناسب آن قطعه را در زمان طولانی تضمین كند.

طراحی سیستم ، طراحی ماشین*های تراش، فرز، چاپ و قسمت*های تعلیق ، سیستم*های انتقال قدرت و دینامیك یك خودرو، توسط مهندسان این گرایش صورت می پذیرد. همچنین در یك هواپیما قسمتهای مربوط به فرود، پرواز، كنترل پرواز به نحوی مربوط به طراحی جامدات می*گردد.

گرایش طراحی جامدات به طراحی ماشین*آلات و اجزای آنها، ارتعاشات ماشین*آلات، دینامیك آنها و كنترل سیستم*ها می*پردازد.

گفتنی است كه دو گرایش طراحی جامدات و حرارت و سیالات بسیار نزدیك به هم هستند و تنها در 20 واحد درسی با یكدیگر تفاوت دارند. بنابراین فارغ*التحصیلان آنها نیز توانایی*های مشترك زیادی دارند.

هدف این گرایش تربیت متخصصانی است كه بتوانند در مراكز تولید و كارخانه*ها اجزاء و مكانیزم ماشین*آلات مختلف را طراحی كنند. دروس این دوره شامل دروس نظری، آزمایشگاهی، كارگاه و پروژه و كارآموزی است. فارغ*التحصیلان می*توانند در كارخانجات مختلف نظیر خودروسازی ، صنایع نفت، ذوب فلزات و صنایع غذایی و غیره مشغول شوند. موفقیت داوطلبان به آگاهی آنها در دروس جبر و مثلثات، هندسه ، فیزیك و مكانیك همچنین آشنایی و تسلط آنان به زبان خارجی بستگی فراوان دارد. از جمله دروس این دوره می*توان دروس مقاومت مصالح، طراحی و دینامیك را نام برد. در این رشته زمینه اشتغال و بازاركار خوب وجود دارد و مطالب ارائه شده در طول تحصیل برای دانشجویان محسوس و قابل لمس است.

مکانیک در حرارت و سیالات

همان*طور كه از نام این گرایش پیداست مهندسی مكانیك گرایش حرارت و سیالات به مبحث حرارت و مسائل مربوط به سیالات می پردازد. به عبارت دیگر در این رشته عوامل موثر بر خواص مختلف حركت سیال بخصوص سیال داغ مطالعه شده و اثر عبور سیال بر محیط محل عبور مانند نیروهایی كه در اثر عبور خود در محل ایجاد می*كند و یا طول*های ناشی از اثر افزایش و یا كاهش دما در اعضای مختلف یك دستگاه، بررسی می*شود. همچنین از دروس اصلی این رشته می*توان به مكانیك سیالات اشاره كرد كه نیروهای وارد بر جسم متحرك در سیال را بررسی می*كند.

گرایش حرارت و سیالات به فیزیك حرارت و مكانیك سیالات می*پردازد و وظیفه*اش تحلیل و طراحی سیستم*ها از دیدگاه حرارتی و سیالاتی است . برای مثال در طراحی یك موتور احتراق داخلی، مسائل مربوط به تبدیل حرارت به انرژی ، انتقال حرارت، حفظ موتور در حرارت مناسب و سرد نگه*داشتن موتور توسط یك مهندس مكانیك حرارت و سیالات بررسی می*شود.

همچنین مسائل مربوط به تاسیسات ساختمان و رآكتورها، انتقال آب ، نفت و گاز ، طراحی نیروگاههای مختلف ، طراحی توربو ماشین*ها (ماشین*های دوار) مثل توربین*های بخار، توربین*های گاز و فن*كویل*ها به گرایش سیالات مربوط می*شود.

این رشته در به كاربردن علوم و تكنولوژی مربوط جهت طرح و محاسبه اجزاء سیستمهایی كه اساس كار آنها مبتنی بر تبدیل انرژی ، انتقال حرارت و جرم است به متخصصان كارآیی لازم را می*دهد و آنها را جهت فعالیت در صنایع مختلف مكانیك در رشته حرارت و سیالات (نظیر مولدهای حرارتی، انتقال سیال نیروگاههای آبی، موتورهای احتراقی و ... ) آماده می*سازد. فارغ*التحصیلان این دوره قادر به طراحی و محاسبه اجزا و سیستمها در بخشهای عمده*ای از صنایع نظیر صنایع خودروسازی ، نیروگاههای حرارتی و آبی، صنایع غذایی، نفت، ذوب فلزات و غیره هستند.

داوطلبان این رشته باید در دروس ریاضی و فیزیك تسلط داشته و با یك زبان خارجی آشنا باشند . دروس این رشته شامل مطالبی در زمینه*های حرارت وسیالات ، می*باشد.

با توجه به اینكه اصولا تحصیلات دانشگاهی به خصوص در زمینه*های مهندسی نیاز صد در صد به علاقه*مندی داوطلب دارد، بنابراین عدم داشتن علاقه* و همچنین عدم تقویت دروس اساسی و پایه*ای در بخش مكانیك مانند ریاضی ، فیزیك ، مكانیك ، شیمی ، رسم فنی (تجسم بالا داشتن) و هوش نسبتا خوب و عدم روحیه تجزیه و تحلیل در مسائل باعث دلسردی و از دست*دادن انگیزه تحصیل و ركورد شدید در تحصیلات خواهد شد.

ساخت و تولید

یك قطعه باید به چه روشی ساخته شود تا دارای تولیدی سریع و ارزان و همچنین كیفیت مناسب و وقت و كارایی مطلوب باشد؟

پاسخ به این سوال مهم بر عهده مهندسان گرایش ساخت و تولید است. چرا كه یك مهندس ساخت و تولید به مسائل مربوط به ساخت بهینه و تولید با كیفیت بالا می*پردازد. در واقع این گرایش بیشتر به مشكلات و معضلات ساخت و تولید می*پردازد و در نتیجه نسبت به دو گرایش حرارت و سیالات و طراحی جامدات علمی*تر است و دو گرایش فوق جنبه عملی*تر دارند.

گرایش ساخت و تولید به زمینه*های كاربردی مهندسی مكانیك می*پردازد و مهندس این گرایش در زمینه شكل دادن فلزات ، طراحی قالب*ها و ساخت قطعه*های گوناگون فعالیت می*كند.

هدف تربیت كارشناسانی است كه با به كاربردن تكنولوژی مربوط به ابزارسازی، ریخته*گری ، جوشكاری، فرم دادن فلزات ، طرح كارگاه یا كارخانه*های تولیدی آماده كار در زمینه ساخت و تولید ماشین*آلات صنایع (كشاورزی ، نظامی، ماشین*سازی، ابزارسازی ، خودروسازی و ... ) باشند. فارغ*التحصیلان این دوره قادر خواهند بود در صنایعی مانند ماشین*سازی، ابزارسازی، خودروسازی ، صنایع كشاورزی، صنایع هوایی و تسلیحاتی به ساخت و تولید ماشین*آلات، طراحی كارگاه و یا كارخانه تولیدی بپردازند و نظارت و بهره*برداری و اجرای صحیح طرحها را عهده*دار شوند. داوطلبان این رشته باید در دروس ریاضی، فیزیك و مكانیك از آگاهی كافی برخوردار باشند. دروس این دروه شامل مطالبی در مورد نحوه تولید، طراحی قالبهای پرس، طراحی قید و بندها، كار و برنامه*ریزی با ماشینهای اتوماتیك، اصول كلی و نحوه كار با ماشینهای دستی و تعمیر و نصب تمام سرویسهای صنعتی می باشد و درصد نسبتا بالایی از آنها به صورت عملی ارائه می*گردد. داوطلب باید سالم باشد تا بتواند كارهای كارگاهی را به خوبی انجام دهد و استعداد كارهای فنی را داشته باشد. با توجه به خودكفایی صنایع كشور این رشته دارای بازار كار خوبی است.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

امكان ادامه تحصیل در مقاطع كارشناسی ارشد و دكترای تخصصی میسر می*باشد. در دوره كارشناسی ارشد 32 واحد و در دوره دكترا 48 واحد درسی ارائه می*گردد.

رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته

رشته مهندسی مكانیك به عنوان جامع*ترین رشته مهندسی دارای دروس مشترك با اغلب رشته*های مهندسی دیگر نظیر مهندسی دریا ، مهندسی شیمی، مهندسی هوا فضا و ... می*باشد.

آینده شغلی و بازار كار

درحال حاضر دانشجوی توانمند مهندسی مكانیك پس از فارغ*التحصیلی مشكل كاریابی ندارد چرا كه توسعه سخت*افزاری و رشد مسائل مهندسی، گرایش به سمت تولید داخل و ایجاد تكنولوژی تولید تجهیزات و وسایل در داخل كشور و روی آوردن به خدمات مهندسی در داخل كشور به علت محدودیت*های ارزی و كاهش درآمدهای نفتی، باعث رشد چشمگیر بازاركار مهندسان مكانیك در ایران شده است.

یك مهندس مكانیك در حال حاضر در زمینه*های مختلفی فعالیت می*كند كه از جمله آنها می*توان به موارد زیر اشاره كرد:

- طراحی و ساخت تمامی ماشین*آلات و قطعات آنها (اعم از ماشین*آلات تولیدی تمامی صنایع)، لوازم خانگی و تجهیزات پزشكی.

- طراحی و ساخت تجهیزات مكانیكی نیروگاههای فسیلی، اتمی ، خورشیدی ، بادی و آبی.

- طراحی و ساخت تجهیزات و سیستم*های انتقال و تصفیه آب، سیستم*های مكانیكی و كنترلی پالایشگاهها و كارخانجات شیمیایی.

- طراحی و ساخت تاسیسات حرارتی و برودتی ساختمانها و اماكن، بالابرها و آسانسورها و سیستم*های حمل و نقل.

- ساخت ماشین*آلات تغلیظ و بازیافت مواد مثل كارخانجات قند، كاغذسازی ، سیمان ، نساجی ، نمك و كنسانتره .

- طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی.

- ساخت تجهیزات دفاعی مانند تانك، راكت، اژدر و پلهای متحرك.

- ساخت روبات*ها ، بازوهای مكانیكی و سیستم*های تولید.

در ضمن یك مهندس مكانیك می*تواند به عنوان كارشناس و مشاور فنی در بانك*ها ، شركت*های سرمایه*گذاری، بیمه و شركت*های بازرسی و نظارت امور بین*المللی فعالیت نماید.

در همه جای دنیا یك فارغ*التحصیل مهندسی مكانیك مثل یك موم خام است كه دانش كافی دارد و در هر زمینه*ای كه كار كند می*تواند در آن زمینه متخصص بشود.

برای مثال می*تواند در تحلیل و طراحی خودرو، در طراحی و ساخت ماشین*های ابزار و حتی در تدوین و تولید برنامه*های كامپیوتری فعالیت نماید. یعنی رشته مكانیك زمینه كار و زمینه انتخاب بسیار گسترده*ای را در مقابل فارغ*التحصیلان این رشته قرار می*دهد.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

دانش مكانیك دانش زندگی است . در هر مجتمع و كارگاه صنعتی نیاز به فارغ*التحصیلان این رشته امری ضروری و مشهود است و با توجه به حركتهای صنعتی این چندساله اخیر كشور مهندسین مكانیك بیش از پیش در گرداندن چرخ صنعت دخیل شده*اند و راه همواره برای رشد و ترقی آنها گشاده است.

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:33
رشته شماره 3 : مهندسی عمران

هدف

هدف از این رشته تربیت نیروهای متخصصی است كه بتوانند در پروژه*های مختلف عمرانی در زمینه*های ساختمانی ، راه*سازی ، پل*سازی ، سازه*ها و بناهای آبی، جمع*آوری و دفع فاضلاب و ... مسوولیت طرح ، محاسبه و اجرا و نظارت بر اجرا را بر عهده گیرند.

مهندسی عمران از جمله رشته*هایی است كه بیانگر كاربرد علم در ایجاد سازندگی و عمران كشور است. یعنی هرچیزی كه به آبادی یك كشور باز می*گردد، مانند: سد، فرودگاه، جاده، برج، تونل، دكل*های مخابرات، ساختمان*های مقاوم در مقابل زلزله، سیل و آتش و نیروگاههای برق و مصالح سبك، ارزان و با كیفیت مناسب برای ساخت و ساز، در حیطه كار مهندس عمران قرار می*گیرد.

مهندسی عمران طیف بسیار وسیعی از كارها را در بر می*گیرد. یعنی اگر بخواهیم ساختمان، پل، برج، تونل، راه، سیلو و یا شبكه*های فاضلاب بسازیم در آغاز به یك مهندس كارآمد عمران نیاز داریم تا علاوه بر رعایت جنبه*های فنی و اجرایی، اقتصادی نیز عمل كند. چون اقتصادی بودن یك اصل در مهندسی عمران است.

فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند پس از پایان تحصیلات، مسوولیتهای متفاوتی نظیر طراحی، محاسبه، اجرا و نظارت بر اجرای طرحهای مختلف عمرانی را به عهده گیرند. از جمله می*توان به موارد زیر اشاره نمود:

1- محاسبه ، ساخت و اجرا و تا حدودی طراحی ساختمانهای مختلف مسكونی، اداری و صنعتی اعم از آجری، بتنی و فولادی، نظیر ساختمانهای مسكونی ویلایی، چندطبقه، آپارتمانها و برجهای بلند و همچنین كارهای ساختمانی اداره*ها، مدرسه*ها، بیمارستانها ، كارخانه*ها و مراكز صنعتی، ساختمانها و مراكز ورزشی ، تالارهای اجتماعات و ... .

2- طراحی ، محاسبه و اجرای راهها و جاده*های مختلف ارتباطی داخل و خارج شهرها و روستاها اعم از : راههای شوسه، راههای آسفالته، بزرگراه ها و نیز راه*آهن (شامل مسیریابی ، پیاده كردن مسیر ، زیرسازی و روسازی)

3- ساخت و اجرا و در مواردی طراحی و محاسبه انواع پلهای بتنی و فلزی با دهانه*ها و ابعاد و شكلهای متفاوت نظیر: پلهای داخل شهری و روگذرها، پلهای خارج شهری و جاده*ها.

4- اجرای سدهای مختلف خاكی و بتنی و نیز بندهای انحرافی و سایر تاسیسات وابسته نظیر تونل یا كانال انحراف آب رودخانه (جهت اجرای عملیات كارگاهی در ضمن ساخت سد)، تاسیسات آبگیری از سد و كنترل ارتفاع آب در پشت سد و ...

5-اجرای كارهای مربوط به ساماندهی رودخانه*ها.

6- طراحی ، محاسبه و ساخت خطوط انتقال آب اعم از انواع كانالهای تحت فشار و یا كانالهای با سطح آزاد آب كه به منظور انتقال آب از سدها و دریاچه*ها و ... برای مصارف كشاورزی، شرب و صنعتی به منطقه*های مورد نیاز و نیز جهت انتقال آب از تصفیه*خانه*های آب به مخازن آب و از آن*جا به مناطق مصرف، ساخته می*شوند.

7- ساخت تصفیه*خانه*های آب و فاضلاب شامل: ساختمانها و تاسیسات مربوط، محوطه*سازی و ... .

8- طراحی ، محاسبه و ساخت شبكه*های آب*رسانی به منطقه*های شهری و روستایی جهت تامین آب شرب مورد نیاز افراد و تاسیسات مربوط نظیر: مخازن آب، لوله*كشی ، انشعابات و ... .

9- طراحی ، محاسبه و ساخت شبكه*های جمع*آوری و دفع آبهای سطحی ناشی از نزولات جوی در خیابانها و سایر منطقه*های شهرها و شهركها و همچنین شبكه*های جمع*آوری و دفع فاضلابهای خانگی و صنعتی و انتقال آنها به خارج از شهر و تصفیه*خانه*ها.

10- انجام بسیاری از كارهای نقشه*برداری كه برای كارهای ساختمانی مختلف نظیر: راه*سازی، سد سازی، و ... مورد نیاز است؛ و همچنین تا حدودی كارهای نقشه*كشی طراحی و معماری.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه

یك مهندس عمران باید بسیار اجتماعی و دارای توان ایجاد ارتباط با جمله سایرین باشد. چون رشته مهندسی عمران یك رشته گروهی است. یعنی متخصص عمران در محیط كار خود با اقشار مختلف جامعه از جامعه كارگران، تكنسین*ها و مهندسان رشته*های دیگر سروكار دارد و باید با همه این افراد ارتباط خوبی برقرار كند تا بتواند شاهد پیشرفت و موفقیت كارش باشد.

با توجه به كمیت و كیفیت درسهایی كه در این رشته ارایه می*گردد، داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینه*های ریاضی و فیزیك برخوردار باشد. همچنین توان جسمی ، قدرت تجزیه و تحلیل ، قدرت تجسم و دقت كافی در بسیاری از مسایل را داشته باشد.

رشته مهندسی عمران دارای دو بعد اجرایی و نظری و آزمایشگاهی است. در این میان عده*ای از مهندسین جذب كارهای اجرایی می*شوند كه در این صورت باید آمادگی كار در كارگاههای داخل و خارج شهر را داشته باشند یعنی برای برنامه*ریزی و سروكار داشتن با اقشار مختلف مردم آماده باشند و عده*ای نیز جذب بعد نظری و آزمایشگاهی مهندسی می*شوند كه این عده نیز باید آمادگی كارهای محاسباتی ، دفتری و آزمایشگاهی را داشته باشند. كارهایی كه به ریاضیات قوی و صبر و حوصله بسیار نیاز دارد.

شایان ذكر است كه بسیاری از كارها و طرحهای عمرانی در خارج از محیطهای شهری بوده و فعالیت نسبتا زیادی را می*طلبد لذا داوطلب این رشته باید علاقمند به كارهای عمرانی بوده و توانایی كار در محیطهای پرجمعیت را داشته باشد.

نكات تكمیلی

هنگام مرور دفترچه رشته های تحصیلی دانشگاه ها چند رشته به چشم می خورد كه دارای پیشوند مهندسی علمی - كاربردی می باشند.

عنوان علمی - كاربردی نشان دهنده كاربردی تر بودن این رشته ها می باشد كه آنها را از حالت تئوری و نظری به سمت كاربردی سوق می دهد و فعالیت های كارگاهی بخش عمده ای از مطالب درسی این رشته ها می باشد.

رشته های مهندسی علمی - كاربردی شبكه های آب و فاضلاب ، مهندسی علمی - كاربردی بهره برداری از سد و شبكه و مهندسی علمی - كاربردی ساختمان های آبی از جمله این رشته ها هستند كه بطور اختصاصی در دانشكده صنعت آب و برق شهید عباسپور وابسته به وزارت نیرو ارائه می گردند. با توجه به اینکه هر کدام از سه رشته فوق بخشی از مهندسی عمران گرایش آب می باشند ، لذا در این قسمت آورده شده اتد دانشكده صنعت آب و برق شهید عباسپور در این رشته ها از هر دو جنس دختر و پسر پذیرش كرده و دارای تعهدی به میزان دو برابر مدت تحصیل می باشد.

معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی

این رشته در سطح كارشناسی دارای سه گرایش عمران - عمران ، عمران - نقشه*برداری و عمران - آب است.

نقشه*برداری

طرح و اجرای برنامه*های عمران و مطالعات مربوط به زمین مستلزم وجود اطلاع دقیق مهندسی (مسطحاتی، ارتفاعی، چگونگی) به صورت نقشه*های گوناگون (ترسیمی ، رقمی، تصویری) از منطقه مورد نظر است. مجموعه نقشه*برداری پاسخگوی این نیازها به گونه*ای هماهنگ با دیگر رشته*های عمران است و هدفش تربیت افرادی است كه آگاهی علمی كافی و مهارت فنی لازم را در زمینه نقشه*برداری داشته باشند.

داوطلبان ورود به این رشته باید در ریاضیات (هندسه، مثلثات) و فیزیك دوره دبیرستان قوی بوده علاقه*مندی و آمادگی جسمی (برای كارهای صحرایی و ...) لازم را دارا باشند. بعضی دروس تخصصی این رشته عبارتند از : راه سازی ، تئوری خطاها، جغرافیای ایران ، نقشه*برداری، ژئودزی (جهت تعیین شكل زمین) ، فتوگرامتری زمینی و هوایی (عكسهای هوایی) ، كارتوگرافی، هیدروگرافی (نقشه*برداری از بستر دریا) ، پروژه و كارآموزی از جمله دروس این دوره است. بعضی تواناییهای فارغ*التصیلان این رشته عبارتند از:

مدیریت گروههای اجرایی در عملیات نقشه*برداری ، طرح و برنامه*های سیستم نقشه، محاسبات و برنامه*ریزی در زمینه*های مختلف فنی نقشه*برداری، تدریس و آموزش در دوره كاردانی (پس از طی دوره مربوط به تعلیم و تربیت).

امكان ادامه تحصیل در این رشته تا حد كارشناسی ارشد در داخل و در سطوح بالاتر در خارج از كشور موجود است. سازمان نقشه*برداری وزارت برنامه و بودجه ، وزارت راه و ترابری ،* وزارت نفت ، سازمان آب ، سازمان بنادر و كشتیرانی،* اداره جغرافیایـی ارتش و سپاه و بخش خصوصـی و ... از جمله محلهای جذب فارغ*التحصیلان این رشته است.

زیربنای كلیه كارهای عمرانی نقشه برداری است و با توجه به لزوم انجام دادن كارهای عمرانی، فارغ*التحصیلان آن سریعا جذب بازار كار می*شوند. داوطلبان باید به سختی كار در بیابان و كوهستان و شرایط سخت نقشه*برداری توجه داشته باشند.

عمران- عمران

این رشته قبلا به مهندسی راه و ساختمان موسوم بوده و به منظور تربیت مهندسان طراح ، محاسبه و اجرای پروژه*های ساختمانی، صنعتی ، راه*سازی و تاسیسات آبی و نظارت بر حسن اجرای طرحهای عمرانی در زمینه*های فوق و همچنین همكاری با مهندسان مشاور یا محاسبه در زمینه*های یاد شده ، به وجود آمده است. قسمت عمده دروس این رشته را مجموعه متنوعی از دروس نظری و پروژه*های طراحی تشكیل می*دهد و كنار آنها تعدادی دروس آزمایشگاهی و كارگاهی و نیز دو دوره كارآموزی در طی دو تابستان پیش*بینی شده است.

با توجه به سیاستهای عمرانی و سرمایه*گذاریهای دولت برای ایجاد ساختمانها، راهها، پلها، سدها، نیروگاههای هسته*ای و حرارتی ، رفع نیازهای عمرانی در زمینه مسكن و تاسیسات آبی جهت تامین آب آشامیدنی شهرها و روستاها همچنین بازسازی مناطق جنگ*زده اهمیت این رشته مشخص می*شود.

فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند در وزارتخانه*ها (نظیر وزارتخانه*های راه* و ترابری مسكن و شهرسازی و نیرو) و شركتهای دولتی و شركتهای خصوصی و مهندسان مشاور به كارهای طراحی ، محاسبه و اجرا بپردازند.

در شرایط حاضر فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند در دوره*های مختلف كارشناسی ارشد سازه (آنالیز و طرح سازه*ها) ، خاك و پی (مطالعه مسائل مربوط به رفتار خاكها و محاسبات پی*ها) ، راه و ترابری (طرح راهها و شبكه ترابری) ، سازه*های آبی (طراحی سازه*های هیدرولیكی و مسائل آبی دیگر در ارتباط با سدها) در داخل كشور ادامه تحصیل دهند.

دارا بودن دانش قوی ریاضی و فیزیك و توانایی جسمانی از ضروریات این رشته است. حدود 10 درصد از دروس این دوره عملی است و از دروس تخصصی آن می*توان طراحی سازه*های فولاد و بتن ، پی*سازی، مكانیك خاك، مكانیك سیالات، هیدرولیك و تحلیل سازه*ها را نام برد.

عمران - آب

این دوره(كارشناسی) به منظور تربیت متخصصانی تدوین شده است كه بتوانند در زمینه*های شناخت منابع آب و كنترل و بهسازی كیفیت منابع آب اطلاعات لازم را به دست آورند تا بتوانند در مراحل مختلف طراحی ، نظارت و مدیریت پروژه*های آب كار كنند. با توجه به اینكه توسعه كشور در زمینه*های كشاورزی، صنعتی ، عمران و ... بستگی به میزان آب قابل استفاده دارد می*توان صنعت آب را در ایران در زمره صنایع مادر به حساب آورد. داوطلبان ورود به این دوره ها باید در دروس ریاضی، فیزیك و شیمی دبیرستان قوی بوده، علاقه*مندی و استعداد لازم (خصوصا در زمینه طراحی ) را داشته باشند. دروس این دوره ها به صورت عمومی، پایه ، اصلی ، تخصصی، انتخابی و كارآموزی (كارآموزی صحرایی پروژه تخصصی و كارآموزی تخصصی) است. بعضی دروس اصلی و تخصصی این گرایش ها عبارتند از : مكانیك خاك ، هواشناسی ، هیدرولیك ، آبهای زیرزمینی ، سدهای كوتاه ، پی*سازی و ...

فارغ*التحصیلان این دوره ها تواناییهای لازم را در زمینه*های مربوط به كارشناسی مطالعه منابع آب ، تاسیسات آبی و سازه*های هیدرولیكی، كارشناسی آب و فاضلاب و نظارت بر حسن اجرای طرحهای آبی را خواهند داشت. سازمان آب، وزارت جهاد كشاورزی ،* وزارت نیرو و بخش خصوصی و ... از جمله مراكز جذب فارغ*التحصیلان این دوره است.

یكی از امتیازات این گرایش ها آن است كه علاوه بر محاسبات سازه*ای، وارد محاسبات هیدرولوژی و هیدرولیك نیز شده و بر وسعت كار می*افزاید.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

رشته مهندسی عمران در ایران تا مقطع دكتری تدریس می*شود و لذا راه برای ادامه تحصیلات باز است.

فارغ*التحصیل مقطع كارشناسی می*تواند در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای مختلف : سازه، سازه*های هیدرولیكی، مهندسی زلزله، راه و ترابری، مكانیك خاك و پی، مهندسی آب ، سازه*های دریایی، مهندسی مدیریت ساخت، مهندسی برنامه*ریزی حمل و نقل، مهندسی نقشه*برداری فتوگرافی و مهندسی محیط زیست به تحصیل ادامه دهد.


آینده شغلی و بازاركار

مراكز مختلفی به صورت مستقیم و غیرمستقیم در فعالیتهای عمرانی نقش دارند كه هر یك به تناسب نوع فعالیت خود، اقدام به جذب فارغ*التحصیلان این رشته می*كنند.

وزارت*خانه*های مسكن و شهرسازی، راه و ترابری، جهاد سازندگی و نیرو به صورت گسترده*تر و سایر وزارت*خانه*ها، اداره*ها ، سازمانها ، مراكز دولتی و خصوصی نظیر : وزارت*خانه*های آموزش و پرورش ، كشاورزی ، فرهنگ و آموزش عالی، بانكها و ... به صورت مستقیم برای كارهای عمرانی خود مثل طرح و محاسبه، اجرا و نظارت بر اجرا، نیاز به استخدام مهندسان عمران دارند. علاوه بر آن ، شركتهای مختلف مهندسان مشاور كه در كشور به صورت گسترده وظیفه طراحی ، محاسبه و نظارت بر اجرای پروژه*های ساختمانی را بر عهده دارند؛ همچنین شركتهای ساختمانی و راه*سازی دولتی و خصوصی كه در اجرای این طرحها فعالیت دارند، تعداد كثیری از فارغ*التحصیلان رشته عمران را استخدام می*كنند.

اصولا مهندس عمران شانس كاری زیادی دارد چون در طراحی و ساخت بسیاری از كارهای عمرانی مانند: راهها ، پل*ها ، سدها ، سازه*های دریایی برای سكوهای نفتی، آشیانه*های هواپیما و خانه*های مسكونی مقاوم در مقابل زلزله*، مهندسین عمران حضوری فعال دارند. متخصصانی كه یا در دفترهای مشاوره به طراحی پروژه*های فوق می*پردازند و یا مجری كارهای عمرانی مذكور بوده و به كیفیت اجرای آنها نظارت دارند.

البته باید توجه داشت كه هر دانشجوی مهندسی عمران نمی*تواند فرصت*های شغلی خوبی داشته باشد. بلكه باید در دوران تحصیل به دنبال پژوهش ، تحقیق و یادگرفتن باشد نه این كه تنها واحدهای دانشگاهی را پاس كند و یا حتی به فكر یك معدل خوب دانشگاهی باشد. چون شركتهای عمرانی خصوصی و دولتی به دنبال یك نیروی كارآمد هستند نه یك شاگر اول دانشگاه .

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

وقتی كسی صحبت از سازندگی می*كند اولین چیزی كه به ذهن هر كس می*رسد پل، سد، كارخانه و كارگاه است كه ساخت بنای همه اینها بر عهده مهندسین عمران است و به همین دلیل فرصت*های شغلی این رشته در همه جای دنیا بسیار زیاد است. در كشور ما نیز كه فعالیت*های عمرانی 30 تا 40 درصد كل بودجه كشور را به خود اختصاص می*دهد، بازار كار یك مهندس عمران از مهندسین رشته*های دیگر بیشتر است. بویژه این كه كشور ما بعد از انقلاب در زمینه مهندسی عمران رشد زیادی داشته است.

با توجه به روند رو به رشد ساخت و ساز بناهای شهری در ایران و احتیاج به مسكن و ساختمان به نظر می*رسد بازار كار این رشته همچنان پویا و پرتحرك باشد.

پیش*بینی وضعیت آینده رشته در ایران

چندسال پیش كه برای مترو كارشناسان ژاپنی آمده بودند، یكی از آنها گفته بود تهران ده بزرگی است چرا كه خیلی از سیستم*های شهری را ندارد. این نشان می*دهد كه برای پیشرفت و توسعه، ما به كارهای زیربنایی مثل راه، مترو و تاسیسات شهری بسیار نیازمندیم. برای مثال امكان ندارد كه كشوری پیشرفت كند اما سیستم ترابری و حمل و نقل آن به طور كامل درست نشده باشد؛ كاری كه بخش اصلی آن بر عهده مهندسین عمران است.

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:46
رشته شماره 4 : مهندسی فناوری اطلاعات (IT)

هدف
در هزاره سوم، فناوری اطلاعات یا IT به عنوان عمده ترین محور تحول و توسعه در جهان منظور شده است و دستاوردهای ناشی از آن، آن چنان با زندگی مردم عجین گردیده که روی گردانی از آن، اختلالی عظیم در جامعه و رفاه و آسایش مردم به وجود می آورد.
برای مثال، کامپیوتری شدن بسیاری از امور جاری مردم، انجام بسیاری از کارهای روزمره بانکی با استفاده از اینترنت و شبکه های ارتباطی در منزل و خانه?ها، آموزش الکترونیکی و مجازی و عدم نیاز به حضور در کلاسهای درس، توسعه و ترویج تجارت الکترونیکی از نتایج و دستاوردهای فناوری اطلاعات است؛ عواملی که هر چند، در مراحل اولیه رشد و تکامل قرار دارند، اما در همین حد نیز در رفاه و آسایش انسان نقش بسیار مهمی دارند.
از همین رو امروزه تمامی کشورها در زمینه فناوری اطلاعات و عمومیت بخشیدن به آن در جامعه تلاشی پیگیر دارند. در کشور ما نیز برای تربیت نیروی متخصص و کارآمد در زمینه IT و حرکت سریع در این عرصه، رشته IT در دانشگاهها و مرکز آموزش عالی ارائه می شود.
ماهیت
فناوری اطلاعات یا IT که مخفف Information Technology می باشد، رشته ای است که تمام رشته های دانشگاهی را می تواند پوشش دهد. منتها از نظر عملیاتی یک رشته میان رشته ای بین کامپیوتر و صنایع برق است که در این میان امور مربوط به تولید، پردازش، نگاهداشت و عرضه اطلاعات به مباحث کامپیوتری مرتبط می شود، بحث های مدیریت اطلاعات و فرآیندهای آن از سلسله بحث های رشته صنایع و رشته برق است و به خصوص گرایش مخابرات، انتقالات مرتبط با اطلاعات و داده ها را بر عهده دارد.
IT ابزاری است که امروزه در تهیه ، توزیع و به کاربری اطلاعات نقش بزرگی را بر عهده دارد. برای مثال ، در امر آموزش، IT مجموعه ای ابزاری از سخت افزاری، نرم افزاری و نیروی انسانی است که کمک می کند تا علم و دانش با بهترین کیفیت و کارآیی در هر زمان و هر مکان در اختیار همه قرار گیرد.از سوی دیگر بر خلاف آموزش سنتی ما که یادگیری با تکیه بر حس شنوایی است، IT زمینه ای را فراهم می آورد تا چشم و گوش 50 هزار Bit کامپیوتری است در حالی که ضریب انتقال از طریق چشم و گوش 4 میلیون و سیصد هزار Bit کامپیوتری است. در واقع IT امروزه با تغییر در نحوه انتقال اطلاعات و ایجاد مدارس و دانشگاهها مجازی، فضای آموزشی دنیا را تغییر داده و تأثیر بسیار زیادی بر آن گذاشته است.
به عبارت دیگر IT استفاده بهینه از اطلاعات برای کاربردهای مختلف است یعنی متخصص این رشته باید بتواند اطلاعات را جمع آوری، دسته?بندی و پردازش کرده و به موقع از آن استفاده نماید. از همین رو کارشناس این رشته باید مبانی کامپیوتر را بلد باشد. به عبارت دیگر هسته اصلی کارشناسی این رشته بهره وری به موقع و صحیح از اطلاعات است. دانشجوی IT باید دارای اطلاعات جنبی در زمینه های مختلف باشد. برای مثال، فردی که می خواهد از این تکنولوژی در تجارت الکترونیکی استفاده کند. باید مدیریت بداند یا فردی که می خواهد از IT در آموزش از راه دور بهره ببرد، باید با روشهای آموزش آشنا باشد.

توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
با توجه به ماهیت میان رشته ای مهندسی فناوری اطلاعات، دانشجوی این رشته لازم است که به دو مبحث علوم مدیریت و کامپیوتر علاقمند باشد. همچنین باید در ریاضی توانمند بوده و قدرت تجزیه و تحلیل خوبی داشته باشد. زیرا به گفته الکساندروف ، ریاضی دان و فیلسوف معاصر شوروی ، علم ریاضی کاربرد فراوانی در سایر دانش ها، صنعت و در همه زمینه های مربوط به زندگی بشری دارد. این رشته در حال حاضر از بین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی دانشجو می پذیرد اما بسیاری معتقد هستند که رشته IT باید از بین داوطلبان هر 5 گروه آزمایشی دانشجو بپذیرد و آزمون این رشته باید به صورت نیمه متمرکز برگزار گردد تا علاقمندترین و مستعدترین داوطلبان وارد این رشته گردند. داوطلبانی که پیش از ورود به دانشگاه، با کامپیوتر آشنایی داشته و در این زمینه توانمند باشند.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
این رشته در مقطع کارشناسی ارشد نیز دانشجو می پذیرد.
آینده شغلی و بازار کار
اینجا یک شهر الکترونیکی است. شهری که آموزش، تفریحات، خرید و فروش و بخش قابل توجهی از ارتباطات آن الکترونیکی می باشد. در این شهر، فارغ التحصیلان IT حضوری فعال دارند. زیرا از سوار شدن به مترو و تاکسی، تا خرید از فروشگاهی که در آن فروشنده ای حضور ندارد، به صورت الکترونیکی صورت می گیرد.
این تصویری از آینده تمامی کشورهای جهان از جمله کشور ایران است. تصویری که بیانگر وجود فرصت های شغلی فراوان برای فارغ التحصیل IT است. البته یک مهندسی IT نه تنها در آینده، بلکه در حال حاضر نیز فرصت های شغلی فراوانی دارد.
پیش بینی وضعیت آینده رشته در ایران
در حال حاضر وزارت بازرگانی در پی آن است که سیستم تجارت ایران را مثل کشورهای پیشرفته، الکترونیکی کند. این پروژه بسیار پیچیده است و نیاز به تعداد قابل توجهی متخصص IT دارد. تا جایی که اگر تمامی دانشجویان ما وارد بازار کار شوند. باز هم پاسخگویی نیاز این پروژه و پروژه های مشابه نخواهند بود. حتی در کارهایی ساده تر مثل مکانیزه شدن سیستم یک اداره، نیاز به متخصص این رشته است. به عبارت دیگر در حال حاضر، هم چیز به سمت IT پیش می رود و به همین دلیل فارغ التحصیلان این رشته اگر توانمند باشند، بیکار نخواهد ماند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:48
رشته شماره 5 : مهندسی صنایع

هدف
مهندسی صنایع رشته ای است كه با طراحی، بهبود و پیاده سازی سیستم های یكپارچه از افراد، مواد، اطلاعات، تجهیزات و انرژی مرتبط است و در این راه از علوم ریاضی، طبیعی، اجتماعی و نیز قوانین و روش های تجزیه و تحلیل مهندسی و دانش تخصصی خود بهره می گیرد.
برای تاسیس یك واحد صنعتی پیشرفته و بزرگ كه تولید آن از كمیت و كیفیت بالایی برخوردار باشد، چه امكاناتی مورد نیاز است؟
- مواد اولیه خوب
- نیروی كار لایق و كارآمد
رعایت موارد فوق بسیاری ضروری است اما چرا بعضی از واحدهای صنعتی با وجود رعایت موارد ذكر شده، بازدهی خوبی نداشته و یا با شكست روبرو می شوند؟
این سوال را مهندسان صنایع پاسخ می گویند. امروزه با رشد و پیشرفت سریع تكنولوژی و تبدیل سیستم های تولیدی و خدماتی كوچك و سنتی به كارخانجات و موسسات بزرگ و پیچیده دیگر نمی توان با تكیه بر مدیریت سنتی كه موروثی بوده و از پدر به پسر منتقل می*شود این واحدها را اداره كرد بلكه به روش های علمی و فنی جهت مدیریت و اداره این گونه واحدها نیاز می باشد.
از سوی دیگر مقیاس تولید و خدمات آنچنان گسترش یافته كه رشته های مهندسی سنتی نمی توانند پاسخگوی كلیه مسایل این موسسات باشند. برای جبران چنین كمبودی در قرن حاضر، به ویژه طی چند دهه اخیر، از پیوند رشته های گوناگون، رشته جدیدی تحت عنوان مهندسی صنایع به وجود آمده است.
ماهیت
یكی از ویژگی های رشته مهندسی صنایع این است كه نمی توان این رشته را در یك جمله خلاصه كرد و آن را مانند یك كپسول كوچك ارائه داد. این رشته تحصیلی بسیار وسیع است و از مدیریت گرفته تا زمان سنجی، از كنترل كیفیت تا تجزیه و تحلیل و طراحی، همه را شامل می شود و به همین دلیل وقتی شما می گویید "من یك مهندس صنایع هستم" مردم نمی توانند تخصص شما را در یك محدوده كوچك و تنگ محصور بكنند.
مهندسی صنایع بیشتر با مدیریت واحدهای تولیدی سروكار دارد و با یك نگرش سازمان یافته مسائل و مشكلات كارخانه را تحلیل كرده و به گونه ای عمل می كند كه با حداقل ورودی مواد، حداكثر خروجی را داشته باشد. چون طراحان یك واحد صنعتی از مهندسی مكانیك گرفته تا برق و یا سایر رشته ها عموماً وقتی مشغول طراحی می شوند از مسائل اقتصادی، افزایش بهره وری و سایر مسائل غافل می مانند اما یك مهندس صنایع برای مثال هنگام برنامه ریزی برای اداره كارخانه ای كه دارای كارگران زیاد و ماشین آلات بسیار است به این مساله توجه می كند كه چگونه می توان بیكاری ماشین آلات را به حداقل رساند و از نیروی انسانی نیز بهترین استفاده را كرد و در ضمن محصول كارخانه فوق كمترین ضایعات را داشته و نگهداری و تعمیرات ماشین آلات نیز به بهترین نحو انجام بگیرد.
"آیا این بهترین روش است؟" این سوالی است كه فكر یك مهندس صنایع را دائماً به خود مشغول می كند تا به این وسیله بهترین راه را برای تولید محصول و حل مسایل و مشكلات یك واحد صنعتی یا خدماتی پیدا كند.
البته همه مهندسان سعی می كنند كه بهترین روش را برای ساختن چیزی پیدا كنند ولی مساله این جا است كه آنها فقط در زمینه رشته خود دارای دانش فنی هستند ولی مهندس صنایع كسی است كه برای مثال مطلبی را از مهندس شیمی می گیرد و در مورد مشكل مهندسی مكانیك از آن استفاده می كند و بهترین روش را بدست می آورد. از سوی دیگر یك مهندس صنایع می تواند شكاف عمیق مابین مدیران اجرایی و مهندسان طرح و توسعه را پرنماید. چون یك مهندس می تواند حرفهای تخصصی اش را به یك مهندس صنایع تفهیم كند، در صورتی كه ممكن است نتواند به رئیس غیرمهندس خود نشان بدهد كه در حال كوشش برای انجام چه كاری است.
توانایی های جسمی، علمی، روانی مورد نیاز و قابل توصیه
توانایی علمی: دانشجویان رشته مهندسی صنایع باید در دو درس ریاضی و فیزیك قوی باشند. بخصوص در درس ریاضیات جدید كه آمار و احتمالات این درس تاحدی به مهندسی صنایع مربوط می شود.
همان طور كه گفته شد رشته مهندسی صنایع حیطه بسیار گسترده ای دارد و به همین دلیل دانشجوی این رشته نیز باید اطلاعاتی گسترده و متنوع و همچنین ویژگی های بسیاری داشته باشد. برای مثال چون این رشته ارتباط نزدیكی با مدیریت دارد، دانشجوی آن باید توانایی های مدیریتی داشته و قدرت تحلیل و درك بالایی داشته باشد.
توانایی جسمی: قوی بودن در یك یا دو درس و به واسطه آن وارد شدن به این رشته كافی نیست بلكه فرد علاوه بر قوی بودن در دروسی مانند فیزیك، ریاضی و آمار، باید روابط عمومی فوق العاده قوی داشته باشد تا بتواند با افراد مختلف ارتباط برقرار بكند چرا كه یك مهندس صنایع باید بین سایر مهندسان مشغول به كار در یك كارخانه ارتباط برقرار كند. همچنین یك دانشجوی مهندسی صنایع باید از خلاقیت و نوآوری برخوردار باشد.
علاقمندیها: جذابیت این رشته در ارتباط نزدیك آن با صنعت نهفته است. بیشتر دانش آموزان دبیرستانی بخصوص دانش آموزان رشته ریاضی به ارتباط نزدیك با صنعت علاقمند هستند. آنها می خواهند بدانند كه در داخل كارخانه ها چه می گذرد و منظور از خط تولید و افزایش بهره وری در كارخانه چیست؟
این رشته حس كنجكاوی چنین افرادی را ارضا می كند.
گرایش های مقطع کارشناسی
در مقطع کارشناسی چهار گرایش:
تولید صنعتی، برنامه ریزی و تحلیل سیستم ها، تكنولوژی صنعتی و ایمنی صنعتی وجود دارد.
البته به گفته استادان و دانشجویان این رشته، گرایش های ذكر شده در سطح كارشناسی تفاوت چندانی با یكدیگر ندارند. چرا كه دانشجویان هر یک از گرایش های فوق از میان 142 واحدی كه در دوره كارشناسی می گذرانند، تنها 10 تا 15 واحدشان با یكدیگر متفاوت است كه دانشجویان همین واحدهای متفاوت را نیز می توانند در 8 واحد اختیاری خویش انتخاب كرده و بگذرانند. (گرایش ایمنی با 25 واحد اختصاصی متفاوت بیشترین تفاوت را با گرایش های دیگر دارد)
هدف از گرایش تولید صنعتی، تربیت مدیران تولید واحدهای صنعتی می باشد. گرایش تحلیل سیستم ها نیز یك مقدار جنبه نرم افزاری دارد و بیشتر به ارائه راهكاری سیستماتیك می پردازد. گرایش تكنولوژی صنعتی نیز نسبت به دو گرایش دیگر فنی تر بوده و به مهندسی مكانیك نزدیكتر می باشد و این گرایش به تربیت تكنولوژیست های كارخانه می پردازد و بالاخره گرایش ایمنی صنعتی به مسائل مشكل ساز در صنعت از لحاظ ایمنی می پردازد كه برای مثال می توان به كوره*ها و یا آلودگی هوا اشاره نمود.
گرایش تولید صنعتی فن به كارگیری مهارت های تكنیكی اقتصادی و استفاده موثر و نظام یافته از نیروی انسانی، زمان، ماشین آلات، ساختمان و مواد به منظور تولید كالا با كیفیت مطلوب می باشد و فارغ التحصیلان این گرایش می توانند به تجزیه و تحلیل و حل مسائل برنامه ریزی كنترل تولید، افزایش كارایی، تولید و طرح ریزی واحدهای تولیدی بپردازند.
به زبان دیگر دانش هایی كه دانشجویان این گرایش می آموزند، عبارت است از:

- انتخاب فرایند تولید و روش های مونتاژ

- انتخاب و طراحی ابزارها و تجهیزات تولیدی

- طراحی كارخانه مشتمل بر ساختمان، ماشین آلات، وسایل حمل و نقل، انبار مواد خام كالاهای ساخته شده

- بهبود ساختار محصول

- توسعه و اجرای سیستم های ارزیابی كار و زمان

- پیاده سازی نگهداری و تعمیرات جهت بالا بردن كارایی تجهیزات

- طراحی و بهبود سیستم های برنامه ریزی و كنترل تولید موجودی و كیفیت

در گرایش تحلیل سیستم ها نیز دروسی ارائه می گردند، از قبیل:
- طراحی و اجرای سیستم های مدیریت اطلاعات
- طراحی و اجرای سیستم های پردازش اطلاعات
- استفاده از تكنولوژی در سیستم های اداری
- ارزیابی قابلیت اطمینان محصولات
هدف این گرایش تربیت كارشناسانی است كه بتوانند با بهره گیری از روش های جدید و سیستماتیك و مدل های ریاضی، مسائل تصمیم گیری در سطح واحدهای صنعتی بزرگ را تجزیه و تحلیل نموده و بیشترین رهنمودها را در استفاده از منابع موجود در عملكرد اجزاء تشكیل سیستم ارائه بدهند. البته باید گفت دروس دانشگاهی به صورتی است كه یك فارغ التحصیل گرایش تولید صنعتی می تواند به جای فارغ التحصیل گرایش تحلیل سیستم ها فعالیت بكند و یا بالعكس.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
در كلیه گرایش های رشته مهندسی صنایع امكان ادامه تحصیل در سطح كارشناسی ارشد در داخل و یا سطوح بالاتر در داخل و یا خارج از كشور وجود دارد.
رشته های مشابه و نزدیك به این رشته
در هر یك از رشته های مدیریت و اقتصاد دروسی هستند كه با رشته مهندسی صنایع مشترك اند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:55
رشته شماره 6 : مهندسی کامپیوتر

"انسان باید بیندیشد ولی ماشین باید کار کند." این شعار متخصصان کامپیوتر است. متخصصانی که با پیشرفت و توسعه ی کامپیوتر توانسته اند مغز و عضلات انسان را از اشتغالات تکراری و پیش پا افتاده نجات بخشند و او را در دفع مشکلات و مسایل یاری دهند تا جایی که در کشورهای صنعتی و پیشرفته، کامپیوتر در زندگی افراد حضوری اجتناب ناپذیر دارد. به همین دلیل رشته ی مهندسی کامپیوتر که به طراحی و ساخت اجزای مختلف و نیز نرم افزارهای مورد نیاز جهت کار با کامپیوتر می*پردازد، از اهمیت بسیاری برخوردار است. این رشته در کشور ما نیز اهمیت بسیاری داشته و تا مقطع دکتری تدریس می*شود. گفتنی است که رشته ی مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی دارای دو گرایش سخت افزار و نرم افزار است که البته این دو گرایش در مقطع کارشناسی تفاوت قابل توجهی با یکدیگر ندارند.

گرایش سخت افزار

هر کامپیوتر دارای دو جزء متفاوت سخت افزار و نرم افزار است که در این میان سخت افزار جزء فیزیکی کامپیوتر بوده و شامل صفحه کلید، صفحه نمایش، چاپگر و دیسک*ها می*شود. اجزای فیزیکی و قابل لمس کامپیوتر مانند مدارها و بردهای الکترونیکی، سخت افزار نامیده می*شود. مهم ترین واحد سخت افزار در مقطع لیسانس به مطالعه و بررسی طراحی سخت افزاری، کنترل سخت افزاری و شبکه های کامپیوتری می*پردازد. برای مثال یک مهندس سخت افزار می*تواند به طراحی بخش های سخت افزاری کامپیوتر شامل پردازش گر مرکزی (CPU) ، پورت های ورودی و خروجی و سیستم*ها و مدارات جانبی می*پردازد، مباحث درسی در رشته ی سخت افزار به مطالب درسی در رشته ی مهندسی برق و الکترونیک نزدیک بوده خصوصا تمام مطالب شاخه ی دیجیتال شامل مدارهای مختلف، معماری کامپیوتر و میکروپروسسورهای 1 و 2، الکترونیک دیجیتال و ... را شامل می*شود که البته به این بخش از سخت افزار بیشتر در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری پرداخته می*شود.

گرایش نرم افزار

نرم افزار جزء غیر قابل لمس کامپیوتر است. برنامه*ها و داده هایی است که به کامپیوتر فرمان می*دهند که چه عملی را انجام دهد. نرم افزار در حقیقت روح و جان کامپیوتر است که به سخت افزار هویت می*بخشد و اصولا به برنامه ای گفته می*شود که برای به کارگیری سخت افزار ساخته شده باشد. نرم افزار*ها را می*توان به دو رده ی کلی دسته بندی کرد که عبارت اند از: نرم افزارهای سیستمی و نرم افزارهای کاربردی. نرم افزارهای سیستمی برنامه هایی هستند که کاربر، یا خود آن*ها را می*نویسد یا شرکت های نرم افزاری آن*ها را تهیه کرده و برای فروش عرضه می*کنند. این گونه برنامه*ها معمولا عمومیت برنامه های سیستم را نداشته و برای زمینه های مختلف مهندسی، علمی، تجاری، آموزشی، تفریحی و یا طراحی نوشته می*شوند.
توان مندی*ها و ویژگی های لازم

یک مهندس کامپیوتر باید سخت کوش و با پشتکار باشد چون رشته ی کامپیوتر رشته ی پویایی است و دانشجو باید همیشه اطلاعاتش به روز بوده و به دنبال فرا گرفتن مطالب جدید باشد. در نتیجه کسانی که می*خواهند فقط چهار سال درس بخوانند و بعد مطالعه را کنار گذاشته و وارد بازار کار شوند، در این رشته موفق نخواهند شد و بر عکس افرادی که همیشه به دنبال مطالعه و فراگیری هستند، در این رشته موفق می*شوند. مهندس کامپیوتر باید پایه ی ریاضی قوی داشته و توانایی اش در زمینه ی فیزیک خوب باشد. هم چنین لازم است که فردی خلاق باشد تا بتواند مسایل را از راه حل های ابتکاری حل کند. راه حل هایی که کمترین هزینه و بهترین کارآیی را داشته باشد.
درس های مهم در این رشته:

ضرایب و عنوان درس های اختصاصی رشته ی مهندسی کامپیوتر در هر دو گرایش در آزمون سراسری به شرح زیر است: ریاضیات:4، فیزیک:3، شیمی:2، درس های فنی:3

مهندسی کامپیوتر


مهندسی کامپیوتر (که گاه مهندسی سیستم های کامپیوتری هم نامیده می شود) یک شاخه کاری است که مهندسی الکترونیک و علوم کامپیوتر را ترکیب می کند. یک مهندس کامپیوتر، یک مهندس الکترونیک است که تمرکز اصلی اش روی سیستم های رقمی است و کمتر روی فرکانس رادیویی ویا برق قدرت کار می کند.

از دیدگاه علوم رایانه، یک مهندس کامپیوتر یک معمار نرم افزار است که روی تبادل بین برنامه های نرم افزاری و قطعات سخت افزاری زیرین آن تمرکز می کند.
درجه علمی مهندسی رایانه از اوایل دهه ی 1996 م به وجود آمده است. در بعضی از دانشگاه ها دانشکده ی خاصی برای رشته رایانه وجود دارد و در بعضی دیگر دانشکده برق و کامپیوتر با هم ادغام شده اند.
از آنجا که مهندسین رایانه روی الکترونیک و کامپیوتر تمرکز می کنند، برخورد کمتری با دروس دیگر رشته های مهندسی، مثل استاتیک یا دینامیک دارند. و به جای آن با دروس پایه ای کامپیوتر سروکار دارند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:12
رشته شماره 7 : مهندسی معماری

هدف
رشته معماری دارای دو جنبه هنری و فنی است كه درسهای طراحی، زیبایی شناسی و نحوه زیبا كردن حجم*ها ، نماها و پلان*ها به هنر بر می*گردد و دروسی مثل سازه*های بتنی و فلزی، مقاومت مصالح، ایستایی، تاسیسات مكانیكی و الكتریكی به جنبه* فنی این رشته مربوط می*شود.
در این رشته دروس هنری اهمیت بیشتری داشته و دروس علمی و فنی در راستای دروس هنری است. برای مثال یك معمار در طراحی خانه باید فضای آرامش*بخشی را ایجاد كند تا باعث اضطراب ، خستگی و دلتنگی نگردد. كاری كه بیش از رعایت اصول فیزیكی مثل نور و صوت، نیاز به آشنایی با اصول زیبایی*شناسی دارد.
ماهیت
معماری تركیب، طراحی و پدیدآوردن فضای زیست انسان در طبیعت است؛ كه این فضا می*تواند مسجد، بیمارستان، مسكن، مدرسه و یا هر فضای دیگری باشد كه شهر را به وجود می*آورد.
دوره كارشناسی مهندسی معماری دوره*ای است حرفه*ای كه پرورش استعداد خلاقه، انتقال دانشها و مهارتهای عمومی حرفه معماری و حصول كارآیی عمومی در این رشته را هدف قرار می*دهد. در راستای هدف فوق سعی شده است كه در برنامه*ریزی این دوره حداكثر بهای ممكن به پروژه*های طراحی معماری و دروس فنی و نظری پیرامون آن داده شود.
دوره كارشناسی معماری حداقل چهارسال به طول می*انجامد. پیش از شروع دوره، یك نیمسال به عنوان پیش نیاز ارائه می*گردد كه جزو سنوات تحصیلی به حساب نمی*آید ولی 8 واحد آن جز واحدهای دوره محسوب می*گردد. فارغ*التحصیلان دوره كارشناسی مهندسی معماری می*توانند در دوره كارشناسی ارشد ناپیوسته ادامه تحصیل دهند.
تعداد كل واحدهای درسی دوره 140 واحد است و فارغ*التحصیلان این دوره قادر به ایفای نقش در زمینه*های زیر خواهند بود:
1 - طراحی (تك بنا یا مجموعه زیستی كوچك) ، از طرحهای اولیه تا مراحل اجرایی كار و طراحی اجزاء و عناصر تشكیل دهنده بنا كه این زمینه وظیفه محوری كار معمار را تشكیل می*دهد.
2 - همكاری با گروه مهندسان مشاوره معماری در جهت توسعه طرحها و تهیه نقشه*های معماری مراحل یك و دو.
3- نظارت بر صحت انجام كار در عملیات اجرایی ساختمانی.
4 - مشاركت در مدیریت اجرایی پروژه*های معماری.
5 - عضویت در كادر فنی شهرداریها و سازمانهای مشابه.
6 - تدریس در دوره*های كاردانی و همینطور دبیرستانهای فنی حرفه*ای و كار دانش آموزش و پرورش .

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
دانشجوی این رشته علاوه بر توانمندی در طراحی و قدرت تجسم و خلاقیت، لازم است كه در درس ریاضی بخصوص در هندسه قوی باشد چون برای آموزش فن و تكنیك معماری باید دروسی مثل هندسه كاربردی ، هندسه مناظر و ریاضیات و آمار را مطالعه كرد.
دانشجوی معماری باید اطلاعات عمومی خوبی در زمینه تاریخ بخصوص تاریخ معماری ایران و جهان ، جغرافیا ، اقلیم*شناسی ، روانشناسی ، مردم*شناسی و اقتصاد داشته باشد. چون معماری برای رونق و شكوفایی خویش از تمامی این علوم استفاده می*كند.
همچنین دانشجوی رشته معماری باید بتواند به زبان معماری مطلبش را روی كاغذ بیاورد. یعنی از یك سو ذهنی قوی و خلاق داشته و از قدرت تجسم خوبی برخوردار باشد و از سوی دیگر طراحی چیره دست باشد تا بتواند به زبان معماری كه همان طراحی بناها و فضاهای زندگی است، سخن بگوید.
معماری بیش از آنكه علم و تكنیك باشد، ذوق و سلیقه و استعداد است و معمار كسی است كه طرحهای فردی*اش با نقاشی و مجسمه*سازی رقابت كند و در واقع بتواند مجسمه*ای كاربردپذیر بسازد. به همین دلیل می*توان گفت كه معمار یك هنرمند است و باید مانند هر هنرمند دیگری چشم، ذهن و دستی توانا داشته باشد تا بتواند به یاری چشم و با تكیه بر ذخیره فرهنگی خود بخوبی ببیند و سپس با ذهنی پویا آنچه را كه دیده است به تحلیل كشیده و با احساس و عاطفه درآمیزد و در نهایت به یاری دست و با كمك گرفتن از دانش های فنی و تكنیكی طرحی نو را خلق كند.
با توجه به دروس خاص این رشته و نیاز به عكسبرداری، تهیه نقشه و ... به نظر می*رسد در مقاطعی هزینه تحصیل در این رشته بالا باشد.
نكات تكمیلی
رشته معماری تا سال 78 در مقطع كارشناسی ارشد پیوسته دانشجو می*پذیرفت و دانشجویان در طی شش سال، اطلاعات علمی و هنری لازم را برای طراحی یك بنا آموزش می*دیدند و در نهایت پس از فارغ*التحصیلی می*توانستنداز طراحی یك كیوسك گل*فروشی گرفته تا طراحی مجتمع*های مسكونی، تالارها و مجتمع*های ورزشی را برعهده بگیرند و یا به كارهای جنبی این رشته بپردازند. اما از سال 78 این رشته مانند سایر رشته*های مهندسی در مقطع كارشناسی دانشجو می*پذیرد و دانشجویان پس از فارغ*التحصیل شدن در صورت علاقه*مندی می*توانند در آزمون كارشناسی ارشد شركت كنند.
به عبارت دیگر طول دوره رشته معماری از 6 سال به 4 سال كاهش یافته و در نتیجه تعدادی از دروس این رشته كه شامل دروس هنری پیشرفته و تخصصی می*شود، از مقطع كارشناسی حذف شده است.
حال سوال اینجا است كه آیا فرصت*های شغلی فارغ*التحصیل مهندسی معماری با مدرك كارشناسی با فارغ*التحصیل مهندسی معماری كه دارای مدرك كارشناسی ارشد است، متفاوت می*باشد؟
متاسفانه در آزمون سراسری از داوطلبان رشته معماری ، آزمون تخصصی معماری گرفته نمی*شود و به همین دلیل بعضی از دانشجویان پس از ورود به دانشگاه تازه متوجه می*شوند كه به رشته معماری علاقه*ای ندارند و در نهایت پس از 6 سال تحصیل نمی*توانند به عنوان یك معمار هنرمند وارد بازار كار شوند. اما در حال حاضر دانشجو می*تواند پس از پایان دوره لیسانس در صورت علاقه*مندی در یكی از گرایشهای شهرسازی، مرمت و احیاء بناها ، معماری منظر و یا معماری تخصصی ادامه تحصیل دهد و یا این كه زودتر وارد بازار كار شده و به عنوان معمار فنی به طراحی تك*بناها یا مجموعه*های زیستی كوچك پرداخته و یا ناظر اجرای طرح و سرپرست دفاتر مشاوره باشد.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
امكان ادامه تحصیل در این رشته با توجه به اینكه از سال 78 ، در مقطع كارشناسی ارشد به كارشناسی تبدیل شده است، در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای : برنامه*ریزی شهری و منطقه*ای ، طراحی شهری، معماری منظر، مرمت و احیاء بناها و بافتهای تاریخی میسر است.
رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته
تا حدودی مهندسی عمران نزدیك به این رشته می*باشد.
مهندس عمران با منطق صحبت می*كند اما مهندس معمار از فرهنگ، هویت و زیبایی سخن می*گوید، به عبارت دیگر معماری در طراحی یك بنا علاوه بر رعایت اصول فنی به جامعه*شناسی، مردم*شناسی ، روانشناسی و زیبایی شناسی توجه دارد در حالی كه مهندس عمران در طراحی یك بنا تنها به ایستایی و مقاومت آن توجه می*كند. به همین دلیل اگر فضاهای زیست تنها توسط مهندس عمران ساخته شود، شاهد نابه*هنجاری*هایی خواهیم بود كه موجب اضطراب ، نگرانی و آلودگی صوتی خواهد شد.
آینده شغلی و بازار كار
با توجه به این كه در سطح كارشناسی به جنبه*های فنی معماری توجه بیشتری می*شود ، در نتیجه فارغ*التحصیل این رشته می*تواند به ساختمان سازی (طراحی فنی ساختمانهای مختلف) بپردازد اما فارغ*التحصیل كارشناسی ارشد چون جنبه*های هنری معماری را آموزش دیده است، بیشتر به هنر معماری می*پردازد. در یك مثال می*توان گفت كه نوع كار لیسانس و فوق لیسانس معماری مثل نوع كار پزشك عمومی و پزشك متخصص است. یعنی لیسانس معماری به كلیات معماری می*پردازد و فوق لیسانس معماری به صورت تخصصی در این رشته فعالیت می*كند.
اگر یك مهندس معماری بخواهد فقط در تهران یا در شهرهای بزرگ كار كند فرصتهای شغلی فراوانی برایش وجود ندارد. اما در شهرهای كوچك كمبود مهندس معماری كاملا احساس می*شود تا جایی كه در بعضی از شهرها كار یك مهندس معماری را تكنسین عمران انجام می*دهد.
در حال حاضر دانشجو می*تواند پس از پایان دوره لیسانس در صورت علاقه*مندی در یكی از گرایشهای شهرسازی ، مرمت و احیاء بناها، معماری منظر و یا معماری تخصصی ادامه تحصیل دهد و یا این كه زودتر وارد بازار كار شده و به عنوان معمار فنی به طراحی تك بناها یا مجموعه*های زیستی كوچك پرداخته و یا ناظر اجرای طرح و سرپرست دفاتر مشاوره باشد.
مهندس معمار علاوه بر طراحی بناها می*تواند به طراحی و ساخت ماكت و طراحی معماری داخلی بپردازد و یا به عنوان ناظر ساخت فعالیت كند. در ضمن فارغ*التحصیل معماری آمادگی كار در رشته*های مرتبط با معماری مثل طراحی صحنه و یا طراحی صنعتی را نیز دارد.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر
مطابق موارد گفته شده در قسمت آینده *شغلی ، بازار كار و درآمد به نظر می*رسد در شهرهایی غیر از تهران و حتی روستاها و شهرستانها امكان كاربرای فارغ*التحصیلان به راحتی میسر باشد و در این مورد احساس نیاز می*شود.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:18
رشته شماره 8 : مهندسی مواد (متالوژی و سرامیک)

هدف و ماهیت

تصور كنید در حال رانندگی در یكی از بزرگراهها هستید كه ناگهان كامیونی با خوردروی شما برخورد می*كند و خسارت سنگینی نیز بر آن وارد می*سازد. چنین برخوردی در حال حاضر علاوه بر صرف هزینه*ای قابل توجه و نیاز به زمانی نسبتا طولانی برای تعمیر، در نهایت از ارزش خودرو نیز خواهد كاست. اما اگر بدنه خودروی شما به طور كامل از جنس آلیاژ Tini ساخته شده باشد، حداقل برای صافكاری مشكلی نخواهید داشت چون كافی است بدنه خوردو را تا حد معینی حرارت بدهید تا بدنه تصادفی به سرعت تغییر شكل یافته و شكل اولیه خود را پیدا كند.
البته در حال حاضر این یك خیال*پردازی علمی است. اما با پیشرفت روزافزون علم متالوژی بزودی موانع تكنولوژیكی، در راه تولید و كاربرد این آلیاژها برطرف شده و مقدار زیادی از این مواد در شكل*های گوناگون تولید خواهد شد.
آری علم متالوژی به عنوان یك صنعت مادر نه تنها در حال حاضر نقش مهمی را در پیشبرد تكنولوژی بر دوش دارد، بلكه در آینده نیز یكی از عوامل مهم پیشرفت تمدن بشری است.
حدود 6000 سال پیش زمانی كه بشر فلز را شناخت، متالوژی به عنوان یك هنر، پا به عرصه وجود گذاشت. در آن زمان انسان با جداكردن ذرات طلا از شن و ماسه بستر رودخانه*ها، ذوب فلزات مختلف و شكل دادن آنها، اولین گامها را به سوی عصر فلزات برداشت و سپس با تولید مفرغ (برنز) و ساختن ابزاری مثل خنجرها، سرنیزه*ها و دهنه اسب از این ماده وارد عصر مفرغ شد و بالاخره با استخراج آهن و ورود به عصر آهن، تمدن بشری به پیشرفت قابل ملاحظه*ای دست یافت.
آنچه گفته شد تاریخچه متالوژی به عنوان یك هنر یا فن بود اما متالوژی به عنوان یك علم، دانش نسبتا جوانی است كه تنها صدسال از عمر آن می*گذرد و با كشف روشهای جدید استخراج و تصفیه فلزات ، شناسایی مشخصات ساختاری و فیزیكی مواد، فنون جدید شكل دادن و تولید فلزات متولد شده است. علمی كه به دو بخش كلی متالوژی استخراجی و صنعتی تقسیم می*شود كه البته هر دو بخش مذكور در دانشگاههای كشور ما نیز به عنوان دو گرایش از رشته مهندسی مواد تدریس می*گردد.
توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
توانایی علمی : دانشجویان این رشته باید در فیزیك و شیمی و ریاضی قوی باشند. نیاز به آشنایی با زبان انگلیسی در این رشته بیش از دیگر رشته*های مهندسی اهمیت دارد.
توانایی جسمی: قدرت بدنی و توان جسمانی بالا و آمادگی كار در شرایط سخت.
علاقمندیها : ذهنی خلاق و كنجكاو باید داشته باشد و همچنین باید به این رشته علاقمند باشد.
توانایی مالی: ارزان بودن و فراوانی مواد سرامیكی از ویژگی*های این رشته است.
توانمندی*های لازم برای موفقیت
متالوژی استخراجی و متالوژی صنعتی
بسیاری از مردم تصور می*كنند كه یك مهندس متالوژی فقط در كنار كوره*كار می*كند و به همین دلیل برای موفقیت در این رشته، اصل را بر قدرت?بدنی و توان جسمانی بالا می*گذارند اما این یك تصور اشتباه است چون با وجود آن كه یك مهندس متالوژی نباید به فكر پشت*میزنشینی بوده و باید آمادگی كار در شرایط سخت را داشته باشد، اما بدون شك مهندس این رشته بیش از توان جسمانی خوب نیاز به ذهنی خلاق و كنجكاو دارد و همچنین باید به این رشته علاقه*مند باشد تا بتواند به پیشبرد علم متالوژی كمك كرده و یا حداقل در بازار كار، مهندسی موفق گردد.
همچنین دانشجویان این رشته باید در فیزیك ، شیمی و ریاضی قوی باشند. چون برای مثال فولاد خود به تنهایی بیش از 2000 نوع مختلف دارد و انتخاب نوع فولاد نیز برای ساخت یك قطعه بسیار مهم است. یعنی مهندس متالوژی باید با خواص فیزیكی و شیمیایی هر یك از انواع فولاد آشنایی داشته باشد تا بتواند فولاد مناسب را برای ساخت قطعه مورد نظر خویش انتخاب كند.
مهندسی سرامیك
وقتی صحبت از مهندسی مواد می*شود، دو علم شیمی و فیزیك اهمیت ویژه*ای پیدا می*كند. چرا كه بررسی خواص مواد بدون آشنایی با این دو علم امكان*پذیر نمی*باشد.
همچنین دانشجوی این رشته علاوه بر فیزیك و شیمی باید از دانش ریاضی اطلاعات كافی داشته و قدرت تجزیه و تحلیل خوبی داشته باشد.
آشنایی با زبان انگلیسی در تمام رشته*های مهندسی ضروری است. اما در مهندسی سرامیك این ضرورت بیشتر احساس می*شود چرا كه این رشته نسبتا جدید می*باشد و در نتیجه كتابهای علمی آن كمتر به زبان فارسی ترجمه شده است.
معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی
در مجموع مهندسی مواد دارای سه گرایش: متالوژی استخراجی ، متالوژی صنعتی و سرامیك می باشد.
متالوژی استخراجی و متالوژی صنعتی
دانشمندان ، مواد صنعتی را به سه گروه عمده فلزات، پلاستیك*ها و سرامیك*ها تقسیم*بندی كرده و فلزات را به عنوان بزرگترین گروه مواد صنعتی معرفی می*كنند.
در این میان علم متالوژی در برگیرنده هر كاری است كه روی فلزات و سنگ معدن*های آنها انجام می*شود یعنی متالوژی استخراجی با تهیه فلزات از سنگ معدن اولین قدمها را برمی*دارد و سپس متالوژی صنعتی محصول فلزی قابل مصرف را تولید می*كند.
متالوژی استخراجی حدفاصل بین مهندسی معدن و شاخه صنعتی متالوژی است. چرا كه تمامی موادی كه ما از آنها استفاده می*كنیم به صورت توده*های سنگی كه دارای ناخالصی*های زیادی هستند (عیارشان پایین است) در معادن قرار دارند و باید بعد از كشف و استخراج به یاری تكنولوژی متالوژی استخراجی، مراحلی را طی كنند تا قابل مصرف گردند. یعنی لازم است كه یك مهندس متالوژی با انجام یكسری فرآیندها مانند خردكردن سنگ معدن با دستگاههای موسوم به سنگ*شكن، تغلیظ سنگ معدن با استفاده از روشهای مغناطیسی و شناور سازی و عملیات ذوب و پالایش، عیار سنگ را بالا برده و سنگ را به صورت شمش كه تقریبا خالص است تحویل صنعت بدهد و سپس به یاری دانش* نظری و علمی متالوژی صنعتی، محصول فلزی قابل مصرف به طور مستقیم یا غیرمستقیم تولید گردد.
به عنوان مثال آنچه در كارخانه ذوب آهن اصفهان تا مرحله تهیه شمش آهن خام (چدن) انجام می*شود، عمدتا مربوط به متالوژی استخراجی است و آنچه پس از این انجام می*دهند و محصول فلزی قابل مصرف مستقیم یا غیرمستقیم تولید می*كنند، در حیطه دانش نظری و علمی متالوژی صنعتی قرار دارد مانند تهیه نورد كه برای ساخت میله، ورق، تیرآهن و پروفیل*های مختلف آهنی و غیرآهنی مورد استفاده قرار می*گیرد.
متالوژی استخراجی شامل جدا كردن فلزات از سنگ معدن و تصفیه آنها (تولید فلزات) ، شناخت انواع كوره*ها، سوخت*ها و فعل و انفعالات شیمیایی می*شود. این گرایش انواع متعددی از روشها را در بر می*گیرد كه از جمله می*توان به كانه*آرایی، پرعیار كردن مواد معدنی، ذوب كردن، تصفیه فلز مذاب و تولید شمش فلز اشاره كرد. همچنین متالوژی صنعتی عبارت است از روشهای مختلف تولید مصنوعات فلزی كه مهمترین این روشها: متالوژی پودری (تهیه قطعات فلزی با استفاده از پودر آنها)، شكل دادن (نورد ، آهنگری، پرس*كاری و كشیدن) ، جوشكاری و ماشین*كاری (شكل دادن مواد توسط تراش و برش) است. همچنین در متالوژی صنعتی خواص و مشخصات فیزیكی ، ساختاری و مكانیكی مواد بررسی می*شود.

مهندسی سرامیك
واژه سرامیك كه از كلمه یونانی كراموس گرفته شده است به معنای سفالینه یا شی پخته شده است. چرا كه منشا پیدایش این علم، سفالینه*ها هستند كه بشر اولیه آنها را از گل رس می*ساخت و قدمت آنها به بیش از 6000 سال قبل، یعنی پیش از كشف و استفاده از فلزات می*رسد و هنوز نیز استفاده از ساخته*های سفالی در جوامع مختلف رونق دارد. و شاید به همین دلیل هرگاه نام سرامیك برده می*شود، بسیاری از مردم تنها به یاد ظروف سفالی و دیگر سفالینه*ها می*افتند. در حالی كه علم سرامیك نوین محدود به ساخت ظروف گلی و سفالینه*های سنتی دیگر نمی*شود، بلكه این علم اكنون به عنوان شاخه بسیار مهمی در علوم مختلف بویژه علوم فنی و مهندسی مطرح است و در تمامی علوم و صنایع از جمله در كامپیوترها، راكتورهای اتمی، صنایع پیچیده الكترونیكی، صنایع ذوب فلزات و ... كاربرد پیدا كرده است.
امروزه سرامیك را هنر ساخت ظروف سرامیكی و سفالینه*ها نمی*دانیم؛ بلكه آن را به صورت علمی وسیعتر از ساخت این*گونه وسایل تعریف می*كنیم. بر این اساس می*توان گفت كه سرامیك به طور كلی هنر و علم ساختن و به كاربردن اشیاء جامدی است كه اجزاء تشكیل*دهنده اصلی و عمده آنها مواد غیرآلی و غیرفلزی است یعنی علم سرامیك علاوه بر سفالینه*ها شامل انواع چینی*ها، دیرگدازها، فرآورده*های رسی ساختمانی ، مواد ساینده، لعاب*های چینی، سیمان، شیشه، مواد مغناطیس غیرفلزی، فروالكتریك*ها، تك بلورهای مصنوعی و محصولات پیچیده*تر دیگر می*شود.
به عبارت دیگر فرآورده*های سرامیكی به دو دسته عمده تقسیم می*شوند كه عبارتند از :
الف ) سرامیك*های سنتی كه اساسا مواد اولیه آنها را سیلیكاتها تشكیل می*دهند و شامل انواع محصولات رسی، سیمان، شیشه*های سیلیكاتی و چینی*ها می*شود.
ب) سرامیك*های نوین كه برای جوابگویی به نیازهای مخصوص مانند مقاومت حرارتی بیشتر، خواص مكانیكی بهتر، خواص الكتریكی ویژه و مقاومت شیمیایی افزونتر بوجود آمده*اند.
دانشجویان مهندسی سرامیك كه یكی از گرایشهای مهندسی مواد است، در طول دوره تحصیلی خود پس از كسب پایه*های علمی و مهندسی لازم، كلیه فرآیندهای ساخت سرامیك*ها را از مواد اولیه و آماده*سازی آن گرفته تا كنترل كیفی محصولات ساخته شده و ارتباط بین ساختمان و خواص این مواد فرا می*گیرند.
به طور كلی مواد و مصالح صنعتی به سه گروه بزرگ فلزات، پلاستیك*ها و سرامیك*ها تقسیم می*شوند. كه مشخصه اصلی سرامیك*ها، مقاومت بسیار زیاد آنها در برابر تاثیر مواد شیمیایی و دماهای بالا است. یعنی بیشتر فرآورده*های سرامیكی مانند اجزای متشكله خود، در برابر آب، اسیدها، گازها، نمك*ها و دماهای بالا مقاومت خوبی دارند و به همین سبب در ساختن قطعات مقاوم نسبت به خوردگی و یا در روشهای حفاظت از خوردگی از سرامیك*ها استفاده زیادی می*شود.
یكی دیگر از ویژگی*های مواد سرامیكی نیز ارزانی و فراوانی نسبی این مواد است. كه از جمله می*توان به خاك رس، فلدسپات (به طور عمده شامل سیلیكات آلومینیوم)، ماسه كوارتزی (به طور عمده اكسید سیلیسیوم)، اكسیدهای مختلف آهن و آلومین (اكسید آلومینیوم) اشاره كرد. حال مهندسان سرامیك با كنترل نوع و نسبت تركیب مواد اولیه، فرآورده*های گوناگونی مانند آجر و كاشی، آجر نسوز، ظروف چینی و سفالی*، لعاب*ها (به عنوان روكش فلزات و سرامیك*های دیگر)، آلومین و تیتانات باریوم (در الكترونیك)، دی اكسید اورانیوم (به عنوان سوخت هسته*ای) لعل یا نارسنگ (در لیزر)، شیشه و سیمان طراحی و تولید می*كنند.
آینده شغلی و بازار كار
متالوژی صنعتی و متالوژی استخراجی
هر كالایی را كه در زندگی روزمره خود به كار می*بریم یا حاوی فلز است و یا برای ساخت و تولید آن نیاز به فلز می*باشد. برای مثال كلیه وسایل حمل و نقل از خودرو گرفته تا كشتی، هواپیما و قطار برای حركت به فلزات یا اجزای فلزی نیاز دارند. همچنین در تمامی ساختمان*ها از خانه*های كوچك گرفته تا آسمان*خراشها فلز به كار رفته است. به عبارت دیگر امروزه متالوژی در كلیه صنایع نقش مهمی را ایفا می*كند و در نتیجه موقعیت شغلی فارغ*التحصیلان این رشته نیز بسیار گسترده است.
چرا كه فارغ*التحصیلان این رشته در گرایش* متالوژی استخراجی با شناخت روشهای استخراج فلزات و بهره*برداری از واحدهای متالوژی استخراجی و بخشهای وابسته می*توانند روشهای مقرون به صرفه استخراج فلزات و تصفیه و بازاریابی عناصر فلزی را ارائه دهند و همچنین فارغ*التحصیلان گرایش متالوژی صنعتی به دلیل آشنایی با ساختمان، خواص فیزیكی و شیمیایی، فرآیند ساخت فلزات و درك ارتباط بین ساختار فلزات و آلیاژها با خواص آنها می*توانند امور مربوط به انتخاب، شناسایی و تهیه مواد فلزی را انجام دهند و به طراحی و ساخت قطعات فلزی نظارت داشته باشند و روشهای تولید این قطعات را گسترش داده و بهبود بخشند.
در كل می*توان گفت كه فارغ*التحصیلان این رشته در هر دو گرایش می*توانند مدیریت كارخانه*های استخراجی و تولید فلزات و سرپرستی بخشهای مختلف این كارخانه*ها را برعهده داشته و یا به عنوان محقق و پژوهشگر به رفع مشكلات متالوژیكی این بخشها بپردازند.
دكتر وقار استاد متالوژی دانشگاه تهران در همین زمینه می*گوید:
?فارغ*التحصیلان متالوژی استخراجی می*توانند جذب مراكزی شوند كه به فرآیند استخراج و تولید مواد اولیه فلزی (آهنی و غیرآهنی) از كانه*های مربوط می*پردازند و فارغ*التحصیلان متالوژی صنعتی نیز می*توانند در مراكزی كه با تولید قطعات فلزی سروكار دارند مانند صنایع ریخته*گری، صنایع متالوژی پودر، صنایع خودروسازی و ابزارسازی مشغول به كار شوند.
مهندس متالوژی استخراجی می*تواند در صنایع نفت و پالایش و همچنین صنایع آهنی و غیرآهنی مانند ذوب آهن اصفهان ، مجتمع مس سرچشمه و آلومینیم اراك فعالیت بكند. مهندس متالوژی صنعتی نیز می*تواند در صنایع فولادسازی، صنایع دفاع، هواپیماسازی، كشتی*سازی، تراكتورسازی، خودروسازی و ساخت قطعات مختلف وسایل خانگی از جمله یخچال ، كولر، ماشین لباسشویی، تلویزیون و ضبط صوت فعالیت نماید.
مهندسی سرامیک
سرامیك*ها به سبب دوام در دماهای زیاد، ارزانی و فراوانی مواد اولیه و سهولت تهیه آنها و همچنین به سبب خواص ویژه الكتریكی، مغناطیسی، نوری و هسته*ای در رشته*های گوناگون علم و تكنولوژی كاربردهای فراوان دارند و هر روز نیز كاربردهای جدیدتری برای آنها پیدا می*شود. برای مثال امروزه قطعات سرامیكی در قسمت*های مختلف توربین*گازی به كار می*روند و یا از ماده سرامیكی آلومین به عنوان ساینده (برای سنگ*زدن و پرداختكاری فلزات) و ماده اولیه ساخت بوته و آجرهای دیرگداز استفاده می*شود. همچنین می*توان به تك بلورهای سیلسیم اشاره كرد كه در صنایع الكترونیكی بخصوص ساخت آی سی*ها به كار می*روند و تحول شگرفی در صنایع الكترونیك ایجادكرده*اند كه نمونه ساده آن همین ماشین*حسابها و ساعت*های كوارتزی است.
با توجه به این كه موادی مثل برنج و مس به مرور به علت خوردگی شیمیایی به بدن آسیب می*رسانند، به تازگی علم پزشكی از سرامیك*ها به عنوان تقویت كننده و یا جایگزین شونده اعضای بدن بویژه استخوان*ها استفاده می*كند.
امروزه صنایع سرامیك برای رشد اكثر صنایع اهمیت بسیاری دارند. برای مثال صنایع متالوژی و سایر صنایعی كه با درجه حرارت بالا سروكار دارند، مصرف*كننده مواد دیرگداز هستند و یا صنایع الكترونیك احتیاج به قطعات مختلف سرامیكی با خواص الكترونیكی و مغناطیسی مطلوب دارند. همچنین صنایع اتومبیل* سازی ، صنایع ساختمانی، صنایع تولید نیرو ، مخابرات و بالاخره هر خانه و خط تولید هركارخانه*ای نیاز به فرآورده*های سرامیكی دارد و در نتیجه رشد و شكوفایی و خودكفایی اقتصادی كشورها بدون ایجاد و گسترش صنایع سرامیك امكان*پذیر نخواهد بود .
كاوشهای باستان*شناسی نشان می*دهد كه ساخت اشیاء سرامیكی در ایران؛ از زمان*های بسیار قدیم متداول بوده است. اشیاء و مجسمه*های رسی ساخت ایران كه قدمت برخی از آنها به چندهزار سال می*رسد، در اكثر موزه*های ایران و جهان نگاهداری می*شوند. در دوران تمدن اسلامی نیز ساخت ظروف چینی با لعاب*های تزئینی گوناگون و همچنین صنعت كاشی*كاری بسیار رونق داشته است.
این كاشی*ها پس از گذشت صدها سال از نظر لعاب و رنگ و كیفیت كاشی در موقعیت بسیار مطلوبی هستند و در مقایسه با كاشی*های امروزی مرغوبتر به نظر می*رسند. اما این فن و هنر كه در دوران گذشته پیشرفت زیادی كرده بود به یكباره متوقف شد و ما به واردكنندگان فرآورده*های سرامیكی تبدیل شدیم و صنایع كوچك و سنتی كه در روند تكاملی خود می*توانستند به صنایع پیشرفته و مدرن تبدیل شوند در نطفه خفه گردیده و ابتدا محصولات وارداتی و سپس كارخانجات وارداتی وابسته، جلوی رشد و گسترش صنایع داخلی را گرفتند.
چرا كه این كارخانجات از نظر مواد اولیه، ماشین*آلات و اداره*كنندگان و برنامه*دهندگان وابسته بوده و به جای حركت در جهت رشد و شكوفایی اقتصادی در جهت وابستگی سیر می*كردند. البته پس از انقلاب، گام*هایی در جهت قطع وابستگی این كارخانجات برداشته شد و امید است كه در آینده نیز با برنامه*ریزی صحیح در این زمینه، علاوه بر خودكفا كردن كارخانجات موجود، در جهت گسترش صنایع سرامیك مستقل و احداث كارخانجات موجود، در جهت گسترش صنایع سرامیك مستقل و احداث كارخانجات جدید گام*های اساسی برداشته شود.
در حال حاضر ما كارخانه*های عمده كاشی*سازی، چینی*سازی، تولیدكننده مواد نسوز، تولید كننده سرامیك*های الكتریكی ، شیشه*سازی، آجرسازی و سیمان داریم كه فارغ*التحصیلان رشته سرامیك می*توانند در آنها مشغول به كار گشته و به افزایش كارایی و راندمان كارخانه و همچنین بهبود كیفیت محصول آن كمك نمایند.
وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر
بعلت اینکه امروزه متالوژی در کلیه صنایع نقش مهمی را ایفا می کند نیاز کشور به این رشته و فارغ التحصیلان این رشته نسبتاً زیاد و فراوان است.
پیش بینی وضعیت آینده رشته در ایران
فارغ التحصیلان گرایش متالوژی استخراجی با شناخت روشهای استخراج فلزات و بهره برداری از واحدهای متالوژی استخراجی و بخشهای وابسته می توانند روشهای مقرون به صرفه در این زمینه را ارائه دهند و در گرایش متالوژی صنعتی می توانند به دلیل آشنایی با ساختمان .
خواص فیزیکی و شیمیائی ، فرآیند ساخت فلزات و درک ارتباط بین ساختار فلزات و آلیاژها با خواص آنها، می توانند امور مربوط به انتخاب، شناسایی و تهیه مواد فلزی را انجام دهند و به طراحی و ساخت قطعات فلزی نظارت داشته باشند و روشهای تولید این قطعات را گسترش داده و بهبود ببخشند . در مورد گرایش سرامیک بعلت مشکلات اقتصادی و نیز بعلت گسترده شدن صنایع و کاربرد علوم این رشته در آنها به نظر می رسد در آینده نزدیک سرمایه گذاری بیشتری در مورد فارغ التحصیلان و زمینه های کاری آن انجام گیرد .

paradise
1390,06,18, ساعت : 15:40
ممنون جای این تاپیک واقعا خالی بود:-2-40-:سعید جان گرایشای مهندسی شیمی رو ننوشتی(صنایع غذایی.گاز.نفت و...)

feedback
1390,06,18, ساعت : 16:06
رشته شماره 9 : مهندسی هوافضا

هدف
امروز با اين كه پرواز برفراز آسمان ها امري عادي شده و وسايل پرنده متعددي در خدمت بشر قرار دارد، هنوز پرواز يكي از آرزوهاي بشر است. هنوز بشر آرزو دارد كه با سرعت ، امنيت و آرامش بيشتري حركت كند و به اهداف گوناگون خود از پرواز براي حمل و نقل ، گشت زني و دفاع از حريم آسمان ها گرفته تا پرواز به فضا و رسيدن به كرات ديگر دست يابد. چنين اهدافي عامل به دنيا آمدن رشته اي جديد از دل علوم پايه و رشته هاي مهندسي ديگر گرديد كه آن را مهندسي هوا فضا نام نهادند.
هدف رشته هوا فضا تربيت كارشناس در صنايع هواپيما و هليكوپترسازي و فردي آشنا به مقدمات و اصول مهندسي هوافضا است. طول متوسط دوره 4 سال است. دروس اين مجموعه شامل دروس عمومي، پايه، اصلي، تخصصي، كارگاهي و كارآموزي است و زمينه*هايي چون آيروديناميك، سازه هوايي، مكانيك پرواز و جلوبرنده*ها را در بر مي*گيرد. پايه*هاي اصلي لازم براي تحصيل در اين رشته رياضيات، فيزيك و زبان خارجي است. براي فارغ*التحصيلان اين رشته امكان ورود به دوره كارشناسي ارشد مهندسي هوافضا وجود دارد. بايد توجه داشت كه صنايع هوافضا در دنيا يكي از پيشروترين زمينه*هاي تحقيقاتي است و همواره موجبات ترقي و جهش در ساير رشته*هاي علوم و مهندسي را فراهم ساخته و در اين راستا بودجه*هاي عظيم نظامي و غيرنظامي را به خود اختصاص داده است، موضوعاتي از قبيل طراحي و ساخت هليكوپتر، هواپيماي بدون سرنشين، بدون موتور، عمود پرواز و يا جنگنده از يك طرف و ساخت پايگاههاي فضايي، مسافرت به كرات ديگر و جنگ ستارگان از طرف ديگر جامعيت و حساسيت اين رشته را بيش از پيش روشن مي*سازد.
ماهيت
مهندسي هوافضا مجموعه*اي از علوم و توانايي*هاي علمي و عملي در زمينه تحليل، طراحي و ساخت وسايل پرنده* نظير هواپيماها، چرخ*بال*ها، گلايدرها، موشك*ها و ماهواره*ها است. اين رشته بر چهار پايه آيروديناميك 1 ، جلوبرندگي 2 ، مكانيك پرواز 3 و سازه*هاي هوافضايي استوار است.
آيروديناميك به مطالعه و بررسي جريان هوا، محاسبه نيروها و گشتاورهاي ناشي از آن بر روي جسم پرنده مي*پردازد و مهندس هوا فضا با فراگيري اين علم به تحليل جريان*هاي پيچيده در اطراف اجسام پرنده پرداخته و با به دست آوردن نيروهاي آئروديناميكي امكان بررسي پايداري و طراحي سازه را فراهم مي*كند.
جلوبرندگي به مطالعه و بررسي سيستم*هاي جلوبرنده اعم از موتورهاي پيستوني ، توربيني ، راكت*ها و نحوه توليد نيروي رانش در آنها مي*پردازد.
مكانيك پرواز به مطالعه و بررسي رفتار و حركات جسم پرنده با استفاده از اطلاعات آئروديناميكي ، هندسي و وزني مي*پردازد و در واقع علم مكانيك پرواز از عملكرد تشكيل مي*شود و عملكرد به بررسي برد ، مسافت نشست و برخاست، مداومت پروازي در سرعت*هاي مختلف و پايداري و كنترل وسايل پرنده مي*پردازد.
و در نهايت سازه*هاي هوافضايي به مطالعه و بررسي سازه*هاي هواپيما و ديگر وسايل پرنده مي*پردازد و هدف آن طراحي سازه*هايي است كه علاوه بر استحكام كافي در برابر بارهاي آئروديناميكي و ساير بارهاي استاتيكي وارد بر وسايل پرنده، حداقل وزن ممكن را نيز داشته باشند.
در رشته مهندسي هوا فضا از همه علوم از جمله متالوژي ، كامپيوتر و الكترونيك استفاده مي*شود و هدف آن تربيت كارشناساني است كه كادر مورد نياز محاسبات ، طراحي ، تحقيقات و ساخت صنايع مختلف هواپيمايي، چرخ*بال*سازي و موشكي را تامين سازند. به همين دليل دانشجويان اين رشته موظف هستند كه در طي تحصيل 3 واحد پروژه بگيرند و در تابستان نيز در دفاتر مهندسي صنايع مربوط كارآموزي بكنند.
توانايي*هاي مورد نياز و قابل توصيه
بسياري از داوطلبان آزمون سراسري كه رشته مهندسي هوا فضا را انتخاب مي كنند، اطلاعات صحيحي نسبت به اين رشته نداشته و آن را با خلباني يا نجوم اشتباه مي گيرند در حالي كه هدف اين رشته آماده كردن مهندسي است كه بتواند در زمينه طراحي، ساخت و آزمايش هواپيما فعاليت بكند و در واقع كار مهندس هوافضا قبل از بيرون آمدن هواپيما از كارخانه است و او در مورد چگونگي به پرواز درآوردن يك هواپيما آموزش نمي بيند.
دانشجوي اين رشته بايد در كارهايش نظم و برنامه*ريزي داشته باشد چون حجم مطالبي كه در طول يك ترم ارائه مي*شود، زياد بوده و مطالعه آنها مستلزم يك برنامه*ريزي دقيق مي*باشد.
زيربناي اين رشته رياضيات است و همچنين فيزيك و شيمي تا حدودي لازم مي*باشد و البته همين*جا لازم است توصيه كنيم كه دانش*آموزان اگر در درس زبان خارجي ضعيف هستند، وارد اين رشته نشوند چون بيشتر دروس اين رشته به زبان انگليسي وابسته مي*باشد.
دانشجوي اين رشته بايد آمادگي كار در كارخانجات را داشته باشد. مهندسي هوافضا يك رشته فني است و عموما كساني كه وارد رشته*هاي فني مي*شوند، بايد آمادگي كار در كارخانجات را داشته باشند و همچنين بايد افراد قوي و داراي پشتكار وارد اين رشته بشوند تا به ياري اراده قوي خود در پيشبرد اين رشته نوپا موفق گردند.
آينده شغلي و بازار كار
مهمترين مشكل اين رشته جديد بودن آن است و اين كه هنوز براي آن برنامه*ريزي*هاي لازم به صورت كلان تدوين نشده است و در نتيجه پراكنده*كاري در اين رشته زياد است و در كل جذب نيروي انساني از كانال صحيحي انجام نمي*گيرد وگرنه عمدتا فارغ*التحصيلان اين رشته از نظر بازاركار مشكلي ندارند.
هدف اصلي صنعت هوافضا طراحي و ساخت وسايل پرنده است، در نتيجه فارغ*التحصيلان مهندسي هوافضا مي*توانند در صنايع و موسسات تحقيقاتي هواپيمايي ، موشكي و ماهواره فعاليت بكنند و همچنين در كليه موسسات و سازمانهايي كه به نحوي از وسايل پرنده استفاده مي*كنند، به عنوان كارشناس تحقيق در عمليات و تعمير و نگهداري خدمت كنند. اما علاوه بر اشتغال در مراكز فوق يك مهندس هوافضا با تسلط بر علوم آئروديناميك، طراحي سازه و روشهاي طراحي توربو ماشين*ها توانايي* كار در شاخه*هاي متعددي از مهندسي و پروژه*هاي خارج از حيطه صنايع هوافضايي را نيز دارد.
به عبارت ديگر كاربرد زمينه*هاي مطالعاتي يك مهندس هوافضا تنها به طراحي هواپيما و وسايل پرنده محدود نمي*شود. براي مثال آئروديناميك خودروهااز برخي جهات شباهت زيادي به آئروديناميك هواپيما دارد و امروزه در اغلب صنايع خودروسازي با استفاده از تونل باد و علم آئروديناميك ، خودروهاي كم مصرفتري مي*سازند. فرايند سيستم*هاي كنترل صنعتي نيز با فرايندهاي طراحي كنترل در وسايل پرنده بر يك مبنا است و همچنين سازه اتومبيل و كشتي مشتركات زيادي با سازه يك هواپيما دارد و بالاخره توربين*هاي گاز يك نيروگاه يا ايستگاه پمپ گاز همانند يك موتور جت تحليل و طراحي مي*گردند. در نتيجه يك مهندس هوافضا علاوه بر شركت*هاي هوايي در نيروگاهها، صنايع نفت و گاز و صنايع خودروسازي فرصتهاي شغلي خوبي دارد.
وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر
رشته مهندسي هوافضا نيازمند سرمايه*گذاري كلان است و بيش از ساير صنايع از وضعيت اقتصادي كشور تاثير مي*پذيرد يعني اگر رشد اقتصادي خوبي داشته باشيم سرمايه*گذاري در اين بخش بيشتر مي*باشد و البته عكس اين قضيه نيز صادق است.
در سال 70 وزارت صنايع لايحه*اي به مجلس داد كه بر اساس آن بخش خصوصي مي*توانست در كشور فعاليت*هايي در زمينه هوافضا انجام بدهد. از سال 72 نيز به صورت رسمي مجموعه*اي در وزارت صنايع متولي اين كار شد و به صورت هدايت*كننده شركت*ها و مجموعه*هاي بخش خصوصي فعاليت خود را آغاز كرد كه حاصل اين كار، توليداتي مثل ساخت هواپيماي گلايدر بود كه طراحي آن توسط فارغ*التحصيلان همين رشته انجام شد و در حال حاضر نيز تعدادي از اين هواپيما توليد شده و با اخذ مجوزهاي بين*المللي در باشگاههاي سازمان هواپيمايي كشوري شروع به فعاليت كرده است. همچنين مي*توان به پروژه طراحي و ساخت هواپيماي سبك موتوردار اشاره كرد كه با موفقيت انجام شده و پروازهاي آزمايشي را نيز انجام داده است و بالاخره پروژه هواپيماي سم*پاش از پروژه*هايي است كه در كشور مطرح شده است.
فارغ*التحصيلان اين رشته مي*توانند در فرودگاهها در قسمت تعمير و نگهداري هوايي و همچنين در صنايع دفاع روي طراحي موشك و جنگ*افزارها فعاليت بكنند.
علاوه بر اينها مي*توانند روي آئروديناميك خودروها، سازه*هاي خودروسازي و توليد توربين*هاي بخار براي توليد برق كار بكنند. فارغ*التحصيلان اين رشته مي*توانند در شركت*هاي خصوصي، هواپيماهاي كوچك دو نفره و يا چهارنفره*اي را كه در دست ساخت است با استانداردهاي بين*المللي تطابق داده و براي هواپيما گواهي پرواز يا توليد بگيرند.
دروس پايه رشته مهندسي هوافضا: رياضي عمومي 1و2 ، فيزيك 1و2 ، آزمايشگاه فيزيك 1و2 ، معادلات ديفرانسيل ، برنامه نويسي ، محاسبات عددي
دروس اصلي رشته مهندسي هوافضا : نقشه كشي 1و2 ، استاتيك ، مقدمه اي بر مهندسي هوا فضا ، كارگاه 1و2و3 ، مكانيك سيالات ، رياضي مهندسي ، ديناميك ،
ترموديناميك 1و2 ، مباني برق ، آزمايشگاه مباني برق ، مقاومت مصالح ، ارتعاشات ، كنترل اتوماتيك ، آزمايشگاه مكانيك سيالات ، علم مواد ، آزمايشگاه مقاومت ، مصالح ، انتقال حرارت ، آزمايشگاه موتور انتقال
دروس تخصصي رشته مهندسي هوافضا : آيروديناميك1و2 ، مكانيك پرواز 1و2 ، آزمايشگاه آيروديناميك1و2 ، طراحي هواپيما 1و2 ، تحليل سازه ها ، اصول جلوبرندگي ، زبان تخصصي ، طراحي سازه هاي هوايي ، پروژه
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر
امكان ادامه تحصيل در مقاطع كارشناسي ارشد در گرايشهاي جلوبرندگي ، مكانيك پرواز، سازه*هاي هوايي ، آيروديناميك ، هوافضا ميسر مي*باشد.
رشته*هاي مشابه و نزديك به اين رشته
اين رشته قبلا از زيرشاخه*هاي مهندسي مكانيك بوده است لذا داراي تعداد واحدهاي مشترك زيادي با رشته مهندسي مكانيك مي*باشد.

feedback
1390,06,18, ساعت : 16:09
رشته شماره 10 : مهندسی نفت

هدف
حیات در کره زمین که مدام در جنب و جوش و حرکت است، بیشترین انرژی جنبشی، گرمایی و شیمیایی خود را از نفت می گیرد. در واقع به یاری این ماده حیاتی است که کوچکترین موتور ماشین تا غول آساترین ناوگانهای سنگین به حرکت در می آید و هزاران نوع تولیدات و مصنوعات صنایع سنگین و جدید پتروشیمی، کودهای شیمیایی، فرآورده های دارویی، پارچه ها و الیاف مصنوعی، پلاستیک ها، چسب ها، فرآورده های بهداشتی و آرایشی پوششهای استحفاظی ساخته می شود.
خوشبختانه کشور ما در دل خلیج نفت خیز فارس آرمیده است، به عنوان یکی از منابع و معادن بزرگ نفت و گاز جهان به شمار می رود. از همین رو تربیت انسانی متخصص و کارآمد برای بهره برداری درست و بهینه از این سرمایه خداداد و جوابگویی افراد به نیازهای آتی صنعت نفت کشور، بسیار ضروری است. به همین منظور مجموعه کارشناسی مهندسی نفت که دارای چهار گرایش مهندسی اکتشاف نفت، مهندسی استخراج نفت - مخازن نفت، مهندسی استخراج نفت - حفاری و مهندسی استخراج نفت - بهره برداری از منابع نفت می باشد، در دانشگاه صنعت نفت از سال 1378 دایر شده است.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
علاوه بر دو درس ریاضی و فیزیک که دو درس پایه در تمامی رشته های مهندسی از جمله رشته مهندسی نفت است، درس زبان انگلیسی نیز در این رشته اهمیت ویژه ای دارد. چون در دانشگاه صنعت نفت از منابع انگلیسی برای دروس تخصصی استفاده می شود. همچنین در این دانشگاه تنها از بین داوطلبان مرد دانشجو پذیرفته می شود. چون نوع کار فارغ التحصیلان این رشته سنگین است و محیط کارشان نیز خارج از شهر است، دانشجویان این دانشگاه از بین داوطلبان مرد انتخاب می شوند برای مثال یک مهندس حفاری در وزارت نفت باید 15 روز خارج از شهر و دور از خانواده باشد و سپس یک هفته مرخصی دارد. شرایطی که مطمئناً برای خانم ها دشوار می باشد.
معرفی گرایش های مقطع کارشناسی
رشته مهندس نفت تا پیش از سال 78 به عنوان یکی از گرایش های مهندسی شیمی مطرح بود اما از سال 78 با همت دانشگاه صنعت نفت، این رشته که رکن اصلی یکی از بخشهای عمده صنعت نفت یعنی اکتشاف و استخراج نفت و گاز است از مهندسی شیمی جدا شد و در چهار گرایش اکتشاف، مخازن، حفاری و بهره برداری از منابع نفت ارائه گردید. رشته ای که اساس دروس آن مبتنی بر مکانیک سیالات، دینامیک گازها، ترمودینامیک سیالات، انتقال جرم و اقتصاد مهندسی است و هدف آن تربیت مهندسین کارآمدی است که بتوانند روشهای بهینه بهره برداری از منابع نفت و گاز را طراحی و اجرا کنند.
مهندسی اکتشاف
به گفته دکتر مارتین سؤل زمین شناس آلمانی ، دوران طلایی جستجوی نفت به پایان رسیده است. چرا که امروزه به طور متوسط از هر هشت حفاری ، یک حفاری به نفت می رسد که این آمار در مناطقی که به هیچ وجه سابقه حفاری وجود نداشته است، بدتر نیز می باشد. به همین دلیل دانشمندان در جستجوی روشهای نوینی برای پیدا کردن نفت در اعماق زمین هستند تا بتوان با حفاری کمتر، هر چه زودتر به نفت دست یافت. کاری که در حیطه عمل مهندسین اکتشاف نفت می باشد.
اولین مرحله برای بهره برداری یا برداشت نفت، کشف حوزه های نفتی است که این کار توسط لرزه نگاری انجام می گیرد. مهندسین اکتشاف، امواج صوتی را به اعماق زمین فرستاده و سپس امواج برگشتی را اندازه گیری و پردازش می کنند تا به وجود یا عدم وجود نفت در درون زمین پی ببرند. به عبارت دیگر این گرایش ارتباط نزدیکی با زمین شناسی دارد.
مهندسی حفاری
ناگهان انفجاری صورت می گیرد و سپس طلای سیاه از دل زمین فوران می کند و یک حوزه نفتی جدید پدیدار می شود. سالهاست که چنین صحنه ای را در فیلم های سینمایی می بینیم ؛ راهی ساده و ارزان برای رسیدن به ماده حیاتی نفت، اما حقیقت این است که برای رسیدن به یک حوزه نفتی باید حفاری کرد کاری که به تخصص، وقت و هزینه بسیاری نیاز دارد.
هزینه حفاری یک چاه حدود 5 میلیون دلار است گل حفاری حدود20% این هزینه را در بر می گیرد.
وقتی مته الماس برای استخراج نفت به عمق چندهزار متری زمین فرو می رود باید خاک و سنگ کنده شده را به طریقی بیرون آورد که این کار توسط گل حفاری انجام می گیرد. یعنی سیالی توسط لوله های حفاری به داخل زمین رفته و کنده های حفاری را به سطح زمین می آورد. گفتنی?است که این ماده بسیار گران است و به همین دلیل اگر به جای استفاده از گل حفاری روش دیگری مثل نیروی هوای فشرده برای بیرون آوردن کنده ها استفاده گردد، هزینه حفاری به مراتب پاییان خواهد آمد و اینجاست که نقش مهم یک مهندس حفاری آشکار می شود، چون یک مهندس حفاری روشهایی را ارائه می دهد که هزینه حفاری را پایین آورده و راندمان را بالا می برد. همچنین با توجه به شرایط و خصوصیات زمین شناسی و اقلیمی منطقه، نحوه حفاری را که می تواند افقی، عمودی و یا جهت دار باشد، تعیین کند.
یکی از وظایف مهندسی حفاری بررسی خاک زمین حفاری است تا با توجه به نوع خاک، مته مورد نیاز برای استخراج و حفاری به کار برده شود.
همچنین متخصص این گرایش تعیین می کند که چه نوع موادی باید در گل حفاری استفاده شود تا مواد فوق موجب ریزش دیواره های چاه نگردد.
طراحی تجهیزات حفاری و انجام عملیات در مناسبترین شرایط و ارزیابی اثرات تکنولوژی حفاری و استخراج بر محیط زیست کشور و ارائه راههای مناسب برای جلوگیری از تخریب آن،جزو فعالیت های فارغ التحصیل این گرایش است.
مهندسی مخازن نفت و گاز
به صخره رسوبی حاوی مواد نفتی که زیر لایه غیر نفوذی تشکیل شده و دارای شکل ویژه ای از ساختمان زمین (عموماً یک قدیس) است، مخزن نفت گفته می شود. یعنی مخازن نفت چیزی شبیه به مخازن آب نیست که یک حوض یا بشکه بزرگ باشد بلکه این مخازن حفره های زیر زمینی هستند که نفت در آن جا وجود دارد. و مهندس حفاری، متخصصی است که انتخاب و ارائه روش های علمی برای افزایش برداشت از مخازن نفت و گاز و جلوگیری از زوال این مخازن بر عهده او می باشد.
دانش مهندسی مخازن به این می پردازد که ما در یک حوزه نفتی در اعماق زمین مثلاً در عمق 2 یا 3 هزار متری چه مقدار نفت و گاز داریم و چه مقدار از آن قابل دسترسی می باشد و با چه سرعتی می توان از مخزن مورد نظر برداشت کرد.
مهندسی نفت گرایش مخازن، نوع مخزن نفت یا گاز و همچنین فشار، دما و عمق آن از سطح زمین را مشخص می کند.زیرا موارد فوق در نحوه برداشت و استخراج نفت از مخازن تأثیر دارد.
مهندسی بهره برداری از منابع نفت
مهندس بهره برداری از منابع نفت، مهندسی است که راهها و روشهای بهره برداری بهینه از مخازن نفت را ارائه می دهد. یعنی با توجه به نوع مخزن نفت تعیین می کند که به یاری کدام یک از روشهای موجود؛ تزریق گاز، تزریق آب، تزریق مواد پلیمری و یا ازدیاد حرارت می توان نفت را راحتتر و مقرون به صرفه تر بهره برداری کرد.
امروزه اکثر مخازن نفت کشور ما دچار افت فشار شده اند به همین دلیل نفت به صورت طبیعی به سطح زمین نمی رسد و در نتیجه حضور مهندسین بهره برداری از منابع نفت، یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. افرادی که با استفاده از روشهای علمی بهتر و اصولی تر، از مخازن نفتی بهره برداری می کنند.
کشف یک مخزن نفتی به مهندسی اکتشاف، روش رسیدن به مخزن به مهندسی استخراج، شبیه سازی و تعیین فشار، دما و نوع مخزن به مهندسی مخازن و نحوه بهره برداری از مخزن به مهندسی بهره برداری از منابع نفت باز می گردد.
طراحی فرآیندهای نفت
به منظور تربیت متخصصان متعهد در زمینه محاسبات، تعیین مشخصات و طراحی فرآیندهای صنایع نفت، «مجموعه کارشناسی طراحی فرآیندهای صنایع نفت» پس از بررسی نیازهای تخصصی در این زمینه در کمیته مهندسی شیمی گروه فنی و مهندسی شورایعالی برنامه ریزی گشته است.
تعریف و هدف:
مجموعه کارشناسی طراحی فرآیندهای صنایع نفت یکی از مجموعه های آموزش عالی فنی و مهندسی می باشد که هدف آن آموزش و تربیت متخصصان طراحی فرآیندهای مورد استفاده در صنایع پالایش نفت و گاز و صنایع پتروشیمی است. دروس این مجموعه ترکیبی از دروس عمومی، علوم پایه و دروس مهندسی شیمی و همچنین مطالب تخصصی در زمینه طراحی فرآیندهای شیمیایی می باشد.
فارغ التحصیلان این دوره توانایی کافی در احراز مشاغل و ایفای نقشهای زیر را دارند:
انجام محاسبات و تعیین مشخصات وسائل، دستگاهها و فرآیندهای شیمیایی که در صنایع نفت مورد استفاده قرار می گیرد، منظور از طراحی فرآیند در صنایع نفت استفاده از داده های موجود به منظور محاسبه و تعیین مشخصات فنی یک دستگاه، یک واحد یا یک کارخانه تا حد تشکیل شمای جریان فرآیند کامل (پروسس فلودیاگرام) می باشد
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و ... )
این رشته در مقطع کارشناسی ارشد در 3 گرایش در داخل کشور تدریس می گردد.
رشته های مشابه و نزدیک به این رشته در حال حاضر
با توجه به وجود گرایش طراحی فرآیندهای صنایع نفت در رشته مهندسی شیمی، این دو رشته دارای برخی تشابهات می باشند.
آینده شغلی و بازار کار
قطعاً اولین بازار کار موجود برای فارغ التحصیلان این رشته وزارت نفت است اما دانشگاه صنعت نفت در حال حاضر دانشجویان این رشته را بورسیه نمی کند. بلکه اگر سطح علمی دانشجویی خوب باشد، در نهایت جذب وزارت نفت می شود.البته در حال حاضر بیش از 70 درصد از دانشجویان جذب وزارت نفت می شوند و مابقی آنها نیز جذب صنایع شیمیایی خصوصی می شوند چرا که بیشتر واحدهای رشته مهندسی نفت با رشته مهندسی شیمی مشترک می باشد.
وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر
با توجه به وجود میدانهای نفتی و گازی عظیم در کشور، همچنین کشف میدانهای جدید و لزوم گسترش سرمایه گذاری های لازم در امر نفت و گاز، حضور متخصصان این رشته بیش از پیش احساس می شود.

دروس اصلی و تخصصی مشترک تمامی گرایشهای مهندسی نفت

موازنه انرژی و مواد
استانیک و مقاومت مصالح
ترمودینامیک
مکانیک سیالات
آزمایشگاه مکانیک سیالات
انتقال حرارت
آزمایشگاه انتقال حرارت
کنترل فرآیندها
آزمایشگاه کنترل فرآیندها
زمین شناسی نفت
مبانی فرآیندهای صنایع نفت
خواص سنگ های مخزن
آزمایشگاه خواص سیالات مخزن
کارگاه عمومی
کاربرد ریاضیات در مهندسی شیمی
مبانی چاه آزمایی
نمودارگیری چاه
مهندسی مخازن 1
زمین شناسی ساختمان
کارآموزی 1 و 2


دروس پایه در تمامی گرایشهای مهندسی نفت

ریاضی عمومی 1 و 2
معادلات دیفرانسیل
ریاضیات مهندسی
فیزیک 1 و 2
آزمایشگاه فیزیک 1 و 2
شیمی آلی
آزمایشگاه شیمی آلی
برنامه نویسی کامپیوتر
زمین شناسی عمومی
شیمی عمومی

feedback
1390,06,18, ساعت : 16:10
رشته شماره 11 : مهندسی شیمی

هدف
مهندسی شیمی رشته گسترده*ای است كه در دوره كارشناسی آن با استفاده از اصول مهندسی به همراه مبانی ریاضیات و شیمی و فیزیك، زمینه*های لازم برای طراحی و بهره*برداری از صنایع متنوعی به دانشجویان آموزش داده می*شود. نظر به اینكه اصول مهندسی در مورد صنایع بسیار متنوع و گسترده شیمیایی یكسان است، مهندسان شیمی از انعطاف فوق*العاده*ای در انتخاب شغل برخوردارند پس از فراگیری فیزیك، شیمی و بخصوص ریاضیات و همچنین دروس اصلی این رشته مانند موازنه انرژی و مواد، ترمودینامیك، مكانیك سیالات، انتقال حرارت، انتقال جرم، عملیات واحدهای صنعتی، طراحی راكتورهای شیمیایی، كنترل فرآیندها و اقتصاد و طراحی مهندسی مطرح می*شوند.

به علاوه ، دروس دیگری در مهندسی عمومی نظیر مبانی برق، استاتیك و مقاومت مصالح، مهندسی محیط زیست، رسم فنی و كارگاهها، برای تكمیل اطلاعات مهندسی دانشجویان آموزش داده می*شوند. در دوه كارشناسی مهندسی شیمی علاوه بر دروس فوق چند درس دیگر در زمینه*های تخصصی نظیر صنایع نفت و گاز و پتروشیمی ، صنایع غذایی، صنایع معدنی و طراحی فرآیند ، به مدت حدود یك نیمسال تحصیلی ارائه می*شوند كه دانشجویان بر حسب علاقه خود و یا زمینه كاری موجود در صنایع مختلف، آنها را انتخاب می*كنند. ارائه این تخصصها در دانشگاههای مختلف بستگی به علاقه و توان آموزشی هر دانشگاه دارد.

توانایی*های عمومی مورد نیاز و قابل توصیه

یك دانشجوی مهندسی شیمی در درجه اول باید در دروس ریاضی قوی باشد و دو درس فیزیك و شیمی در مراحل بعدی قرار دارد.

فردی كه رشته مهندسی شیمی را انتخاب می*كند باید در ریاضیات و فیزیك قوی باشد. البته در این رشته، درس شیمی نیز اهمیت دارد اما ریاضیات و فیزیك از اهمیت بیشتری برخوردار است. همچنین داوطلبان آزمون سراسری باید بدانند كه رشته مهندسی شیمی رشته آسانی نیست، پس اگر داوطلبی به تحقیق و مطالعه مستمر علاقه زیادی ندارد، بهتر است كه وارد این رشته نشود.

دانشجویان مهندسی شیمی نسبت به دانشجویان رشته*های مهندسی دیگر تنها 9 واحد بیشتر شیمی می*خوانند . یعنی علاوه بر شیمی عمومی 1 كه در اكثر رشته*های مهندسی ارائه می*شود، شیمی عمومی 2 ، شیمی آلی و شیمی تجزیه نیز مطالعه می*كنند. در مقابل، ریاضی در این رشته بسیار اهمیت دارد چون یك مهندس شیمی برای طراحی راكتور ، برج و مبدل نیاز به دانش ریاضی دارد.

علاوه بر ریاضی و فیزیك، تسلط بر زبان انگلیسی نیز در این رشته بسیار مهم است چون اكثر كتب تخصصی این رشته به زبان انگلیسی می*باشد. همچنین دانشجوی این رشته باید دارای دقت نظر خوبی باشد برای آن كه در مهندسی شیمی علاوه بر آزمایشهایی در مقیاس بزرگ، آزمایشهایی در مقیاس كوچك نیز وجود دارد. برای مثال ما در شیمی تجزیه بعضی آزمایش*هایمان در حد میلیونیم p.p.m است و بدون شك در چنین آزمایشی اگر یك صدم گرم نیز اشتباه بشود، همه آزمایش به هم می*ریزد.

صنایع شیمیایی كشور ما بسیار بكر و دست*نخورده است و ما تا كنون از امكاناتمان بخوبی بهره*برداری نكرده*ایم برای مثال بسیاری از فرآورده*های شیمیایی مثل مواد اولیه دارویی، بهداشتی و آرایشی را كه تولیدشان نیز نسبتا راحت است از خارج از كشور وارد می*كنیم و یا در خیلی از كاتالیزورهای صنعت نفت جا برای فعالیت افراد خلاق و نوآوری كه كوشا و فعال باشند، وجود دارد.

توانایی های فارغ*التحصیلان

صنایع گاز:

فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند پس از پایان تحصیلات و كسب تجربه لازم ، امور متفاوتی را از نظر طراحی ، ساخت ، اجرا و نظارت بر اجرای طرحهای مختلف به عهده گیرند كه در زیر به برخی از آنها اشاره می*شود:

1-طراحی ، محاسبه و ساخت واحدهای نم*زدایی و شیرین*سازی گاز طبیعی .

2-طراحی ، محاسبه و ساخت واحدهای تفكیك كننده اجزای گاز طبیعی .
3-طراحی خطوط لوله انتقال گاز طبیعی از مخازن گاز به پالایشگاهها.
4-راهبری و نظارت بر عملكرد پالایشگاههای گاز طبیعی.
5-انجام كلیه محاسبات مربوط به گاز طبیعی از قبیل محاسبات مربوط به تشكیل هیدراتهای گازی و غیره.
6-طراحی و نظارت بر عملكرد خطوط لوله گاز طبیعی از پالایشگاهها به مراكز مصرف .
7-طراحی شبكه*های توزیع گاز طبیعی در شهرها.
8-طراحی و ساخت دستگاههای جداساز گاز - مایع ، گاز - جامد و مایع - جامد.

صنایع غذایی : فارغ*التحصیلان این رشته دارای تواناییهای زیر هستند؛

1- رفع اشكال و حل مشكلات مربوط به این تخصص.
2- تطبیق شرایط كمی و كیفی تولید با تقاضا.
3- توسعه و انتقال فن*آوری به منظور بهبود شرایط تولید در صنایع غذایی.
4- برنامه*ریزی فعالیتهای تولید در صنایع غذایی.
5- طراحی و نظارت بر ساخت دستگاهها و شبكه*های مورد نیاز در صنایع غذایی مانند راكتورها و برجهای جذب و دفع .
6- نظارت بر نصب و راه*اندازی سیستمها .
7- بهره*برداری از صنایع به نحو مطلوب (از لحاظ فنی و اقتصادی).

فارغ*التحصیلان این دوره توانایی كافی در احراز مشاغل و ایفای وظایف زیر را دارند: انجام محاسبات و تعیین مشخصات وسایل، دستگاهها و فرآیندهای شیمیایی كه در صنایع نفت مورد استفاده قرار می*گیرد. منظور از طراحی فرآیند در صنایع نفت، استفاده از داده*های موجود به منظور محاسبه و تعیین مشخصات فنی یك دستگاه ، یك واحد و یا یك كارخانه تا حد تشكیل نمودار جریانی كامل است.

پالایش :
فارغ*التحصیلان این رشته دارای تواناییهای زیر هستند؛

فعالیت در پالایشگاههای نفت و گاز، كارخانه*ها و مجتمع های پتروشیمی، كارخانه*های تصفیه روغن ، امور انتقال فرآورده*ها و واحدهای تولید مواد شیمیایی و ... . همكاری با مراكز علمی و صنعتی كشور در زمینه برنامه ریزی و گسترش این صنایع و ... .

صنایع پتروشیمی :
فارغ*التحصیلان این رشته دارای تواناییهای زیر هستند؛

فعالیت در پالایشگاههای نفت و گاز ، كارخانه*ها و مجتمعهای پتروشیمی، كارخانه*های تصفیه روغن ، امور انتقال فرآورده*ها و واحدهای تولید مواد شیمیایی و همچنین همكاری با مراكز علمی و صنعتی كشور در زمینه برنامه*ریزی و گسترش این صنایع .

رابطه مهندسی شیمی با علم شیمی

آیا می*دانید كه دانشجویان گرایشهای مختلف رشته مهندسی شیمی تنها 12 واحد شیمی می*گذرانند كه از این 12 واحد نیز 3 واحد در اكثر رشته*های مهندسی ارائه می*شود.

و آیا می*دانید كه بیشتر دروس مهندسی شیمی با رشته*های مهندسی دیگر ، بخصوص مهندسی مكانیك گرایش حرارت و سیالات مشترك است؟

حتما می*پرسید پس چرا عنوان این رشته مهندسی شیمی است؟

عنوان كامل این رشته، مهندسی صنایع شیمی است. یعنی همان*طور كه ما مهندسینی در صنایع الكترونیك و مكانیك داریم، در صنایع شیمی نیز داریم. اما به مرور كلمه صنعت از عنوان یك رشته حذف شده و به همین دلیل داوطلبان آزمون سراسری فكر می*كنند كه مهندسی شیمی شبیه به رشته شیمی است. در حالیكه نسبت بین مهندسی شیمی و شیمی مثل نسبت بین مهندسی برق و فیزیك می*باشد.

به دست آوردن مواد شیمیایی در آزمایشگاه به علم شیمی باز می*گردد. یعنی وقتی كه ما در آزمایشگاه ماده a را با b تركیب می*كنیم و ماده c به دست می*آید از علم شیمی استفاده كرده*ایم اما این كه از چه طریقی از a و b به c می*رسیم در حیطه مهندسی شیمی قرار دارد. از سوی دیگر یك شیمیست در آزمایشگاه فعالیت می*كند در حالیكه یك مهندس در مقیاس صنعتی كار می*كند و برای رسیدن به هدف خود از دروس مهندسی مثل انتقال حرارت، انتقال جرم، مكانیك سیالات ، طراحی رآكتورها و یا ترمودینامیك یاری می*گیرد. به عبارت دیگر در مهندسی شیمی فقط از علم شیمی به عنوان یك پایه استفاده می*شود و سپس به سراغ دروسی می*رویم كه محاسباتی و مهندسی هستند.

تفاوت عمده مهندسی شیمی با شیمی در این است كه مهندس كارش طراحی است در حالی كه شیمیست*ها با كارهای آزمایشگاهی روبرو هستند. البته در این رشته دروس شیمی نیز وجود دارد اما شباهت این رشته به سایر رشته*های مهندسی ، بخصوص مهندسی مكانیك گرایش حرارت و سیالات بییشتر از شباهت این رشته به شیمی است. در حقیقت یك مهندس شیمی به عنوان حد واسط بین آزمایشگاه و مصرف*كننده، از اطلاعات شیمیست*ها استفاده كرده و مواد شیمیایی را به تولید صنعتی می*رساند.

برای یك شیمیست تنها تولید ماده مهم است؛ این كه وقتی دو ماده با هم تركیب می*شود، چه ماده*ای به وجود می*آید. اما یك مهندس شیمی به طراحی دستگاههایی می*پردازد كه ماده فوق را به كیفیت بالایی می*رساند.

نكات تكمیلی
رشته مهندسی شیمی نسبت به رشته*های مهندسی دیگر جدید است، چرا كه این رشته زاییده ضرورت و نیاز صنعت مكانیك، الكترونیك و عمران می*باشد.

برای مثال به مرور زمان صنعت به مهندس مكانیكی احتیاج پیدا كرد كه از تحولات و فرآیندهای شیمیایی اطلاع داشته باشد و بتواند دستگاههایی را طراحی كند كه در آنها فرآیندهای شیمیایی اتفاق می*افتد. در نتیجه شروع به تربیت مهندسین مكانیكی كرد كه بیش از معمول تحصیل*كردگان این رشته از علم شیمی مطلع باشند و این دسته از متخصصان همان مهندسین شیمی هستند.

در یك پروژه كه با حضور مهندسین رشته*های مختلف انجام می*گیرد، مهندس شیمی كار اولیه را بر عهده دارد. برای مثال اگر قرار باشد یك برج برای تقطیر ماده*ای ساخته شود؛ كار طراحی این برج، تعیین ارتفاع، قطر و نوع موادی كه باید در ساخت آن به كار برده شود و همچنین تعیین درجه دما و فشار آن بر عهده مهندس شیمی است.

معرفی اجمالی گرایشهای مهندسی شیمی در مقطع کارشناسی

رشته مهندسی شیمی با 8 گرایش صنایع غذایی، صنایع شیمیایی معدنی، صنایع گاز ، صنایع پتروشیمی ، صنایع پلیمر، طراحی فرآیندهای صنایع نفت، صنایع پالایش و شیمیایی سلولزی؛ یكی از رشته*های گسترده دانشگاهی است.

البته در دوره كارشناسی هر یك از گرایشهای فوق، تنها 12 یا 13 واحد تخصصی دارند و بیشتر واحدهایشان مشترك است. چرا كه اصول مهندسی در صنایع بسیار متنوع و گسترده شیمیایی، یكسان می*باشد.

صنایع شیمیایی معدنی

گرایش صنایع شیمیایی معدنی، مواد معدنی و غیرآلی را به فرآورده*هایی مثل سیمان، لعاب، آجرهای نسوز و ... تبدیل می*كند.
اكتشاف و استخراج مواد معدنی به رشته معدن باز می*گردد، اما فرآورده*های مواد معدنی در حیطه مهندسی شیمی گرایش شیمیایی معدنی قرار دارد.

هر كارخانه تولید مواد غیرآلی مثل سیمان، گچ، شیشه نسوز و دیرگداز دارای یك فرآیند است. یعنی از زمانی كه مواد اولیه وارد كارخانه می*شود تا زمانی كه محصول خارج می*گردد، فرآیندی روی آن انجام می*گیرد كه طراحی این فرآیند بر عهده مهندس شیمی صنایع شیمیایی معدنی می*باشد. همچنین تولید هر ماده معدنی مثل كودهای شیمیایی معدنی، حشره*كشها، نمك*ها ، رنگ*های معدنی و حتی لعاب روی كاشی*ها در حیطه كار مهندسی شیمی گرایش شیمیایی معدنی قرار دارد.


صنایع پتروشیمی
پس از اكتشاف نفت، به تدریج مواد شیمیایی مختلفی از آن به دست آمد و صنعت جدیدی به نام صنعت پتروشیمی بنیان گذاشته شد. صنعتی كه ماده اولیه آن مشتقات نفت و گاز است یعنی با انجام واكنش*های فیزیكی و شیمیایی در هیدروكربن*های مایع و گاز می*توان به فرآورده*های پتروشیمی دست پیدا كرد. فرآورده*هایی كه دارای ارزش افزوده بسیاری است .

چون هر یك دلار نفتی كه به فرآورده*های پتروشیمی تبدیل می*شود، ارزش افزوده آن حدود صد دلار خواهد شد. اما متاسفانه در كشور ما میلیونها تن از این ماده گرانقدر بدون این كه ارزش افزوده*ای به آن اضافه شود، صادر می*گردد و گاه همین ماده با مختصر عملیاتی، با قیمت صدها برابر وارد كشور می*گردد.

از همین*جا می*توان به اهمیت مهندسی شیمی گرایش پتروشیمی پی*برد چون وظیفه مهندسی پتروشیمی طراحی دستگاهها و فرآیند تولید مواد مختلف از جمله كودهای شیمیایی، شوینده*ها و فرآورده*های پلیمری (مواد اولیه پلاستیك*ها ، لاستیك*ها و الیاف مصنوعی) و مواد شیمیایی (اسیدها ، حلالها) از نفت و برشهای نفتی است.

گفتنی است كه دروس تخصصی دانشجویان این رشته بیشتر در مورد كاتالیزورهای صنعتی است كه در رآكتورها به كار می*رود.

صنایع گاز

مهندسی شیمی گرایش گاز شامل تمام فرآیندهایی است كه بر روی گاز انجام می*شود، تا این ماده قابل مصرف گردد.

برای مثال عمق چاهی كه برای استخراج گاز زده می*شود، قطر لوله*ای كه گاز را از چاه به پالایشگاه و یا از پالایشگاه به شبكه*های شهری منتقل می*كند، نحوه انتقال گاز از چاه به پالایشگاه، نحوه گرفتن گاز دی*اكسید كربن از این ماده (برای جلوگیری از خورده شدن لوله*ها) ، نحوه شیرین كردن گاز (به گاز اولیه كه از چاه استخراج می*شود، گاز ترش می*گویند كه قابل مصرف نیست و باید طی فرآیندهایی آن را به گاز شیرین كه قابل استفاده در مصارف شهری و ... است تبدیل كرد) همه در حیطه فعالیت یك مهندس شیمی گرایش گاز قرار دارد.

صنایع پلیمر

مهندس پلیمر وظیفه ساخت فرآورده*های پلیمری مصنوعی از جمله رنگهای شیمیایی، پوشش كابلها، لاستیك*ها و پلاستیك*ها را از مواد نفتی برعهده دارد. این رشته كه تا سال 1362 یكی از گرایشهای مهندسی شیمی بود، در حال حاضر به عنوان یك رشته مستقل با دو گرایش صنایع پلیمر و تكنولوژی و علوم رنگ در دانشگاهها و مراكز آموزش عالی ارائه می*شود. اما با این وجود هنوز در تعداد محدودی از دانشگاههای كشور، مهندسی پلیمر یك رشته مستقل نیست بلكه یكی از گرایشهای مهندسی شیمی می*باشد.

یك مهندس پلیمر حداقل 12 یا 13 درس تخصصی در زمینه گرایش ?صنایع پلیمر? و یا ?تكنولوژی و علوم رنگ? گذرانده است و در نهایت نیز كارشناس در یكی از دو گرایش فوق می*شود. اما مهندسی شیمی گرایش صنایع پلیمر بیشتر دروسی كه می*خواند با مهندسی شیمی در مفهوم عام آن ارتباط دارد و در نهایت در یكی از زمینه*های پلیمر مثل فرآیند شكل*دهی پلیمر یا طراحی واحدهای صنعتی تولید پلیمر، تبحر پیدا می*كند.


شیمیایی سلولزی
با وجود این كه قرن حاضر ، دوران رشد روزافزون تكنولوژی كامپیوتر و فرآورده*های آن است، اما هنوز فرهنگ، تمدن و دانش بشری نیازمند یك وسیله ابتدایی انتقال دانش یعنی كاغذ می*باشد و برای دست*یابی به این فرآورده مهم باید مجهز به دانشی گردد كه در رشته مهندسی شیمی گرایش شیمیایی سلولزی می*توان به آن دست یافت. چون یك مهندس شیمی گرایش شیمیایی سلولزی در زمینه تبدیل چوب به كاغذ تخصص دارد و دروس تخصصی آن بیشتر در مورد خمیرگیری و یا تبدیل چوب به كاغذ می*باشد. به همین*دلیل نیز تحصیل دانشجویان این رشته در دانشكده فنی پردیس واقع در استان گیلان رضوان*شهر (چوكا)*می*باشد.

همچنین این گرایش دارای كاربردهای جدیدی در صنعت امروز می*باشد.

همان طور كه می*دانیم قسمت عمده چوب از سلولز تشكیل شده است. همچنین ضایعات كشاورزی مثل پوست برنج و یا سبوس برنج و ضایعات برگ درختان دارای مقادیر قابل توجهی سلولز است كه این ضایعات در بسیاری از نقاط به عنوان یك عنصر مزاحم سوزانده شده و باعث آلودگی محیط زیست می*شود. اما امروزه در كشوری مثل آمریكا از همین ضایعات برای تولید یك نوع سوخت به نام ?اتانول? كه در تركیب با بنزین، سوخت بسیار خوبی است؛ استفاده می*شود. و در این فرآیند مهندسین شیمیایی سلولزی نقش بسیار مهمی را بر عهده دارند.

صنایع غذایی

یكی از كاربردهای مهندسی شیمی در تولید مواد غذایی و بخش*های صنایع غذایی مانند میكروبیولوژی غذا، شیمی غذا و كنترل كیفی صنایع غذایی است. برای مثال در سوپرماركت*ها و فروشگاهها، موادغذایی بیشتر به حالت كنسرو وجود دارد كه تهیه این كنسروها با حفظ اصول ایمنی و بهداشتی نیاز به یكسری محاسبات دارد كه این محاسبات توسط یك مهندس شیمی صنایع غذایی انجام می*گیرد.

همچنین طراحی دستگاههایی كه فرآیند خشك كردن را انجام می*دهند مثل غذاهای بچه كه به صورت پودر تهیه می*شود و طراحی دستگاههای استریلیزه، پاستوریزه و یا منجمد كننده بر عهده متخصصین همین رشته می*باشد.

در كل اگر كسی دوست دارد بداند كه غذاهای كنسرو شده، منجمد شده و ... چگونه تهیه می*شود و یا چه مواد باارزشی در غذاها هست و كدام غذاها برای سلامت بدن خوب است، می*تواند وارد رشته صنایع غذایی بشود.

پالایش

دانشجوی گرایش پالایش در پالایشگاههای كشور كه نفت خام را به فرآورده*های نفتی تبدیل می*كنند، مشغول به كار شده و در اصل وظیفه طراحی پالایشگاهها را بر عهده دارد.

گرایش پالایش به طراحی پالایشگاهها باز می*گردد. یعنی دانشجوی این گرایش شیوه طراحی دستگاههایی مثل برجهای تقطیر، دستگاههای جداكننده مایعات از مایعات و گازها از مایعات را می*آموزد. دستگاههایی كه مشتقات ئیدروكربنی مثل بنزین و گازوئیل و مواد سنگین*تر مثل قیر و شوینده*ها را از نفت خام جدا ساخته و به دست می*آورند.

طراحی فرآیندهای صنایع نفت
فرآیند یعنی عملكرد با روش و طریقی كه بتوان به یاری آن ماده*ای را از حالتی به حالت دیگر تغییر شكل داد و منظور از مهندس طراحی فرآیندهای صنایع نفت یعنی فردی كه روش این تغییر و تحول را طراحی كند چون برای تبدیل یك ماده از حالت اولیه به حالتی خاص لازم است كه دستگاههایی طراحی شده و محاسباتی انجام بگیرد تا بتوان به نتیجه مطلوب دست یافت.

طراحی صنایعی كه بطور مستقیم یا غیر مستقیم وابسته به نفت خام یا فرآورده*های پالایشگاه و یا صنایع پتروشیمی است به مهندس شیمی گرایش طراحی فرآیندها مربوط می*شود.

همان*طور كه می*دانید گرایشها در سطح لیسانس تفاوتی با هم ندارند و حتی نمی*توان بین بعضی از گرایشها مرز مشخصی قائل شد. اما در كل می*توان گفت كه گرایش پالایش صرفا به پالایش نفت و گاز بر می*گردد همچنین گرایش پتروشیمی فقط در زمینه تولید مواد پتروشیمی است در حالی كه گرایش طراحی فرآیندها در كلیه امور از جمله نفت و گاز و مواد پتروشیمی دخالت دارد همچنین تهیه بعضی مواد منحصرا متعلق به این گرایش می*باشد مثل تركیب دو ماده پارافین و كلر و ایجاد یك محصول جدید به نام ?پارافین كلره? كه به عنوان یك ماده خاموش كننده حریق مورد استفاده قرار می*گیرد و تولید آن نیز به گرایش پالایش و یا پتروشیمی باز نمی*گردد.

یك مهندس شیمی گرایش طراحی فرآیندهای صنایع نفت، واكنش*های خاصی را از شیمیست*ها می*گیرد و با توجه به شرایط محیطی ، اقتصادی و ... بهترین روش تولید مواد شیمیایی و خالص*سازی آنها را پیدا كرده و پیاده می*كند، كه البته در این راه باید عوامل مهمی مثل انتقال جرم، انتقال حرارت و روابط ترمودینامیكی را محاسبه كرده و به طراحی راكتور و مبدلهای حرارتی بپردازد.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

امكان ادامه تحصیل در مقاطع كارشناسی ارشد و دكترا میسر است.

رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته

بیشتر دروس مهندسی شیمی با رشته*های مهندسی دیگر، بخصوص مهندسی مكانیك گرایش حرارت و سیالات مشترك است.

آینده شغلی و بازار كار

صنایع گاز

فارغ*التحصیلان رشته مهندسی شیمی صنایع گاز پس از پایان تحصیلات می*توانند در پالایشگاههای گاز كشور و یا در دیگر صنایع مربوط به این رشته مشغول به كار شوند. در حال حاضر زمینه كار برای فارغ*التحصیلان به دلیل ملی بودن صنعت نفت و گاز، بیشتر در بخش دولتی است ولی برخی شركتهای مشاوره*ای و پیمانكاری كه در این زمینه فعالیت می*كنند، فارغ*التحصیلان این رشته را جذب می*كنند. با توجه به نیاز كشور به انرژی برای راه*اندازی بخش صنعت و حمل و نقل و همچنین استفاده از گاز طبیعی به عنوان ماده اولیه در برخی از صنایع ، لازم است میدانهای گاز توسعه یابند و پالایشگاههای جدید گاز نیز احداث شوند.

بنابراین مهندسان شیمی متخصص در صنایع گاز می*توانند نقش مهمی را در پیشرفت كشور به عهده داشته باشند.

صنایع غذایی

فارغ*التحصیلان این دوره می*توانند در كارخانه*های قند، روغنهای نباتی، كنسروسازی ، لبنیات پاستوریزه، آماده*سازی مواد گوشتی، صنایع نوشابه*سازی، صنایع استخراج اسانس، چای، سردخانه*ها و واحدهای نگهداری از مواد غذایی كار كنند.

طراحی فرآیندهای صنایع نفت

فارغ*التحصیلان رشته مهندسی شیمی طراحی فرآیندهای صنایع نفت پس از پایان تحصیلات می*توانند در پالایشگاههای نفت كشور و یا در دیگر صنایع مربوط به این رشته مشغول به كار شوند . در حال حاضر زمینه كار برای فارغ*التحصیلان به دلیل ملی بودن صنایع نفت و گاز ، بیشتر در بخش دولتی است ولی برخی شركتهای مشاوره*ای و پیمانكاری كه در این زمینه فعالیت می*كنند، فارغ*التحصیلان این رشته را جذب می*كنند.

پالایش

فارغ*التحصیلان رشته مهندسی شیمی ? صنایع پالایش پس از پایان تحصیلات می*توانند در پالایشگاههای كشور و یا در دیگر صنایع مربوط به این رشته مشغول به كار شوند. در حال حاضر زمینه كار برای فارغ*التحصیلان به دلیل ملی بودن صنعت نفت و گاز، در بخش دولتی مهیاست. برخی شركتهای مشاوره*ای و پیمانكاری نیز كه در این زمینه فعالیت می*كنند، فارغ*التحصیلان این رشته را می*توانند جذب كنند.

صنایع پتروشیمی

فارغ*التحصیلان رشته مهندسی شیمی ? صنایع پالایش پس از پایان تحصیلات می*توانند در پالایشگاههای كشور و یا در دیگر صنایع مربوط به این رشته مشغول به كار شوند. در حال حاضر زمینه كار برای فارغ*التحصیلان به دلیل ملی بودن صنعت نفت و گاز، در بخش دولتی فراهم است. برخی شركتهای مشاوره*ای و پیمانكاری نیز كه در این زمینه فعالیت می*كنند، فارغ*التحصیلان این رشته را می*توانند جذب كنند.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

هر كارخانه تولیدی اعم از كوچك یا بزرگ نیاز به یك مهندس شیمی دارد. چرا كه تقریبا در تمام فرآیندهای نوین از مواد شیمیایی استفاده می*كنند و در حقیقت رشد شگرف صنعت در قرن گذشته تا حدود زیادی مدیون مهندسی شیمی بوده است. به همین دلیل در كشورهای صنعتی این رشته اهمیت ویژه*ای دارد. تا جایی كه میزان تولید و مصرف اسید سولفوریك یك كشور را ، شاخص گستردگی صنایع آن كشور می*دانند. چون اسید سولفوریك در صنایع شیمیایی كار برد بسیاری دارد و مصرف آن در هر كشور نشانگر گستردگی صنایع شیمیایی و در نهایت كل صنعت آن كشور است.

رشته مهندسی شیمی در كشور ما نیز یكی از رشته*های مهم و پركاربرد می*باشد. چرا كه ما به عنوان یك كشور نفت*خیز برای استخراج، پالایش ، انتقال نفت و همچنین برای تبدیل نفت به فرآورده*های شیمیایی كه دارای ارزش افزوده بسیار زیادی هستند، نیاز به تخصص مهندسین شیمی داریم.

فعالیت در دو بخش مهم صنعت تنها منحصر به مهندسین شیمی می*شود. یعنی تنها یك مهندس شیمی می*تواند در یكی از این دو بخش فعالیت داشته باشد كه این دو بخش عبارتند از:

الف ) طراحی راكتورها ؛ به عبارت دیگر دستگاههایی كه در آنها واكنش*های شیمیایی اتفاق می*افتد. مثل راكتورهای صنعت پتروشیمی كه در آنها از تركیب دو یا چند ماده ، ماده جدید به وجود می*آید.

ب ) طراحی دستگاههایی كه به جداسازی مواد می*پردازند. برای مثال نفت خام، مخلوط پیچیده*ای است كه از تركیب مواد بسیاری تشكیل شده است و به همین دلیل به صورت اولیه قابل استفاده نمی*باشد. بلكه باید تجزیه شده و از آن نفت سفید، گازوئیل، بنزین، مازوت و ... به دست بیاید. كار فوق توسط دستگاه تقطیر انجام می*گیرد كه طراحی آن بر عهده مهندسین شیمی است. البته فرآیند جداسازی منحصر به تقطیر نیست بلكه انواع و اقسام تحولات را داریم كه در آن تحولات، جداسازی مواد انجام می*گیرد مثل استخراج مایع از مایع ،*دستگاه جذب سطحی ، لیچینگ و موارد متعدد دیگر.

به عبارت دیگر مهندس شیمی دستگاههایی را طراحی می*كند كه در آنها واكنش*های شیمیایی و یا فرآیند جداسازی انجام می*گیرد كه البته محصول هر یك از دستگاههای فوق ارزش افزوده بسیار زیادی دارد.

صنایع شیمیایی نه تنها باعث افزایش سرمایه و بهبود وضعیت اقتصادی یك كشور می*شود بلكه در ایجاد بازار كار نیز بسیار موثر است. برای مثال با ایجاد هر شغلی در صنعت پتروشیمی حدود بیست شغل در صنایع پایین*دستی و وابسته به وجود می*آید. در این میان مهندسین شیمی به عنوان گردانندگان این صنایع نقش بسیار مهمی دارند.

در واقع اگر در كشور ما سرمایه*گذاری صنعتی زیاد شود، جامعه به شدت نیاز به مهندس شیمی دارد، چون علاوه بر صنایع نفت و گاز و پتروشیمی ، همه كارخانه*ها از جمله كارخانه*های سیمان، سرامیك، صنایع غذایی و حتی نیروگاهها به مهندس شیمی نیاز دارند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 16:11
رشته شماره 12 : مهندسی کشاورزی

هدف
زمین و کشاورزی از دیرباز همواره مورد توجه انسان بوده است چرا که اصلی ترین منبع تأمین نیازهای غذایی برای انسان بوده است. با توجه به اینکه امروزه تمام صنایع از علم و دانش خاص خود برخوردار می باشند صنعت کشاورزی نیز به متخصصانی ویژه کشاورزی و در رابطه با آن نیازمند است که بتواند با استفاده از علم و دانش خود قابلیت ها و توانایی های کمی و کیفی این صنعت را افزایش دهند.
همچنین با توجه به اهمیت و گستره این صنعت، امروزه نمی توان تمام موارد و مطالب پیرامون صنعت کشاورزی را در یک رشته یا گرایش خلاصه کرد لذا با ایجاد گرایش های مختلف، هر قیمت از این صنعت بطور خاص مورد توجه قرار می گیرد.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
اقتصاد کشاورزی
رشته مهندسی اقتصاد كشاورزی نیز مثل دو رشته مهندسی كشاورزی آبیاری و مهندسی ماشینهای كشاورزی تنها از بین داوطلبان گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی دانشجو می*پذیرد چرا كه دانشجوی این رشته باید بتواند به خوبی محاسبه كرده و اطلاعات به دست آمده را تجزیه و تحلیل كند. یعنی بعد از این كه اطلاعات فنی مورد نیاز خود را از متخصصان كشاورزی در بخشهای مختلف اعم از آبیاری ، زراعت ، خاك*شناسی، علوم دامی و سایر متخصصان دریافت كرد، یك برنامه عملی مناسب در زمینه مقدار نیروی كار دائمی یا فصلی ، نوع ماشین*آلات مصرفی و الگوی بهینه تقاضا و مصرف بخشهای مختلف كشاورزی تعیین نماید و البته چنین كاری نیاز به ریاضی و آمار قوی و آشنایی با اصول كشاورزی دارد.
به تجربه ثابت شده است كه داوطلبان گروه ریاضی و فیزیك به دلیل اینكه پایه ریاضی آنها قوی است . در این رشته موفق*تر هستند.
در ضمن دانشجویی كه به كشاورزی علاقه دارد و از كار و فعالیت در مزارع و دامداری*ها لذت می*برد، می*تواند در این رشته پیشرفت كند چون یك فارغ*التحصیل مهندسی اقتصاد كشاورزی نمی*تواند از محیط*های روستایی و قطبهای تولید كشاورزی فاصله بگیرد و در پشت میز محاسبات اقتصادی خود را انجام دهد.
آبیاری
مهندسی كشاورزی دارای 10 رشته است كه در این میان سه رشته مهندسی آبیاری، مهندسی اقتصاد كشاورزی و مهندسی ماشینهای كشاورزی از بین داوطلبان گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی دانشجو می*پذیرند به عبارت دیگر در این سه رشته دانشجویان باید بر دروس ریاضی و فیزیك مسلط بوده و بتوانند بخوبی تجزیه و تحلیل كرده و محاسبه كنند و از عهده دروس مهم این رشته از قبیل نقشه*برداری یا استاتیك برآیند.
ماشین های کشاورزی
بسیاری از داوطلبان آزمون سراسری تصور می*كنند كه مهندسی ماشینهای كشاورزی همان مهندسی مكانیك است در حالی كه این رشته در مقطع كارشناسی حدفاصل مهندسی كشاورزی و مهندسی مكانیك می*باشد و دانشجویان این رشته باید از هر دو علم اطلاعات كافی داشته باشند.
اگر دانشجوی ماشینهای كشاورزی شرایط محصولات زراعی و باغی را نداند، طراحی او در عمل موفق نخواهد بود. به عنوان مثال اگر بخواهد یك ماشین دروگر گندم را طراحی كند باید بداند كه گندم در زمان برداشت چه خصوصیاتی دارد؟ تراكم كاشت آن چگونه است و چه انتظاراتی از ماشین دروگر می*رود و بعد از برداشت چه عملیاتی باید بر روی گندم انجام گیرد؟* جنس خاك چیست؟ شیب زمین چند درصد است؟ مزرعه وسیع است یا این كه قطعه كوچكی است؟ و سوالاتی از این دست كه پاسخ به همه آنها نیاز به یك دید كلی از كشاورزی دارد و این دید كلی را دانشجو با خواندن دروس پایه و اصلی كشاورزی كسب می*كند.
یك مهندس ماشینهای كشاورزی علاوه بر طراحی ماشین باید كاربرد ماشین را نیز بیاموزد. به همین دلیل دانشجویان در مقطع كارشنایس بیشتر با كاربرد ماشینهای كشاورزی آشنا می*شوند و در مقطع كارشناسی ارشد و دكترا به طراحی ماشینهای كشاورزی می*پردازند. همچنین دانشجوی این رشته باید در دو درس ریاضی و فیزیك قوی و توانمند باشد چون دروس این رشته ارتباط زیادی با این دو درس دارد. برای مثال دانشجوی ماشینهای كشاورزی باید از مقاومت قطعات ماشینهای كشاورزی اطلاع داشته باشد. در نتیجه لازم است دروسی از قبیل مقاومت مصالح و استاتیك بخواند. و باز به همین دلیل دانشجویان این رشته از بین داوطلبان گروه ریاضی و فیزیك انتخاب می شوند.
معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی

مهندسی كشاورزی در مقطع لیسانس دارای سه گرایش اقتصاد كشاورزی ، آبیاری ، ماشینهای كشاورزی در گروه علوم ریاضی می*باشد كه در زیر به معرفی آنها می پردازیم:
اقتصاد كشاورزی
بازار محصولات كشاورزی به دلیل این كه در بسیاری از موارد پیوستگی تولید را ندارد و متغیرهایی مثل آب و هوا و خاك بر آن اثر می*گذارد، به مطالعه تخصصی ویژه*ای نیازمند است یعنی كارشناس و متخصص این بخش باید علاوه بر آشنایی با مسائل كشاورزی از قبیل اصول زراعت و بازارهای محصولات كشاورزی باید با اصول و مبانی علم اقتصاد مثل اقتصاد خرد و كلان نیز آشنا باشد.
مهندسی اقتصاد كشاورزی قوانین كلان اقتصاد را در بخش كشاورزی پیاده می*كند تا بتوان از امكانات و منابع موجود بهترین استفاده را كرد و بیشترین سود را به دست آورد. به عبارت دیگر در این علم مسائل اقتصادی در بخش كشاورزی اعمال می*شود تا با استفاده از منابع موجود اعم از زمین ، آب ، كود ، بذر نیروی انسانی و سرمایه حداكثر محصول و حداكثر سود به دست آید.
مهندسی اقتصاد كشاورزی رشته*ای است كه تلاش می*كند از یك سو فعالیت كشاورزان و مدیران واحدهای كشاورزی را بهینه كند و از سوی دیگر در بهبود برنامه*ریزی سیاستمداران و مدیران دولتی در بخش كشاورزی نقش داشته باشد.
دروس اختصاصی دو رشته اقتصاد گرایش اقتصاد كشاورزی و رشته* مهندسی كشاورزی یكی است اما دانشجویان رشته اقتصاد گرایش اقتصاد كشاورزی پایه رشته تحصیلی*شان بر علم اقتصاد استوار است و دانشجویان رشته مهندسی اقتصاد كشاورزی پایه دروسشان بر دانش كشاورزی استوار شده است و بدون شك یك دانشجوی اقتصاد كشاورزی به دلیل عدم آشنایی با دانش كشاورزی و عوامل طبیعی از قبیل آب، خاك و هوا نمی*تواند در این رشته كارایی لازم را داشته باشد.
به عبارت دیگر هدف تربیت كارشناسی است كه با تكیه بر معلومات و تجاربی كه می*اندوزند بتوانند سمتهایی چون مجری، برنامه*ریز، تحلیل*گر برنامه*های كشاورزی و اقتصاد كشاورزی را عهده*دار شوند. داوطلب باید از روحیه كاركردن در محیط*های روستایی و قطبهای تولید كشاورزی و دانش قوی ریاضی دبیرستان برخوردار و به فعالیتهای پژوهشی ، ارشادی و مشورتی در زمینه*های علوم اقتصادی و اجتماعی روستایی و كشاورزی است علاقمند باشد.
طول دوره 4 سال است و دورس شامل 20 واحد دروس عمومی، 23 واحد دروس علوم پایه، 49 واحد دروس اصلی كشاورزی است كه پس از آنها واحدهای اختصاصی اصول مربوط به اقتصاد خرد و كلان دانشجویان، نظامها و اندیشه*های اقتصادی اسلامی، اصول اقتصادی و كاربرد آن در كشاورزی و منابع طبیعی ریاضیات و آمار كاربردی در اقتصاد، مدیریت ، بازاریابی ،*حسابداری و تعاون ، مبانی علوم اجتماعی و تحلیل سیستمها در 43 واحد تعلیم داده می*شود. فارغ*التحصیلان عنوان مهندس كشاورزی در رشته اقتصاد را دارا می*شوند. بعضی مراكز جذب فارغ*التحصیلان عبارت است از : واحدهای اجرایی ، تحقیقاتی ، آموزشی و خدماتی كشاورزی در بخشهای دولتی تعاونی و خصوصی . امكان ادامه تحصیل تا سطح كارشناسی ارشد و دكتری در داخل كشور و تا سطوح بالاتر در خارج از كشور وجود دارد.
آبیاری
علم آبیاری ، علم آب و خاك است و دانشجویان این رشته درباره نحوه رساندن آب تا مزرعه توسط كانالها یا لوله*های انتقال آب و شبكه*های توزیع آب در زمین زراعی ، تامین نیاز محصولات زراعتی و باغی با روشهای مختلف آبیاری ، خارج ساختن آبهای اضافی از پیرامون ریشه به منظور تنفس ریشه گیاه توسط شبكه*های زهكشی و احداث سدهای انحرافی و خاكی برای آبیاری كشاورزی آموزش می*بینند.
دانشجویان رشته آبیاری بخشی از دروس رشته مهندسی عمران آب و بخشی از دروس رشته كشاورزی را مطالعه می*كنند. چرا كه هدف این رشته استفاده از آب در كشاورزی است. بنابراین یك مهندس آبیاری باید با آب و ویژگی*های آن ، طریقه استحصال آب، طریقه انتقال آب به محل مصرف و طریقه مصرف آب آشنا باشد و برای تسلط به موارد فوق لازم است كه از دانشهای دیگری از قبیل زمین*شناسی ، هواشناسی ،* خاك*شناسی، گیاه*شناسی، طراحی و ساخت تاسیسات آبی و مكانیزم مصرف آب توسط خاك و گیاه اطلاع داشته باشد.
برای مثال باید بداند كه یك باغ به چقدر آب نیاز دارد و گیاه باغی چه فرقی با گیاه علوفه*ای دارد؟ یا این كه بداند در كشت سنتی، كشت مكانیزه و كشت آبیاری تحت فشار چقدر آب مصرف می*شود و همچنین باید بداند كه یك سد چه ارتفاع، عرض ، حجم و بیرون*ریزی آب باید داشته باشد.
مهندس عمران آب*سازه*های آبی را طراحی می*كند اما مهندس آبیاری طراحی*های هیدرولیكی تاسیسات آبی را انجام می*دهد. برای مثال مهندس آبیاری حجم،*ارتفاع و عرض سد را تعیین می*كند و مهندس عمران مشخص می*كند كه سد مورد نظر باید با چه آماتور و سیمانی ساخته شود و مقاومت آن چقدر باید باشد.
هدف دوره تربیت كارشناسان كارآموزی است كه بتوانند علاوه بر عهده*دار شدن مسوولیت در رشته*های آبیاری و امور آب كشور در برنامه*ریزی و آموزش علوم آبیاری و زهكشی منشاء خدمات شایسته باشند.
طول این دوره 4 سال است كه طی آن دانشجویان با فراگرفتن 20 واحد دروس عمومی، 31 واحد دروس علوم پایه ، 30 واحد دروس اصلی كشاورزی و 54 واحد دروس تخصصی نظری، عملی و كارهای صحرایی مهارتهای لازم برای انجام دادن امور فوق را كسب می*كنند.
داوطلبان باید در علوم پایه ریاضی و تجربی قوی، در رابطه با آب، خاك و مصرف بهینه آب علاقه*مند و برای اشتغال در كارهای صحرایی دارای توان جسمی كافی و روحیه لازم باشند. فارغ*التحصیلان می*توانند تا سطح كارشناسی ارشد و بالاتر ادامه تحصیل دهند و یا در وزارت كشاورزی و امور آب سازمانهای آب منطقه*ای وزارت نیرو ، واحد آب وزارت جهاد کشاورزی و مهندسان مشاور رشته آب كشور به كار اشتغال ورزند.
ماشینهای كشاورزی
دانشجوی رشته ماشینهای كشاورزی در مقطع كارشناسی درباره كاربرد ماشینها در مزرعه و مدیریت و اجرای طرحهای مكانیزاسیون آموزش می*بیند. كه از جمله این ماشینها می*توان به ماشین*های تسطیح اراضی ، ماشینهای خاك*ورزی، ماشینهای كاشت، ماشینهای داشت، ماشینهای برداشت و ماشینهای پس برداشت اشاره كرد .
هدف تربیت كارشناسانی است كه بتوانند در زمینه*های مربوط به كاربرد، نگهداری، تعمیر و ترویج ماشینهای كشاورزی ، برنامه*ریزی منطقه*ای ، مكانیزاسیون كشاورزی، مجری و ارزیاب پروژه*های عملیاتی و برنامه*های آموزش و تحقیقات عمل كنند. نیز با زمینه*های طراحی ادوات آشنا باشند. مهندسی ماشینهای كشاورزی، كاربرد مهندسی مكانیك در كشاورزی است و هدف آن تربیت كارشناسانی است كه بتوانند در زمینه*های كاربرد، نگهداری ، تعمیر و ترویج ماشینهای كشاورزی، برنامه*ریزی منطقه*ای ، مكانیزاسیون كشاورزی و مجری و ارزیاب پروژه*های عملیاتی فعالیت نمایند.
ماشینهای تسطیح اراضی برای هموار كردن پستی و بلندی*های زمین به كار می*رود تا زمین شیب مورد نیاز را برای كشت مورد نظر به دست بیاورد. در این زمینه مهندسی ماشینهای كشاورزی به نقشه*برداری و محاسبه مقداری خاكی كه باید برداشه شده و یا در جاهای گود ریخته شود، می*پردازد.
كار ماشینهای خاك*ورزی نیز آماده كردن زمین برای كشت و كار می*باشد. در این زمینه یك مهندس ماشینهای كشاورزی مقدار شخمی كه زمین باید بخورد و همچنین جهت شخم را با توجه به نوع كشت و نوع آبیاری زمین مورد نظر تعیین می*كند.
در مورد ماشینهای كاشت نیز می*توان به بذر كارها اشاره كرد كه برای زیرخاك كردن انواع بذر به كار می*رود و ماشینهای داشت نیز شامل ماشین*های پخش كود ، سم*پاش*ها، ماشینهای آبیاری و هر ماشین* دیگری می*شود كه در مزرعه از مرحله سبز شدن گیاه تا برداشت مورد استفاده قرار می*گیرد. ماشینهای برداشت نیز شامل دروگرها و كمباین*ها می*شود كه با توجه به نوع كشت مورد استفاده قرار می*گیرد.
در كل محاسبه ماشینهای مورد نیاز برای یك مزرعه، نگهداری و رسیدگی به تعمیرات و برنامه*ریزی برای زمان و نحوه كار ماشینهای موردنظر بوسیله فارغ*التحصیل این رشته انجام می*گیرد.
البته در مقطع كارشناسی ارشد و دكترا دانشجویان این رشته به طراحی ماشینهای كشاورزی می*پردازند. دروس این رشته تشكیل شده است از : 20 واحد دروس عمومی، 27 واحد دروس علوم پایه ، 54 واحد دروس اصلی كشاورزی ، 53 واحد دروس تخصصی شامل دروس پایه، دروس مهندسی ، مكانیزمهای مربوط به ادوات و ماشینهای كشاورزی ، كاربرد،*نگهداری و تعمیر و زمینه*های طراحی آنها. طول دوره 4 سال است .
دروس دوره به صورتهای نظری ، عملی و كارهای صحرایی است. فارغ*التحصیلان دارای عنوان مهندسی كشاورزی در رشته ماشینهای كشاورزی خواهند شد و در صورت دارابودن شرایط می*توانند در سطح كارشناسی ارشد (در داخل كشور) و دكترا ادامه تحصیل دهند. از مراكز عمده جذب فارغ*التحصیلان این رشته: سازمانهای آموزشی ، تحقیقاتی ،*برنامه*ریزی و اجرایی مانند وزارت جهاد کشاورزی ، شركتهای كشت و صنعت ،*واحدهای تولیدی بخش خصوصی و ... است .
آمادگی جسمی و روحی برای كارهای عملی و برخورداری از دقت كافی برای محاسبات فنی از ویژگیهای مطلوب داوطلبان این دوره است و باید در دروس ریاضی، فیزیك و آمار قوی باشند.
البته همانطور كه پیش از این گفته شد عمده درسهای این رشته، آبیاری است و دانشجویان آبیاری دروسی در زمینه شناخت منابع آب زیرزمینی و سطحی و نحوه بهره*برداری بهینه از این منابع و آبیاری و زهكشی (شیوه*های آبیاری زمین*های مختلف و نحوه دفع آبهای مازاد و هدایت آن به سوی رودخانه) مطالعه می*كنند.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
فارغ*التحصیلان مقطع كارشناسی مهندسی اقتصاد كشاورزی می*توانند در مقاطع كارشناسی ارشد و دكترا ادامه تحصیل دهند. گرایشهای دوره كارشناسی ارشد در رشته آبیاری شامل : كارشناسی ارشد آبیاری و زه*كشی و كارشناسی ارشد تاسیسات آبیاری است. گرایشهایی مانند هیدرولوژی و هیدرولیك نیز قبلا وجود داشته كه فعلا در این دو رشته دانشجو پذیرفته نمی*شود. گرایشهای دوره دكترای آبیاری نیز همان آبیاری زه*كشی و تاسیسات آبیاری است.
فارغ*التحصیلان مقطع كارشناسی ماشینهای كشاورزی می*توانند در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای مكانیك ماشینهای كشاورزی، ترویج ماشینهای كشاورزی و مكانیزاسیون كشاورزی به تحصیل ادامه دهند. در مقطع كارشناسی ارشد امكان ادامه تحصیل در داخل كشور در هر سه گرایش یاد شده وجود دارد، اما در مقطع دكتری دانشجویان می*توانند گرایش مكانیك ماشینهای كشاورزی را داخل كشور دنبال كنند.
رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته
مهندسی اقتصاد كشاورزی دارای دروس اختصاصی مشترك با رشته اقتصاد گرایش اقتصاد است.
مهندسی آبیاری دارای اشتراكات با مهندسی عمران - آب می*باشد.
مهندسی ماشینهای كشاورزی كاربرد مهندسی مكانیك در كشاورزی است و دارای واحدهای مشابه این رشته می*باشد.
آینده شغلی و بازار كار
اقتصاد کشاورزی
هرساله از طریق رسانه*های گروهی مطلع می*شویم كه در بعضی از نقاط كشور، در دی*ماه یا فروردین ماه سیل می*آید و در تیرماه و مردادماه در همان منطقه خشكسالی می*شود. حوادثی كه آثار و تبعات آن از یك سو به صورت فقر، مهاجرت بی*رویه روستائیان به شهرها، ناامنی، فساد و ناهنجاری*های اجتماعی جلوه*گر می*شود و از سوی دیگر باعث وابستگی كشور ما به قدرتهای بزرگ دنیا می*گردد. قدرتهایی كه امروزه محصولات مهم كشاورزی از قبیل گندم و برنج را نه به عنوان كالای مصرفی بلكه به عنوان ابزارهای سیاسی می*دانند.
حال در مقابل این مشكل چه باید كرد؟
باید گفت كه این بر عهده برنامه*ریزان اقتصاد كشاورزی است كه الگوهای متداول اقتصادی را با شرایط عینی كشور و با استفاده از تجربیات دیگران و پیش*شرطهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی تعیین و طراحی كرده و ساز و كاری متناسب با شرایط موجود كشور ارائه دهند تا بتوان از بروز حوادث فوق و پیامدهای منفی آن تا حدودی جلوگیری كرد.
اما متاسفانه در كشور ما جایگاه فارغ*التحصیلان مهندسی كشاورزی و از جمله مهندس اقتصاد كشاورزی به درستی مشخص نیست. البته این به آن معنا نیست كه فارغ*التحصیل این رشته در صورت توانمندی می*تواند در شركت*های خصوصی طرحهای اقتصادی و كشاورزی ارائه دهد یا در جهاد كشاورزی به برنامه*ریزی كوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت برای واحدهای كشاورزی مثل مزارع ، مرغداری*ها و كارخانه*های صنایع غذایی بپردازد یا در مورد علل موفقیت و عدم موفقیت واحدهای مختلف كشاورزی و نحوه سرمایه*گذاری در زمینه محصولات كشاورزی تحقیق كند.
ماشین های کشاورزی
آیا حضور مهندسین ماشینهای كشاورزی در كارخانجات ساخت ماشینهای كشاورزی امری ضروری است؟
شاید به نظر شما پاسخ این سوال واضح و روشن است و اصلا نیازی به طرح چنین سوالی نیست. اما حقیقت این است كه عده*ای معتقدند یك مهندس مكانیك نیز می*تواند مسوولیت* مهندس ماشینهای كشاورزی را بر عهده گرفته و ماشین*های كشاورزی را طراحی كند. در حالی كه اگر یك مهندس طراح از خواص مكانیكی محصولات كشاورزی اطلاع نداشته باشد، نتیجه كار كیفیت خوبی نخواهد داشت.
برای مثال اگر قرار است در یك كارخانه تراكتورسازی، تراكتوری برای درو كردن خوشه*های گندم طراحی شود، باید تیغه كمباین برای بریدن این محصول حساب شده باشد و زاویه برش مشخص گردد و البته این كار در حیطه تخصص مهندس ماشینهای كشاورزی است. خوشبختانه در حال حاضر مدیران كارخانجات ساخت ماشین*های كشاورزی نیز به همین نتیجه رسیده*اند و فارغ*التحصیلان این رشته بطور نسبی از فرصت*های شغلی خوبی برخوردارند.
آبیاری
آیا می*دانید كه در كشور ما هر ساله بیش از 75 درصد از آب استحصالی به هدر می*رود؟ و در حالی كه میزان كشت آبی كشور و همچنین نیاز واقعی آبی زمینهای زراعی و باغات، نباید از 20 میلیارد متر مكعب آب افزونتر باشد، هرساله 82 میلیارد متر مكعب آب در بخش كشاورزی مصرف می*شود؟ تصور می*كنید كه به چه دلیل هر ساله بخش اعظم این منبع بزرگ حیاتی در كشور ما تلف می*شود؟
كارشناسان و متخصصان آبیاری معتقدند كه مشكل اصلی، آبیاری سنتی است . زیرا در آبیاری سنتی به علت روان بودن آب و قرار گرفتن در معرض خورشید و مجاورت با بادهای موسمی و غیرموسمی ، تبخیر آب بسیار زیاد است. از سوی دیگر در آبیاری سنتی با استفاده از رودخانه*ها و ریزش*های جوی ، صرف نظر از فرو رفتن آب در زیر زمین كه منجر به اتلاف بخش بزرگی از آب می*شود، موجبات رویش علف هرز و پراكندگی بذر در باغ یا مزرعه را فراهم می*سازد و بالاخره در این روش بسیاری از كشاورزان بیش از حد نیاز، گیاهان را آبیاری می*كنند و حتی به میزان 3 برابر نیاز واقعی گیاه به مزرعه آب هدایت می*شود و چون آب یكی از عمده اقلام هزینه می*باشد، قیمت تمام شده تولیدات كشاورزی نیز با مصرف آب اضافی، به میزان چشمگیری افزایش می*یابد.
از همین*جا می*توان به نقش مهم فارغ*التحصیلان مهندسی آبیاری و نیاز جامعه ما به این دسته از متخصصان پی*برد با افرادی كه باطراحی روشهای آبیاری نوین نه تنها از تلفات آب جلوگیری می*كنند بلكه با به حداقل رساندن تنش گیاهی در جذب آب و كمك به گسترش ریشه*های مرئی در اعماق پایین*تر خاك، میزان محصول در واحد سطح را در مواردی به میزان 2 تا 3 برابر افزایش می*دهند و باعث بالا بردن كیفیت تولید نیز می*شوند.
برای مثال امروزه مهندسین آبیاری ایرانی با ابداع شیوه آبیاری قطره*ثقلی توانسته*اند به اهداف باارزشی از جمله صرفه*جویی 70 درصدی ، ازدیاد محصول در واحد سطح ، عدم نیاز به پمپ و نیروی الكتریسیته ، عدم نیاز به مدیریت متبحر و گران قیمت*، عدم گرفتگی قطره*چكان*ها ، لازم نبودن سرمایه اولیه زیاد ،*آموزش سریع و چند روزه به زارعان و در نهایت افزایش درآمد كشاورزان و سرمایه*گذران در این بخش اشاره كرد كه همه این موارد ، در دراز مدت در صورت عمومیت یافتن آن در سطح مزارع كشور، سبب خواهد شد تا بتدریج از واردات مواد غذایی بی*نیاز شده و از مهاجرت روستائیان به شهرها به طرز مطلوبی جلوگیری شود.
ما در منطقه*ای زندگی می*كنیم كه آب معدود و زمین محدود داریم. پس لازم است در كشاورزی بهترین روش را بكار ببریم تا بالاترین راندمان را داشته باشیم اما متاسفانه در ایران راندمان آبیاری 30 یا 25 درصد است یعنی از هر 100 لیتر آب ، 70 تا 75 لیتر آن از بین می*رود و ما فقط 30 لیتر آن را مصرف می*كنیم در حالی كه در دنیا این راندمان 70 درصد است و حتی در تعدادی از كشورهای پیشرفته دنیا این راندمان به 90 درصد هم رسیده است. حال اگر ما راندمان آبیاری*مان را دو برابر كنیم بدون شك تولیدات كشاورزی ما رشد بسیاری خواهد داشت.
در حال حاضر فارغ*التحصیلان این رشته در بخش خصوصی، وزارت نیرو ، وزارت جهاد كشاورزی ، مهندسین مشاور آب و خاك ، پیمانكاری*های مختلف و شیلات زمینه كاری دارند. برای مثال در بخش شیلات، طراحی استخر برای پرورش ماهی در حیطه كار مهندسین آبیاری حضوری فعال دارند.
در یك كلام باید گفت كه فرصت*های شغلی این رشته بسیار زیاد و حتی بیشتر از مهندسی عمران است چون از یك سو تعداد فارغ*التحصیلان این رشته كمتر از مهندسین عمران است و از سوی دیگر بازار كار بسیار متنوع و در عین حال تخصصی برای این دسته از فارغ*التحصیلان وجود دارد.
یك مهندس آبیاری علاوه بر كار در زمینه* تخصصی خود می*تواند در زمینه*های دیگر مثل نقشه*برداری، محاسبه آبهای روان وسایل ناشی از بارندگی ، طراحی و احداث سیل*بندها ، حفاظت آب و خاك در مقابل فرسایش ، طراحی سیستم فاضلاب شهری و استفاده از زمینه*های شور و قلیایی و آبهای شور در كشاورزی فعالیت كند.
زراعت
دانش آموزان عزیزی كه در شهرها ساكن هستید و محصولات صنعتی و كنسرو شده كشاورزی را مصرف می كنید بیشتر كشاورزی و نباتات یك رشته استراتژیك و اساس برای استقلال و آبروی یك كشور پهناور مانند ایران است . مطالعه و بررسی در زمینه کاشت و پرورش گیاهان زراعی و انتخاب ارقام مناسب این گیاهان و برداشت صحیح محصولات آنها در رشته ای از علوم دانشگاهی قرار می گیرد که تخت عنوان رشته زراعت و اصلاح نباتات نامیده می شود.
هدف از ایجاد دوره تربیت افرادی است که بتوانند به عنوان کارشناس در زمینه های مختلف تولیدی، برنامه ریزی منطقه ای و مطالعاتی و همچنین به صورت تحقیقات کشاورزی و یا به عنوان مدیر و مجری واحدهای تولیدی دولتی و خصوصی بخش کشاورزی منشاء خدمت باشند.
فارغ التحصیلان این رشته می توانند در موارد زیر نقش و توانایی خود را ایفاء نمایند.
- به عنوان مدیر یا مجری واحدهای تولیدی دولتی و خصوصی کشاورزی
- به صورت کارشناس متخصص و برنامه ریز در زمینه های مختلف زراعت در واحدهای اجرائی نظیر وزارت کشاورزی و غیره.
- به عنوان مربی در دبیرستانهای کشاورزی و مجری امور تحقیقات در واحدهای تحقیقات کشاورزی.
- مراکز عمده جذب فارغ التحصیلان این رشته موسسات تحقیقاتی از قبیل موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر، موسسه خاک شناسی و مراکز آموزشی کشاورزی و وزارت جهاد کشاورزی، موسسات اجرایی مانند سازمان ترویج، شرکتهای تعاونی روستایی، شرکتهای کشت و صنعت، مرکز خدمات کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی، بنیاد جانبازان و بخش خصوصی است.