PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : آشنایی با رشته های دانشگاهی



feedback
1390,06,18, ساعت : 12:59
سلام
در این تاپیک به بررسی رشته های تحصیلی در تمامی گرایش ها می پردازم و بعد معرفی دانشگاهها به ترتیب حروف الفبا و سپس راهکارهای قبولی در کنکور را خواهم گفت.
مطالب به نقل از مشاوران برتر در آموزشگاههای معروف تهران می باشد.

دوستان خواهشاً پست اضافی ندید و برای سودمند بودن پست از دکمه تشکر استفاده کنید تا تاپیک روال عادی خودش را طی کند.

اوّل رشته های تحصیلی : شما باید ابتدای امر با رشته های تحصیلی گروه آموزشی مربوطه خود آشنا شوید.

رشته های علوم ریاضی و فنی که در این تاپیک بررسی می شوند به همراه آدرس صفحه آنها با توضیحات در همین تاپیک :

رشته شماره 1 : مهندسی برق (تمامی گرایش ها) : صفحه اول
رشته شماره 2 : مهندسی مکانیک (تمامی گرایش ها) : صفحه اول
رشته شماره 3 : مهندسی عمران (تمامی گرایش ها) : صفحه دوم
رشته شماره 4 : مهندسی فناوری اطلاعات (IT) : صفحه دوم
رشته شماره 5 : مهندسی صنایع (تمامی گرایش ها) : صفحه دوم
رشته شماره 6 : مهندسی کامپیوتر (تمامی گرایش ها) : صفحه دوم
رشته شماره 7 : مهندسی معماری : صفحه دوم
رشته شماره 8 : مهندسی مواد (متالوژی و سرامیک) : صفحه دوم
رشته شماره 9 : مهندسی هوافضا : صفحه دوم
رشته شماره 10 : مهندسی نفت : صفحه دوم
رشته شماره 11 : مهندسی شیمی : صفحه سوم
رشته شماره 12 : مهندسی کشاورزی : صفحه سوم
رشته شماره 13 : مهندسی پزشکی : صفحه سوم
رشته شماره 14 : مهندسی شهرسازی : صفحه سوم
رشته شماره 15 : مهندسی راه آهن : صفحه سوم
رشته شماره 16 : مهندسی سیستم : صفحه سوم
رشته شماره 17 : مهندسی پلیمر : صفحه سوم
رشته شماره 18 : مهندسی نساجی : صفحه سوم
رشته شماره 19 : مهندسی معدن : صفحه سوم
رشته شماره 20 : مهندسی دریا : صفحه سوم
رشته شماره 21 : مهندسی اپتیک و لیزر : صفحه چهارم
رشته شماره 22 : مهندسی ایمنی و بازرسی فنی : صفحه چهارم
رشته شماره 23 : مهندسی آبیاری : صفحه چهارم
رشته شماره 24 : تأسیسات حرارتی و برودتی : صفحه چهارم
رشته شماره 25 : مخابرات دریایی : صفحه چهارم
رشته شماره 26 : صنایع ایمنی : صفحه چهارم
رشته شماره 27 : ماشین ابزار : صفحه چهارم
رشته شماره 28 : ماشین های کشاورزی : صفحه چهارم
رشته شماره 33 : مهندسی ژنتیک : صفحه پنجم

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:02
رشته های گروه آموزشی علوم ریاضی (بخش دوم : علوم پایه)

رشته شماره 29 : ریاضی (تمامی گرایش ها) : صفحه چهارم
رشته شماره 30 : فیزیک (تمامی گرایش ها) : صفحه چهارم
رشته شماره 31 : آمار : صفحه پنجم
رشته شماره 32 : علوم کامپیوتر : صفحه پنجم

رشته های گروه آموزشی زبان :

رشته شماره 142 : زبان انگلیسی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 143 : زبان فرانسه : صفحه شانزدهم
رشته شماره 144 : زبان ایتالیایی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 145 : زبان آلمانی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 146 : زبان روسی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 147 : زبان اسپانیایی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 148 : زبان ارمنی : صفحه شانزدهم

رشته های مشترک :

رشته شماره 149 : مدیریت : صفحه هفدهم
رشته شماره 150 : علوم اقتصادی : صفحه هفدهم
رشته شماره 151 : مدیریت دولتی : صفحه هفدهم
رشته شماره 152 : مدیریت جهانگردی و هتلداری : صفحه هفدهم
رشته شماره 153 : مدیریت امور بانکی : صفحه هفدهم
رشته شماره 154 : حسابداری : صفحه هفدهم
رشته شماره 155 : کتابداری و اطلاع رسانی : صفحه هفدهم
رشته شماره 156 : بیوتکنولوژی : صفحه هفدهم
رشته شماره 157 : تربیت بدنی : صفحه هجدهم
رشته شماره 158 : روانشناسی : صفحه هجدهم
رشته شماره 159 : کاردانی مدیریت صنعتی : صفحه هجدهم

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:03
گروه آموزشی علوم تجربی (قسمت اوّل : پزشکی)

رشته شماره 34 : پزشکی : صفحه پنجم
رشته شماره 35 : دندانپزشکی : صفحه پنجم
رشته شماره 36 : داروسازی : صفحه پنجم
رشته شماره 37 : رادیولوژی : صفحه پنجم
رشته شماره 38 : دامپزشکی : صفحه پنجم
رشته شماره 46 : پرستاری : صفحه ششم
رشته شماره 47 : فیزیوتراپی : صفحه ششم
رشته شماره 48 : مامایی : صفحه ششم
رشته شماره 49 : اعضای مصنوعی : صفحه ششم
رشته شماره 50 : فوریت های پزشکی : صفحه ششم
رشته شماره 51 : هوشبری : صفحه هفتم
رشته شماره 52 : کاردرمانی : صفحه هفتم
رشته شماره 53 : گفتار درمانی : صفحه هفتم
رشته شماره 54 : بینایی سنجی : صفحه هفتم
رشته شماره 55 : شنوایی سنجی : صفحه هفتم
رشته شماره 56 : علوم آزمایشگاهی : صفحه هفتم
رشته شماره 57 : تکنولوژی پرتو درمانی : صفحه هفتم
رشته شماره 58 : ارشد ناپیوسته پزشکی ورزشی : صفحه هفتم
رشته شماره 59 : مدارک پزشکی : صفحه هفتم
رشته شماره 60 : کاردانی تکنولوژی پزشکی هسته ای : صفحه هفتم
رشته شماره 62 : مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی : صفحه هشتم
رشته شماره 63 : گیاه پزشکی : صفحه هشتم
رشته شماره 64 : گیاهان دارویی : صفحه هشتم
رشته شماره 66 : ارشد اپیدمیولوژی : صفحه هشتم
رشته شماره 69 : تکنولوژی پرتو شناسی : صفحه نهم
رشته شماره 74 : میکروبیولوژی ژنتیک : صفحه نهم
رشته شماره 76 : ارشد مدیریت توانبخشی : صفحه نهم
رشته شماره 77 : ارشد ناپیوسته ویروس شناسی : صفحه نهم
رشته شماره 78 : ارشد ناپیوسته خون شناسی و بانک خون : صفحه نهم
رشته شماره 79 : بهداشت حرفه ای : صفحه دهم

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:04
گروه آموزشی علوم تجربی (قسمت دوم : غیر پزشکی)

رشته شماره 39 : فضای سبز : صفحه پنجم
رشته شماره 40 : اقتصاد کشاورزی : صفحه پنجم
رشته شماره 41 : دامپروری : صفحه ششم
رشته شماره 42 : دبیر جغرافیا : صفحه ششم
رشته شماره 43 و 68 : باغبانی : صفحه ششم و هشتم
رشته شماره 44 : شیمی : صفحه ششم
رشته شماره 45 : علوم دامی : صفحه ششم
رشته شماره 61 : مهندسی منابع طبیعی : صفحه هشتم
رشته شماره 65 : پرورش طیور : صفحه هشتم
رشته شماره 67 : بهداشت محیط : صفحه هشتم
رشته شماره 70 : جنگلداری : صفحه نهم
رشته شماره 71 : دامپروری : صفحه نهم
رشته شماره 72 : زراعت : صفحه نهم
رشته شماره 73 : شیلات : صفحه نهم
رشته شماره 75 : زیست شناسی : صفحه نهم
رشته شماره 80 : خاک شناسی : صفحه دهم
رشته شماره 81 : رفاه اجتماعی : صفحه دهم
رشته شماره 82 : زمین شناسی : صفحه دهم
رشته شماره 83 : علوم و صنایع غذایی : صفحه دهم
رشته شماره 84 : علوم تشریحی : صفحه دهم
رشته شماره 85 : علوم تغذیه : صفحه دهم
رشته شماره 86 : علوم دامی : صفحه دهم

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:04
گروه آموزشی علوم انسانی :

رشته شماره 87 : علوم سیاسی : صفحه دهم
رشته شماره 88 : فقه و اصول اسلامی : صفحه دهم
رشته شماره 89 : فقه و حقوق اسلامی : صفحه یازدهم
رشته شماره 90 : فلسفه : صفحه یازدهم
رشته شماره 91 : مددکاری اجتماعی : صفحه یازدهم
رشته شماره 92 : مشاوره و راهنمایی : صفحه یازدهم
رشته شماره 93 : مطالعات خانواده : صفحه یازدهم
رشته شماره 94 : کودکان استثنایی : صفحه یازدهم
رشته شماره 95 : کاردانی امور مالیاتی و مالی : صفحه یازدهم
رشته شماره 96 : کاردانی بیمه : صفحه یازدهم
رشته شماره 97 : آماد (سیستم تأمین و توزیع کالا) : صفحه یازدهم
رشته شماره 98 : اقتصاد حمل و نقل : صفحه یازدهم
رشته شماره 99 : الهیّات و معارف اسلامی : صفحه دوازدهم
رشته شماره 100 : امور دفتر منشیگری : صفحه دوازدهم
رشته شماره 101 : تاریخ : صفحه دوازدهم
رشته شماره 102 : امور گمرکی : صفحه دوازدهم
رشته شماره 103 : ادبیات داستانی : صفحه دوازدهم
رشته شماره 104 : تربیت دبیر قرآن : صفحه دوازدهم
رشته شماره 105 : جغرافیای انسانی : صفحه دوازدهم
رشته شماره 106 : جغرافیا : صفحه دوازدهم
رشته شماره 107 : حقوق : صفحه دوازدهم
رشته شماره 108 : حقوق کنسولی : صفحه دوازدهم
رشته شماره 109 : حسابداری مالیاتی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 110 : حسابداری حسابرسی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 111 : زبان و ادبیات فارسی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 112 : زبان و ادبیات عرب : صفحه سیزدهم
رشته شماره 113 : روابط سیاسی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 114 : علوم قرآن و حدیث : صفحه سیزدهم
رشته شماره 115 : علوم قضایی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 116 : علوم اقتصاد و اقتصاد کشاورزی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 117 : علوم انتظامی : صفحه سیزدهم
رشته شماره 118 : علوم اجتماعی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 119 : علوم ارتباطات اجتماعی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 120 : علوم تربیتی : صفحه چهاردهم

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:06
گروه آموزشی هنر :

رشته شماره 121 : موزه داری : صفحه چهاردهم
رشته شماره 122 : مجسمه سازی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 123 : مرمت و احیای بناهای تاریخی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 124 : مرمت آثار تاریخی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 125 : نقاشی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 126 : نوازندگی سازهای ایرانی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 127 : نوازندگی سازهای جهانی : صفحه چهاردهم
رشته شماره 128 : نمایش : صفحه چهاردهم
رشته شماره 129 : هنرهای تجسمی : صفحه پانزدهم
رشته شماره 130 : هنرهای سنتی : صفحه پانزدهم
رشته شماره 131 : کارشناسی فرش : صفحه پانزدهم
رشته شماره 132 : گرافیک : صفحه پانزدهم
رشته شماره 133 : باستان شناسی : صفحه پانزدهم
رشته شماره 134 : تولید سیما : صفحه پانزدهم
رشته شماره 135 : راهنمای موزه ها : صفحه پانزدهم
رشته شماره 136 : سینما : صفحه پانزدهم
رشته شماره 137 : صنایع دستی : صفحه پانزدهم
رشته شماره 138 : طراحی پارچه : صفحه پانزدهم
رشته شماره 139 : طراحی صنعتی : صفحه شانزدهم
رشته شماره 140 : طراحی و چاپ : صفحه شانزدهم
رشته شماره 141 : عکاسی : صفحه شانزدهم

yassii
1390,06,18, ساعت : 13:11
رشته مواد رو ناقص نوشتي ،مواد 3 تا گرايش داره :متاورژي صنعتي ،متالورژي استخراجي و سراميك.
بابت پست اضافيم معذرت:-2-41-: ولي ديدم نيازه كه بگم.:-2-38-:

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:14
رشته شماره 1 : مهندسی برق

مطالب زیر به نقل از اساتید مسلم این رشته است.

هدف و ماهيت

يكي از بهترين تعريف هايي كه از مهندسي برق شده است، اين است كه محور اصلي فعاليت هاي مهندسي برق، تبديل يك سيگنال به سيگنال ديگر است. البته اين سيگنال ممكن است شكل موج ولتاژ يا شكل موج جريان و يا تركيب ديجيتالي يك بخش از اطلاعات باشد.

براي مثال وقتي ما با تلفن صحبت مي کنيم در مرحله اول به دستگاهي به نام ميکروفون نياز داريم که صحبت هاي ما را تبديل به سيگنال هاي الکتريکي کند تا اين سيگنال ها به خطوط تلفن منتقل گردد. سپس در طرف ديگر به دستگاهي نياز داريم که سيگنال هاي رسيده را به سيگنال?هاي صوتي تبديل کند تا فرد مقابل بتواند صداي ما را بشنود و مکالمه تلفني برقرار گردد .

انرژي اگر بنيادي ترين ركن اقتصاد نباشد، يكي از اركان اصلي آن به شمار مي آيد و در اين ميان برق به عنوان عالي ترين نوع انرژي جايگاه ويژه?اي دارد. تا جايي كه در دنياي امروز ميزان توليد و مصرف اين انرژي در شاخه توليد، شاخص رشد اقتصادي جوامع و در شاخه خانگي و عمومي يكي از معيارهاي سنجش رفاه محسوب مي شود.

به همين دليل در بسياري از كشورها ، صنعت برق به عنوان صنعت مادر يا مادر صنايع به شمار مي آيد . صنعتي که براي توسعه و پيشرفت نيازمند نيروهاي جوان ، کارآمد و داراي تحصيلات عالي است و از همين رو در دانشگاههاي معتبر جهان رشته مهندسي برق يکي از رشته هاي مهم ، علمي و کاربردي مي باشد .

دانش آموختگان اين رشته مي توانند در زمينه هاي طراحي، ساخت، بهره برداري، نظارت، نگهداري، مديريت و هدايت عمليات سيستم هاعمل نمايند.

توانايي هاي مورد نياز و قابل توصيه

توانايي علمي :

مهندسي برق نيز مانند مابقيرشته هاي مهندسي بر مفاهيم فيزيكي و اصول رياضيات استوار است و هر چه دانشجويانبهتر اين مفاهيم را درك كنند، مي توانند مهندس بهتري باشند. در اين ميان گرايش الكترونيك وابستگي شديدي به فيزيك بخصوص فيزيك الكترونيك و فيزيك نيمه هادي هادارد. در گرايش مخابرات نيز درس فيزيك اهميت بسياري دارد زيرا دروس اصلي اين رشتهبخصوص در شاخه ميدان شامل الكترومغناطيس و امواج مي شود. داشتن ضريب هوشي بالا و تسلط كافي بر رياضيات، فيزيك و زبان خارجي ازضرورتهاي ورود به اين رشته است.

علاقمنديها:

دانشجوي برق بايد ذهني خلاق و تحليل گر داشته باشد.همچنين به كار با وسايل برقي علاقه داشته باشد چون گاهي اوقات با دانشجوياني روبرومي شويم كه در رياضي و فيزيك قوي هستند اما در كارهاي عملي ضعيف اند. چنيندانشجوياني براي رشته هاي مهندسي مناسب نيستند و بهتر است رشته هاي ذهني و انتزاعيمثل رياضي يا فيزيك را انتخاب كنند.

توانايي هاي فارغ التحصيلان کارشناسي ارشد و دکتري

در دوره کارشناسي ارشد و دکتري ، که بيش از آموزش، پژوهش و تحقيق در آنها مد نظر قرار مي گيرد، عمدتاً جنبه هاي نظريه اي و محاسباتيآن دانش مطرح مي شود . بنابراين تواناييهايي که در اين مقطع به دست مي آيد تواناييهاي محاسباتي ، نظريه اي و علمي خواهد بود که اينتوانايي ها در رساله دکتري ، براي اجراي يک طرح تحقيقاتي ، کاربردي کردن يک موضوع ،از ميان برداشتن معضلات آن موضوع علمي و يا راه حل صنعتي ، نقش مهمي خواهد داشت .در رشته برق هر يک از چهار گرايش موارد مشخص و برجسته اي وجود دارد که مي توان دردوره دکتري و يا کارشناسي ارشد به طور خاص تر روي آنها کار کرد .

در گرايش مخابرات :پردازش تصوير ، مخابرات نوري ، ارتباطات ماهواره اي ، ارتباطات شبکهاي ، انتشار امواج و موضوع آنتن ، روشهاي کد کردن اطلاعات و ...

در گرايش کنترل :اتوماسيونصنعتي ( خودکار کردن ابزار آلات و به صورت کنترلي کردن و يا هوشمند کردن آنها )،کنترل رباتيک ، کنترل اجسام پرنده، طراحي سيستم هايي با رفتارهاي نا مشخص و...

در گرايش قدرت : بهينه کردن کارماشينهاي الکتريکي ، نحوه تحريک ماشينهاي الکتريکي ، بررسي پديده هاي مختلف درماشينهاي الکتريکي توليد و بهره برداري انرژي برق و ...

در گرايش الکترونيک :

طراحي مدارهاي الکتريکي براي دستگاههاي مختلف صنعتي ، پزشکي و ... ،يا کارهاي تحقيقاتي ميکروپروسسورها ( وميکروکامپيوترها ) و يا عناصر نيمه هادي و ...

نكات تكميلي

مانع رشد صنعت الكترونيك و ميكروالكترونيك در دنيا نه سرمايه است و نه فنآوري و نه بازار. البته همه اينها محدوديت ايجاد مي كند ولي فعلاً محدوديت اصلي كهاجازه نمي دهد كار از حدي جلوتر برود عبارت است از نيروي كار كيفي.

آنچه خوانديدنظر قائم مقام فني يكي از بزرگترين مجموعه هاي ميكروالكترونيك بلژيك است و بيانگرآن است كه امروزه براي موفقيت در مهندسي برق، گرايش الكترونيك بايد از سطح علمي ومهارت فني خوبي برخوردار بود.

براي مثال در طراحي IC احتياج به سرمايه گذاري عمده اي نيست، بلكه هوشمندي طراح ودانش فني خوب، بسيار اهميت دارد.

لازم به ذکر است دانشكده آب و برق شهيد عباسپور وابسته به وزارت نيرو ، دررشته مهندسي علمي - كاربردي برق، شبكه هاي انتقال و توزيع كه در حقيقت زير مجموعهاي از رشته مهندسي برق مي باشد بطور اختصاصي پذيرش دانشجو دارد. اين رشته در حقيقت همان گرايش قدرت در مهندسي برق مي باشد كه با توجه به عملي تر بودن و كارگاهي تربودن اين گرايش در دانشكده شهيد عباسپور با عنوان علمي - كابردي ارائه مي گردد.

بهعبارت ديگر در اين رشته تاكيد بر روي فعاليت هاي عملي بيشتر از مطالب تئوريكاست.اين رشته داراي تعهد كار به ميزان دو برابر مدت تحصيل است و از هر دو جنس زن ومرد پذيرش دارد.

آينده شغلي و بازار كار

رشد سالانه اقتصاد دنيا تا سال 2020 حدود 3% پيش بيني شده است . در حالي كه رشد صنعت الكترونيك 7% و رشد صنعت نيمه رسانا 15% است. در كشور ما نيز سال 79 ميزان درآمدي كه بابت صادرات و فروش تجهيزات و خدمات فني مهندسي برق به كشورهاي ديگر به دست آمده است، حدود 65 ميليون دلار بوده كه به گفته مسئولان ذيربط اين رقم براي سال 80 به ميزان 80 ميليون دلار رسيده است.

حال سؤال اينجاست كه چرا با وجود اين كه رشته مهندسي برق در جهان از رشته هاي پر رونق بوده و در كشور ما نيز از بازار كار خوبي برخوردار است ، بعضي از فارغ التحصيلان اين رشته حتي با وجود داشتن مدرك كارشناسي ارشد نيز نتوانسته اند كاري در ارتباط با رشته خويش پيدا كنند.

امروزه با توسعه صنايع كوچك و بزرگ در كشور، فرصت هاي شغلي زيادي براي مهندسين برق فراهم شده است و اگر مي بينيم كه با اين وجود بعضي از فارغ التحصيلان اين رشته بيكار هستند، به دليل اين است كه اين افراد يا فقط در تهران دنبال كار مي گردند و يا در دوران تحصيل به جاي يادگيري عميق دروس و در نتيجه كسب توانايي هاي لازم، تنها واحدهاي درسي خود را گذرانده اند.

همچنين يك مهندس خوب بايد، كارآفرين باشد يعني به دنبال استخدام در مؤسسه يا وزارتخانه اي نباشد، بلكه به ياري آگاهي هاي خود، نيازهاي فني و صنعتي كشور را يافته و با طراحي سيستم ها و مدارهاي خاصي اين نيازها را برطرف سازد. كاري كه بعضي از فارغ التحصيلان ما انجام داده و خوشبختانه موفق نيز بوده اند.

اگر يك فارغ التحصيل برق داراي توانايي هاي لازم باشد، با مشكل بيكاري روبرو نخواهد شد. در حقيقت امروزه مشكل اصلي اين است كه بيشتر فارغ التحصيلان توانمند و با استعداد اين رشته به خارج از كشور مهاجرت مي كنند و ما اكنون با كمبود نيروهاي كارآمد در اين رشته روبرو هستيم.

طبق نظر كارشناسان و متخصصان انرژي در كشور، با توجه به نياز فزاينده به انرژي در جهان كنوني و همچنين نرخ رشد انرژي الكتريكي در كشور، سالانه بايد حدود 1500 مگاوات به ظرفيت توليد كشور افزوده شود كه اين نياز به احداث نيروگاههاي جديد و همچنين فارغ التحصيلان متخصص برق و قدرت دارد.

فرصت هاي شغلي يك مهندس كنترل نيز بسيار گسترده است چون در هر جا كه يك مجموعه عظيمي از صنعت مهندسي مثل كارخانه سيمان، خودروسازي، ذوب آهن و ... وجود داشته باشد، حضور يك مهندسي كنترل ضروري است.

و بالاخره يك مهندس مخابرات يا الكترونيك مي تواند جذب وزارتخانه هاي پست و تلگراف و تلفن، صنايع دفاع و سازمانهاي مختلف خصوصي و دولتي شود.

بطور کلي مي توان گفت لازمه بازار کار براي فارغ التحصيلان برق ، برقراري ارتباط بين صنعت و دانشگاه است .

طرح ملي پيوند راهي براي برقراري همين ارتباط بوده است . طرحي که مبناي آن بر طراحي مدار مجتمع I.C و وسايل و تجهيزات مورد نياز در اين زمينه قرار دارد و شرايطي ايجاد کرده است تا بخشي از دانشجويان بخصوص دانشجويان مقاطع کارشناسي ارشد و دکتري بتوانند در داخل کشور مشغول بکار شوند با توجه به حجم بازار الكترونيك و بازار صنعت نيمه رسانا در دنيا و نيز كشور ما كه رشد 7% و 15% دارد، آينده روشني را براي اين رشته پيش بيني مي كنند.

درس هاي تخصصي مهندسي برق

الكترونيك

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي الكترونيك مي توان به درسهاي مدارهاي الكتريكي، الكترونيك 2 و 1، مدارهاي منطقي و مخابرات اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:

الكترونيك 3: مبحث اول اين درس مربوط به پاسخ فركانسي است كه به طور اجمال عوامل مربوط به كاهش بهره در فركانسهاي بالا و پايين (در واقع بالاتر و پايين تر از پهناي باند مياني) و روشهاي به دست آوردن فركانسهاي قطع بالا و پايين را در تقويت كننده هاي ترانزيستوري مورد بررسي قرار مي دهد. در مبحث دوم پايداري تقويت كننده هاي فيدبك مورد توجه قرار مي گيرد.

تكنيك پالس:

در درسهاي مدار و الكترونيك، دانشجويان با سيگنالهاي سينوسي و پاسخ مدارهاي خطي و يا غيرخطي به آنها آشنا مي شوند. امروزه و با توجه به رشد روزافزون فن آوري ديجيتال، كمتر مدار الكترونيكي يافت مي شود كه در آن فقط سيگنالهاي سينوسي به كار رفته باشد. پالس در حالت كلي به سيگنالهايي گفته مي شود كه تغييرات جهش داشته باشند. از مهمترين اين سيگنالها كه در درس تكنيك پالس هم مورد بررسي قرار مي گيرد، سيگنالهاي پله، مربعي، مورب و نمايي هستند.

ميكرو پروسسور:

پس از پيدايش الكترونيك ديجيتال و جنبه هاي جذاب و ساده طراحيهاي ديجيتال و كاربردهاي فراوان اين نوآوري، با تكنولوژيهاي SSI , MSI ، ادوات الكترونيك ديجيتال، مانند قطعات منطقي به بازار ارائه شد. شركت تگزاس اولين ميكروپروسسور 4 بيتي را با فن آوري 2SI طراحي و عرضه نمود كه بعنوان بخش اصلي ماشين حساب مورد استفاده قرار گرفت و اين گام اول در پيدايش و ظهور ميكروپروسسورها بود.


معماري كامپيوتر:

در اين درس معماري داخل 8 بيتي ها و نحوه اجراي دستورالعملها در اين پردازنده ها، بررسي حافظه ها و روش دستيابي ميكروپروسسورها به اطلاعات حافظه، معرفي زبان اسمبلي پردازنده هاي 8 بيتي و ايجاد توانايي جهت نوشتن برنامه اي براي عملكردي خاص به كمك ميكروپروسسورها و معرفي قطعات جانبي مورد استفاده توسط ريزپردازنده ها، مورد مطالعه قرار مي گيرد.

مدارهاي مخابراتي: درس مدار مخابراتي به بررسي ساختار و يا طراحي مدارهايي مي پردازد كه در فركانسهاي بالا كار كرده و يا به نوعي در ارسال پيام در گيرنده و فرستنده نقش دارند. در اين درس ابتدا با نويزهاي حرارتي، ترقه اي و ... آشنا شده و راههايي براي محدود كردن نويز پيشنهاد مي شود. سپس مدارهاي تشديد و تبديل امپدانس كه به منظور انتقال حداكثر توان به كار مي روند، مورد بحث قرار مي گيرد.

فيزيك مدرن:

در فصل اول اين درس با پرداختن به نسبيت خاص دانسته هاي علمي ما كاملاً اشتباه از آب درآمده و با پرداختن به اصولي نظير اتساع زمان، پديده دوپلر، انقباض طول، نسبيت جرم، جرم و انرژي و ...، همه دانسته هاي ما را (حداقل در حيطه دانستن) نابود مي كند.

فصلهاي ديگر درس به موضوعاتي نظير خواص ذره اي امواج، پديده فتوالكتريك، نظريه كوانتومي نور، پرتوايكس، پراش ذره، ساختار اتمي، مكانيك كوانتومي و ... مي پردازد.

فيزيك الكترونيك:

شامل مطالعه خواص سيليكون، بلورشناسي، روشهاي ساخت قطعات و مدارهاي نيمه هادي، تحليل و طراحي اين مدارها، به دست آوردن مشخصات قطعات و يكي از مهمترين زمينه هاي كاري و تحقيقاتي در رشته الكترونيك است. پيش نياز اين قسمت تسلط بر درس رياضي مهندسي و معادلات ديفرانسيل و مختصري در فيزيك كوانتوم و فيزيك مدرن مي باشد.

مخابرات

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي مخابرات مي توان به درسهاي رياضي مهندسي، تجزيه و تحليل سيستمها، مدارهاي الكتريكي، الكترونيك و الكترومغناطيس اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي عبارتند از:

مخابرات 2: شامل تجزيه و تحليل و طراحي شبكه هاي مخابراتي ديجيتالي است. مطالب درسي با مروري بر تجزيه و تحليل سيگنالها و سپس فرآيندهاي تصادفي شروع شده و به دنبال آن به بررسي اجزاي يك سيستم (مجموعه) مخابراتي ديجيتال در حالت كلي مي پردازد و چگونگي بهينه سازي سيستم براي انتقال پيام با حداقل خطاي ممكن را بررسي مي كند.

ميدان و امواج: درس ميدان و امواج به بررسي رفتار امواج الكترومغناطيس در محيط هاي مختلف طبيعت مي پردازد. محيط ها به قسمت هاي هادي و نيمه هادي و عايق تقسيم بندي شده و عوامل رفتاري امواج در اين محيط ها از قبيل اتلاف نيرو، انعكاس كلي يا شكست بررسي مي شود.

الكترونيك 3:

در گرايش الكترونيك توضيح داده شد.

مدارهاي مخابراتي:

در گرايش الكترونيك توضيح داده شد.

آنتن ها و انتشار امواج: اين درس به بحث در مورد نحوه انتشار امواج الكترومغناطيسي مي پردازد. مباحث مطرح شده در اين درس به صورت نظري و عملي است. به عبارتي از نحوه تشعشع يك منبع الكترومغناطيسي ساده شروع كرده و با توسعه آن به مطالعه ساده ترين آنتن عملي مي پردازد.

مايكروويو: اين درس در ابتدا پس از تعريف محدوده مايكروويو از نظر فركانس 1 و تقسيم بندي امواج مايكروويو به بررسي انتقال امواج با فركانس بالا با حداقل تلفات در محيطهاي مختلف مي پردازد. سپس عناصر غيرفعال مايكروويو شامل تضعيف كننده ها، تغيير فازدهنده ها و كوپلرهاي جهت دار معرفي مي شود.

اصول ميكرو كامپيوتر:

اين درس را به جرأت مي توان از جذابترين و پركاربرد ترين درسهاي برق دانست زيرا در دنياي امروز كه تمامي وسايل مكانيكي آنالوگ جاي خود را به وسايل ديجيتالي مي دهند، داشتن اطلاعات كافي در مورد نحوه كار پروسسورها از اولين نيازهاي يك مهندس برق مي باشد. با تركيب مطالب اين درس با هر كدام از درسهاي ديگر مي توان طرحهاي بسيار جالب و پركاربردي را طرح ريزي كرد.

قدرت

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي قدرت مي توان به دروس مدار، الكترومغناطيس، الكترونيك، ماشين و بررسي اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:

ماشينهاي الكتريكي 3:

اين درس از جمله درسهايي است كه ديدي صنعتي به دانشجو مي دهد. مبحث اين درس را مي توان به دو فصل مهم ترانفسورمرهاي سه فاز و ماشينهاي سنكرون تقسيم بندي نمود.

ترانسفورمرهاي سه فاز و ماشينهاي سنكرون، وسايلي الكتريكي هستند كه بيشتر جنبه صنعتي دارند و كاربردهاي بسيار زياد ترانسهاي سه فاز در انتقال و توزيع انرژي الكتريكي، تبديل ولتاژ در ابتداي همه كارخانه ها و كارگاههاي بزرگ صنعتي و ... بر هيچ كس پوشيده نيست.

در اين درس در مورد انواع آرايشهاي اين ترانسها، كليه گروههاي موجود و كاربرد هر نوع، بحث جامعي مي شود.

ماشينهاي مخصوص(ويژه):

به تعبيري مي توان اين درس را نقطه عطف درسهاي تخصصي اين گرايش دانست. زيرا اين درس به بررسي در مورد ماشينهاي ويژه مي پردازد كه اين ماشينها در وسايل خانگي كاربرد فراوان دارند.

الكترونيك قدرت:

الكترونيك قدرت در عمل بين الكترونيك و قدرت، آشتي برقرار كرده است. به طور مثال مي توان با فرمان يك ريزپردازنده كه حدود 5 ولت و 200 ميلي آمپر است يك كارخانه را راه اندازي كنيم. در زمينه الكترونيك قدرت المانهايي نظير تريستور، ترانزيستور و ... كاربردهاي فوق العاده زيادي دارند. از مزاياي اين قطعات تحمل توانهاي بالا مي باشد.

بررسي سيستمهاي قدرت 2:

اين درس بيشتر در مورد انتقال انرژي و مشكلات موجود در اين راه صحبت مي كند. از جمله مطالب ارائه شده در اين درس مي توان به پخش بار اقتصادي در شبكه هاي قدرت، اتصال كوتاههاي متقارن و نامتقارن روي شبكه قدرت و پايداري سيستمهاي قدرت اشاره نمود.

توليد و نيروگاه: اين درس يكي از درسهاي بسيار جذاب اين گرايش است. زيرا برخلاف ديگر درسها، زياد به مسائل نظري نمي پردازد و جنبه بسيار عملي دارد. آشنايي با انواع نيروگاهها (آبي، اتمي، بادي، بخار، ...) و همچنين بحث كلي در مورد اين نيروگاهها و روشهاي كاري آنها از مباحث اين درس است.

رله و حفاظت:

يك شبكه قدرت را بايد در مقابل خطرات احتمالي (اتصال كوتاهها) محافظت كرد. از وسائلي كه در اين مورد استفاده مي شود مي توان به رله ها اشاره كرد كه بسته به نوع رله به محض ايجاد يك حالت خطا و يا خرابي در شبكه وارد عمل شده، قسمتي از شبكه را جدا كرد.

عايق و فشار قوي:

با توجه به تفاوتهاي ولتاژهاي فشار قوي با ولتاژهاي فشار ضعيف، به طور حتم توليد، اندازه گيري و بهره برداري از اين ولتاژها تفاوتهاي عمده اي با ولتاژهاي فشار ضعيف دارد و براي عايق بندي شبكه فشار قوي بايد از عايقهاي مخصوصي استفاده كرد. فصل نخست اين درس به بررسي اين مقوله مي پردازد.

در بخش دوم اين درس انواع تخليه الكتريكي، مراحل مختلف آن در عايقها و اثرات مختلف شكست بر عايق مورد بررسي قرار مي گيرد.

ترموديناميك:

شايد اولين سوالي كه در مرحله اول به ذهن برسد ارتباط اين درس با درسهاي برق باشد. كاربرد اصلي مطالب اين درس مبحث توليد نيروگاه است. زيرا هنگام آشنايي با انواع نيروگاهها (نيروگاه بخار، گازي، اتمي و ...) بايد اطلاعاتي در مورد سيكل كاري آنها داشته باشيم، پس داشتن اطلاعاتي در مورد ترموديناميك ضروري است.

اصول ميكرو کامپيوتر:

درگرايش مخابرات توضيح داده شد.

كنترل

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي كنترل مي توان به درسهاي مدار، الكترونيك، رياضي مهندسي، تجزيه و تحليل سيستم و كنترل خطي اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:

كنترل ديجيتال و غيرخطي: كنترل ديجيتال از سال 1960 در پيشرفتهاي مربوط به قابليت توليد و كيفيت محصولات و صرفه جويي در ?هزينه ها، نقش مهمي داشته است. به خصوص با پيشرفتهايي كه در زمينه ميكروپروسسور صورت گرفته، اين رشته توانسته است در بعضي موارد از كنترل آنالوگ پيشي گرفته، دقت كار را بالا ببرد.

كنترل مدرن:

اين درس برخلاف ساير درسها (مانند كنترل صنعتي و ...) تا حدي جنبه نظري دارد و ديدي تقريبا رياضي به يك مهندس كنترل مي دهد. آشنايي كلي با مفاهيم كنترل پذيري و مشاهده پذيري سيستمهاي كنترل و مطالعه فيدبكهاي حالت از مباحث اين درس است.

كنترل صنعتي:

اين درس از درسهاي تخصصي و مهم گرايش كنترل مي باشد كه به بررسي نحوه به كارگيري روابط رياضي و فرمولهايي كه در هر نوع پروسه اي وجود دارد مي پردازد و شامل آشنايي با سيستمهاي كنترل غلظت، سطح، ارتفاع و يا دبي ورودي، خروجي مخازن حاوي مايعات صنعتي و شيميايي (مانند مخازن موجود در صنايع، پالايشگاهها و ...)، مطالعه سيستمهاي كنترل دما و رطوبت يك محفظه و يا اتاق، آشنايي با انواع كنترل كننده هاي صنعتي، مطالعه انواع سيستمهاي نورد موجود در كارخانه ها(مانند نورد فولاد، كاغذ و...) و ديگر سيستمهاي موجود در صنعت است.

ابزار دقيق: اصطلاح ابزار دقيق به ابزاري اطلاق مي شود كه سيگنالها را ثبت و نشان داده و يا باعث انتقال سيگنالي بين اجزاي مختلف سيستم مي شوند. اين درس به معرفي سيستمهاي كنترل و ابزار دقيق و همچنين معرفي اجزاي اين سيستمها مي پردازد.

اصول ميكروكامپيوتر:

در گرايش مخابرات توضيح داده شد.

ترموديناميك:

در گرايش قدرت توضيح داده شد.

مباني تحقيق در عمليات:

اين درس به طور كلي براي تمام دانشجويان مهندسي مفيد است. چون مهندسي ارتباط مستقيم با هزينه و سود اقتصادي دارد. آگاهي به برنامه ريزي خطي كه بحث اصلي اين درس است براي هر مهندسي جنبه هاي مثبت زيادي دارد. با اين درس مي توان هزينه?ها را به حداقل و سود و صرفه اقتصادي را با كمترين امكانات به حداكثر رساند. بنابراين آگاهي به اين درس براي تمام كساني كه مي خواهند يك طرح صنعتي انجام دهند، مزاياي زيادي دارد.

اصلي کارشناسي مهندسي برق مشترک در همه گرايش ها (54 واحد)

کارگاه برق

زبان تخصصي

نقشه کشي صنعتي

رياضي مهندسي

مدارهاي الکتريکي 1و2

اندازه گيري الکتريکي

آزمايشگاه اندازه گيري و مدار

الکترومغناطيس

الکترونيک 1و2

آزمايشگاه الکترونيک 1

ماشينهاي الکتريکي 1و2

آزمايشگاه ماشين هاي الکتريکي 1

مدارهاي منطقي

آزمايشگاه مدارهاي منطقي

تجزيه و تحليل سيستم ها

سيستم هاي کنترل خطي

آزمايشگاه سيستم هاي کنترل خطي

بررسي سيستم هاي قدرت 1

مخابرات 1

پروژه کارشناسي

کار آموزي ( 2 ماه تمام وقت )

گرايش ها

مهندسي برق داراي چهار گرايش است كه در زير به طور اجمالي به بررسي آنها مي پردازيم و در قسمت معرفي گرايش ها به تفصيل در مورد هر كدام صحبت خواهيم كرد.

الكترونيك :

الكترونيك علمي است كه به بررسي حركت الكترون در درون گاز، خلاء و يا نيمه رسانا و اثرات و كاربردهاي آن مي پردازد. با توجه به اين تعريف، مهندس الكترونيك در زمينه ساخت قطعات الكترونيك و كاربرد آن در مدارها، فعاليت مي كند. به عبارت ديگر، زمينه فعاليت مهندسي الكترونيك را مي توان به دو شاخه اصلي ساخت قطعه و كاربرد مداري قطعه و طراحي مدار تقسيم كرد.

مخابرات :

مخابرات، گرايشي از مهندسي برق است كه در حوزه ارسال و دريافت اطلاعات فعاليت مي كند. مهندسي مخابرات با ارائه نظريه ها و مباني لازم جهت ايجاد ارتباط بين دو يا چند كاربر، انجام عملي فرآيندها را به طور بهينه ممكن مي سازد. پس هدف از مهندسي مخابرات، پرورش متخصصان در چهار زمينه اصلي اين گرايش است که شامل فرستنده، مرحله مياني، گيرنده و گسترش شبكه است كه گستره هر كدام عبارتند از:

- فرستنده: شامل آنتن، نحوه ارسال و ...

- مرحله مياني: شامل خط انتقال و محاسبات مربوط و ...

- گيرنده: شامل آنتن، نحوه دريافت، تشخيص و ...

- گسترش شبكه: مشتمل بر تعميم خط ارتباطي ساده، ادوات سويچينگ ، ارتباط بين مجموعه كاربرها و ...

قدرت : مهندسي قدرت را مي توان توليد نيروي الكتريكي به روشهاي گوناگون و انتقال و توزيع اين نيرو با بازده و قابليت اطمينان بالا، تعريف كرد.

پس هدف از مهندسي قدرت، پرورش افرادي كارا در بخشهاي توليد، انتقال و توزيع است كه گستره اين بخش عبارت است از:

- توليد: طراحي شبكه هاي توليد با كمترين هزينه و بيشترين بازده.

- انتقال: طراحي شبكه هاي انتقال، خطوط انتقال، پخش بار بر روي شبكه، قابليت اطمينان و پايداري شبكه قدرت، طراحي رله ها و حفاظت شبكه، پخش بار اقتصادي (dispatch economic).

- توزيع: طراحي شبكه هاي توزيع حفاظت و مديريت آن.

كنترل : كنترل، در پيشرفت علم نقش ارزنده اي را ايفا مي كند و علاوه بر نقش كليدي در فضاپيماها و هدايت موشكها و هواپيماها، به صورت بخش اصلي و مهمي از فرآيندهاي صنعتي و توليدي نيز درآمده است. به كمك اين علم مي توان به عملكرد بهينه سيستمهاي پويا، بهبود كيفيت و ارزانتر شدن فرآورده ها، گسترش ميزان توليد، ماشيني كردن بسياري از عمليات تكراري و خسته كننده دستي و نظاير آن دست يافت. هدف سيستم كنترل عبارت است از كنترل خروجي ها به روش معين، به كمك وروديها، از طريق اجزاي سيستم كنترل كه مي تواند شامل اجزاي الكتريكي، مكانيك و شيميايي به تناسب نوع سيستم كنترل باشد.

معرفي گرايش هاي مقطع کارشناسي

رشته مهندسي برق در مقطع كارشناسي داراي چهار گرايش الكترونيك، مخابرات، كنترل و قدرت است. البته گرايش هاي فوق در مقطع کارشناسي تفاوت چنداني با يكديگر ندارند و هر گرايش با گرايش ديگر تنها در 30 واحد يا كمتر متفاوت است. و حتي تعدادي از فارغ التحصيلان مهندسي برق در بازار كار جذب گرايشهاي ديگر اين رشته مي شوند.

با اين وجود ما براي آشنايي هر چه بيشتر شما گرايشهاي فوق را در زير معرفي مي كنيم:

الكترونيك

اگر امروز شاهد ساده ترين وسايل الكتريكي مثل ماشين لباسشويي يا يخچال هستيم و اگر امروز از پيچيده ترين تجهيزات مخابراتي، پزشكي ، صنايع دفاعي و سيستم هاي ناوبري استفاده مي كنيم ، به ياري پيشرفت و گسترش علم الكترونيك است . علمي كه به بررسي نحوه عملكرد و چگونگي نگهداري و بهره برداري و تجزيه و تحليل سيستم هاي الكترونيكي ، طرح و پياده كردن شبكه هاي الكترونيكي و طرح و ساخت تجهيزات و مدارهاي ?الكترونيكي مي پردازد.

گرايش الكترونيك به دو زير بخش عمده تقسيم مي شود. بخش اول ميكروالكترونيك است كه شامل علم مواد، فيزيك الكترونيك، طراحي و ساخت قطعات از ساده ترين آنها تا پيچيده ترين آنها است و بخش دوم نيز مدار و سيستم ناميده مي شود و هدف آن طراحي و ساخت سيستم ها و تجهيزات الكترونيكي با استفاده از قطعات ساخته شده توسط متخصصان ميكروالكترونيك است.

براي مثال يک سيستم گيرنده راديو نمونه اي از کنار هم قرار دادن قطعات مختلف الکترونيکي براي دريافت موج ارسال شده از سوي فرستنده به گيرنده است . يعني يك سيستم فرستنده و گيرنده براي کار ، به قطعات الکترونيکي نياز دارد . و اين شامل بسياري از دستگاههاي الکتريکي از جمله سيستم پمپ مصنوعي تامين کننده ضربان قلب، سيستم رله و حفاظت در يک نيروگاه برق و يا سيستم هدايت اتوماتيک يک هواپيما مي شود .

گرايش الكترونيك يكي از گرايشهاي جالب مهندسي برق است كه محور اصلي آن آشنايي با قطعات نيمه هادي، توصيف فيزيكي اين قطعات، عملكرد آنها و در نهايت استفاده از اين قطعات، براي طراحي و ساخت مدارها و دستگاههايي است كه كاربردهاي فني و روزمره زيادي دارند.

مخابرات

هدف از مخابرات، ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه اي به نقطه ديگر است كه اين اطلاعات مي تواند صوت، تصوير يا داده های كامپيوتري باشد. مخابرات از دو گرايش ميدان و سيستم تشكيل مي شود. كه در گرايش ميدان، دانشجويان با مفاهيم ميدان هاي مغناطيسي، امواج، ماكروويو، آنتن و ... آشنا مي شوند تا بتوانند مناسبترين وسيله را براي انتقال موجي از نقطه اي به نقطه ديگر پيدا كنند.

براي مثال اگر بخواهيم سيگنالي را از يك ايستگاه تلويزيوني به گيرندگان تلويزيوني منتقل كنيم، ابتدا بايد اين سيگنال را از طريق آنتن هاي خاص به صورت امواج منتشر ساخته و سپس در طرف گيرنده نيز آنتن هاي خانگي بايد بتوانند اين امواج را از فضا دريافت كنند تا از طريق دستگاه تلويزيون اين امواج به امواج صوت و تصوير تبديل شود. قابل ذكر است كه تمامي اين ارسال و انتقال امواج ، در حوزه گرايش ميدان قرار مي گيرد.

در گرايش سيستم نيز دانشجويان فرا مي?گيرند كه چگونه سيگنال ها را از شكلي به شكل ديگر تبديل كنند . براي مثال همان سيستم تلويزيوني براي انتقال سيگنالي از اتاق توليد به آنتن ، احتياج به دستگاه فرستنده است كه اين دستگاه تركيبي از قطعات الكترونيكي بوده و به شيوه اي طراحي شده كه مي?تواند سيگنال توليد شده در آن محيط را به صورتي درآورد كه قابل ارسال به وسيله آنتن هاي فرستنده باشد. از سوي ديگر در منازل نيز دستگاه تلويزيون يا راديو شامل انواع سيستم هاي مخابراتي است كه اين سيستم سيگنال هاي دريافتي از آنتن?را تبديل به سيگنال صوت و تصوير مي كند.

همچنين يكي از فعاليت هاي عمده مهندسي مخابرات گرايش سيستم، طراحي فليترهاي مختلفي است كه مي توانند امواج مزاحم شامل صوت يا پارازيت را از امواج اصلي تشخيص و آنها را حذف كرده و تنها امواج اصلي را از آنتن دريافت كنند.

گفتني است كه امروزه با توسعه مخابرات بي سيم، ارتباط نزديكتري بين دو گرايش ميدان و سيستم ايجاد شده است. براي نمونه در گوشي تلفن همراه ما هم تجهيزات مربوط به مدارهاي مخابراتي و هم تجهيزات مربوط به فرستنده و هم آنتن گيرنده را داريم. از همين رو يك مهندس مخابرات امروزه بايد از هر دو گرايش بخوبي اطلاع داشته باشد تا بتواند يك دستگاه بي سيم را طراحي كند.

كنترل

اگر بخواهيم يك تعريف كلي از كنترل ارائه دهيم، مي توانيم بگوييم كه هدف اين علم، كنترل خروجي هاي يك سيستم بر مبناي ورودي هاي آن و با توجه به شرايط ويژه و نكات مورد نظر طراحي آن سيستم مي باشد.

علم كنترل فقط در مهندسي برق مورد استفاده قرار نمي گيرد. بلكه در شاخه هاي ديگري از علوم مهندسي و حتي علوم انساني كاربرد دارد. به عنوان نمونه، كنترل فرآيند تصفيه نفت در يك پالايشگاه، كنترل عملكرد يك نيروگاه برق، سيستم كنترل ناوبري يك كشتي و يا كنترل تحولات و تغييرات جمعيتي نمونه هاي متنوعي از كاربرد علم كنترل مي باشد.

گفتني است كه گرايش كنترل داراي زير بخش هاي متنوعي مانند كنترل خطي، غيرخطي، مقاوم، تطبيقي، ديجيتالي، فازي و غيره است.

در رشته هاي مهندسي مكانيك، مهندسي شيمي، مهندسي هوافضا، مهندسي سازه و مهندسي هاي ديگر نيز ما شاهد علم كنترل هستيم اما نوع سيستم كنترلي در هر رشته مهندسي متفاوت است. براي مثال در مهندسي مكانيك نوع كنترل، مكانيكي و در مهندسي شيمي براساس فرآيندهاي شيميايي است.

اما در كل هدف مهندسي كنترل، طراحي سيستمي است كه بتواند عملكرد يك دستگاه را در حد مطلوب حفظ نمايد. براي مثال در يك كارخانه نورد براي آن كه بتوان قطعات آهني را به شكل مورد نظر در آورد ، لازم است كه دو قطعه اصلي نورد كه توسط موتورهاي الكتريكي چرخانده مي شود ، داراي چرخش يكساني باشند و اين يكساني در چرخش نياز به سيستم كنترل بسيار دقيقي دارد . مهندس برق گرايش كنترل مي?تواند اين كار را با طراحي يك مدار الكتريكي انجام دهد.

خودكار كردن يا اتوماتيك كردن خط توليد، يكي ديگر از فعاليت هاي مهندسي كنترل است. يعني مهندس كنترل مي تواند به گونه اي خط توليد را هماهنگ و كنترل كند كه محصول توليد شده طبق برنامه تعيين شده و با بهترين كيفيت به دست آيد.

قدرت

هدف اصلي مهندسين اين گرايش، توليد برق در نيروگاهها، انتقال برق از طريق خطوط انتقال و توزيع آن در شبكه هاي شهري و در نهايت توزيع آن براي مصارف خانگي و كارخانجات است. بنابراين يك مهندس قدرت بايد به روشهاي مختلف توليد برق، خطوط انتقال نيرو و سيستم هاي توزيع آشنا باشد.

گرايش قدرت به آموزش و پژوهش در زمينه طراحي و ساخت سيستم هاي مورد استفاده در توليد، توزيع، مصرف و حفاظت از برق مي پردازد.

به عبارت ديگر دانشجويان اين رشته در شاخه توليد با انواع نيروگاههاي آبي، گازي، سيكل تركيبي و ... آشنا مي شوند. و در بخش انتقال و توزيع، روشهاي مختلف انتقال برق اعم از كابلهاي هوايي و زيرزميني را مطالعه مي كنند و در شاخه حفاظت نيز انواع وسايل و تجهيزات حفاظتي كه در مراحل مختلف توليد، توزيع، انتقال و مصرف انرژي، انسانها و تاسيسات را در برابر حوادث مختلف محافظت مي كنند، مورد بررسي قرار مي دهند كه از آن ميان مي توان به انواع رله ها، فيوزها، كليدها و در نهايت سيستم هاي كنترل اشاره كرد.

يكي ديگر از شاخه هاي قدرت نيز ماشين هاي الكتريكي است كه شامل ژنراتورها، ترانسفورماتورها و موتورهاي الكتريكي مي شود كه اين شاخه از زمينه هاي مهم صنعتي و پژوهشي گرايش قدرت است.

وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر

فارغ التحصيل در مقطع كارشناسي برق كه مدرك خود را در يكي از چهار گرايش الكترونيك، مخابرات، قدرت و كنترل مي گيرد، مي تواند در يكي از اين گرايشها (اختياري) يا رشته اي كه برق زير مجموعه اي براي آن تعريف شده، ادامه تحصيل نمايد. اين رشته به صورت: مهندسي برق- الكترونيك، برق- قدرت، برق- مخابرات (شامل گرايش هاي: ميدان، سيستم، موج، رمز، مايكرونوري) برق- كنترل، مهندسي پزشكي (گرايش بيوالكتريك)، مهندسي هسته اي (دو گرايش مهندسي راكتور و مهندسي پرتو پزشكي، مهندسي كامپيوتر (معماري كامپيوتر، هوش مصنوعي و رباتيك) است.

براي تحصيل در مقطع دكتراي تخصصي، مي توان، در هر يك از زيرشاخه هاي تخصصي*تر گرايشهاي ياد شده ميزان مورد نياز واحدها را اخذ كرد و رساله دكتري را در همان موضوع خاص ارائه داد. مسلم است اين زير شاخه ها، گرايشهاي تخصصي تر اين چهار گرايش است. امكان ادامه تحصيل در كليه گرايشهاي ياد شده در مقطعهاي كارشناسي ارشد و تا حد زيادي در دوره دكتري، در داخل كشور وجود خواهد داشت. رشته برق به دليل كاربردي بودن آن در بسياري از علوم مهندسي ديگر، براي فارغ التحصيلان امكان تحصيل در بسياري گرايشها و دانشها را فراهم مي كند.

رشته هاي مشابه و نزديك به اين رشته

در برخي از دانشگاهها رشته مهندسي پزشكي را يكي از گرايش هاي مهندسي برق به شمار مي آورند. رشته هايي از قبيل مهندسي علمي كاربردي برق، كاردان فني برق، دبير فني برق قدرت و ... . پيوند عميقي بين اين رشته و دانش كامپيوتر وجود دارد که غير قابل انکار است .

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:31
رشته شماره 2 : مهندسی مکانیک

هدف

رشته مكانیك بخشی از علم فیزیك است كه با استفاده از مفاهیم پایه علم فیزیك و به تبع آن ریاضی به بررسی حركت اجسام و نیروهای وارد بر آنها می پردازد و می كوشد تا با توجه به نتایج بررسی های خود ، طرحی نو در زمینه فن شناسی و صنعت ارائه دهد و در راه پیشرفت انسان گامی به جلو بردارد.

به عبارت دیگر رشته مكانیك ، رشته پیاده كننده علم فیزیك است چون برای مثال بررسی حركت خودرو و عوامل موثر برروی آن برعهده فیزیك است . اما اینكه چگونه سرعت اتومبیل های در حال حركت ، كم یا زیاد شود و یا چگونه حركت آن تنظیم گردد بر عهده مكانیك است. علم مكانیك به تحلیل حركت و عوامل ایجاد كننده حركت مانند نیروها و گشتاورها و شكل حركت می پردازد اما مهندسی مكانیك تا حدودی با علم مكانیك تفاوت دارد چرا كه یك مهندس مكانیك باید بسیاری از علوم دیگر را یاد گرفته و بعضی از هنرها را نیز كسب كند. شاید بتوان گفت كه رشته مهندسی مكانیك، رشته تحلیل و طراحی سیستم های دینامیكی و استاتیكی است. به عبارت دیگر محاسبات فنی ، مدل سازی و شبیه سازی طراحی و تهیه نقشه ها ، تدوین روش ساخت ، تولید و آزمایش تمامی ماشین آلات و تاسیسات موجود در دنیا ، با تكیه بر توانایی مهندسان مكانیك انجام می گیرد.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه

مكانیك بهشت ریاضیات است. این جمله زیبا از لئونارد اولر ریاضی*دان بزرگ سوئیسی ، بیانگر ارتباط تنگاتنگ ریاضیات با مكانیك است. در واقع مهندسی مكانیك بخصوص در گرایش حرارت و سیالات از مباحث و مسایل ریاضی بسیار استفاده می*كند. از سوی دیگر همان*طور كه پیش از این گفتیم مكانیك بخشی از علم فیزیك است و حتی دانش*آموزان دوره متوسطه نیز با علم مكانیك در كتاب فیزیك خود آشنا می*شوند و این علم بخصوص در گرایش طراحی جامدات اهمیت بسیاری دارد. به همین دلیل دانشجوی مهندسی مكانیك باید در دو درس ریاضی و فیزیك قوی بوده و همچنین از هوش، استعداد و قدرت تجسم خوبی برخوردار باشد.

فعالیت در رشته مهندسی مكانیك بسیار متنوع است و در نتیجه هم دانشجوی علاقمند به كارهای تئوریك می*تواند جذب این رشته شده و در بخش*های نظری و تئوری فعالیت كند و هم دانشجوی خلاق و علاقمند به طراحی و ساخت وسایل و دستگاههای مختلف می*تواند این رشته را انتخاب نماید. اما بدون شك یك مهندس مكانیك موفق كسی است كه به یاری دو بال علم و عمل پیشرفت كند. به همین خاطر در دانشگاه ، دانشجویان به پروژه های تحقیقاتی که تلفیقی از كار تئوریك و عملی باشد تشویق می شوند.

دانشجوی این رشته باید از نظر جسمی آمادگی كار در محیطهای پرجمعیت و كارخانجات دور از شهر را داشته باشد.

رشته مهندسی مكانیك دارای واحدهایی ملموس و كاربردی است ولی داشتن شناخت كافی نسبت به این رشته قبل از انتخاب آن ضروری است. اغلب واحدهای این رشته دارای ریاضیات دیفرانسیلی پیچیده و تجسم فیزیكی هستند كه منجر به سخت*شدن این واحدها می*شوند. ضمنا واحدهای كارگاهی و فعالیت در واحدهای تولیدی نیز از ویژگی*های این رشته می*باشد كه داوطلبان آن را با محیطهای صنعتی آشنا كرده و پیوند می*زند.

توضیح تكمیلی

یكی از گرایش*های مهندسی مكانیك كه تنها در دانشگاه صنعتی شریف ارائه می*گردد، مهندسی دریا (كشتی*سازی) است چرا كه در دانشگاههای دیگر از جمله دانشگاه صنعتی امیركبیر، دانشگاه خلیج فارس و دانشگاه سیستان و بلوچستان، مهندسی دریا به عنوان یك رشته مستقل با سه گرایش مهندسی كشتی*سازی ، مهندسی كشتی و دریانوردی ارائه می*شود.

اما چرا دانشگاه صنعتی شریف، مهندسی دریا را به عنوان یكی از گرایش*های مهندسی مكانیك ارائه می*دهد؟

مهندس دریا، گرایش كشتی*سازی مسائلی از قبیل طراحی بدنه، استحكام بدنه، سیستم*های پیشرانه (موتور گیربكس) ، پایداری كشتی در مقابل امواج كناری و جانبی كشتی و طراحی مربوط به ناوبری (مسیریابی كشتی) را مطالعه می*كند كه همه این مسائل در گرایش*های دیگر مكانیك نیز مطرح می*شود و فقط مهندسی كشتی*سازی این مسائل را به صورت تخصصی در ارتباط با كشتی و سازه*های دریایی مثل اسكله*ها و سكوهای نفتی متحرك مطالعه می*كند. به عبارت دیگر یك مهندس دریا ، مهندس مكانیكی است كه در كاربردهای دریایی مشغول به كار می*باشد.

بدون شك چون مهندسی دریا نسبت به گرایش*های دیگر رشته مكانیك تخصصی*تر است، فرصت*های شغلی آن نیز محدودتر می*باشد اما با این وجود فارغ*التحصیلان این گرایش می*توانند در كارخانه*های كشتی*سازی كشور مثل كارخانه كشتی*سازی صدرا در بوشهر ، كارخانه نكا در شمال و اروندان در خلیج فارس مشغول به كار گردند و یا در سازمان بنادر و كشتی*رانی وظیفه ساخت سكوهای شناور را بر عهده بگیرند.

رشته مهندسی علمی كاربردی مكانیك - نیروگاه ، گرایشی از مهندسی مكانیك است كه تنها در دانشكده صنعت آب و برق شهید عباسپور وابسته به وزارت نیرو ارائه می گردد. این رشته كه تلفیقی از مهندسی مكانیك در طراحی سیالات (بیشتر) و مهندسی مكانیك ساخت و تولید(كمتر) است دارای تعهد كار به میزان 2 برابر مدت تحصیل برای فارغ التحصیلانش می باشد و محتوای این دوره بیشتر جنبه كارگاهی و عملی دارد تا تئوری و دارای پذیرش از هر دو جنس زن و مرد می باشد.

معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی

در شروع آموزش مهندسی در ایران ، مهندسی مكانیك با برق یكی بود و الكترومكانیك نامیده می*شد. اما این دو رشته حدود 45 سال پیش از هم جدا شدند و به مرور رشته*های دیگری مانند مهندسی شیمی و مواد نیز از مهندسی مكانیك جدا شد و مهندسی مكانیك به عنوان رشته مهندسی مكانیك عمومی ارائه گردید. ولی با پیشرفت صنعت و نیاز صنایع به تخصص*های مختلف در این زمینه، از مهندسی مكانیك عمومی دو گرایش طراحی جامدات و حرارت و سیالات و بعد از آن ساخت و تولید بیرون آمد و بالاخره باید به مهندسی دریا اشاره كرد كه هنوز در دانشگاه صنعتی شریف به عنوان یكی از گرایشهای مهندسی مكانیك ارائه می*شود. ما در این*جا به معرفی اجمالی هر یك از گرایشهای فوق می*پردازیم.

مکانیک در طراحی جامدات

گرایش طراحی جامدات به بررسی انواع نیروها، حركتها و تاثیر آنها بر اجزاء مختلف ماشین می*پردازد. در واقع مهندس طراحی جامدات با توجه به نیازهای جامعه ، دستگاهها و ماشین*های مختلف را طراحی می*كند.

هر ماشین از دو قسمت متحرك و ثابت تشكیل شده است. حال بررسی این مطلب كه حركت مورد نیاز ماشین از چه راهی تامین شده و چگونه از منبع تولید به جایگاه مورد استفاده انتقال پیدا كند و بالاخره چگونه از این حركت استفاده گردد تا بیشترین بازدهی را داشته باشد، در حیطه وظایف مهندسی طراحی جامدات است. همچنین ابداع و پیش*بینی دستگاه تنظیم ماشین*آلات نیز از مسایل مطرح در این گرایش می*باشد.

در واقع مهندس طراح جامدات باید تمامی نیروها و گشتاورهایی را كه به هر عضو ماشین وارد می*شود بررسی كرده و بهترین حالت قطعه مورد نظر را برای تمامی آن نیروها و گشتاورها و همچنین برای داشتن بهترین كارایی به دست آورده و كارایی مناسب آن قطعه را در زمان طولانی تضمین كند.

طراحی سیستم ، طراحی ماشین*های تراش، فرز، چاپ و قسمت*های تعلیق ، سیستم*های انتقال قدرت و دینامیك یك خودرو، توسط مهندسان این گرایش صورت می پذیرد. همچنین در یك هواپیما قسمتهای مربوط به فرود، پرواز، كنترل پرواز به نحوی مربوط به طراحی جامدات می*گردد.

گرایش طراحی جامدات به طراحی ماشین*آلات و اجزای آنها، ارتعاشات ماشین*آلات، دینامیك آنها و كنترل سیستم*ها می*پردازد.

گفتنی است كه دو گرایش طراحی جامدات و حرارت و سیالات بسیار نزدیك به هم هستند و تنها در 20 واحد درسی با یكدیگر تفاوت دارند. بنابراین فارغ*التحصیلان آنها نیز توانایی*های مشترك زیادی دارند.

هدف این گرایش تربیت متخصصانی است كه بتوانند در مراكز تولید و كارخانه*ها اجزاء و مكانیزم ماشین*آلات مختلف را طراحی كنند. دروس این دوره شامل دروس نظری، آزمایشگاهی، كارگاه و پروژه و كارآموزی است. فارغ*التحصیلان می*توانند در كارخانجات مختلف نظیر خودروسازی ، صنایع نفت، ذوب فلزات و صنایع غذایی و غیره مشغول شوند. موفقیت داوطلبان به آگاهی آنها در دروس جبر و مثلثات، هندسه ، فیزیك و مكانیك همچنین آشنایی و تسلط آنان به زبان خارجی بستگی فراوان دارد. از جمله دروس این دوره می*توان دروس مقاومت مصالح، طراحی و دینامیك را نام برد. در این رشته زمینه اشتغال و بازاركار خوب وجود دارد و مطالب ارائه شده در طول تحصیل برای دانشجویان محسوس و قابل لمس است.

مکانیک در حرارت و سیالات

همان*طور كه از نام این گرایش پیداست مهندسی مكانیك گرایش حرارت و سیالات به مبحث حرارت و مسائل مربوط به سیالات می پردازد. به عبارت دیگر در این رشته عوامل موثر بر خواص مختلف حركت سیال بخصوص سیال داغ مطالعه شده و اثر عبور سیال بر محیط محل عبور مانند نیروهایی كه در اثر عبور خود در محل ایجاد می*كند و یا طول*های ناشی از اثر افزایش و یا كاهش دما در اعضای مختلف یك دستگاه، بررسی می*شود. همچنین از دروس اصلی این رشته می*توان به مكانیك سیالات اشاره كرد كه نیروهای وارد بر جسم متحرك در سیال را بررسی می*كند.

گرایش حرارت و سیالات به فیزیك حرارت و مكانیك سیالات می*پردازد و وظیفه*اش تحلیل و طراحی سیستم*ها از دیدگاه حرارتی و سیالاتی است . برای مثال در طراحی یك موتور احتراق داخلی، مسائل مربوط به تبدیل حرارت به انرژی ، انتقال حرارت، حفظ موتور در حرارت مناسب و سرد نگه*داشتن موتور توسط یك مهندس مكانیك حرارت و سیالات بررسی می*شود.

همچنین مسائل مربوط به تاسیسات ساختمان و رآكتورها، انتقال آب ، نفت و گاز ، طراحی نیروگاههای مختلف ، طراحی توربو ماشین*ها (ماشین*های دوار) مثل توربین*های بخار، توربین*های گاز و فن*كویل*ها به گرایش سیالات مربوط می*شود.

این رشته در به كاربردن علوم و تكنولوژی مربوط جهت طرح و محاسبه اجزاء سیستمهایی كه اساس كار آنها مبتنی بر تبدیل انرژی ، انتقال حرارت و جرم است به متخصصان كارآیی لازم را می*دهد و آنها را جهت فعالیت در صنایع مختلف مكانیك در رشته حرارت و سیالات (نظیر مولدهای حرارتی، انتقال سیال نیروگاههای آبی، موتورهای احتراقی و ... ) آماده می*سازد. فارغ*التحصیلان این دوره قادر به طراحی و محاسبه اجزا و سیستمها در بخشهای عمده*ای از صنایع نظیر صنایع خودروسازی ، نیروگاههای حرارتی و آبی، صنایع غذایی، نفت، ذوب فلزات و غیره هستند.

داوطلبان این رشته باید در دروس ریاضی و فیزیك تسلط داشته و با یك زبان خارجی آشنا باشند . دروس این رشته شامل مطالبی در زمینه*های حرارت وسیالات ، می*باشد.

با توجه به اینكه اصولا تحصیلات دانشگاهی به خصوص در زمینه*های مهندسی نیاز صد در صد به علاقه*مندی داوطلب دارد، بنابراین عدم داشتن علاقه* و همچنین عدم تقویت دروس اساسی و پایه*ای در بخش مكانیك مانند ریاضی ، فیزیك ، مكانیك ، شیمی ، رسم فنی (تجسم بالا داشتن) و هوش نسبتا خوب و عدم روحیه تجزیه و تحلیل در مسائل باعث دلسردی و از دست*دادن انگیزه تحصیل و ركورد شدید در تحصیلات خواهد شد.

ساخت و تولید

یك قطعه باید به چه روشی ساخته شود تا دارای تولیدی سریع و ارزان و همچنین كیفیت مناسب و وقت و كارایی مطلوب باشد؟

پاسخ به این سوال مهم بر عهده مهندسان گرایش ساخت و تولید است. چرا كه یك مهندس ساخت و تولید به مسائل مربوط به ساخت بهینه و تولید با كیفیت بالا می*پردازد. در واقع این گرایش بیشتر به مشكلات و معضلات ساخت و تولید می*پردازد و در نتیجه نسبت به دو گرایش حرارت و سیالات و طراحی جامدات علمی*تر است و دو گرایش فوق جنبه عملی*تر دارند.

گرایش ساخت و تولید به زمینه*های كاربردی مهندسی مكانیك می*پردازد و مهندس این گرایش در زمینه شكل دادن فلزات ، طراحی قالب*ها و ساخت قطعه*های گوناگون فعالیت می*كند.

هدف تربیت كارشناسانی است كه با به كاربردن تكنولوژی مربوط به ابزارسازی، ریخته*گری ، جوشكاری، فرم دادن فلزات ، طرح كارگاه یا كارخانه*های تولیدی آماده كار در زمینه ساخت و تولید ماشین*آلات صنایع (كشاورزی ، نظامی، ماشین*سازی، ابزارسازی ، خودروسازی و ... ) باشند. فارغ*التحصیلان این دوره قادر خواهند بود در صنایعی مانند ماشین*سازی، ابزارسازی، خودروسازی ، صنایع كشاورزی، صنایع هوایی و تسلیحاتی به ساخت و تولید ماشین*آلات، طراحی كارگاه و یا كارخانه تولیدی بپردازند و نظارت و بهره*برداری و اجرای صحیح طرحها را عهده*دار شوند. داوطلبان این رشته باید در دروس ریاضی، فیزیك و مكانیك از آگاهی كافی برخوردار باشند. دروس این دروه شامل مطالبی در مورد نحوه تولید، طراحی قالبهای پرس، طراحی قید و بندها، كار و برنامه*ریزی با ماشینهای اتوماتیك، اصول كلی و نحوه كار با ماشینهای دستی و تعمیر و نصب تمام سرویسهای صنعتی می باشد و درصد نسبتا بالایی از آنها به صورت عملی ارائه می*گردد. داوطلب باید سالم باشد تا بتواند كارهای كارگاهی را به خوبی انجام دهد و استعداد كارهای فنی را داشته باشد. با توجه به خودكفایی صنایع كشور این رشته دارای بازار كار خوبی است.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

امكان ادامه تحصیل در مقاطع كارشناسی ارشد و دكترای تخصصی میسر می*باشد. در دوره كارشناسی ارشد 32 واحد و در دوره دكترا 48 واحد درسی ارائه می*گردد.

رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته

رشته مهندسی مكانیك به عنوان جامع*ترین رشته مهندسی دارای دروس مشترك با اغلب رشته*های مهندسی دیگر نظیر مهندسی دریا ، مهندسی شیمی، مهندسی هوا فضا و ... می*باشد.

آینده شغلی و بازار كار

درحال حاضر دانشجوی توانمند مهندسی مكانیك پس از فارغ*التحصیلی مشكل كاریابی ندارد چرا كه توسعه سخت*افزاری و رشد مسائل مهندسی، گرایش به سمت تولید داخل و ایجاد تكنولوژی تولید تجهیزات و وسایل در داخل كشور و روی آوردن به خدمات مهندسی در داخل كشور به علت محدودیت*های ارزی و كاهش درآمدهای نفتی، باعث رشد چشمگیر بازاركار مهندسان مكانیك در ایران شده است.

یك مهندس مكانیك در حال حاضر در زمینه*های مختلفی فعالیت می*كند كه از جمله آنها می*توان به موارد زیر اشاره كرد:

- طراحی و ساخت تمامی ماشین*آلات و قطعات آنها (اعم از ماشین*آلات تولیدی تمامی صنایع)، لوازم خانگی و تجهیزات پزشكی.

- طراحی و ساخت تجهیزات مكانیكی نیروگاههای فسیلی، اتمی ، خورشیدی ، بادی و آبی.

- طراحی و ساخت تجهیزات و سیستم*های انتقال و تصفیه آب، سیستم*های مكانیكی و كنترلی پالایشگاهها و كارخانجات شیمیایی.

- طراحی و ساخت تاسیسات حرارتی و برودتی ساختمانها و اماكن، بالابرها و آسانسورها و سیستم*های حمل و نقل.

- ساخت ماشین*آلات تغلیظ و بازیافت مواد مثل كارخانجات قند، كاغذسازی ، سیمان ، نساجی ، نمك و كنسانتره .

- طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی.

- ساخت تجهیزات دفاعی مانند تانك، راكت، اژدر و پلهای متحرك.

- ساخت روبات*ها ، بازوهای مكانیكی و سیستم*های تولید.

در ضمن یك مهندس مكانیك می*تواند به عنوان كارشناس و مشاور فنی در بانك*ها ، شركت*های سرمایه*گذاری، بیمه و شركت*های بازرسی و نظارت امور بین*المللی فعالیت نماید.

در همه جای دنیا یك فارغ*التحصیل مهندسی مكانیك مثل یك موم خام است كه دانش كافی دارد و در هر زمینه*ای كه كار كند می*تواند در آن زمینه متخصص بشود.

برای مثال می*تواند در تحلیل و طراحی خودرو، در طراحی و ساخت ماشین*های ابزار و حتی در تدوین و تولید برنامه*های كامپیوتری فعالیت نماید. یعنی رشته مكانیك زمینه كار و زمینه انتخاب بسیار گسترده*ای را در مقابل فارغ*التحصیلان این رشته قرار می*دهد.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

دانش مكانیك دانش زندگی است . در هر مجتمع و كارگاه صنعتی نیاز به فارغ*التحصیلان این رشته امری ضروری و مشهود است و با توجه به حركتهای صنعتی این چندساله اخیر كشور مهندسین مكانیك بیش از پیش در گرداندن چرخ صنعت دخیل شده*اند و راه همواره برای رشد و ترقی آنها گشاده است.

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:33
رشته شماره 3 : مهندسی عمران

هدف

هدف از این رشته تربیت نیروهای متخصصی است كه بتوانند در پروژه*های مختلف عمرانی در زمینه*های ساختمانی ، راه*سازی ، پل*سازی ، سازه*ها و بناهای آبی، جمع*آوری و دفع فاضلاب و ... مسوولیت طرح ، محاسبه و اجرا و نظارت بر اجرا را بر عهده گیرند.

مهندسی عمران از جمله رشته*هایی است كه بیانگر كاربرد علم در ایجاد سازندگی و عمران كشور است. یعنی هرچیزی كه به آبادی یك كشور باز می*گردد، مانند: سد، فرودگاه، جاده، برج، تونل، دكل*های مخابرات، ساختمان*های مقاوم در مقابل زلزله، سیل و آتش و نیروگاههای برق و مصالح سبك، ارزان و با كیفیت مناسب برای ساخت و ساز، در حیطه كار مهندس عمران قرار می*گیرد.

مهندسی عمران طیف بسیار وسیعی از كارها را در بر می*گیرد. یعنی اگر بخواهیم ساختمان، پل، برج، تونل، راه، سیلو و یا شبكه*های فاضلاب بسازیم در آغاز به یك مهندس كارآمد عمران نیاز داریم تا علاوه بر رعایت جنبه*های فنی و اجرایی، اقتصادی نیز عمل كند. چون اقتصادی بودن یك اصل در مهندسی عمران است.

فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند پس از پایان تحصیلات، مسوولیتهای متفاوتی نظیر طراحی، محاسبه، اجرا و نظارت بر اجرای طرحهای مختلف عمرانی را به عهده گیرند. از جمله می*توان به موارد زیر اشاره نمود:

1- محاسبه ، ساخت و اجرا و تا حدودی طراحی ساختمانهای مختلف مسكونی، اداری و صنعتی اعم از آجری، بتنی و فولادی، نظیر ساختمانهای مسكونی ویلایی، چندطبقه، آپارتمانها و برجهای بلند و همچنین كارهای ساختمانی اداره*ها، مدرسه*ها، بیمارستانها ، كارخانه*ها و مراكز صنعتی، ساختمانها و مراكز ورزشی ، تالارهای اجتماعات و ... .

2- طراحی ، محاسبه و اجرای راهها و جاده*های مختلف ارتباطی داخل و خارج شهرها و روستاها اعم از : راههای شوسه، راههای آسفالته، بزرگراه ها و نیز راه*آهن (شامل مسیریابی ، پیاده كردن مسیر ، زیرسازی و روسازی)

3- ساخت و اجرا و در مواردی طراحی و محاسبه انواع پلهای بتنی و فلزی با دهانه*ها و ابعاد و شكلهای متفاوت نظیر: پلهای داخل شهری و روگذرها، پلهای خارج شهری و جاده*ها.

4- اجرای سدهای مختلف خاكی و بتنی و نیز بندهای انحرافی و سایر تاسیسات وابسته نظیر تونل یا كانال انحراف آب رودخانه (جهت اجرای عملیات كارگاهی در ضمن ساخت سد)، تاسیسات آبگیری از سد و كنترل ارتفاع آب در پشت سد و ...

5-اجرای كارهای مربوط به ساماندهی رودخانه*ها.

6- طراحی ، محاسبه و ساخت خطوط انتقال آب اعم از انواع كانالهای تحت فشار و یا كانالهای با سطح آزاد آب كه به منظور انتقال آب از سدها و دریاچه*ها و ... برای مصارف كشاورزی، شرب و صنعتی به منطقه*های مورد نیاز و نیز جهت انتقال آب از تصفیه*خانه*های آب به مخازن آب و از آن*جا به مناطق مصرف، ساخته می*شوند.

7- ساخت تصفیه*خانه*های آب و فاضلاب شامل: ساختمانها و تاسیسات مربوط، محوطه*سازی و ... .

8- طراحی ، محاسبه و ساخت شبكه*های آب*رسانی به منطقه*های شهری و روستایی جهت تامین آب شرب مورد نیاز افراد و تاسیسات مربوط نظیر: مخازن آب، لوله*كشی ، انشعابات و ... .

9- طراحی ، محاسبه و ساخت شبكه*های جمع*آوری و دفع آبهای سطحی ناشی از نزولات جوی در خیابانها و سایر منطقه*های شهرها و شهركها و همچنین شبكه*های جمع*آوری و دفع فاضلابهای خانگی و صنعتی و انتقال آنها به خارج از شهر و تصفیه*خانه*ها.

10- انجام بسیاری از كارهای نقشه*برداری كه برای كارهای ساختمانی مختلف نظیر: راه*سازی، سد سازی، و ... مورد نیاز است؛ و همچنین تا حدودی كارهای نقشه*كشی طراحی و معماری.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه

یك مهندس عمران باید بسیار اجتماعی و دارای توان ایجاد ارتباط با جمله سایرین باشد. چون رشته مهندسی عمران یك رشته گروهی است. یعنی متخصص عمران در محیط كار خود با اقشار مختلف جامعه از جامعه كارگران، تكنسین*ها و مهندسان رشته*های دیگر سروكار دارد و باید با همه این افراد ارتباط خوبی برقرار كند تا بتواند شاهد پیشرفت و موفقیت كارش باشد.

با توجه به كمیت و كیفیت درسهایی كه در این رشته ارایه می*گردد، داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینه*های ریاضی و فیزیك برخوردار باشد. همچنین توان جسمی ، قدرت تجزیه و تحلیل ، قدرت تجسم و دقت كافی در بسیاری از مسایل را داشته باشد.

رشته مهندسی عمران دارای دو بعد اجرایی و نظری و آزمایشگاهی است. در این میان عده*ای از مهندسین جذب كارهای اجرایی می*شوند كه در این صورت باید آمادگی كار در كارگاههای داخل و خارج شهر را داشته باشند یعنی برای برنامه*ریزی و سروكار داشتن با اقشار مختلف مردم آماده باشند و عده*ای نیز جذب بعد نظری و آزمایشگاهی مهندسی می*شوند كه این عده نیز باید آمادگی كارهای محاسباتی ، دفتری و آزمایشگاهی را داشته باشند. كارهایی كه به ریاضیات قوی و صبر و حوصله بسیار نیاز دارد.

شایان ذكر است كه بسیاری از كارها و طرحهای عمرانی در خارج از محیطهای شهری بوده و فعالیت نسبتا زیادی را می*طلبد لذا داوطلب این رشته باید علاقمند به كارهای عمرانی بوده و توانایی كار در محیطهای پرجمعیت را داشته باشد.

نكات تكمیلی

هنگام مرور دفترچه رشته های تحصیلی دانشگاه ها چند رشته به چشم می خورد كه دارای پیشوند مهندسی علمی - كاربردی می باشند.

عنوان علمی - كاربردی نشان دهنده كاربردی تر بودن این رشته ها می باشد كه آنها را از حالت تئوری و نظری به سمت كاربردی سوق می دهد و فعالیت های كارگاهی بخش عمده ای از مطالب درسی این رشته ها می باشد.

رشته های مهندسی علمی - كاربردی شبكه های آب و فاضلاب ، مهندسی علمی - كاربردی بهره برداری از سد و شبكه و مهندسی علمی - كاربردی ساختمان های آبی از جمله این رشته ها هستند كه بطور اختصاصی در دانشكده صنعت آب و برق شهید عباسپور وابسته به وزارت نیرو ارائه می گردند. با توجه به اینکه هر کدام از سه رشته فوق بخشی از مهندسی عمران گرایش آب می باشند ، لذا در این قسمت آورده شده اتد دانشكده صنعت آب و برق شهید عباسپور در این رشته ها از هر دو جنس دختر و پسر پذیرش كرده و دارای تعهدی به میزان دو برابر مدت تحصیل می باشد.

معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی

این رشته در سطح كارشناسی دارای سه گرایش عمران - عمران ، عمران - نقشه*برداری و عمران - آب است.

نقشه*برداری

طرح و اجرای برنامه*های عمران و مطالعات مربوط به زمین مستلزم وجود اطلاع دقیق مهندسی (مسطحاتی، ارتفاعی، چگونگی) به صورت نقشه*های گوناگون (ترسیمی ، رقمی، تصویری) از منطقه مورد نظر است. مجموعه نقشه*برداری پاسخگوی این نیازها به گونه*ای هماهنگ با دیگر رشته*های عمران است و هدفش تربیت افرادی است كه آگاهی علمی كافی و مهارت فنی لازم را در زمینه نقشه*برداری داشته باشند.

داوطلبان ورود به این رشته باید در ریاضیات (هندسه، مثلثات) و فیزیك دوره دبیرستان قوی بوده علاقه*مندی و آمادگی جسمی (برای كارهای صحرایی و ...) لازم را دارا باشند. بعضی دروس تخصصی این رشته عبارتند از : راه سازی ، تئوری خطاها، جغرافیای ایران ، نقشه*برداری، ژئودزی (جهت تعیین شكل زمین) ، فتوگرامتری زمینی و هوایی (عكسهای هوایی) ، كارتوگرافی، هیدروگرافی (نقشه*برداری از بستر دریا) ، پروژه و كارآموزی از جمله دروس این دوره است. بعضی تواناییهای فارغ*التصیلان این رشته عبارتند از:

مدیریت گروههای اجرایی در عملیات نقشه*برداری ، طرح و برنامه*های سیستم نقشه، محاسبات و برنامه*ریزی در زمینه*های مختلف فنی نقشه*برداری، تدریس و آموزش در دوره كاردانی (پس از طی دوره مربوط به تعلیم و تربیت).

امكان ادامه تحصیل در این رشته تا حد كارشناسی ارشد در داخل و در سطوح بالاتر در خارج از كشور موجود است. سازمان نقشه*برداری وزارت برنامه و بودجه ، وزارت راه و ترابری ،* وزارت نفت ، سازمان آب ، سازمان بنادر و كشتیرانی،* اداره جغرافیایـی ارتش و سپاه و بخش خصوصـی و ... از جمله محلهای جذب فارغ*التحصیلان این رشته است.

زیربنای كلیه كارهای عمرانی نقشه برداری است و با توجه به لزوم انجام دادن كارهای عمرانی، فارغ*التحصیلان آن سریعا جذب بازار كار می*شوند. داوطلبان باید به سختی كار در بیابان و كوهستان و شرایط سخت نقشه*برداری توجه داشته باشند.

عمران- عمران

این رشته قبلا به مهندسی راه و ساختمان موسوم بوده و به منظور تربیت مهندسان طراح ، محاسبه و اجرای پروژه*های ساختمانی، صنعتی ، راه*سازی و تاسیسات آبی و نظارت بر حسن اجرای طرحهای عمرانی در زمینه*های فوق و همچنین همكاری با مهندسان مشاور یا محاسبه در زمینه*های یاد شده ، به وجود آمده است. قسمت عمده دروس این رشته را مجموعه متنوعی از دروس نظری و پروژه*های طراحی تشكیل می*دهد و كنار آنها تعدادی دروس آزمایشگاهی و كارگاهی و نیز دو دوره كارآموزی در طی دو تابستان پیش*بینی شده است.

با توجه به سیاستهای عمرانی و سرمایه*گذاریهای دولت برای ایجاد ساختمانها، راهها، پلها، سدها، نیروگاههای هسته*ای و حرارتی ، رفع نیازهای عمرانی در زمینه مسكن و تاسیسات آبی جهت تامین آب آشامیدنی شهرها و روستاها همچنین بازسازی مناطق جنگ*زده اهمیت این رشته مشخص می*شود.

فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند در وزارتخانه*ها (نظیر وزارتخانه*های راه* و ترابری مسكن و شهرسازی و نیرو) و شركتهای دولتی و شركتهای خصوصی و مهندسان مشاور به كارهای طراحی ، محاسبه و اجرا بپردازند.

در شرایط حاضر فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند در دوره*های مختلف كارشناسی ارشد سازه (آنالیز و طرح سازه*ها) ، خاك و پی (مطالعه مسائل مربوط به رفتار خاكها و محاسبات پی*ها) ، راه و ترابری (طرح راهها و شبكه ترابری) ، سازه*های آبی (طراحی سازه*های هیدرولیكی و مسائل آبی دیگر در ارتباط با سدها) در داخل كشور ادامه تحصیل دهند.

دارا بودن دانش قوی ریاضی و فیزیك و توانایی جسمانی از ضروریات این رشته است. حدود 10 درصد از دروس این دوره عملی است و از دروس تخصصی آن می*توان طراحی سازه*های فولاد و بتن ، پی*سازی، مكانیك خاك، مكانیك سیالات، هیدرولیك و تحلیل سازه*ها را نام برد.

عمران - آب

این دوره(كارشناسی) به منظور تربیت متخصصانی تدوین شده است كه بتوانند در زمینه*های شناخت منابع آب و كنترل و بهسازی كیفیت منابع آب اطلاعات لازم را به دست آورند تا بتوانند در مراحل مختلف طراحی ، نظارت و مدیریت پروژه*های آب كار كنند. با توجه به اینكه توسعه كشور در زمینه*های كشاورزی، صنعتی ، عمران و ... بستگی به میزان آب قابل استفاده دارد می*توان صنعت آب را در ایران در زمره صنایع مادر به حساب آورد. داوطلبان ورود به این دوره ها باید در دروس ریاضی، فیزیك و شیمی دبیرستان قوی بوده، علاقه*مندی و استعداد لازم (خصوصا در زمینه طراحی ) را داشته باشند. دروس این دوره ها به صورت عمومی، پایه ، اصلی ، تخصصی، انتخابی و كارآموزی (كارآموزی صحرایی پروژه تخصصی و كارآموزی تخصصی) است. بعضی دروس اصلی و تخصصی این گرایش ها عبارتند از : مكانیك خاك ، هواشناسی ، هیدرولیك ، آبهای زیرزمینی ، سدهای كوتاه ، پی*سازی و ...

فارغ*التحصیلان این دوره ها تواناییهای لازم را در زمینه*های مربوط به كارشناسی مطالعه منابع آب ، تاسیسات آبی و سازه*های هیدرولیكی، كارشناسی آب و فاضلاب و نظارت بر حسن اجرای طرحهای آبی را خواهند داشت. سازمان آب، وزارت جهاد كشاورزی ،* وزارت نیرو و بخش خصوصی و ... از جمله مراكز جذب فارغ*التحصیلان این دوره است.

یكی از امتیازات این گرایش ها آن است كه علاوه بر محاسبات سازه*ای، وارد محاسبات هیدرولوژی و هیدرولیك نیز شده و بر وسعت كار می*افزاید.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

رشته مهندسی عمران در ایران تا مقطع دكتری تدریس می*شود و لذا راه برای ادامه تحصیلات باز است.

فارغ*التحصیل مقطع كارشناسی می*تواند در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای مختلف : سازه، سازه*های هیدرولیكی، مهندسی زلزله، راه و ترابری، مكانیك خاك و پی، مهندسی آب ، سازه*های دریایی، مهندسی مدیریت ساخت، مهندسی برنامه*ریزی حمل و نقل، مهندسی نقشه*برداری فتوگرافی و مهندسی محیط زیست به تحصیل ادامه دهد.


آینده شغلی و بازاركار

مراكز مختلفی به صورت مستقیم و غیرمستقیم در فعالیتهای عمرانی نقش دارند كه هر یك به تناسب نوع فعالیت خود، اقدام به جذب فارغ*التحصیلان این رشته می*كنند.

وزارت*خانه*های مسكن و شهرسازی، راه و ترابری، جهاد سازندگی و نیرو به صورت گسترده*تر و سایر وزارت*خانه*ها، اداره*ها ، سازمانها ، مراكز دولتی و خصوصی نظیر : وزارت*خانه*های آموزش و پرورش ، كشاورزی ، فرهنگ و آموزش عالی، بانكها و ... به صورت مستقیم برای كارهای عمرانی خود مثل طرح و محاسبه، اجرا و نظارت بر اجرا، نیاز به استخدام مهندسان عمران دارند. علاوه بر آن ، شركتهای مختلف مهندسان مشاور كه در كشور به صورت گسترده وظیفه طراحی ، محاسبه و نظارت بر اجرای پروژه*های ساختمانی را بر عهده دارند؛ همچنین شركتهای ساختمانی و راه*سازی دولتی و خصوصی كه در اجرای این طرحها فعالیت دارند، تعداد كثیری از فارغ*التحصیلان رشته عمران را استخدام می*كنند.

اصولا مهندس عمران شانس كاری زیادی دارد چون در طراحی و ساخت بسیاری از كارهای عمرانی مانند: راهها ، پل*ها ، سدها ، سازه*های دریایی برای سكوهای نفتی، آشیانه*های هواپیما و خانه*های مسكونی مقاوم در مقابل زلزله*، مهندسین عمران حضوری فعال دارند. متخصصانی كه یا در دفترهای مشاوره به طراحی پروژه*های فوق می*پردازند و یا مجری كارهای عمرانی مذكور بوده و به كیفیت اجرای آنها نظارت دارند.

البته باید توجه داشت كه هر دانشجوی مهندسی عمران نمی*تواند فرصت*های شغلی خوبی داشته باشد. بلكه باید در دوران تحصیل به دنبال پژوهش ، تحقیق و یادگرفتن باشد نه این كه تنها واحدهای دانشگاهی را پاس كند و یا حتی به فكر یك معدل خوب دانشگاهی باشد. چون شركتهای عمرانی خصوصی و دولتی به دنبال یك نیروی كارآمد هستند نه یك شاگر اول دانشگاه .

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

وقتی كسی صحبت از سازندگی می*كند اولین چیزی كه به ذهن هر كس می*رسد پل، سد، كارخانه و كارگاه است كه ساخت بنای همه اینها بر عهده مهندسین عمران است و به همین دلیل فرصت*های شغلی این رشته در همه جای دنیا بسیار زیاد است. در كشور ما نیز كه فعالیت*های عمرانی 30 تا 40 درصد كل بودجه كشور را به خود اختصاص می*دهد، بازار كار یك مهندس عمران از مهندسین رشته*های دیگر بیشتر است. بویژه این كه كشور ما بعد از انقلاب در زمینه مهندسی عمران رشد زیادی داشته است.

با توجه به روند رو به رشد ساخت و ساز بناهای شهری در ایران و احتیاج به مسكن و ساختمان به نظر می*رسد بازار كار این رشته همچنان پویا و پرتحرك باشد.

پیش*بینی وضعیت آینده رشته در ایران

چندسال پیش كه برای مترو كارشناسان ژاپنی آمده بودند، یكی از آنها گفته بود تهران ده بزرگی است چرا كه خیلی از سیستم*های شهری را ندارد. این نشان می*دهد كه برای پیشرفت و توسعه، ما به كارهای زیربنایی مثل راه، مترو و تاسیسات شهری بسیار نیازمندیم. برای مثال امكان ندارد كه كشوری پیشرفت كند اما سیستم ترابری و حمل و نقل آن به طور كامل درست نشده باشد؛ كاری كه بخش اصلی آن بر عهده مهندسین عمران است.

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:46
رشته شماره 4 : مهندسی فناوری اطلاعات (IT)

هدف
در هزاره سوم، فناوری اطلاعات یا IT به عنوان عمده ترین محور تحول و توسعه در جهان منظور شده است و دستاوردهای ناشی از آن، آن چنان با زندگی مردم عجین گردیده که روی گردانی از آن، اختلالی عظیم در جامعه و رفاه و آسایش مردم به وجود می آورد.
برای مثال، کامپیوتری شدن بسیاری از امور جاری مردم، انجام بسیاری از کارهای روزمره بانکی با استفاده از اینترنت و شبکه های ارتباطی در منزل و خانه?ها، آموزش الکترونیکی و مجازی و عدم نیاز به حضور در کلاسهای درس، توسعه و ترویج تجارت الکترونیکی از نتایج و دستاوردهای فناوری اطلاعات است؛ عواملی که هر چند، در مراحل اولیه رشد و تکامل قرار دارند، اما در همین حد نیز در رفاه و آسایش انسان نقش بسیار مهمی دارند.
از همین رو امروزه تمامی کشورها در زمینه فناوری اطلاعات و عمومیت بخشیدن به آن در جامعه تلاشی پیگیر دارند. در کشور ما نیز برای تربیت نیروی متخصص و کارآمد در زمینه IT و حرکت سریع در این عرصه، رشته IT در دانشگاهها و مرکز آموزش عالی ارائه می شود.
ماهیت
فناوری اطلاعات یا IT که مخفف Information Technology می باشد، رشته ای است که تمام رشته های دانشگاهی را می تواند پوشش دهد. منتها از نظر عملیاتی یک رشته میان رشته ای بین کامپیوتر و صنایع برق است که در این میان امور مربوط به تولید، پردازش، نگاهداشت و عرضه اطلاعات به مباحث کامپیوتری مرتبط می شود، بحث های مدیریت اطلاعات و فرآیندهای آن از سلسله بحث های رشته صنایع و رشته برق است و به خصوص گرایش مخابرات، انتقالات مرتبط با اطلاعات و داده ها را بر عهده دارد.
IT ابزاری است که امروزه در تهیه ، توزیع و به کاربری اطلاعات نقش بزرگی را بر عهده دارد. برای مثال ، در امر آموزش، IT مجموعه ای ابزاری از سخت افزاری، نرم افزاری و نیروی انسانی است که کمک می کند تا علم و دانش با بهترین کیفیت و کارآیی در هر زمان و هر مکان در اختیار همه قرار گیرد.از سوی دیگر بر خلاف آموزش سنتی ما که یادگیری با تکیه بر حس شنوایی است، IT زمینه ای را فراهم می آورد تا چشم و گوش 50 هزار Bit کامپیوتری است در حالی که ضریب انتقال از طریق چشم و گوش 4 میلیون و سیصد هزار Bit کامپیوتری است. در واقع IT امروزه با تغییر در نحوه انتقال اطلاعات و ایجاد مدارس و دانشگاهها مجازی، فضای آموزشی دنیا را تغییر داده و تأثیر بسیار زیادی بر آن گذاشته است.
به عبارت دیگر IT استفاده بهینه از اطلاعات برای کاربردهای مختلف است یعنی متخصص این رشته باید بتواند اطلاعات را جمع آوری، دسته?بندی و پردازش کرده و به موقع از آن استفاده نماید. از همین رو کارشناس این رشته باید مبانی کامپیوتر را بلد باشد. به عبارت دیگر هسته اصلی کارشناسی این رشته بهره وری به موقع و صحیح از اطلاعات است. دانشجوی IT باید دارای اطلاعات جنبی در زمینه های مختلف باشد. برای مثال، فردی که می خواهد از این تکنولوژی در تجارت الکترونیکی استفاده کند. باید مدیریت بداند یا فردی که می خواهد از IT در آموزش از راه دور بهره ببرد، باید با روشهای آموزش آشنا باشد.

توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
با توجه به ماهیت میان رشته ای مهندسی فناوری اطلاعات، دانشجوی این رشته لازم است که به دو مبحث علوم مدیریت و کامپیوتر علاقمند باشد. همچنین باید در ریاضی توانمند بوده و قدرت تجزیه و تحلیل خوبی داشته باشد. زیرا به گفته الکساندروف ، ریاضی دان و فیلسوف معاصر شوروی ، علم ریاضی کاربرد فراوانی در سایر دانش ها، صنعت و در همه زمینه های مربوط به زندگی بشری دارد. این رشته در حال حاضر از بین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی دانشجو می پذیرد اما بسیاری معتقد هستند که رشته IT باید از بین داوطلبان هر 5 گروه آزمایشی دانشجو بپذیرد و آزمون این رشته باید به صورت نیمه متمرکز برگزار گردد تا علاقمندترین و مستعدترین داوطلبان وارد این رشته گردند. داوطلبانی که پیش از ورود به دانشگاه، با کامپیوتر آشنایی داشته و در این زمینه توانمند باشند.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
این رشته در مقطع کارشناسی ارشد نیز دانشجو می پذیرد.
آینده شغلی و بازار کار
اینجا یک شهر الکترونیکی است. شهری که آموزش، تفریحات، خرید و فروش و بخش قابل توجهی از ارتباطات آن الکترونیکی می باشد. در این شهر، فارغ التحصیلان IT حضوری فعال دارند. زیرا از سوار شدن به مترو و تاکسی، تا خرید از فروشگاهی که در آن فروشنده ای حضور ندارد، به صورت الکترونیکی صورت می گیرد.
این تصویری از آینده تمامی کشورهای جهان از جمله کشور ایران است. تصویری که بیانگر وجود فرصت های شغلی فراوان برای فارغ التحصیل IT است. البته یک مهندسی IT نه تنها در آینده، بلکه در حال حاضر نیز فرصت های شغلی فراوانی دارد.
پیش بینی وضعیت آینده رشته در ایران
در حال حاضر وزارت بازرگانی در پی آن است که سیستم تجارت ایران را مثل کشورهای پیشرفته، الکترونیکی کند. این پروژه بسیار پیچیده است و نیاز به تعداد قابل توجهی متخصص IT دارد. تا جایی که اگر تمامی دانشجویان ما وارد بازار کار شوند. باز هم پاسخگویی نیاز این پروژه و پروژه های مشابه نخواهند بود. حتی در کارهایی ساده تر مثل مکانیزه شدن سیستم یک اداره، نیاز به متخصص این رشته است. به عبارت دیگر در حال حاضر، هم چیز به سمت IT پیش می رود و به همین دلیل فارغ التحصیلان این رشته اگر توانمند باشند، بیکار نخواهد ماند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:48
رشته شماره 5 : مهندسی صنایع

هدف
مهندسی صنایع رشته ای است كه با طراحی، بهبود و پیاده سازی سیستم های یكپارچه از افراد، مواد، اطلاعات، تجهیزات و انرژی مرتبط است و در این راه از علوم ریاضی، طبیعی، اجتماعی و نیز قوانین و روش های تجزیه و تحلیل مهندسی و دانش تخصصی خود بهره می گیرد.
برای تاسیس یك واحد صنعتی پیشرفته و بزرگ كه تولید آن از كمیت و كیفیت بالایی برخوردار باشد، چه امكاناتی مورد نیاز است؟
- مواد اولیه خوب
- نیروی كار لایق و كارآمد
رعایت موارد فوق بسیاری ضروری است اما چرا بعضی از واحدهای صنعتی با وجود رعایت موارد ذكر شده، بازدهی خوبی نداشته و یا با شكست روبرو می شوند؟
این سوال را مهندسان صنایع پاسخ می گویند. امروزه با رشد و پیشرفت سریع تكنولوژی و تبدیل سیستم های تولیدی و خدماتی كوچك و سنتی به كارخانجات و موسسات بزرگ و پیچیده دیگر نمی توان با تكیه بر مدیریت سنتی كه موروثی بوده و از پدر به پسر منتقل می*شود این واحدها را اداره كرد بلكه به روش های علمی و فنی جهت مدیریت و اداره این گونه واحدها نیاز می باشد.
از سوی دیگر مقیاس تولید و خدمات آنچنان گسترش یافته كه رشته های مهندسی سنتی نمی توانند پاسخگوی كلیه مسایل این موسسات باشند. برای جبران چنین كمبودی در قرن حاضر، به ویژه طی چند دهه اخیر، از پیوند رشته های گوناگون، رشته جدیدی تحت عنوان مهندسی صنایع به وجود آمده است.
ماهیت
یكی از ویژگی های رشته مهندسی صنایع این است كه نمی توان این رشته را در یك جمله خلاصه كرد و آن را مانند یك كپسول كوچك ارائه داد. این رشته تحصیلی بسیار وسیع است و از مدیریت گرفته تا زمان سنجی، از كنترل كیفیت تا تجزیه و تحلیل و طراحی، همه را شامل می شود و به همین دلیل وقتی شما می گویید "من یك مهندس صنایع هستم" مردم نمی توانند تخصص شما را در یك محدوده كوچك و تنگ محصور بكنند.
مهندسی صنایع بیشتر با مدیریت واحدهای تولیدی سروكار دارد و با یك نگرش سازمان یافته مسائل و مشكلات كارخانه را تحلیل كرده و به گونه ای عمل می كند كه با حداقل ورودی مواد، حداكثر خروجی را داشته باشد. چون طراحان یك واحد صنعتی از مهندسی مكانیك گرفته تا برق و یا سایر رشته ها عموماً وقتی مشغول طراحی می شوند از مسائل اقتصادی، افزایش بهره وری و سایر مسائل غافل می مانند اما یك مهندس صنایع برای مثال هنگام برنامه ریزی برای اداره كارخانه ای كه دارای كارگران زیاد و ماشین آلات بسیار است به این مساله توجه می كند كه چگونه می توان بیكاری ماشین آلات را به حداقل رساند و از نیروی انسانی نیز بهترین استفاده را كرد و در ضمن محصول كارخانه فوق كمترین ضایعات را داشته و نگهداری و تعمیرات ماشین آلات نیز به بهترین نحو انجام بگیرد.
"آیا این بهترین روش است؟" این سوالی است كه فكر یك مهندس صنایع را دائماً به خود مشغول می كند تا به این وسیله بهترین راه را برای تولید محصول و حل مسایل و مشكلات یك واحد صنعتی یا خدماتی پیدا كند.
البته همه مهندسان سعی می كنند كه بهترین روش را برای ساختن چیزی پیدا كنند ولی مساله این جا است كه آنها فقط در زمینه رشته خود دارای دانش فنی هستند ولی مهندس صنایع كسی است كه برای مثال مطلبی را از مهندس شیمی می گیرد و در مورد مشكل مهندسی مكانیك از آن استفاده می كند و بهترین روش را بدست می آورد. از سوی دیگر یك مهندس صنایع می تواند شكاف عمیق مابین مدیران اجرایی و مهندسان طرح و توسعه را پرنماید. چون یك مهندس می تواند حرفهای تخصصی اش را به یك مهندس صنایع تفهیم كند، در صورتی كه ممكن است نتواند به رئیس غیرمهندس خود نشان بدهد كه در حال كوشش برای انجام چه كاری است.
توانایی های جسمی، علمی، روانی مورد نیاز و قابل توصیه
توانایی علمی: دانشجویان رشته مهندسی صنایع باید در دو درس ریاضی و فیزیك قوی باشند. بخصوص در درس ریاضیات جدید كه آمار و احتمالات این درس تاحدی به مهندسی صنایع مربوط می شود.
همان طور كه گفته شد رشته مهندسی صنایع حیطه بسیار گسترده ای دارد و به همین دلیل دانشجوی این رشته نیز باید اطلاعاتی گسترده و متنوع و همچنین ویژگی های بسیاری داشته باشد. برای مثال چون این رشته ارتباط نزدیكی با مدیریت دارد، دانشجوی آن باید توانایی های مدیریتی داشته و قدرت تحلیل و درك بالایی داشته باشد.
توانایی جسمی: قوی بودن در یك یا دو درس و به واسطه آن وارد شدن به این رشته كافی نیست بلكه فرد علاوه بر قوی بودن در دروسی مانند فیزیك، ریاضی و آمار، باید روابط عمومی فوق العاده قوی داشته باشد تا بتواند با افراد مختلف ارتباط برقرار بكند چرا كه یك مهندس صنایع باید بین سایر مهندسان مشغول به كار در یك كارخانه ارتباط برقرار كند. همچنین یك دانشجوی مهندسی صنایع باید از خلاقیت و نوآوری برخوردار باشد.
علاقمندیها: جذابیت این رشته در ارتباط نزدیك آن با صنعت نهفته است. بیشتر دانش آموزان دبیرستانی بخصوص دانش آموزان رشته ریاضی به ارتباط نزدیك با صنعت علاقمند هستند. آنها می خواهند بدانند كه در داخل كارخانه ها چه می گذرد و منظور از خط تولید و افزایش بهره وری در كارخانه چیست؟
این رشته حس كنجكاوی چنین افرادی را ارضا می كند.
گرایش های مقطع کارشناسی
در مقطع کارشناسی چهار گرایش:
تولید صنعتی، برنامه ریزی و تحلیل سیستم ها، تكنولوژی صنعتی و ایمنی صنعتی وجود دارد.
البته به گفته استادان و دانشجویان این رشته، گرایش های ذكر شده در سطح كارشناسی تفاوت چندانی با یكدیگر ندارند. چرا كه دانشجویان هر یک از گرایش های فوق از میان 142 واحدی كه در دوره كارشناسی می گذرانند، تنها 10 تا 15 واحدشان با یكدیگر متفاوت است كه دانشجویان همین واحدهای متفاوت را نیز می توانند در 8 واحد اختیاری خویش انتخاب كرده و بگذرانند. (گرایش ایمنی با 25 واحد اختصاصی متفاوت بیشترین تفاوت را با گرایش های دیگر دارد)
هدف از گرایش تولید صنعتی، تربیت مدیران تولید واحدهای صنعتی می باشد. گرایش تحلیل سیستم ها نیز یك مقدار جنبه نرم افزاری دارد و بیشتر به ارائه راهكاری سیستماتیك می پردازد. گرایش تكنولوژی صنعتی نیز نسبت به دو گرایش دیگر فنی تر بوده و به مهندسی مكانیك نزدیكتر می باشد و این گرایش به تربیت تكنولوژیست های كارخانه می پردازد و بالاخره گرایش ایمنی صنعتی به مسائل مشكل ساز در صنعت از لحاظ ایمنی می پردازد كه برای مثال می توان به كوره*ها و یا آلودگی هوا اشاره نمود.
گرایش تولید صنعتی فن به كارگیری مهارت های تكنیكی اقتصادی و استفاده موثر و نظام یافته از نیروی انسانی، زمان، ماشین آلات، ساختمان و مواد به منظور تولید كالا با كیفیت مطلوب می باشد و فارغ التحصیلان این گرایش می توانند به تجزیه و تحلیل و حل مسائل برنامه ریزی كنترل تولید، افزایش كارایی، تولید و طرح ریزی واحدهای تولیدی بپردازند.
به زبان دیگر دانش هایی كه دانشجویان این گرایش می آموزند، عبارت است از:

- انتخاب فرایند تولید و روش های مونتاژ

- انتخاب و طراحی ابزارها و تجهیزات تولیدی

- طراحی كارخانه مشتمل بر ساختمان، ماشین آلات، وسایل حمل و نقل، انبار مواد خام كالاهای ساخته شده

- بهبود ساختار محصول

- توسعه و اجرای سیستم های ارزیابی كار و زمان

- پیاده سازی نگهداری و تعمیرات جهت بالا بردن كارایی تجهیزات

- طراحی و بهبود سیستم های برنامه ریزی و كنترل تولید موجودی و كیفیت

در گرایش تحلیل سیستم ها نیز دروسی ارائه می گردند، از قبیل:
- طراحی و اجرای سیستم های مدیریت اطلاعات
- طراحی و اجرای سیستم های پردازش اطلاعات
- استفاده از تكنولوژی در سیستم های اداری
- ارزیابی قابلیت اطمینان محصولات
هدف این گرایش تربیت كارشناسانی است كه بتوانند با بهره گیری از روش های جدید و سیستماتیك و مدل های ریاضی، مسائل تصمیم گیری در سطح واحدهای صنعتی بزرگ را تجزیه و تحلیل نموده و بیشترین رهنمودها را در استفاده از منابع موجود در عملكرد اجزاء تشكیل سیستم ارائه بدهند. البته باید گفت دروس دانشگاهی به صورتی است كه یك فارغ التحصیل گرایش تولید صنعتی می تواند به جای فارغ التحصیل گرایش تحلیل سیستم ها فعالیت بكند و یا بالعكس.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
در كلیه گرایش های رشته مهندسی صنایع امكان ادامه تحصیل در سطح كارشناسی ارشد در داخل و یا سطوح بالاتر در داخل و یا خارج از كشور وجود دارد.
رشته های مشابه و نزدیك به این رشته
در هر یك از رشته های مدیریت و اقتصاد دروسی هستند كه با رشته مهندسی صنایع مشترك اند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 13:55
رشته شماره 6 : مهندسی کامپیوتر

"انسان باید بیندیشد ولی ماشین باید کار کند." این شعار متخصصان کامپیوتر است. متخصصانی که با پیشرفت و توسعه ی کامپیوتر توانسته اند مغز و عضلات انسان را از اشتغالات تکراری و پیش پا افتاده نجات بخشند و او را در دفع مشکلات و مسایل یاری دهند تا جایی که در کشورهای صنعتی و پیشرفته، کامپیوتر در زندگی افراد حضوری اجتناب ناپذیر دارد. به همین دلیل رشته ی مهندسی کامپیوتر که به طراحی و ساخت اجزای مختلف و نیز نرم افزارهای مورد نیاز جهت کار با کامپیوتر می*پردازد، از اهمیت بسیاری برخوردار است. این رشته در کشور ما نیز اهمیت بسیاری داشته و تا مقطع دکتری تدریس می*شود. گفتنی است که رشته ی مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی دارای دو گرایش سخت افزار و نرم افزار است که البته این دو گرایش در مقطع کارشناسی تفاوت قابل توجهی با یکدیگر ندارند.

گرایش سخت افزار

هر کامپیوتر دارای دو جزء متفاوت سخت افزار و نرم افزار است که در این میان سخت افزار جزء فیزیکی کامپیوتر بوده و شامل صفحه کلید، صفحه نمایش، چاپگر و دیسک*ها می*شود. اجزای فیزیکی و قابل لمس کامپیوتر مانند مدارها و بردهای الکترونیکی، سخت افزار نامیده می*شود. مهم ترین واحد سخت افزار در مقطع لیسانس به مطالعه و بررسی طراحی سخت افزاری، کنترل سخت افزاری و شبکه های کامپیوتری می*پردازد. برای مثال یک مهندس سخت افزار می*تواند به طراحی بخش های سخت افزاری کامپیوتر شامل پردازش گر مرکزی (CPU) ، پورت های ورودی و خروجی و سیستم*ها و مدارات جانبی می*پردازد، مباحث درسی در رشته ی سخت افزار به مطالب درسی در رشته ی مهندسی برق و الکترونیک نزدیک بوده خصوصا تمام مطالب شاخه ی دیجیتال شامل مدارهای مختلف، معماری کامپیوتر و میکروپروسسورهای 1 و 2، الکترونیک دیجیتال و ... را شامل می*شود که البته به این بخش از سخت افزار بیشتر در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری پرداخته می*شود.

گرایش نرم افزار

نرم افزار جزء غیر قابل لمس کامپیوتر است. برنامه*ها و داده هایی است که به کامپیوتر فرمان می*دهند که چه عملی را انجام دهد. نرم افزار در حقیقت روح و جان کامپیوتر است که به سخت افزار هویت می*بخشد و اصولا به برنامه ای گفته می*شود که برای به کارگیری سخت افزار ساخته شده باشد. نرم افزار*ها را می*توان به دو رده ی کلی دسته بندی کرد که عبارت اند از: نرم افزارهای سیستمی و نرم افزارهای کاربردی. نرم افزارهای سیستمی برنامه هایی هستند که کاربر، یا خود آن*ها را می*نویسد یا شرکت های نرم افزاری آن*ها را تهیه کرده و برای فروش عرضه می*کنند. این گونه برنامه*ها معمولا عمومیت برنامه های سیستم را نداشته و برای زمینه های مختلف مهندسی، علمی، تجاری، آموزشی، تفریحی و یا طراحی نوشته می*شوند.
توان مندی*ها و ویژگی های لازم

یک مهندس کامپیوتر باید سخت کوش و با پشتکار باشد چون رشته ی کامپیوتر رشته ی پویایی است و دانشجو باید همیشه اطلاعاتش به روز بوده و به دنبال فرا گرفتن مطالب جدید باشد. در نتیجه کسانی که می*خواهند فقط چهار سال درس بخوانند و بعد مطالعه را کنار گذاشته و وارد بازار کار شوند، در این رشته موفق نخواهند شد و بر عکس افرادی که همیشه به دنبال مطالعه و فراگیری هستند، در این رشته موفق می*شوند. مهندس کامپیوتر باید پایه ی ریاضی قوی داشته و توانایی اش در زمینه ی فیزیک خوب باشد. هم چنین لازم است که فردی خلاق باشد تا بتواند مسایل را از راه حل های ابتکاری حل کند. راه حل هایی که کمترین هزینه و بهترین کارآیی را داشته باشد.
درس های مهم در این رشته:

ضرایب و عنوان درس های اختصاصی رشته ی مهندسی کامپیوتر در هر دو گرایش در آزمون سراسری به شرح زیر است: ریاضیات:4، فیزیک:3، شیمی:2، درس های فنی:3

مهندسی کامپیوتر


مهندسی کامپیوتر (که گاه مهندسی سیستم های کامپیوتری هم نامیده می شود) یک شاخه کاری است که مهندسی الکترونیک و علوم کامپیوتر را ترکیب می کند. یک مهندس کامپیوتر، یک مهندس الکترونیک است که تمرکز اصلی اش روی سیستم های رقمی است و کمتر روی فرکانس رادیویی ویا برق قدرت کار می کند.

از دیدگاه علوم رایانه، یک مهندس کامپیوتر یک معمار نرم افزار است که روی تبادل بین برنامه های نرم افزاری و قطعات سخت افزاری زیرین آن تمرکز می کند.
درجه علمی مهندسی رایانه از اوایل دهه ی 1996 م به وجود آمده است. در بعضی از دانشگاه ها دانشکده ی خاصی برای رشته رایانه وجود دارد و در بعضی دیگر دانشکده برق و کامپیوتر با هم ادغام شده اند.
از آنجا که مهندسین رایانه روی الکترونیک و کامپیوتر تمرکز می کنند، برخورد کمتری با دروس دیگر رشته های مهندسی، مثل استاتیک یا دینامیک دارند. و به جای آن با دروس پایه ای کامپیوتر سروکار دارند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:12
رشته شماره 7 : مهندسی معماری

هدف
رشته معماری دارای دو جنبه هنری و فنی است كه درسهای طراحی، زیبایی شناسی و نحوه زیبا كردن حجم*ها ، نماها و پلان*ها به هنر بر می*گردد و دروسی مثل سازه*های بتنی و فلزی، مقاومت مصالح، ایستایی، تاسیسات مكانیكی و الكتریكی به جنبه* فنی این رشته مربوط می*شود.
در این رشته دروس هنری اهمیت بیشتری داشته و دروس علمی و فنی در راستای دروس هنری است. برای مثال یك معمار در طراحی خانه باید فضای آرامش*بخشی را ایجاد كند تا باعث اضطراب ، خستگی و دلتنگی نگردد. كاری كه بیش از رعایت اصول فیزیكی مثل نور و صوت، نیاز به آشنایی با اصول زیبایی*شناسی دارد.
ماهیت
معماری تركیب، طراحی و پدیدآوردن فضای زیست انسان در طبیعت است؛ كه این فضا می*تواند مسجد، بیمارستان، مسكن، مدرسه و یا هر فضای دیگری باشد كه شهر را به وجود می*آورد.
دوره كارشناسی مهندسی معماری دوره*ای است حرفه*ای كه پرورش استعداد خلاقه، انتقال دانشها و مهارتهای عمومی حرفه معماری و حصول كارآیی عمومی در این رشته را هدف قرار می*دهد. در راستای هدف فوق سعی شده است كه در برنامه*ریزی این دوره حداكثر بهای ممكن به پروژه*های طراحی معماری و دروس فنی و نظری پیرامون آن داده شود.
دوره كارشناسی معماری حداقل چهارسال به طول می*انجامد. پیش از شروع دوره، یك نیمسال به عنوان پیش نیاز ارائه می*گردد كه جزو سنوات تحصیلی به حساب نمی*آید ولی 8 واحد آن جز واحدهای دوره محسوب می*گردد. فارغ*التحصیلان دوره كارشناسی مهندسی معماری می*توانند در دوره كارشناسی ارشد ناپیوسته ادامه تحصیل دهند.
تعداد كل واحدهای درسی دوره 140 واحد است و فارغ*التحصیلان این دوره قادر به ایفای نقش در زمینه*های زیر خواهند بود:
1 - طراحی (تك بنا یا مجموعه زیستی كوچك) ، از طرحهای اولیه تا مراحل اجرایی كار و طراحی اجزاء و عناصر تشكیل دهنده بنا كه این زمینه وظیفه محوری كار معمار را تشكیل می*دهد.
2 - همكاری با گروه مهندسان مشاوره معماری در جهت توسعه طرحها و تهیه نقشه*های معماری مراحل یك و دو.
3- نظارت بر صحت انجام كار در عملیات اجرایی ساختمانی.
4 - مشاركت در مدیریت اجرایی پروژه*های معماری.
5 - عضویت در كادر فنی شهرداریها و سازمانهای مشابه.
6 - تدریس در دوره*های كاردانی و همینطور دبیرستانهای فنی حرفه*ای و كار دانش آموزش و پرورش .

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
دانشجوی این رشته علاوه بر توانمندی در طراحی و قدرت تجسم و خلاقیت، لازم است كه در درس ریاضی بخصوص در هندسه قوی باشد چون برای آموزش فن و تكنیك معماری باید دروسی مثل هندسه كاربردی ، هندسه مناظر و ریاضیات و آمار را مطالعه كرد.
دانشجوی معماری باید اطلاعات عمومی خوبی در زمینه تاریخ بخصوص تاریخ معماری ایران و جهان ، جغرافیا ، اقلیم*شناسی ، روانشناسی ، مردم*شناسی و اقتصاد داشته باشد. چون معماری برای رونق و شكوفایی خویش از تمامی این علوم استفاده می*كند.
همچنین دانشجوی رشته معماری باید بتواند به زبان معماری مطلبش را روی كاغذ بیاورد. یعنی از یك سو ذهنی قوی و خلاق داشته و از قدرت تجسم خوبی برخوردار باشد و از سوی دیگر طراحی چیره دست باشد تا بتواند به زبان معماری كه همان طراحی بناها و فضاهای زندگی است، سخن بگوید.
معماری بیش از آنكه علم و تكنیك باشد، ذوق و سلیقه و استعداد است و معمار كسی است كه طرحهای فردی*اش با نقاشی و مجسمه*سازی رقابت كند و در واقع بتواند مجسمه*ای كاربردپذیر بسازد. به همین دلیل می*توان گفت كه معمار یك هنرمند است و باید مانند هر هنرمند دیگری چشم، ذهن و دستی توانا داشته باشد تا بتواند به یاری چشم و با تكیه بر ذخیره فرهنگی خود بخوبی ببیند و سپس با ذهنی پویا آنچه را كه دیده است به تحلیل كشیده و با احساس و عاطفه درآمیزد و در نهایت به یاری دست و با كمك گرفتن از دانش های فنی و تكنیكی طرحی نو را خلق كند.
با توجه به دروس خاص این رشته و نیاز به عكسبرداری، تهیه نقشه و ... به نظر می*رسد در مقاطعی هزینه تحصیل در این رشته بالا باشد.
نكات تكمیلی
رشته معماری تا سال 78 در مقطع كارشناسی ارشد پیوسته دانشجو می*پذیرفت و دانشجویان در طی شش سال، اطلاعات علمی و هنری لازم را برای طراحی یك بنا آموزش می*دیدند و در نهایت پس از فارغ*التحصیلی می*توانستنداز طراحی یك كیوسك گل*فروشی گرفته تا طراحی مجتمع*های مسكونی، تالارها و مجتمع*های ورزشی را برعهده بگیرند و یا به كارهای جنبی این رشته بپردازند. اما از سال 78 این رشته مانند سایر رشته*های مهندسی در مقطع كارشناسی دانشجو می*پذیرد و دانشجویان پس از فارغ*التحصیل شدن در صورت علاقه*مندی می*توانند در آزمون كارشناسی ارشد شركت كنند.
به عبارت دیگر طول دوره رشته معماری از 6 سال به 4 سال كاهش یافته و در نتیجه تعدادی از دروس این رشته كه شامل دروس هنری پیشرفته و تخصصی می*شود، از مقطع كارشناسی حذف شده است.
حال سوال اینجا است كه آیا فرصت*های شغلی فارغ*التحصیل مهندسی معماری با مدرك كارشناسی با فارغ*التحصیل مهندسی معماری كه دارای مدرك كارشناسی ارشد است، متفاوت می*باشد؟
متاسفانه در آزمون سراسری از داوطلبان رشته معماری ، آزمون تخصصی معماری گرفته نمی*شود و به همین دلیل بعضی از دانشجویان پس از ورود به دانشگاه تازه متوجه می*شوند كه به رشته معماری علاقه*ای ندارند و در نهایت پس از 6 سال تحصیل نمی*توانند به عنوان یك معمار هنرمند وارد بازار كار شوند. اما در حال حاضر دانشجو می*تواند پس از پایان دوره لیسانس در صورت علاقه*مندی در یكی از گرایشهای شهرسازی، مرمت و احیاء بناها ، معماری منظر و یا معماری تخصصی ادامه تحصیل دهد و یا این كه زودتر وارد بازار كار شده و به عنوان معمار فنی به طراحی تك*بناها یا مجموعه*های زیستی كوچك پرداخته و یا ناظر اجرای طرح و سرپرست دفاتر مشاوره باشد.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
امكان ادامه تحصیل در این رشته با توجه به اینكه از سال 78 ، در مقطع كارشناسی ارشد به كارشناسی تبدیل شده است، در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای : برنامه*ریزی شهری و منطقه*ای ، طراحی شهری، معماری منظر، مرمت و احیاء بناها و بافتهای تاریخی میسر است.
رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته
تا حدودی مهندسی عمران نزدیك به این رشته می*باشد.
مهندس عمران با منطق صحبت می*كند اما مهندس معمار از فرهنگ، هویت و زیبایی سخن می*گوید، به عبارت دیگر معماری در طراحی یك بنا علاوه بر رعایت اصول فنی به جامعه*شناسی، مردم*شناسی ، روانشناسی و زیبایی شناسی توجه دارد در حالی كه مهندس عمران در طراحی یك بنا تنها به ایستایی و مقاومت آن توجه می*كند. به همین دلیل اگر فضاهای زیست تنها توسط مهندس عمران ساخته شود، شاهد نابه*هنجاری*هایی خواهیم بود كه موجب اضطراب ، نگرانی و آلودگی صوتی خواهد شد.
آینده شغلی و بازار كار
با توجه به این كه در سطح كارشناسی به جنبه*های فنی معماری توجه بیشتری می*شود ، در نتیجه فارغ*التحصیل این رشته می*تواند به ساختمان سازی (طراحی فنی ساختمانهای مختلف) بپردازد اما فارغ*التحصیل كارشناسی ارشد چون جنبه*های هنری معماری را آموزش دیده است، بیشتر به هنر معماری می*پردازد. در یك مثال می*توان گفت كه نوع كار لیسانس و فوق لیسانس معماری مثل نوع كار پزشك عمومی و پزشك متخصص است. یعنی لیسانس معماری به كلیات معماری می*پردازد و فوق لیسانس معماری به صورت تخصصی در این رشته فعالیت می*كند.
اگر یك مهندس معماری بخواهد فقط در تهران یا در شهرهای بزرگ كار كند فرصتهای شغلی فراوانی برایش وجود ندارد. اما در شهرهای كوچك كمبود مهندس معماری كاملا احساس می*شود تا جایی كه در بعضی از شهرها كار یك مهندس معماری را تكنسین عمران انجام می*دهد.
در حال حاضر دانشجو می*تواند پس از پایان دوره لیسانس در صورت علاقه*مندی در یكی از گرایشهای شهرسازی ، مرمت و احیاء بناها، معماری منظر و یا معماری تخصصی ادامه تحصیل دهد و یا این كه زودتر وارد بازار كار شده و به عنوان معمار فنی به طراحی تك بناها یا مجموعه*های زیستی كوچك پرداخته و یا ناظر اجرای طرح و سرپرست دفاتر مشاوره باشد.
مهندس معمار علاوه بر طراحی بناها می*تواند به طراحی و ساخت ماكت و طراحی معماری داخلی بپردازد و یا به عنوان ناظر ساخت فعالیت كند. در ضمن فارغ*التحصیل معماری آمادگی كار در رشته*های مرتبط با معماری مثل طراحی صحنه و یا طراحی صنعتی را نیز دارد.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر
مطابق موارد گفته شده در قسمت آینده *شغلی ، بازار كار و درآمد به نظر می*رسد در شهرهایی غیر از تهران و حتی روستاها و شهرستانها امكان كاربرای فارغ*التحصیلان به راحتی میسر باشد و در این مورد احساس نیاز می*شود.

feedback
1390,06,18, ساعت : 14:18
رشته شماره 8 : مهندسی مواد (متالوژی و سرامیک)

هدف و ماهیت

تصور كنید در حال رانندگی در یكی از بزرگراهها هستید كه ناگهان كامیونی با خوردروی شما برخورد می*كند و خسارت سنگینی نیز بر آن وارد می*سازد. چنین برخوردی در حال حاضر علاوه بر صرف هزینه*ای قابل توجه و نیاز به زمانی نسبتا طولانی برای تعمیر، در نهایت از ارزش خودرو نیز خواهد كاست. اما اگر بدنه خودروی شما به طور كامل از جنس آلیاژ Tini ساخته شده باشد، حداقل برای صافكاری مشكلی نخواهید داشت چون كافی است بدنه خوردو را تا حد معینی حرارت بدهید تا بدنه تصادفی به سرعت تغییر شكل یافته و شكل اولیه خود را پیدا كند.
البته در حال حاضر این یك خیال*پردازی علمی است. اما با پیشرفت روزافزون علم متالوژی بزودی موانع تكنولوژیكی، در راه تولید و كاربرد این آلیاژها برطرف شده و مقدار زیادی از این مواد در شكل*های گوناگون تولید خواهد شد.
آری علم متالوژی به عنوان یك صنعت مادر نه تنها در حال حاضر نقش مهمی را در پیشبرد تكنولوژی بر دوش دارد، بلكه در آینده نیز یكی از عوامل مهم پیشرفت تمدن بشری است.
حدود 6000 سال پیش زمانی كه بشر فلز را شناخت، متالوژی به عنوان یك هنر، پا به عرصه وجود گذاشت. در آن زمان انسان با جداكردن ذرات طلا از شن و ماسه بستر رودخانه*ها، ذوب فلزات مختلف و شكل دادن آنها، اولین گامها را به سوی عصر فلزات برداشت و سپس با تولید مفرغ (برنز) و ساختن ابزاری مثل خنجرها، سرنیزه*ها و دهنه اسب از این ماده وارد عصر مفرغ شد و بالاخره با استخراج آهن و ورود به عصر آهن، تمدن بشری به پیشرفت قابل ملاحظه*ای دست یافت.
آنچه گفته شد تاریخچه متالوژی به عنوان یك هنر یا فن بود اما متالوژی به عنوان یك علم، دانش نسبتا جوانی است كه تنها صدسال از عمر آن می*گذرد و با كشف روشهای جدید استخراج و تصفیه فلزات ، شناسایی مشخصات ساختاری و فیزیكی مواد، فنون جدید شكل دادن و تولید فلزات متولد شده است. علمی كه به دو بخش كلی متالوژی استخراجی و صنعتی تقسیم می*شود كه البته هر دو بخش مذكور در دانشگاههای كشور ما نیز به عنوان دو گرایش از رشته مهندسی مواد تدریس می*گردد.
توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
توانایی علمی : دانشجویان این رشته باید در فیزیك و شیمی و ریاضی قوی باشند. نیاز به آشنایی با زبان انگلیسی در این رشته بیش از دیگر رشته*های مهندسی اهمیت دارد.
توانایی جسمی: قدرت بدنی و توان جسمانی بالا و آمادگی كار در شرایط سخت.
علاقمندیها : ذهنی خلاق و كنجكاو باید داشته باشد و همچنین باید به این رشته علاقمند باشد.
توانایی مالی: ارزان بودن و فراوانی مواد سرامیكی از ویژگی*های این رشته است.
توانمندی*های لازم برای موفقیت
متالوژی استخراجی و متالوژی صنعتی
بسیاری از مردم تصور می*كنند كه یك مهندس متالوژی فقط در كنار كوره*كار می*كند و به همین دلیل برای موفقیت در این رشته، اصل را بر قدرت?بدنی و توان جسمانی بالا می*گذارند اما این یك تصور اشتباه است چون با وجود آن كه یك مهندس متالوژی نباید به فكر پشت*میزنشینی بوده و باید آمادگی كار در شرایط سخت را داشته باشد، اما بدون شك مهندس این رشته بیش از توان جسمانی خوب نیاز به ذهنی خلاق و كنجكاو دارد و همچنین باید به این رشته علاقه*مند باشد تا بتواند به پیشبرد علم متالوژی كمك كرده و یا حداقل در بازار كار، مهندسی موفق گردد.
همچنین دانشجویان این رشته باید در فیزیك ، شیمی و ریاضی قوی باشند. چون برای مثال فولاد خود به تنهایی بیش از 2000 نوع مختلف دارد و انتخاب نوع فولاد نیز برای ساخت یك قطعه بسیار مهم است. یعنی مهندس متالوژی باید با خواص فیزیكی و شیمیایی هر یك از انواع فولاد آشنایی داشته باشد تا بتواند فولاد مناسب را برای ساخت قطعه مورد نظر خویش انتخاب كند.
مهندسی سرامیك
وقتی صحبت از مهندسی مواد می*شود، دو علم شیمی و فیزیك اهمیت ویژه*ای پیدا می*كند. چرا كه بررسی خواص مواد بدون آشنایی با این دو علم امكان*پذیر نمی*باشد.
همچنین دانشجوی این رشته علاوه بر فیزیك و شیمی باید از دانش ریاضی اطلاعات كافی داشته و قدرت تجزیه و تحلیل خوبی داشته باشد.
آشنایی با زبان انگلیسی در تمام رشته*های مهندسی ضروری است. اما در مهندسی سرامیك این ضرورت بیشتر احساس می*شود چرا كه این رشته نسبتا جدید می*باشد و در نتیجه كتابهای علمی آن كمتر به زبان فارسی ترجمه شده است.
معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی
در مجموع مهندسی مواد دارای سه گرایش: متالوژی استخراجی ، متالوژی صنعتی و سرامیك می باشد.
متالوژی استخراجی و متالوژی صنعتی
دانشمندان ، مواد صنعتی را به سه گروه عمده فلزات، پلاستیك*ها و سرامیك*ها تقسیم*بندی كرده و فلزات را به عنوان بزرگترین گروه مواد صنعتی معرفی می*كنند.
در این میان علم متالوژی در برگیرنده هر كاری است كه روی فلزات و سنگ معدن*های آنها انجام می*شود یعنی متالوژی استخراجی با تهیه فلزات از سنگ معدن اولین قدمها را برمی*دارد و سپس متالوژی صنعتی محصول فلزی قابل مصرف را تولید می*كند.
متالوژی استخراجی حدفاصل بین مهندسی معدن و شاخه صنعتی متالوژی است. چرا كه تمامی موادی كه ما از آنها استفاده می*كنیم به صورت توده*های سنگی كه دارای ناخالصی*های زیادی هستند (عیارشان پایین است) در معادن قرار دارند و باید بعد از كشف و استخراج به یاری تكنولوژی متالوژی استخراجی، مراحلی را طی كنند تا قابل مصرف گردند. یعنی لازم است كه یك مهندس متالوژی با انجام یكسری فرآیندها مانند خردكردن سنگ معدن با دستگاههای موسوم به سنگ*شكن، تغلیظ سنگ معدن با استفاده از روشهای مغناطیسی و شناور سازی و عملیات ذوب و پالایش، عیار سنگ را بالا برده و سنگ را به صورت شمش كه تقریبا خالص است تحویل صنعت بدهد و سپس به یاری دانش* نظری و علمی متالوژی صنعتی، محصول فلزی قابل مصرف به طور مستقیم یا غیرمستقیم تولید گردد.
به عنوان مثال آنچه در كارخانه ذوب آهن اصفهان تا مرحله تهیه شمش آهن خام (چدن) انجام می*شود، عمدتا مربوط به متالوژی استخراجی است و آنچه پس از این انجام می*دهند و محصول فلزی قابل مصرف مستقیم یا غیرمستقیم تولید می*كنند، در حیطه دانش نظری و علمی متالوژی صنعتی قرار دارد مانند تهیه نورد كه برای ساخت میله، ورق، تیرآهن و پروفیل*های مختلف آهنی و غیرآهنی مورد استفاده قرار می*گیرد.
متالوژی استخراجی شامل جدا كردن فلزات از سنگ معدن و تصفیه آنها (تولید فلزات) ، شناخت انواع كوره*ها، سوخت*ها و فعل و انفعالات شیمیایی می*شود. این گرایش انواع متعددی از روشها را در بر می*گیرد كه از جمله می*توان به كانه*آرایی، پرعیار كردن مواد معدنی، ذوب كردن، تصفیه فلز مذاب و تولید شمش فلز اشاره كرد. همچنین متالوژی صنعتی عبارت است از روشهای مختلف تولید مصنوعات فلزی كه مهمترین این روشها: متالوژی پودری (تهیه قطعات فلزی با استفاده از پودر آنها)، شكل دادن (نورد ، آهنگری، پرس*كاری و كشیدن) ، جوشكاری و ماشین*كاری (شكل دادن مواد توسط تراش و برش) است. همچنین در متالوژی صنعتی خواص و مشخصات فیزیكی ، ساختاری و مكانیكی مواد بررسی می*شود.

مهندسی سرامیك
واژه سرامیك كه از كلمه یونانی كراموس گرفته شده است به معنای سفالینه یا شی پخته شده است. چرا كه منشا پیدایش این علم، سفالینه*ها هستند كه بشر اولیه آنها را از گل رس می*ساخت و قدمت آنها به بیش از 6000 سال قبل، یعنی پیش از كشف و استفاده از فلزات می*رسد و هنوز نیز استفاده از ساخته*های سفالی در جوامع مختلف رونق دارد. و شاید به همین دلیل هرگاه نام سرامیك برده می*شود، بسیاری از مردم تنها به یاد ظروف سفالی و دیگر سفالینه*ها می*افتند. در حالی كه علم سرامیك نوین محدود به ساخت ظروف گلی و سفالینه*های سنتی دیگر نمی*شود، بلكه این علم اكنون به عنوان شاخه بسیار مهمی در علوم مختلف بویژه علوم فنی و مهندسی مطرح است و در تمامی علوم و صنایع از جمله در كامپیوترها، راكتورهای اتمی، صنایع پیچیده الكترونیكی، صنایع ذوب فلزات و ... كاربرد پیدا كرده است.
امروزه سرامیك را هنر ساخت ظروف سرامیكی و سفالینه*ها نمی*دانیم؛ بلكه آن را به صورت علمی وسیعتر از ساخت این*گونه وسایل تعریف می*كنیم. بر این اساس می*توان گفت كه سرامیك به طور كلی هنر و علم ساختن و به كاربردن اشیاء جامدی است كه اجزاء تشكیل*دهنده اصلی و عمده آنها مواد غیرآلی و غیرفلزی است یعنی علم سرامیك علاوه بر سفالینه*ها شامل انواع چینی*ها، دیرگدازها، فرآورده*های رسی ساختمانی ، مواد ساینده، لعاب*های چینی، سیمان، شیشه، مواد مغناطیس غیرفلزی، فروالكتریك*ها، تك بلورهای مصنوعی و محصولات پیچیده*تر دیگر می*شود.
به عبارت دیگر فرآورده*های سرامیكی به دو دسته عمده تقسیم می*شوند كه عبارتند از :
الف ) سرامیك*های سنتی كه اساسا مواد اولیه آنها را سیلیكاتها تشكیل می*دهند و شامل انواع محصولات رسی، سیمان، شیشه*های سیلیكاتی و چینی*ها می*شود.
ب) سرامیك*های نوین كه برای جوابگویی به نیازهای مخصوص مانند مقاومت حرارتی بیشتر، خواص مكانیكی بهتر، خواص الكتریكی ویژه و مقاومت شیمیایی افزونتر بوجود آمده*اند.
دانشجویان مهندسی سرامیك كه یكی از گرایشهای مهندسی مواد است، در طول دوره تحصیلی خود پس از كسب پایه*های علمی و مهندسی لازم، كلیه فرآیندهای ساخت سرامیك*ها را از مواد اولیه و آماده*سازی آن گرفته تا كنترل كیفی محصولات ساخته شده و ارتباط بین ساختمان و خواص این مواد فرا می*گیرند.
به طور كلی مواد و مصالح صنعتی به سه گروه بزرگ فلزات، پلاستیك*ها و سرامیك*ها تقسیم می*شوند. كه مشخصه اصلی سرامیك*ها، مقاومت بسیار زیاد آنها در برابر تاثیر مواد شیمیایی و دماهای بالا است. یعنی بیشتر فرآورده*های سرامیكی مانند اجزای متشكله خود، در برابر آب، اسیدها، گازها، نمك*ها و دماهای بالا مقاومت خوبی دارند و به همین سبب در ساختن قطعات مقاوم نسبت به خوردگی و یا در روشهای حفاظت از خوردگی از سرامیك*ها استفاده زیادی می*شود.
یكی دیگر از ویژگی*های مواد سرامیكی نیز ارزانی و فراوانی نسبی این مواد است. كه از جمله می*توان به خاك رس، فلدسپات (به طور عمده شامل سیلیكات آلومینیوم)، ماسه كوارتزی (به طور عمده اكسید سیلیسیوم)، اكسیدهای مختلف آهن و آلومین (اكسید آلومینیوم) اشاره كرد. حال مهندسان سرامیك با كنترل نوع و نسبت تركیب مواد اولیه، فرآورده*های گوناگونی مانند آجر و كاشی، آجر نسوز، ظروف چینی و سفالی*، لعاب*ها (به عنوان روكش فلزات و سرامیك*های دیگر)، آلومین و تیتانات باریوم (در الكترونیك)، دی اكسید اورانیوم (به عنوان سوخت هسته*ای) لعل یا نارسنگ (در لیزر)، شیشه و سیمان طراحی و تولید می*كنند.
آینده شغلی و بازار كار
متالوژی صنعتی و متالوژی استخراجی
هر كالایی را كه در زندگی روزمره خود به كار می*بریم یا حاوی فلز است و یا برای ساخت و تولید آن نیاز به فلز می*باشد. برای مثال كلیه وسایل حمل و نقل از خودرو گرفته تا كشتی، هواپیما و قطار برای حركت به فلزات یا اجزای فلزی نیاز دارند. همچنین در تمامی ساختمان*ها از خانه*های كوچك گرفته تا آسمان*خراشها فلز به كار رفته است. به عبارت دیگر امروزه متالوژی در كلیه صنایع نقش مهمی را ایفا می*كند و در نتیجه موقعیت شغلی فارغ*التحصیلان این رشته نیز بسیار گسترده است.
چرا كه فارغ*التحصیلان این رشته در گرایش* متالوژی استخراجی با شناخت روشهای استخراج فلزات و بهره*برداری از واحدهای متالوژی استخراجی و بخشهای وابسته می*توانند روشهای مقرون به صرفه استخراج فلزات و تصفیه و بازاریابی عناصر فلزی را ارائه دهند و همچنین فارغ*التحصیلان گرایش متالوژی صنعتی به دلیل آشنایی با ساختمان، خواص فیزیكی و شیمیایی، فرآیند ساخت فلزات و درك ارتباط بین ساختار فلزات و آلیاژها با خواص آنها می*توانند امور مربوط به انتخاب، شناسایی و تهیه مواد فلزی را انجام دهند و به طراحی و ساخت قطعات فلزی نظارت داشته باشند و روشهای تولید این قطعات را گسترش داده و بهبود بخشند.
در كل می*توان گفت كه فارغ*التحصیلان این رشته در هر دو گرایش می*توانند مدیریت كارخانه*های استخراجی و تولید فلزات و سرپرستی بخشهای مختلف این كارخانه*ها را برعهده داشته و یا به عنوان محقق و پژوهشگر به رفع مشكلات متالوژیكی این بخشها بپردازند.
دكتر وقار استاد متالوژی دانشگاه تهران در همین زمینه می*گوید:
?فارغ*التحصیلان متالوژی استخراجی می*توانند جذب مراكزی شوند كه به فرآیند استخراج و تولید مواد اولیه فلزی (آهنی و غیرآهنی) از كانه*های مربوط می*پردازند و فارغ*التحصیلان متالوژی صنعتی نیز می*توانند در مراكزی كه با تولید قطعات فلزی سروكار دارند مانند صنایع ریخته*گری، صنایع متالوژی پودر، صنایع خودروسازی و ابزارسازی مشغول به كار شوند.
مهندس متالوژی استخراجی می*تواند در صنایع نفت و پالایش و همچنین صنایع آهنی و غیرآهنی مانند ذوب آهن اصفهان ، مجتمع مس سرچشمه و آلومینیم اراك فعالیت بكند. مهندس متالوژی صنعتی نیز می*تواند در صنایع فولادسازی، صنایع دفاع، هواپیماسازی، كشتی*سازی، تراكتورسازی، خودروسازی و ساخت قطعات مختلف وسایل خانگی از جمله یخچال ، كولر، ماشین لباسشویی، تلویزیون و ضبط صوت فعالیت نماید.
مهندسی سرامیک
سرامیك*ها به سبب دوام در دماهای زیاد، ارزانی و فراوانی مواد اولیه و سهولت تهیه آنها و همچنین به سبب خواص ویژه الكتریكی، مغناطیسی، نوری و هسته*ای در رشته*های گوناگون علم و تكنولوژی كاربردهای فراوان دارند و هر روز نیز كاربردهای جدیدتری برای آنها پیدا می*شود. برای مثال امروزه قطعات سرامیكی در قسمت*های مختلف توربین*گازی به كار می*روند و یا از ماده سرامیكی آلومین به عنوان ساینده (برای سنگ*زدن و پرداختكاری فلزات) و ماده اولیه ساخت بوته و آجرهای دیرگداز استفاده می*شود. همچنین می*توان به تك بلورهای سیلسیم اشاره كرد كه در صنایع الكترونیكی بخصوص ساخت آی سی*ها به كار می*روند و تحول شگرفی در صنایع الكترونیك ایجادكرده*اند كه نمونه ساده آن همین ماشین*حسابها و ساعت*های كوارتزی است.
با توجه به این كه موادی مثل برنج و مس به مرور به علت خوردگی شیمیایی به بدن آسیب می*رسانند، به تازگی علم پزشكی از سرامیك*ها به عنوان تقویت كننده و یا جایگزین شونده اعضای بدن بویژه استخوان*ها استفاده می*كند.
امروزه صنایع سرامیك برای رشد اكثر صنایع اهمیت بسیاری دارند. برای مثال صنایع متالوژی و سایر صنایعی كه با درجه حرارت بالا سروكار دارند، مصرف*كننده مواد دیرگداز هستند و یا صنایع الكترونیك احتیاج به قطعات مختلف سرامیكی با خواص الكترونیكی و مغناطیسی مطلوب دارند. همچنین صنایع اتومبیل* سازی ، صنایع ساختمانی، صنایع تولید نیرو ، مخابرات و بالاخره هر خانه و خط تولید هركارخانه*ای نیاز به فرآورده*های سرامیكی دارد و در نتیجه رشد و شكوفایی و خودكفایی اقتصادی كشورها بدون ایجاد و گسترش صنایع سرامیك امكان*پذیر نخواهد بود .
كاوشهای باستان*شناسی نشان می*دهد كه ساخت اشیاء سرامیكی در ایران؛ از زمان*های بسیار قدیم متداول بوده است. اشیاء و مجسمه*های رسی ساخت ایران كه قدمت برخی از آنها به چندهزار سال می*رسد، در اكثر موزه*های ایران و جهان نگاهداری می*شوند. در دوران تمدن اسلامی نیز ساخت ظروف چینی با لعاب*های تزئینی گوناگون و همچنین صنعت كاشی*كاری بسیار رونق داشته است.
این كاشی*ها پس از گذشت صدها سال از نظر لعاب و رنگ و كیفیت كاشی در موقعیت بسیار مطلوبی هستند و در مقایسه با كاشی*های امروزی مرغوبتر به نظر می*رسند. اما این فن و هنر كه در دوران گذشته پیشرفت زیادی كرده بود به یكباره متوقف شد و ما به واردكنندگان فرآورده*های سرامیكی تبدیل شدیم و صنایع كوچك و سنتی كه در روند تكاملی خود می*توانستند به صنایع پیشرفته و مدرن تبدیل شوند در نطفه خفه گردیده و ابتدا محصولات وارداتی و سپس كارخانجات وارداتی وابسته، جلوی رشد و گسترش صنایع داخلی را گرفتند.
چرا كه این كارخانجات از نظر مواد اولیه، ماشین*آلات و اداره*كنندگان و برنامه*دهندگان وابسته بوده و به جای حركت در جهت رشد و شكوفایی اقتصادی در جهت وابستگی سیر می*كردند. البته پس از انقلاب، گام*هایی در جهت قطع وابستگی این كارخانجات برداشته شد و امید است كه در آینده نیز با برنامه*ریزی صحیح در این زمینه، علاوه بر خودكفا كردن كارخانجات موجود، در جهت گسترش صنایع سرامیك مستقل و احداث كارخانجات موجود، در جهت گسترش صنایع سرامیك مستقل و احداث كارخانجات جدید گام*های اساسی برداشته شود.
در حال حاضر ما كارخانه*های عمده كاشی*سازی، چینی*سازی، تولیدكننده مواد نسوز، تولید كننده سرامیك*های الكتریكی ، شیشه*سازی، آجرسازی و سیمان داریم كه فارغ*التحصیلان رشته سرامیك می*توانند در آنها مشغول به كار گشته و به افزایش كارایی و راندمان كارخانه و همچنین بهبود كیفیت محصول آن كمك نمایند.
وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر
بعلت اینکه امروزه متالوژی در کلیه صنایع نقش مهمی را ایفا می کند نیاز کشور به این رشته و فارغ التحصیلان این رشته نسبتاً زیاد و فراوان است.
پیش بینی وضعیت آینده رشته در ایران
فارغ التحصیلان گرایش متالوژی استخراجی با شناخت روشهای استخراج فلزات و بهره برداری از واحدهای متالوژی استخراجی و بخشهای وابسته می توانند روشهای مقرون به صرفه در این زمینه را ارائه دهند و در گرایش متالوژی صنعتی می توانند به دلیل آشنایی با ساختمان .
خواص فیزیکی و شیمیائی ، فرآیند ساخت فلزات و درک ارتباط بین ساختار فلزات و آلیاژها با خواص آنها، می توانند امور مربوط به انتخاب، شناسایی و تهیه مواد فلزی را انجام دهند و به طراحی و ساخت قطعات فلزی نظارت داشته باشند و روشهای تولید این قطعات را گسترش داده و بهبود ببخشند . در مورد گرایش سرامیک بعلت مشکلات اقتصادی و نیز بعلت گسترده شدن صنایع و کاربرد علوم این رشته در آنها به نظر می رسد در آینده نزدیک سرمایه گذاری بیشتری در مورد فارغ التحصیلان و زمینه های کاری آن انجام گیرد .

paradise
1390,06,18, ساعت : 14:40
ممنون جای این تاپیک واقعا خالی بود:-2-40-:سعید جان گرایشای مهندسی شیمی رو ننوشتی(صنایع غذایی.گاز.نفت و...)

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:06
رشته شماره 9 : مهندسی هوافضا

هدف
امروز با اين كه پرواز برفراز آسمان ها امري عادي شده و وسايل پرنده متعددي در خدمت بشر قرار دارد، هنوز پرواز يكي از آرزوهاي بشر است. هنوز بشر آرزو دارد كه با سرعت ، امنيت و آرامش بيشتري حركت كند و به اهداف گوناگون خود از پرواز براي حمل و نقل ، گشت زني و دفاع از حريم آسمان ها گرفته تا پرواز به فضا و رسيدن به كرات ديگر دست يابد. چنين اهدافي عامل به دنيا آمدن رشته اي جديد از دل علوم پايه و رشته هاي مهندسي ديگر گرديد كه آن را مهندسي هوا فضا نام نهادند.
هدف رشته هوا فضا تربيت كارشناس در صنايع هواپيما و هليكوپترسازي و فردي آشنا به مقدمات و اصول مهندسي هوافضا است. طول متوسط دوره 4 سال است. دروس اين مجموعه شامل دروس عمومي، پايه، اصلي، تخصصي، كارگاهي و كارآموزي است و زمينه*هايي چون آيروديناميك، سازه هوايي، مكانيك پرواز و جلوبرنده*ها را در بر مي*گيرد. پايه*هاي اصلي لازم براي تحصيل در اين رشته رياضيات، فيزيك و زبان خارجي است. براي فارغ*التحصيلان اين رشته امكان ورود به دوره كارشناسي ارشد مهندسي هوافضا وجود دارد. بايد توجه داشت كه صنايع هوافضا در دنيا يكي از پيشروترين زمينه*هاي تحقيقاتي است و همواره موجبات ترقي و جهش در ساير رشته*هاي علوم و مهندسي را فراهم ساخته و در اين راستا بودجه*هاي عظيم نظامي و غيرنظامي را به خود اختصاص داده است، موضوعاتي از قبيل طراحي و ساخت هليكوپتر، هواپيماي بدون سرنشين، بدون موتور، عمود پرواز و يا جنگنده از يك طرف و ساخت پايگاههاي فضايي، مسافرت به كرات ديگر و جنگ ستارگان از طرف ديگر جامعيت و حساسيت اين رشته را بيش از پيش روشن مي*سازد.
ماهيت
مهندسي هوافضا مجموعه*اي از علوم و توانايي*هاي علمي و عملي در زمينه تحليل، طراحي و ساخت وسايل پرنده* نظير هواپيماها، چرخ*بال*ها، گلايدرها، موشك*ها و ماهواره*ها است. اين رشته بر چهار پايه آيروديناميك 1 ، جلوبرندگي 2 ، مكانيك پرواز 3 و سازه*هاي هوافضايي استوار است.
آيروديناميك به مطالعه و بررسي جريان هوا، محاسبه نيروها و گشتاورهاي ناشي از آن بر روي جسم پرنده مي*پردازد و مهندس هوا فضا با فراگيري اين علم به تحليل جريان*هاي پيچيده در اطراف اجسام پرنده پرداخته و با به دست آوردن نيروهاي آئروديناميكي امكان بررسي پايداري و طراحي سازه را فراهم مي*كند.
جلوبرندگي به مطالعه و بررسي سيستم*هاي جلوبرنده اعم از موتورهاي پيستوني ، توربيني ، راكت*ها و نحوه توليد نيروي رانش در آنها مي*پردازد.
مكانيك پرواز به مطالعه و بررسي رفتار و حركات جسم پرنده با استفاده از اطلاعات آئروديناميكي ، هندسي و وزني مي*پردازد و در واقع علم مكانيك پرواز از عملكرد تشكيل مي*شود و عملكرد به بررسي برد ، مسافت نشست و برخاست، مداومت پروازي در سرعت*هاي مختلف و پايداري و كنترل وسايل پرنده مي*پردازد.
و در نهايت سازه*هاي هوافضايي به مطالعه و بررسي سازه*هاي هواپيما و ديگر وسايل پرنده مي*پردازد و هدف آن طراحي سازه*هايي است كه علاوه بر استحكام كافي در برابر بارهاي آئروديناميكي و ساير بارهاي استاتيكي وارد بر وسايل پرنده، حداقل وزن ممكن را نيز داشته باشند.
در رشته مهندسي هوا فضا از همه علوم از جمله متالوژي ، كامپيوتر و الكترونيك استفاده مي*شود و هدف آن تربيت كارشناساني است كه كادر مورد نياز محاسبات ، طراحي ، تحقيقات و ساخت صنايع مختلف هواپيمايي، چرخ*بال*سازي و موشكي را تامين سازند. به همين دليل دانشجويان اين رشته موظف هستند كه در طي تحصيل 3 واحد پروژه بگيرند و در تابستان نيز در دفاتر مهندسي صنايع مربوط كارآموزي بكنند.
توانايي*هاي مورد نياز و قابل توصيه
بسياري از داوطلبان آزمون سراسري كه رشته مهندسي هوا فضا را انتخاب مي كنند، اطلاعات صحيحي نسبت به اين رشته نداشته و آن را با خلباني يا نجوم اشتباه مي گيرند در حالي كه هدف اين رشته آماده كردن مهندسي است كه بتواند در زمينه طراحي، ساخت و آزمايش هواپيما فعاليت بكند و در واقع كار مهندس هوافضا قبل از بيرون آمدن هواپيما از كارخانه است و او در مورد چگونگي به پرواز درآوردن يك هواپيما آموزش نمي بيند.
دانشجوي اين رشته بايد در كارهايش نظم و برنامه*ريزي داشته باشد چون حجم مطالبي كه در طول يك ترم ارائه مي*شود، زياد بوده و مطالعه آنها مستلزم يك برنامه*ريزي دقيق مي*باشد.
زيربناي اين رشته رياضيات است و همچنين فيزيك و شيمي تا حدودي لازم مي*باشد و البته همين*جا لازم است توصيه كنيم كه دانش*آموزان اگر در درس زبان خارجي ضعيف هستند، وارد اين رشته نشوند چون بيشتر دروس اين رشته به زبان انگليسي وابسته مي*باشد.
دانشجوي اين رشته بايد آمادگي كار در كارخانجات را داشته باشد. مهندسي هوافضا يك رشته فني است و عموما كساني كه وارد رشته*هاي فني مي*شوند، بايد آمادگي كار در كارخانجات را داشته باشند و همچنين بايد افراد قوي و داراي پشتكار وارد اين رشته بشوند تا به ياري اراده قوي خود در پيشبرد اين رشته نوپا موفق گردند.
آينده شغلي و بازار كار
مهمترين مشكل اين رشته جديد بودن آن است و اين كه هنوز براي آن برنامه*ريزي*هاي لازم به صورت كلان تدوين نشده است و در نتيجه پراكنده*كاري در اين رشته زياد است و در كل جذب نيروي انساني از كانال صحيحي انجام نمي*گيرد وگرنه عمدتا فارغ*التحصيلان اين رشته از نظر بازاركار مشكلي ندارند.
هدف اصلي صنعت هوافضا طراحي و ساخت وسايل پرنده است، در نتيجه فارغ*التحصيلان مهندسي هوافضا مي*توانند در صنايع و موسسات تحقيقاتي هواپيمايي ، موشكي و ماهواره فعاليت بكنند و همچنين در كليه موسسات و سازمانهايي كه به نحوي از وسايل پرنده استفاده مي*كنند، به عنوان كارشناس تحقيق در عمليات و تعمير و نگهداري خدمت كنند. اما علاوه بر اشتغال در مراكز فوق يك مهندس هوافضا با تسلط بر علوم آئروديناميك، طراحي سازه و روشهاي طراحي توربو ماشين*ها توانايي* كار در شاخه*هاي متعددي از مهندسي و پروژه*هاي خارج از حيطه صنايع هوافضايي را نيز دارد.
به عبارت ديگر كاربرد زمينه*هاي مطالعاتي يك مهندس هوافضا تنها به طراحي هواپيما و وسايل پرنده محدود نمي*شود. براي مثال آئروديناميك خودروهااز برخي جهات شباهت زيادي به آئروديناميك هواپيما دارد و امروزه در اغلب صنايع خودروسازي با استفاده از تونل باد و علم آئروديناميك ، خودروهاي كم مصرفتري مي*سازند. فرايند سيستم*هاي كنترل صنعتي نيز با فرايندهاي طراحي كنترل در وسايل پرنده بر يك مبنا است و همچنين سازه اتومبيل و كشتي مشتركات زيادي با سازه يك هواپيما دارد و بالاخره توربين*هاي گاز يك نيروگاه يا ايستگاه پمپ گاز همانند يك موتور جت تحليل و طراحي مي*گردند. در نتيجه يك مهندس هوافضا علاوه بر شركت*هاي هوايي در نيروگاهها، صنايع نفت و گاز و صنايع خودروسازي فرصتهاي شغلي خوبي دارد.
وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر
رشته مهندسي هوافضا نيازمند سرمايه*گذاري كلان است و بيش از ساير صنايع از وضعيت اقتصادي كشور تاثير مي*پذيرد يعني اگر رشد اقتصادي خوبي داشته باشيم سرمايه*گذاري در اين بخش بيشتر مي*باشد و البته عكس اين قضيه نيز صادق است.
در سال 70 وزارت صنايع لايحه*اي به مجلس داد كه بر اساس آن بخش خصوصي مي*توانست در كشور فعاليت*هايي در زمينه هوافضا انجام بدهد. از سال 72 نيز به صورت رسمي مجموعه*اي در وزارت صنايع متولي اين كار شد و به صورت هدايت*كننده شركت*ها و مجموعه*هاي بخش خصوصي فعاليت خود را آغاز كرد كه حاصل اين كار، توليداتي مثل ساخت هواپيماي گلايدر بود كه طراحي آن توسط فارغ*التحصيلان همين رشته انجام شد و در حال حاضر نيز تعدادي از اين هواپيما توليد شده و با اخذ مجوزهاي بين*المللي در باشگاههاي سازمان هواپيمايي كشوري شروع به فعاليت كرده است. همچنين مي*توان به پروژه طراحي و ساخت هواپيماي سبك موتوردار اشاره كرد كه با موفقيت انجام شده و پروازهاي آزمايشي را نيز انجام داده است و بالاخره پروژه هواپيماي سم*پاش از پروژه*هايي است كه در كشور مطرح شده است.
فارغ*التحصيلان اين رشته مي*توانند در فرودگاهها در قسمت تعمير و نگهداري هوايي و همچنين در صنايع دفاع روي طراحي موشك و جنگ*افزارها فعاليت بكنند.
علاوه بر اينها مي*توانند روي آئروديناميك خودروها، سازه*هاي خودروسازي و توليد توربين*هاي بخار براي توليد برق كار بكنند. فارغ*التحصيلان اين رشته مي*توانند در شركت*هاي خصوصي، هواپيماهاي كوچك دو نفره و يا چهارنفره*اي را كه در دست ساخت است با استانداردهاي بين*المللي تطابق داده و براي هواپيما گواهي پرواز يا توليد بگيرند.
دروس پايه رشته مهندسي هوافضا: رياضي عمومي 1و2 ، فيزيك 1و2 ، آزمايشگاه فيزيك 1و2 ، معادلات ديفرانسيل ، برنامه نويسي ، محاسبات عددي
دروس اصلي رشته مهندسي هوافضا : نقشه كشي 1و2 ، استاتيك ، مقدمه اي بر مهندسي هوا فضا ، كارگاه 1و2و3 ، مكانيك سيالات ، رياضي مهندسي ، ديناميك ،
ترموديناميك 1و2 ، مباني برق ، آزمايشگاه مباني برق ، مقاومت مصالح ، ارتعاشات ، كنترل اتوماتيك ، آزمايشگاه مكانيك سيالات ، علم مواد ، آزمايشگاه مقاومت ، مصالح ، انتقال حرارت ، آزمايشگاه موتور انتقال
دروس تخصصي رشته مهندسي هوافضا : آيروديناميك1و2 ، مكانيك پرواز 1و2 ، آزمايشگاه آيروديناميك1و2 ، طراحي هواپيما 1و2 ، تحليل سازه ها ، اصول جلوبرندگي ، زبان تخصصي ، طراحي سازه هاي هوايي ، پروژه
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر
امكان ادامه تحصيل در مقاطع كارشناسي ارشد در گرايشهاي جلوبرندگي ، مكانيك پرواز، سازه*هاي هوايي ، آيروديناميك ، هوافضا ميسر مي*باشد.
رشته*هاي مشابه و نزديك به اين رشته
اين رشته قبلا از زيرشاخه*هاي مهندسي مكانيك بوده است لذا داراي تعداد واحدهاي مشترك زيادي با رشته مهندسي مكانيك مي*باشد.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:09
رشته شماره 10 : مهندسی نفت

هدف
حیات در کره زمین که مدام در جنب و جوش و حرکت است، بیشترین انرژی جنبشی، گرمایی و شیمیایی خود را از نفت می گیرد. در واقع به یاری این ماده حیاتی است که کوچکترین موتور ماشین تا غول آساترین ناوگانهای سنگین به حرکت در می آید و هزاران نوع تولیدات و مصنوعات صنایع سنگین و جدید پتروشیمی، کودهای شیمیایی، فرآورده های دارویی، پارچه ها و الیاف مصنوعی، پلاستیک ها، چسب ها، فرآورده های بهداشتی و آرایشی پوششهای استحفاظی ساخته می شود.
خوشبختانه کشور ما در دل خلیج نفت خیز فارس آرمیده است، به عنوان یکی از منابع و معادن بزرگ نفت و گاز جهان به شمار می رود. از همین رو تربیت انسانی متخصص و کارآمد برای بهره برداری درست و بهینه از این سرمایه خداداد و جوابگویی افراد به نیازهای آتی صنعت نفت کشور، بسیار ضروری است. به همین منظور مجموعه کارشناسی مهندسی نفت که دارای چهار گرایش مهندسی اکتشاف نفت، مهندسی استخراج نفت - مخازن نفت، مهندسی استخراج نفت - حفاری و مهندسی استخراج نفت - بهره برداری از منابع نفت می باشد، در دانشگاه صنعت نفت از سال 1378 دایر شده است.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
علاوه بر دو درس ریاضی و فیزیک که دو درس پایه در تمامی رشته های مهندسی از جمله رشته مهندسی نفت است، درس زبان انگلیسی نیز در این رشته اهمیت ویژه ای دارد. چون در دانشگاه صنعت نفت از منابع انگلیسی برای دروس تخصصی استفاده می شود. همچنین در این دانشگاه تنها از بین داوطلبان مرد دانشجو پذیرفته می شود. چون نوع کار فارغ التحصیلان این رشته سنگین است و محیط کارشان نیز خارج از شهر است، دانشجویان این دانشگاه از بین داوطلبان مرد انتخاب می شوند برای مثال یک مهندس حفاری در وزارت نفت باید 15 روز خارج از شهر و دور از خانواده باشد و سپس یک هفته مرخصی دارد. شرایطی که مطمئناً برای خانم ها دشوار می باشد.
معرفی گرایش های مقطع کارشناسی
رشته مهندس نفت تا پیش از سال 78 به عنوان یکی از گرایش های مهندسی شیمی مطرح بود اما از سال 78 با همت دانشگاه صنعت نفت، این رشته که رکن اصلی یکی از بخشهای عمده صنعت نفت یعنی اکتشاف و استخراج نفت و گاز است از مهندسی شیمی جدا شد و در چهار گرایش اکتشاف، مخازن، حفاری و بهره برداری از منابع نفت ارائه گردید. رشته ای که اساس دروس آن مبتنی بر مکانیک سیالات، دینامیک گازها، ترمودینامیک سیالات، انتقال جرم و اقتصاد مهندسی است و هدف آن تربیت مهندسین کارآمدی است که بتوانند روشهای بهینه بهره برداری از منابع نفت و گاز را طراحی و اجرا کنند.
مهندسی اکتشاف
به گفته دکتر مارتین سؤل زمین شناس آلمانی ، دوران طلایی جستجوی نفت به پایان رسیده است. چرا که امروزه به طور متوسط از هر هشت حفاری ، یک حفاری به نفت می رسد که این آمار در مناطقی که به هیچ وجه سابقه حفاری وجود نداشته است، بدتر نیز می باشد. به همین دلیل دانشمندان در جستجوی روشهای نوینی برای پیدا کردن نفت در اعماق زمین هستند تا بتوان با حفاری کمتر، هر چه زودتر به نفت دست یافت. کاری که در حیطه عمل مهندسین اکتشاف نفت می باشد.
اولین مرحله برای بهره برداری یا برداشت نفت، کشف حوزه های نفتی است که این کار توسط لرزه نگاری انجام می گیرد. مهندسین اکتشاف، امواج صوتی را به اعماق زمین فرستاده و سپس امواج برگشتی را اندازه گیری و پردازش می کنند تا به وجود یا عدم وجود نفت در درون زمین پی ببرند. به عبارت دیگر این گرایش ارتباط نزدیکی با زمین شناسی دارد.
مهندسی حفاری
ناگهان انفجاری صورت می گیرد و سپس طلای سیاه از دل زمین فوران می کند و یک حوزه نفتی جدید پدیدار می شود. سالهاست که چنین صحنه ای را در فیلم های سینمایی می بینیم ؛ راهی ساده و ارزان برای رسیدن به ماده حیاتی نفت، اما حقیقت این است که برای رسیدن به یک حوزه نفتی باید حفاری کرد کاری که به تخصص، وقت و هزینه بسیاری نیاز دارد.
هزینه حفاری یک چاه حدود 5 میلیون دلار است گل حفاری حدود20% این هزینه را در بر می گیرد.
وقتی مته الماس برای استخراج نفت به عمق چندهزار متری زمین فرو می رود باید خاک و سنگ کنده شده را به طریقی بیرون آورد که این کار توسط گل حفاری انجام می گیرد. یعنی سیالی توسط لوله های حفاری به داخل زمین رفته و کنده های حفاری را به سطح زمین می آورد. گفتنی?است که این ماده بسیار گران است و به همین دلیل اگر به جای استفاده از گل حفاری روش دیگری مثل نیروی هوای فشرده برای بیرون آوردن کنده ها استفاده گردد، هزینه حفاری به مراتب پاییان خواهد آمد و اینجاست که نقش مهم یک مهندس حفاری آشکار می شود، چون یک مهندس حفاری روشهایی را ارائه می دهد که هزینه حفاری را پایین آورده و راندمان را بالا می برد. همچنین با توجه به شرایط و خصوصیات زمین شناسی و اقلیمی منطقه، نحوه حفاری را که می تواند افقی، عمودی و یا جهت دار باشد، تعیین کند.
یکی از وظایف مهندسی حفاری بررسی خاک زمین حفاری است تا با توجه به نوع خاک، مته مورد نیاز برای استخراج و حفاری به کار برده شود.
همچنین متخصص این گرایش تعیین می کند که چه نوع موادی باید در گل حفاری استفاده شود تا مواد فوق موجب ریزش دیواره های چاه نگردد.
طراحی تجهیزات حفاری و انجام عملیات در مناسبترین شرایط و ارزیابی اثرات تکنولوژی حفاری و استخراج بر محیط زیست کشور و ارائه راههای مناسب برای جلوگیری از تخریب آن،جزو فعالیت های فارغ التحصیل این گرایش است.
مهندسی مخازن نفت و گاز
به صخره رسوبی حاوی مواد نفتی که زیر لایه غیر نفوذی تشکیل شده و دارای شکل ویژه ای از ساختمان زمین (عموماً یک قدیس) است، مخزن نفت گفته می شود. یعنی مخازن نفت چیزی شبیه به مخازن آب نیست که یک حوض یا بشکه بزرگ باشد بلکه این مخازن حفره های زیر زمینی هستند که نفت در آن جا وجود دارد. و مهندس حفاری، متخصصی است که انتخاب و ارائه روش های علمی برای افزایش برداشت از مخازن نفت و گاز و جلوگیری از زوال این مخازن بر عهده او می باشد.
دانش مهندسی مخازن به این می پردازد که ما در یک حوزه نفتی در اعماق زمین مثلاً در عمق 2 یا 3 هزار متری چه مقدار نفت و گاز داریم و چه مقدار از آن قابل دسترسی می باشد و با چه سرعتی می توان از مخزن مورد نظر برداشت کرد.
مهندسی نفت گرایش مخازن، نوع مخزن نفت یا گاز و همچنین فشار، دما و عمق آن از سطح زمین را مشخص می کند.زیرا موارد فوق در نحوه برداشت و استخراج نفت از مخازن تأثیر دارد.
مهندسی بهره برداری از منابع نفت
مهندس بهره برداری از منابع نفت، مهندسی است که راهها و روشهای بهره برداری بهینه از مخازن نفت را ارائه می دهد. یعنی با توجه به نوع مخزن نفت تعیین می کند که به یاری کدام یک از روشهای موجود؛ تزریق گاز، تزریق آب، تزریق مواد پلیمری و یا ازدیاد حرارت می توان نفت را راحتتر و مقرون به صرفه تر بهره برداری کرد.
امروزه اکثر مخازن نفت کشور ما دچار افت فشار شده اند به همین دلیل نفت به صورت طبیعی به سطح زمین نمی رسد و در نتیجه حضور مهندسین بهره برداری از منابع نفت، یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. افرادی که با استفاده از روشهای علمی بهتر و اصولی تر، از مخازن نفتی بهره برداری می کنند.
کشف یک مخزن نفتی به مهندسی اکتشاف، روش رسیدن به مخزن به مهندسی استخراج، شبیه سازی و تعیین فشار، دما و نوع مخزن به مهندسی مخازن و نحوه بهره برداری از مخزن به مهندسی بهره برداری از منابع نفت باز می گردد.
طراحی فرآیندهای نفت
به منظور تربیت متخصصان متعهد در زمینه محاسبات، تعیین مشخصات و طراحی فرآیندهای صنایع نفت، «مجموعه کارشناسی طراحی فرآیندهای صنایع نفت» پس از بررسی نیازهای تخصصی در این زمینه در کمیته مهندسی شیمی گروه فنی و مهندسی شورایعالی برنامه ریزی گشته است.
تعریف و هدف:
مجموعه کارشناسی طراحی فرآیندهای صنایع نفت یکی از مجموعه های آموزش عالی فنی و مهندسی می باشد که هدف آن آموزش و تربیت متخصصان طراحی فرآیندهای مورد استفاده در صنایع پالایش نفت و گاز و صنایع پتروشیمی است. دروس این مجموعه ترکیبی از دروس عمومی، علوم پایه و دروس مهندسی شیمی و همچنین مطالب تخصصی در زمینه طراحی فرآیندهای شیمیایی می باشد.
فارغ التحصیلان این دوره توانایی کافی در احراز مشاغل و ایفای نقشهای زیر را دارند:
انجام محاسبات و تعیین مشخصات وسائل، دستگاهها و فرآیندهای شیمیایی که در صنایع نفت مورد استفاده قرار می گیرد، منظور از طراحی فرآیند در صنایع نفت استفاده از داده های موجود به منظور محاسبه و تعیین مشخصات فنی یک دستگاه، یک واحد یا یک کارخانه تا حد تشکیل شمای جریان فرآیند کامل (پروسس فلودیاگرام) می باشد
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و ... )
این رشته در مقطع کارشناسی ارشد در 3 گرایش در داخل کشور تدریس می گردد.
رشته های مشابه و نزدیک به این رشته در حال حاضر
با توجه به وجود گرایش طراحی فرآیندهای صنایع نفت در رشته مهندسی شیمی، این دو رشته دارای برخی تشابهات می باشند.
آینده شغلی و بازار کار
قطعاً اولین بازار کار موجود برای فارغ التحصیلان این رشته وزارت نفت است اما دانشگاه صنعت نفت در حال حاضر دانشجویان این رشته را بورسیه نمی کند. بلکه اگر سطح علمی دانشجویی خوب باشد، در نهایت جذب وزارت نفت می شود.البته در حال حاضر بیش از 70 درصد از دانشجویان جذب وزارت نفت می شوند و مابقی آنها نیز جذب صنایع شیمیایی خصوصی می شوند چرا که بیشتر واحدهای رشته مهندسی نفت با رشته مهندسی شیمی مشترک می باشد.
وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر
با توجه به وجود میدانهای نفتی و گازی عظیم در کشور، همچنین کشف میدانهای جدید و لزوم گسترش سرمایه گذاری های لازم در امر نفت و گاز، حضور متخصصان این رشته بیش از پیش احساس می شود.

دروس اصلی و تخصصی مشترک تمامی گرایشهای مهندسی نفت

موازنه انرژی و مواد
استانیک و مقاومت مصالح
ترمودینامیک
مکانیک سیالات
آزمایشگاه مکانیک سیالات
انتقال حرارت
آزمایشگاه انتقال حرارت
کنترل فرآیندها
آزمایشگاه کنترل فرآیندها
زمین شناسی نفت
مبانی فرآیندهای صنایع نفت
خواص سنگ های مخزن
آزمایشگاه خواص سیالات مخزن
کارگاه عمومی
کاربرد ریاضیات در مهندسی شیمی
مبانی چاه آزمایی
نمودارگیری چاه
مهندسی مخازن 1
زمین شناسی ساختمان
کارآموزی 1 و 2


دروس پایه در تمامی گرایشهای مهندسی نفت

ریاضی عمومی 1 و 2
معادلات دیفرانسیل
ریاضیات مهندسی
فیزیک 1 و 2
آزمایشگاه فیزیک 1 و 2
شیمی آلی
آزمایشگاه شیمی آلی
برنامه نویسی کامپیوتر
زمین شناسی عمومی
شیمی عمومی

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:10
رشته شماره 11 : مهندسی شیمی

هدف
مهندسی شیمی رشته گسترده*ای است كه در دوره كارشناسی آن با استفاده از اصول مهندسی به همراه مبانی ریاضیات و شیمی و فیزیك، زمینه*های لازم برای طراحی و بهره*برداری از صنایع متنوعی به دانشجویان آموزش داده می*شود. نظر به اینكه اصول مهندسی در مورد صنایع بسیار متنوع و گسترده شیمیایی یكسان است، مهندسان شیمی از انعطاف فوق*العاده*ای در انتخاب شغل برخوردارند پس از فراگیری فیزیك، شیمی و بخصوص ریاضیات و همچنین دروس اصلی این رشته مانند موازنه انرژی و مواد، ترمودینامیك، مكانیك سیالات، انتقال حرارت، انتقال جرم، عملیات واحدهای صنعتی، طراحی راكتورهای شیمیایی، كنترل فرآیندها و اقتصاد و طراحی مهندسی مطرح می*شوند.

به علاوه ، دروس دیگری در مهندسی عمومی نظیر مبانی برق، استاتیك و مقاومت مصالح، مهندسی محیط زیست، رسم فنی و كارگاهها، برای تكمیل اطلاعات مهندسی دانشجویان آموزش داده می*شوند. در دوه كارشناسی مهندسی شیمی علاوه بر دروس فوق چند درس دیگر در زمینه*های تخصصی نظیر صنایع نفت و گاز و پتروشیمی ، صنایع غذایی، صنایع معدنی و طراحی فرآیند ، به مدت حدود یك نیمسال تحصیلی ارائه می*شوند كه دانشجویان بر حسب علاقه خود و یا زمینه كاری موجود در صنایع مختلف، آنها را انتخاب می*كنند. ارائه این تخصصها در دانشگاههای مختلف بستگی به علاقه و توان آموزشی هر دانشگاه دارد.

توانایی*های عمومی مورد نیاز و قابل توصیه

یك دانشجوی مهندسی شیمی در درجه اول باید در دروس ریاضی قوی باشد و دو درس فیزیك و شیمی در مراحل بعدی قرار دارد.

فردی كه رشته مهندسی شیمی را انتخاب می*كند باید در ریاضیات و فیزیك قوی باشد. البته در این رشته، درس شیمی نیز اهمیت دارد اما ریاضیات و فیزیك از اهمیت بیشتری برخوردار است. همچنین داوطلبان آزمون سراسری باید بدانند كه رشته مهندسی شیمی رشته آسانی نیست، پس اگر داوطلبی به تحقیق و مطالعه مستمر علاقه زیادی ندارد، بهتر است كه وارد این رشته نشود.

دانشجویان مهندسی شیمی نسبت به دانشجویان رشته*های مهندسی دیگر تنها 9 واحد بیشتر شیمی می*خوانند . یعنی علاوه بر شیمی عمومی 1 كه در اكثر رشته*های مهندسی ارائه می*شود، شیمی عمومی 2 ، شیمی آلی و شیمی تجزیه نیز مطالعه می*كنند. در مقابل، ریاضی در این رشته بسیار اهمیت دارد چون یك مهندس شیمی برای طراحی راكتور ، برج و مبدل نیاز به دانش ریاضی دارد.

علاوه بر ریاضی و فیزیك، تسلط بر زبان انگلیسی نیز در این رشته بسیار مهم است چون اكثر كتب تخصصی این رشته به زبان انگلیسی می*باشد. همچنین دانشجوی این رشته باید دارای دقت نظر خوبی باشد برای آن كه در مهندسی شیمی علاوه بر آزمایشهایی در مقیاس بزرگ، آزمایشهایی در مقیاس كوچك نیز وجود دارد. برای مثال ما در شیمی تجزیه بعضی آزمایش*هایمان در حد میلیونیم p.p.m است و بدون شك در چنین آزمایشی اگر یك صدم گرم نیز اشتباه بشود، همه آزمایش به هم می*ریزد.

صنایع شیمیایی كشور ما بسیار بكر و دست*نخورده است و ما تا كنون از امكاناتمان بخوبی بهره*برداری نكرده*ایم برای مثال بسیاری از فرآورده*های شیمیایی مثل مواد اولیه دارویی، بهداشتی و آرایشی را كه تولیدشان نیز نسبتا راحت است از خارج از كشور وارد می*كنیم و یا در خیلی از كاتالیزورهای صنعت نفت جا برای فعالیت افراد خلاق و نوآوری كه كوشا و فعال باشند، وجود دارد.

توانایی های فارغ*التحصیلان

صنایع گاز:

فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند پس از پایان تحصیلات و كسب تجربه لازم ، امور متفاوتی را از نظر طراحی ، ساخت ، اجرا و نظارت بر اجرای طرحهای مختلف به عهده گیرند كه در زیر به برخی از آنها اشاره می*شود:

1-طراحی ، محاسبه و ساخت واحدهای نم*زدایی و شیرین*سازی گاز طبیعی .

2-طراحی ، محاسبه و ساخت واحدهای تفكیك كننده اجزای گاز طبیعی .
3-طراحی خطوط لوله انتقال گاز طبیعی از مخازن گاز به پالایشگاهها.
4-راهبری و نظارت بر عملكرد پالایشگاههای گاز طبیعی.
5-انجام كلیه محاسبات مربوط به گاز طبیعی از قبیل محاسبات مربوط به تشكیل هیدراتهای گازی و غیره.
6-طراحی و نظارت بر عملكرد خطوط لوله گاز طبیعی از پالایشگاهها به مراكز مصرف .
7-طراحی شبكه*های توزیع گاز طبیعی در شهرها.
8-طراحی و ساخت دستگاههای جداساز گاز - مایع ، گاز - جامد و مایع - جامد.

صنایع غذایی : فارغ*التحصیلان این رشته دارای تواناییهای زیر هستند؛

1- رفع اشكال و حل مشكلات مربوط به این تخصص.
2- تطبیق شرایط كمی و كیفی تولید با تقاضا.
3- توسعه و انتقال فن*آوری به منظور بهبود شرایط تولید در صنایع غذایی.
4- برنامه*ریزی فعالیتهای تولید در صنایع غذایی.
5- طراحی و نظارت بر ساخت دستگاهها و شبكه*های مورد نیاز در صنایع غذایی مانند راكتورها و برجهای جذب و دفع .
6- نظارت بر نصب و راه*اندازی سیستمها .
7- بهره*برداری از صنایع به نحو مطلوب (از لحاظ فنی و اقتصادی).

فارغ*التحصیلان این دوره توانایی كافی در احراز مشاغل و ایفای وظایف زیر را دارند: انجام محاسبات و تعیین مشخصات وسایل، دستگاهها و فرآیندهای شیمیایی كه در صنایع نفت مورد استفاده قرار می*گیرد. منظور از طراحی فرآیند در صنایع نفت، استفاده از داده*های موجود به منظور محاسبه و تعیین مشخصات فنی یك دستگاه ، یك واحد و یا یك كارخانه تا حد تشكیل نمودار جریانی كامل است.

پالایش :
فارغ*التحصیلان این رشته دارای تواناییهای زیر هستند؛

فعالیت در پالایشگاههای نفت و گاز، كارخانه*ها و مجتمع های پتروشیمی، كارخانه*های تصفیه روغن ، امور انتقال فرآورده*ها و واحدهای تولید مواد شیمیایی و ... . همكاری با مراكز علمی و صنعتی كشور در زمینه برنامه ریزی و گسترش این صنایع و ... .

صنایع پتروشیمی :
فارغ*التحصیلان این رشته دارای تواناییهای زیر هستند؛

فعالیت در پالایشگاههای نفت و گاز ، كارخانه*ها و مجتمعهای پتروشیمی، كارخانه*های تصفیه روغن ، امور انتقال فرآورده*ها و واحدهای تولید مواد شیمیایی و همچنین همكاری با مراكز علمی و صنعتی كشور در زمینه برنامه*ریزی و گسترش این صنایع .

رابطه مهندسی شیمی با علم شیمی

آیا می*دانید كه دانشجویان گرایشهای مختلف رشته مهندسی شیمی تنها 12 واحد شیمی می*گذرانند كه از این 12 واحد نیز 3 واحد در اكثر رشته*های مهندسی ارائه می*شود.

و آیا می*دانید كه بیشتر دروس مهندسی شیمی با رشته*های مهندسی دیگر ، بخصوص مهندسی مكانیك گرایش حرارت و سیالات مشترك است؟

حتما می*پرسید پس چرا عنوان این رشته مهندسی شیمی است؟

عنوان كامل این رشته، مهندسی صنایع شیمی است. یعنی همان*طور كه ما مهندسینی در صنایع الكترونیك و مكانیك داریم، در صنایع شیمی نیز داریم. اما به مرور كلمه صنعت از عنوان یك رشته حذف شده و به همین دلیل داوطلبان آزمون سراسری فكر می*كنند كه مهندسی شیمی شبیه به رشته شیمی است. در حالیكه نسبت بین مهندسی شیمی و شیمی مثل نسبت بین مهندسی برق و فیزیك می*باشد.

به دست آوردن مواد شیمیایی در آزمایشگاه به علم شیمی باز می*گردد. یعنی وقتی كه ما در آزمایشگاه ماده a را با b تركیب می*كنیم و ماده c به دست می*آید از علم شیمی استفاده كرده*ایم اما این كه از چه طریقی از a و b به c می*رسیم در حیطه مهندسی شیمی قرار دارد. از سوی دیگر یك شیمیست در آزمایشگاه فعالیت می*كند در حالیكه یك مهندس در مقیاس صنعتی كار می*كند و برای رسیدن به هدف خود از دروس مهندسی مثل انتقال حرارت، انتقال جرم، مكانیك سیالات ، طراحی رآكتورها و یا ترمودینامیك یاری می*گیرد. به عبارت دیگر در مهندسی شیمی فقط از علم شیمی به عنوان یك پایه استفاده می*شود و سپس به سراغ دروسی می*رویم كه محاسباتی و مهندسی هستند.

تفاوت عمده مهندسی شیمی با شیمی در این است كه مهندس كارش طراحی است در حالی كه شیمیست*ها با كارهای آزمایشگاهی روبرو هستند. البته در این رشته دروس شیمی نیز وجود دارد اما شباهت این رشته به سایر رشته*های مهندسی ، بخصوص مهندسی مكانیك گرایش حرارت و سیالات بییشتر از شباهت این رشته به شیمی است. در حقیقت یك مهندس شیمی به عنوان حد واسط بین آزمایشگاه و مصرف*كننده، از اطلاعات شیمیست*ها استفاده كرده و مواد شیمیایی را به تولید صنعتی می*رساند.

برای یك شیمیست تنها تولید ماده مهم است؛ این كه وقتی دو ماده با هم تركیب می*شود، چه ماده*ای به وجود می*آید. اما یك مهندس شیمی به طراحی دستگاههایی می*پردازد كه ماده فوق را به كیفیت بالایی می*رساند.

نكات تكمیلی
رشته مهندسی شیمی نسبت به رشته*های مهندسی دیگر جدید است، چرا كه این رشته زاییده ضرورت و نیاز صنعت مكانیك، الكترونیك و عمران می*باشد.

برای مثال به مرور زمان صنعت به مهندس مكانیكی احتیاج پیدا كرد كه از تحولات و فرآیندهای شیمیایی اطلاع داشته باشد و بتواند دستگاههایی را طراحی كند كه در آنها فرآیندهای شیمیایی اتفاق می*افتد. در نتیجه شروع به تربیت مهندسین مكانیكی كرد كه بیش از معمول تحصیل*كردگان این رشته از علم شیمی مطلع باشند و این دسته از متخصصان همان مهندسین شیمی هستند.

در یك پروژه كه با حضور مهندسین رشته*های مختلف انجام می*گیرد، مهندس شیمی كار اولیه را بر عهده دارد. برای مثال اگر قرار باشد یك برج برای تقطیر ماده*ای ساخته شود؛ كار طراحی این برج، تعیین ارتفاع، قطر و نوع موادی كه باید در ساخت آن به كار برده شود و همچنین تعیین درجه دما و فشار آن بر عهده مهندس شیمی است.

معرفی اجمالی گرایشهای مهندسی شیمی در مقطع کارشناسی

رشته مهندسی شیمی با 8 گرایش صنایع غذایی، صنایع شیمیایی معدنی، صنایع گاز ، صنایع پتروشیمی ، صنایع پلیمر، طراحی فرآیندهای صنایع نفت، صنایع پالایش و شیمیایی سلولزی؛ یكی از رشته*های گسترده دانشگاهی است.

البته در دوره كارشناسی هر یك از گرایشهای فوق، تنها 12 یا 13 واحد تخصصی دارند و بیشتر واحدهایشان مشترك است. چرا كه اصول مهندسی در صنایع بسیار متنوع و گسترده شیمیایی، یكسان می*باشد.

صنایع شیمیایی معدنی

گرایش صنایع شیمیایی معدنی، مواد معدنی و غیرآلی را به فرآورده*هایی مثل سیمان، لعاب، آجرهای نسوز و ... تبدیل می*كند.
اكتشاف و استخراج مواد معدنی به رشته معدن باز می*گردد، اما فرآورده*های مواد معدنی در حیطه مهندسی شیمی گرایش شیمیایی معدنی قرار دارد.

هر كارخانه تولید مواد غیرآلی مثل سیمان، گچ، شیشه نسوز و دیرگداز دارای یك فرآیند است. یعنی از زمانی كه مواد اولیه وارد كارخانه می*شود تا زمانی كه محصول خارج می*گردد، فرآیندی روی آن انجام می*گیرد كه طراحی این فرآیند بر عهده مهندس شیمی صنایع شیمیایی معدنی می*باشد. همچنین تولید هر ماده معدنی مثل كودهای شیمیایی معدنی، حشره*كشها، نمك*ها ، رنگ*های معدنی و حتی لعاب روی كاشی*ها در حیطه كار مهندسی شیمی گرایش شیمیایی معدنی قرار دارد.


صنایع پتروشیمی
پس از اكتشاف نفت، به تدریج مواد شیمیایی مختلفی از آن به دست آمد و صنعت جدیدی به نام صنعت پتروشیمی بنیان گذاشته شد. صنعتی كه ماده اولیه آن مشتقات نفت و گاز است یعنی با انجام واكنش*های فیزیكی و شیمیایی در هیدروكربن*های مایع و گاز می*توان به فرآورده*های پتروشیمی دست پیدا كرد. فرآورده*هایی كه دارای ارزش افزوده بسیاری است .

چون هر یك دلار نفتی كه به فرآورده*های پتروشیمی تبدیل می*شود، ارزش افزوده آن حدود صد دلار خواهد شد. اما متاسفانه در كشور ما میلیونها تن از این ماده گرانقدر بدون این كه ارزش افزوده*ای به آن اضافه شود، صادر می*گردد و گاه همین ماده با مختصر عملیاتی، با قیمت صدها برابر وارد كشور می*گردد.

از همین*جا می*توان به اهمیت مهندسی شیمی گرایش پتروشیمی پی*برد چون وظیفه مهندسی پتروشیمی طراحی دستگاهها و فرآیند تولید مواد مختلف از جمله كودهای شیمیایی، شوینده*ها و فرآورده*های پلیمری (مواد اولیه پلاستیك*ها ، لاستیك*ها و الیاف مصنوعی) و مواد شیمیایی (اسیدها ، حلالها) از نفت و برشهای نفتی است.

گفتنی است كه دروس تخصصی دانشجویان این رشته بیشتر در مورد كاتالیزورهای صنعتی است كه در رآكتورها به كار می*رود.

صنایع گاز

مهندسی شیمی گرایش گاز شامل تمام فرآیندهایی است كه بر روی گاز انجام می*شود، تا این ماده قابل مصرف گردد.

برای مثال عمق چاهی كه برای استخراج گاز زده می*شود، قطر لوله*ای كه گاز را از چاه به پالایشگاه و یا از پالایشگاه به شبكه*های شهری منتقل می*كند، نحوه انتقال گاز از چاه به پالایشگاه، نحوه گرفتن گاز دی*اكسید كربن از این ماده (برای جلوگیری از خورده شدن لوله*ها) ، نحوه شیرین كردن گاز (به گاز اولیه كه از چاه استخراج می*شود، گاز ترش می*گویند كه قابل مصرف نیست و باید طی فرآیندهایی آن را به گاز شیرین كه قابل استفاده در مصارف شهری و ... است تبدیل كرد) همه در حیطه فعالیت یك مهندس شیمی گرایش گاز قرار دارد.

صنایع پلیمر

مهندس پلیمر وظیفه ساخت فرآورده*های پلیمری مصنوعی از جمله رنگهای شیمیایی، پوشش كابلها، لاستیك*ها و پلاستیك*ها را از مواد نفتی برعهده دارد. این رشته كه تا سال 1362 یكی از گرایشهای مهندسی شیمی بود، در حال حاضر به عنوان یك رشته مستقل با دو گرایش صنایع پلیمر و تكنولوژی و علوم رنگ در دانشگاهها و مراكز آموزش عالی ارائه می*شود. اما با این وجود هنوز در تعداد محدودی از دانشگاههای كشور، مهندسی پلیمر یك رشته مستقل نیست بلكه یكی از گرایشهای مهندسی شیمی می*باشد.

یك مهندس پلیمر حداقل 12 یا 13 درس تخصصی در زمینه گرایش ?صنایع پلیمر? و یا ?تكنولوژی و علوم رنگ? گذرانده است و در نهایت نیز كارشناس در یكی از دو گرایش فوق می*شود. اما مهندسی شیمی گرایش صنایع پلیمر بیشتر دروسی كه می*خواند با مهندسی شیمی در مفهوم عام آن ارتباط دارد و در نهایت در یكی از زمینه*های پلیمر مثل فرآیند شكل*دهی پلیمر یا طراحی واحدهای صنعتی تولید پلیمر، تبحر پیدا می*كند.


شیمیایی سلولزی
با وجود این كه قرن حاضر ، دوران رشد روزافزون تكنولوژی كامپیوتر و فرآورده*های آن است، اما هنوز فرهنگ، تمدن و دانش بشری نیازمند یك وسیله ابتدایی انتقال دانش یعنی كاغذ می*باشد و برای دست*یابی به این فرآورده مهم باید مجهز به دانشی گردد كه در رشته مهندسی شیمی گرایش شیمیایی سلولزی می*توان به آن دست یافت. چون یك مهندس شیمی گرایش شیمیایی سلولزی در زمینه تبدیل چوب به كاغذ تخصص دارد و دروس تخصصی آن بیشتر در مورد خمیرگیری و یا تبدیل چوب به كاغذ می*باشد. به همین*دلیل نیز تحصیل دانشجویان این رشته در دانشكده فنی پردیس واقع در استان گیلان رضوان*شهر (چوكا)*می*باشد.

همچنین این گرایش دارای كاربردهای جدیدی در صنعت امروز می*باشد.

همان طور كه می*دانیم قسمت عمده چوب از سلولز تشكیل شده است. همچنین ضایعات كشاورزی مثل پوست برنج و یا سبوس برنج و ضایعات برگ درختان دارای مقادیر قابل توجهی سلولز است كه این ضایعات در بسیاری از نقاط به عنوان یك عنصر مزاحم سوزانده شده و باعث آلودگی محیط زیست می*شود. اما امروزه در كشوری مثل آمریكا از همین ضایعات برای تولید یك نوع سوخت به نام ?اتانول? كه در تركیب با بنزین، سوخت بسیار خوبی است؛ استفاده می*شود. و در این فرآیند مهندسین شیمیایی سلولزی نقش بسیار مهمی را بر عهده دارند.

صنایع غذایی

یكی از كاربردهای مهندسی شیمی در تولید مواد غذایی و بخش*های صنایع غذایی مانند میكروبیولوژی غذا، شیمی غذا و كنترل كیفی صنایع غذایی است. برای مثال در سوپرماركت*ها و فروشگاهها، موادغذایی بیشتر به حالت كنسرو وجود دارد كه تهیه این كنسروها با حفظ اصول ایمنی و بهداشتی نیاز به یكسری محاسبات دارد كه این محاسبات توسط یك مهندس شیمی صنایع غذایی انجام می*گیرد.

همچنین طراحی دستگاههایی كه فرآیند خشك كردن را انجام می*دهند مثل غذاهای بچه كه به صورت پودر تهیه می*شود و طراحی دستگاههای استریلیزه، پاستوریزه و یا منجمد كننده بر عهده متخصصین همین رشته می*باشد.

در كل اگر كسی دوست دارد بداند كه غذاهای كنسرو شده، منجمد شده و ... چگونه تهیه می*شود و یا چه مواد باارزشی در غذاها هست و كدام غذاها برای سلامت بدن خوب است، می*تواند وارد رشته صنایع غذایی بشود.

پالایش

دانشجوی گرایش پالایش در پالایشگاههای كشور كه نفت خام را به فرآورده*های نفتی تبدیل می*كنند، مشغول به كار شده و در اصل وظیفه طراحی پالایشگاهها را بر عهده دارد.

گرایش پالایش به طراحی پالایشگاهها باز می*گردد. یعنی دانشجوی این گرایش شیوه طراحی دستگاههایی مثل برجهای تقطیر، دستگاههای جداكننده مایعات از مایعات و گازها از مایعات را می*آموزد. دستگاههایی كه مشتقات ئیدروكربنی مثل بنزین و گازوئیل و مواد سنگین*تر مثل قیر و شوینده*ها را از نفت خام جدا ساخته و به دست می*آورند.

طراحی فرآیندهای صنایع نفت
فرآیند یعنی عملكرد با روش و طریقی كه بتوان به یاری آن ماده*ای را از حالتی به حالت دیگر تغییر شكل داد و منظور از مهندس طراحی فرآیندهای صنایع نفت یعنی فردی كه روش این تغییر و تحول را طراحی كند چون برای تبدیل یك ماده از حالت اولیه به حالتی خاص لازم است كه دستگاههایی طراحی شده و محاسباتی انجام بگیرد تا بتوان به نتیجه مطلوب دست یافت.

طراحی صنایعی كه بطور مستقیم یا غیر مستقیم وابسته به نفت خام یا فرآورده*های پالایشگاه و یا صنایع پتروشیمی است به مهندس شیمی گرایش طراحی فرآیندها مربوط می*شود.

همان*طور كه می*دانید گرایشها در سطح لیسانس تفاوتی با هم ندارند و حتی نمی*توان بین بعضی از گرایشها مرز مشخصی قائل شد. اما در كل می*توان گفت كه گرایش پالایش صرفا به پالایش نفت و گاز بر می*گردد همچنین گرایش پتروشیمی فقط در زمینه تولید مواد پتروشیمی است در حالی كه گرایش طراحی فرآیندها در كلیه امور از جمله نفت و گاز و مواد پتروشیمی دخالت دارد همچنین تهیه بعضی مواد منحصرا متعلق به این گرایش می*باشد مثل تركیب دو ماده پارافین و كلر و ایجاد یك محصول جدید به نام ?پارافین كلره? كه به عنوان یك ماده خاموش كننده حریق مورد استفاده قرار می*گیرد و تولید آن نیز به گرایش پالایش و یا پتروشیمی باز نمی*گردد.

یك مهندس شیمی گرایش طراحی فرآیندهای صنایع نفت، واكنش*های خاصی را از شیمیست*ها می*گیرد و با توجه به شرایط محیطی ، اقتصادی و ... بهترین روش تولید مواد شیمیایی و خالص*سازی آنها را پیدا كرده و پیاده می*كند، كه البته در این راه باید عوامل مهمی مثل انتقال جرم، انتقال حرارت و روابط ترمودینامیكی را محاسبه كرده و به طراحی راكتور و مبدلهای حرارتی بپردازد.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

امكان ادامه تحصیل در مقاطع كارشناسی ارشد و دكترا میسر است.

رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته

بیشتر دروس مهندسی شیمی با رشته*های مهندسی دیگر، بخصوص مهندسی مكانیك گرایش حرارت و سیالات مشترك است.

آینده شغلی و بازار كار

صنایع گاز

فارغ*التحصیلان رشته مهندسی شیمی صنایع گاز پس از پایان تحصیلات می*توانند در پالایشگاههای گاز كشور و یا در دیگر صنایع مربوط به این رشته مشغول به كار شوند. در حال حاضر زمینه كار برای فارغ*التحصیلان به دلیل ملی بودن صنعت نفت و گاز، بیشتر در بخش دولتی است ولی برخی شركتهای مشاوره*ای و پیمانكاری كه در این زمینه فعالیت می*كنند، فارغ*التحصیلان این رشته را جذب می*كنند. با توجه به نیاز كشور به انرژی برای راه*اندازی بخش صنعت و حمل و نقل و همچنین استفاده از گاز طبیعی به عنوان ماده اولیه در برخی از صنایع ، لازم است میدانهای گاز توسعه یابند و پالایشگاههای جدید گاز نیز احداث شوند.

بنابراین مهندسان شیمی متخصص در صنایع گاز می*توانند نقش مهمی را در پیشرفت كشور به عهده داشته باشند.

صنایع غذایی

فارغ*التحصیلان این دوره می*توانند در كارخانه*های قند، روغنهای نباتی، كنسروسازی ، لبنیات پاستوریزه، آماده*سازی مواد گوشتی، صنایع نوشابه*سازی، صنایع استخراج اسانس، چای، سردخانه*ها و واحدهای نگهداری از مواد غذایی كار كنند.

طراحی فرآیندهای صنایع نفت

فارغ*التحصیلان رشته مهندسی شیمی طراحی فرآیندهای صنایع نفت پس از پایان تحصیلات می*توانند در پالایشگاههای نفت كشور و یا در دیگر صنایع مربوط به این رشته مشغول به كار شوند . در حال حاضر زمینه كار برای فارغ*التحصیلان به دلیل ملی بودن صنایع نفت و گاز ، بیشتر در بخش دولتی است ولی برخی شركتهای مشاوره*ای و پیمانكاری كه در این زمینه فعالیت می*كنند، فارغ*التحصیلان این رشته را جذب می*كنند.

پالایش

فارغ*التحصیلان رشته مهندسی شیمی ? صنایع پالایش پس از پایان تحصیلات می*توانند در پالایشگاههای كشور و یا در دیگر صنایع مربوط به این رشته مشغول به كار شوند. در حال حاضر زمینه كار برای فارغ*التحصیلان به دلیل ملی بودن صنعت نفت و گاز، در بخش دولتی مهیاست. برخی شركتهای مشاوره*ای و پیمانكاری نیز كه در این زمینه فعالیت می*كنند، فارغ*التحصیلان این رشته را می*توانند جذب كنند.

صنایع پتروشیمی

فارغ*التحصیلان رشته مهندسی شیمی ? صنایع پالایش پس از پایان تحصیلات می*توانند در پالایشگاههای كشور و یا در دیگر صنایع مربوط به این رشته مشغول به كار شوند. در حال حاضر زمینه كار برای فارغ*التحصیلان به دلیل ملی بودن صنعت نفت و گاز، در بخش دولتی فراهم است. برخی شركتهای مشاوره*ای و پیمانكاری نیز كه در این زمینه فعالیت می*كنند، فارغ*التحصیلان این رشته را می*توانند جذب كنند.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

هر كارخانه تولیدی اعم از كوچك یا بزرگ نیاز به یك مهندس شیمی دارد. چرا كه تقریبا در تمام فرآیندهای نوین از مواد شیمیایی استفاده می*كنند و در حقیقت رشد شگرف صنعت در قرن گذشته تا حدود زیادی مدیون مهندسی شیمی بوده است. به همین دلیل در كشورهای صنعتی این رشته اهمیت ویژه*ای دارد. تا جایی كه میزان تولید و مصرف اسید سولفوریك یك كشور را ، شاخص گستردگی صنایع آن كشور می*دانند. چون اسید سولفوریك در صنایع شیمیایی كار برد بسیاری دارد و مصرف آن در هر كشور نشانگر گستردگی صنایع شیمیایی و در نهایت كل صنعت آن كشور است.

رشته مهندسی شیمی در كشور ما نیز یكی از رشته*های مهم و پركاربرد می*باشد. چرا كه ما به عنوان یك كشور نفت*خیز برای استخراج، پالایش ، انتقال نفت و همچنین برای تبدیل نفت به فرآورده*های شیمیایی كه دارای ارزش افزوده بسیار زیادی هستند، نیاز به تخصص مهندسین شیمی داریم.

فعالیت در دو بخش مهم صنعت تنها منحصر به مهندسین شیمی می*شود. یعنی تنها یك مهندس شیمی می*تواند در یكی از این دو بخش فعالیت داشته باشد كه این دو بخش عبارتند از:

الف ) طراحی راكتورها ؛ به عبارت دیگر دستگاههایی كه در آنها واكنش*های شیمیایی اتفاق می*افتد. مثل راكتورهای صنعت پتروشیمی كه در آنها از تركیب دو یا چند ماده ، ماده جدید به وجود می*آید.

ب ) طراحی دستگاههایی كه به جداسازی مواد می*پردازند. برای مثال نفت خام، مخلوط پیچیده*ای است كه از تركیب مواد بسیاری تشكیل شده است و به همین دلیل به صورت اولیه قابل استفاده نمی*باشد. بلكه باید تجزیه شده و از آن نفت سفید، گازوئیل، بنزین، مازوت و ... به دست بیاید. كار فوق توسط دستگاه تقطیر انجام می*گیرد كه طراحی آن بر عهده مهندسین شیمی است. البته فرآیند جداسازی منحصر به تقطیر نیست بلكه انواع و اقسام تحولات را داریم كه در آن تحولات، جداسازی مواد انجام می*گیرد مثل استخراج مایع از مایع ،*دستگاه جذب سطحی ، لیچینگ و موارد متعدد دیگر.

به عبارت دیگر مهندس شیمی دستگاههایی را طراحی می*كند كه در آنها واكنش*های شیمیایی و یا فرآیند جداسازی انجام می*گیرد كه البته محصول هر یك از دستگاههای فوق ارزش افزوده بسیار زیادی دارد.

صنایع شیمیایی نه تنها باعث افزایش سرمایه و بهبود وضعیت اقتصادی یك كشور می*شود بلكه در ایجاد بازار كار نیز بسیار موثر است. برای مثال با ایجاد هر شغلی در صنعت پتروشیمی حدود بیست شغل در صنایع پایین*دستی و وابسته به وجود می*آید. در این میان مهندسین شیمی به عنوان گردانندگان این صنایع نقش بسیار مهمی دارند.

در واقع اگر در كشور ما سرمایه*گذاری صنعتی زیاد شود، جامعه به شدت نیاز به مهندس شیمی دارد، چون علاوه بر صنایع نفت و گاز و پتروشیمی ، همه كارخانه*ها از جمله كارخانه*های سیمان، سرامیك، صنایع غذایی و حتی نیروگاهها به مهندس شیمی نیاز دارند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:11
رشته شماره 12 : مهندسی کشاورزی

هدف
زمین و کشاورزی از دیرباز همواره مورد توجه انسان بوده است چرا که اصلی ترین منبع تأمین نیازهای غذایی برای انسان بوده است. با توجه به اینکه امروزه تمام صنایع از علم و دانش خاص خود برخوردار می باشند صنعت کشاورزی نیز به متخصصانی ویژه کشاورزی و در رابطه با آن نیازمند است که بتواند با استفاده از علم و دانش خود قابلیت ها و توانایی های کمی و کیفی این صنعت را افزایش دهند.
همچنین با توجه به اهمیت و گستره این صنعت، امروزه نمی توان تمام موارد و مطالب پیرامون صنعت کشاورزی را در یک رشته یا گرایش خلاصه کرد لذا با ایجاد گرایش های مختلف، هر قیمت از این صنعت بطور خاص مورد توجه قرار می گیرد.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
اقتصاد کشاورزی
رشته مهندسی اقتصاد كشاورزی نیز مثل دو رشته مهندسی كشاورزی آبیاری و مهندسی ماشینهای كشاورزی تنها از بین داوطلبان گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی دانشجو می*پذیرد چرا كه دانشجوی این رشته باید بتواند به خوبی محاسبه كرده و اطلاعات به دست آمده را تجزیه و تحلیل كند. یعنی بعد از این كه اطلاعات فنی مورد نیاز خود را از متخصصان كشاورزی در بخشهای مختلف اعم از آبیاری ، زراعت ، خاك*شناسی، علوم دامی و سایر متخصصان دریافت كرد، یك برنامه عملی مناسب در زمینه مقدار نیروی كار دائمی یا فصلی ، نوع ماشین*آلات مصرفی و الگوی بهینه تقاضا و مصرف بخشهای مختلف كشاورزی تعیین نماید و البته چنین كاری نیاز به ریاضی و آمار قوی و آشنایی با اصول كشاورزی دارد.
به تجربه ثابت شده است كه داوطلبان گروه ریاضی و فیزیك به دلیل اینكه پایه ریاضی آنها قوی است . در این رشته موفق*تر هستند.
در ضمن دانشجویی كه به كشاورزی علاقه دارد و از كار و فعالیت در مزارع و دامداری*ها لذت می*برد، می*تواند در این رشته پیشرفت كند چون یك فارغ*التحصیل مهندسی اقتصاد كشاورزی نمی*تواند از محیط*های روستایی و قطبهای تولید كشاورزی فاصله بگیرد و در پشت میز محاسبات اقتصادی خود را انجام دهد.
آبیاری
مهندسی كشاورزی دارای 10 رشته است كه در این میان سه رشته مهندسی آبیاری، مهندسی اقتصاد كشاورزی و مهندسی ماشینهای كشاورزی از بین داوطلبان گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی دانشجو می*پذیرند به عبارت دیگر در این سه رشته دانشجویان باید بر دروس ریاضی و فیزیك مسلط بوده و بتوانند بخوبی تجزیه و تحلیل كرده و محاسبه كنند و از عهده دروس مهم این رشته از قبیل نقشه*برداری یا استاتیك برآیند.
ماشین های کشاورزی
بسیاری از داوطلبان آزمون سراسری تصور می*كنند كه مهندسی ماشینهای كشاورزی همان مهندسی مكانیك است در حالی كه این رشته در مقطع كارشناسی حدفاصل مهندسی كشاورزی و مهندسی مكانیك می*باشد و دانشجویان این رشته باید از هر دو علم اطلاعات كافی داشته باشند.
اگر دانشجوی ماشینهای كشاورزی شرایط محصولات زراعی و باغی را نداند، طراحی او در عمل موفق نخواهد بود. به عنوان مثال اگر بخواهد یك ماشین دروگر گندم را طراحی كند باید بداند كه گندم در زمان برداشت چه خصوصیاتی دارد؟ تراكم كاشت آن چگونه است و چه انتظاراتی از ماشین دروگر می*رود و بعد از برداشت چه عملیاتی باید بر روی گندم انجام گیرد؟* جنس خاك چیست؟ شیب زمین چند درصد است؟ مزرعه وسیع است یا این كه قطعه كوچكی است؟ و سوالاتی از این دست كه پاسخ به همه آنها نیاز به یك دید كلی از كشاورزی دارد و این دید كلی را دانشجو با خواندن دروس پایه و اصلی كشاورزی كسب می*كند.
یك مهندس ماشینهای كشاورزی علاوه بر طراحی ماشین باید كاربرد ماشین را نیز بیاموزد. به همین دلیل دانشجویان در مقطع كارشنایس بیشتر با كاربرد ماشینهای كشاورزی آشنا می*شوند و در مقطع كارشناسی ارشد و دكترا به طراحی ماشینهای كشاورزی می*پردازند. همچنین دانشجوی این رشته باید در دو درس ریاضی و فیزیك قوی و توانمند باشد چون دروس این رشته ارتباط زیادی با این دو درس دارد. برای مثال دانشجوی ماشینهای كشاورزی باید از مقاومت قطعات ماشینهای كشاورزی اطلاع داشته باشد. در نتیجه لازم است دروسی از قبیل مقاومت مصالح و استاتیك بخواند. و باز به همین دلیل دانشجویان این رشته از بین داوطلبان گروه ریاضی و فیزیك انتخاب می شوند.
معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی

مهندسی كشاورزی در مقطع لیسانس دارای سه گرایش اقتصاد كشاورزی ، آبیاری ، ماشینهای كشاورزی در گروه علوم ریاضی می*باشد كه در زیر به معرفی آنها می پردازیم:
اقتصاد كشاورزی
بازار محصولات كشاورزی به دلیل این كه در بسیاری از موارد پیوستگی تولید را ندارد و متغیرهایی مثل آب و هوا و خاك بر آن اثر می*گذارد، به مطالعه تخصصی ویژه*ای نیازمند است یعنی كارشناس و متخصص این بخش باید علاوه بر آشنایی با مسائل كشاورزی از قبیل اصول زراعت و بازارهای محصولات كشاورزی باید با اصول و مبانی علم اقتصاد مثل اقتصاد خرد و كلان نیز آشنا باشد.
مهندسی اقتصاد كشاورزی قوانین كلان اقتصاد را در بخش كشاورزی پیاده می*كند تا بتوان از امكانات و منابع موجود بهترین استفاده را كرد و بیشترین سود را به دست آورد. به عبارت دیگر در این علم مسائل اقتصادی در بخش كشاورزی اعمال می*شود تا با استفاده از منابع موجود اعم از زمین ، آب ، كود ، بذر نیروی انسانی و سرمایه حداكثر محصول و حداكثر سود به دست آید.
مهندسی اقتصاد كشاورزی رشته*ای است كه تلاش می*كند از یك سو فعالیت كشاورزان و مدیران واحدهای كشاورزی را بهینه كند و از سوی دیگر در بهبود برنامه*ریزی سیاستمداران و مدیران دولتی در بخش كشاورزی نقش داشته باشد.
دروس اختصاصی دو رشته اقتصاد گرایش اقتصاد كشاورزی و رشته* مهندسی كشاورزی یكی است اما دانشجویان رشته اقتصاد گرایش اقتصاد كشاورزی پایه رشته تحصیلی*شان بر علم اقتصاد استوار است و دانشجویان رشته مهندسی اقتصاد كشاورزی پایه دروسشان بر دانش كشاورزی استوار شده است و بدون شك یك دانشجوی اقتصاد كشاورزی به دلیل عدم آشنایی با دانش كشاورزی و عوامل طبیعی از قبیل آب، خاك و هوا نمی*تواند در این رشته كارایی لازم را داشته باشد.
به عبارت دیگر هدف تربیت كارشناسی است كه با تكیه بر معلومات و تجاربی كه می*اندوزند بتوانند سمتهایی چون مجری، برنامه*ریز، تحلیل*گر برنامه*های كشاورزی و اقتصاد كشاورزی را عهده*دار شوند. داوطلب باید از روحیه كاركردن در محیط*های روستایی و قطبهای تولید كشاورزی و دانش قوی ریاضی دبیرستان برخوردار و به فعالیتهای پژوهشی ، ارشادی و مشورتی در زمینه*های علوم اقتصادی و اجتماعی روستایی و كشاورزی است علاقمند باشد.
طول دوره 4 سال است و دورس شامل 20 واحد دروس عمومی، 23 واحد دروس علوم پایه، 49 واحد دروس اصلی كشاورزی است كه پس از آنها واحدهای اختصاصی اصول مربوط به اقتصاد خرد و كلان دانشجویان، نظامها و اندیشه*های اقتصادی اسلامی، اصول اقتصادی و كاربرد آن در كشاورزی و منابع طبیعی ریاضیات و آمار كاربردی در اقتصاد، مدیریت ، بازاریابی ،*حسابداری و تعاون ، مبانی علوم اجتماعی و تحلیل سیستمها در 43 واحد تعلیم داده می*شود. فارغ*التحصیلان عنوان مهندس كشاورزی در رشته اقتصاد را دارا می*شوند. بعضی مراكز جذب فارغ*التحصیلان عبارت است از : واحدهای اجرایی ، تحقیقاتی ، آموزشی و خدماتی كشاورزی در بخشهای دولتی تعاونی و خصوصی . امكان ادامه تحصیل تا سطح كارشناسی ارشد و دكتری در داخل كشور و تا سطوح بالاتر در خارج از كشور وجود دارد.
آبیاری
علم آبیاری ، علم آب و خاك است و دانشجویان این رشته درباره نحوه رساندن آب تا مزرعه توسط كانالها یا لوله*های انتقال آب و شبكه*های توزیع آب در زمین زراعی ، تامین نیاز محصولات زراعتی و باغی با روشهای مختلف آبیاری ، خارج ساختن آبهای اضافی از پیرامون ریشه به منظور تنفس ریشه گیاه توسط شبكه*های زهكشی و احداث سدهای انحرافی و خاكی برای آبیاری كشاورزی آموزش می*بینند.
دانشجویان رشته آبیاری بخشی از دروس رشته مهندسی عمران آب و بخشی از دروس رشته كشاورزی را مطالعه می*كنند. چرا كه هدف این رشته استفاده از آب در كشاورزی است. بنابراین یك مهندس آبیاری باید با آب و ویژگی*های آن ، طریقه استحصال آب، طریقه انتقال آب به محل مصرف و طریقه مصرف آب آشنا باشد و برای تسلط به موارد فوق لازم است كه از دانشهای دیگری از قبیل زمین*شناسی ، هواشناسی ،* خاك*شناسی، گیاه*شناسی، طراحی و ساخت تاسیسات آبی و مكانیزم مصرف آب توسط خاك و گیاه اطلاع داشته باشد.
برای مثال باید بداند كه یك باغ به چقدر آب نیاز دارد و گیاه باغی چه فرقی با گیاه علوفه*ای دارد؟ یا این كه بداند در كشت سنتی، كشت مكانیزه و كشت آبیاری تحت فشار چقدر آب مصرف می*شود و همچنین باید بداند كه یك سد چه ارتفاع، عرض ، حجم و بیرون*ریزی آب باید داشته باشد.
مهندس عمران آب*سازه*های آبی را طراحی می*كند اما مهندس آبیاری طراحی*های هیدرولیكی تاسیسات آبی را انجام می*دهد. برای مثال مهندس آبیاری حجم،*ارتفاع و عرض سد را تعیین می*كند و مهندس عمران مشخص می*كند كه سد مورد نظر باید با چه آماتور و سیمانی ساخته شود و مقاومت آن چقدر باید باشد.
هدف دوره تربیت كارشناسان كارآموزی است كه بتوانند علاوه بر عهده*دار شدن مسوولیت در رشته*های آبیاری و امور آب كشور در برنامه*ریزی و آموزش علوم آبیاری و زهكشی منشاء خدمات شایسته باشند.
طول این دوره 4 سال است كه طی آن دانشجویان با فراگرفتن 20 واحد دروس عمومی، 31 واحد دروس علوم پایه ، 30 واحد دروس اصلی كشاورزی و 54 واحد دروس تخصصی نظری، عملی و كارهای صحرایی مهارتهای لازم برای انجام دادن امور فوق را كسب می*كنند.
داوطلبان باید در علوم پایه ریاضی و تجربی قوی، در رابطه با آب، خاك و مصرف بهینه آب علاقه*مند و برای اشتغال در كارهای صحرایی دارای توان جسمی كافی و روحیه لازم باشند. فارغ*التحصیلان می*توانند تا سطح كارشناسی ارشد و بالاتر ادامه تحصیل دهند و یا در وزارت كشاورزی و امور آب سازمانهای آب منطقه*ای وزارت نیرو ، واحد آب وزارت جهاد کشاورزی و مهندسان مشاور رشته آب كشور به كار اشتغال ورزند.
ماشینهای كشاورزی
دانشجوی رشته ماشینهای كشاورزی در مقطع كارشناسی درباره كاربرد ماشینها در مزرعه و مدیریت و اجرای طرحهای مكانیزاسیون آموزش می*بیند. كه از جمله این ماشینها می*توان به ماشین*های تسطیح اراضی ، ماشینهای خاك*ورزی، ماشینهای كاشت، ماشینهای داشت، ماشینهای برداشت و ماشینهای پس برداشت اشاره كرد .
هدف تربیت كارشناسانی است كه بتوانند در زمینه*های مربوط به كاربرد، نگهداری، تعمیر و ترویج ماشینهای كشاورزی ، برنامه*ریزی منطقه*ای ، مكانیزاسیون كشاورزی، مجری و ارزیاب پروژه*های عملیاتی و برنامه*های آموزش و تحقیقات عمل كنند. نیز با زمینه*های طراحی ادوات آشنا باشند. مهندسی ماشینهای كشاورزی، كاربرد مهندسی مكانیك در كشاورزی است و هدف آن تربیت كارشناسانی است كه بتوانند در زمینه*های كاربرد، نگهداری ، تعمیر و ترویج ماشینهای كشاورزی، برنامه*ریزی منطقه*ای ، مكانیزاسیون كشاورزی و مجری و ارزیاب پروژه*های عملیاتی فعالیت نمایند.
ماشینهای تسطیح اراضی برای هموار كردن پستی و بلندی*های زمین به كار می*رود تا زمین شیب مورد نیاز را برای كشت مورد نظر به دست بیاورد. در این زمینه مهندسی ماشینهای كشاورزی به نقشه*برداری و محاسبه مقداری خاكی كه باید برداشه شده و یا در جاهای گود ریخته شود، می*پردازد.
كار ماشینهای خاك*ورزی نیز آماده كردن زمین برای كشت و كار می*باشد. در این زمینه یك مهندس ماشینهای كشاورزی مقدار شخمی كه زمین باید بخورد و همچنین جهت شخم را با توجه به نوع كشت و نوع آبیاری زمین مورد نظر تعیین می*كند.
در مورد ماشینهای كاشت نیز می*توان به بذر كارها اشاره كرد كه برای زیرخاك كردن انواع بذر به كار می*رود و ماشینهای داشت نیز شامل ماشین*های پخش كود ، سم*پاش*ها، ماشینهای آبیاری و هر ماشین* دیگری می*شود كه در مزرعه از مرحله سبز شدن گیاه تا برداشت مورد استفاده قرار می*گیرد. ماشینهای برداشت نیز شامل دروگرها و كمباین*ها می*شود كه با توجه به نوع كشت مورد استفاده قرار می*گیرد.
در كل محاسبه ماشینهای مورد نیاز برای یك مزرعه، نگهداری و رسیدگی به تعمیرات و برنامه*ریزی برای زمان و نحوه كار ماشینهای موردنظر بوسیله فارغ*التحصیل این رشته انجام می*گیرد.
البته در مقطع كارشناسی ارشد و دكترا دانشجویان این رشته به طراحی ماشینهای كشاورزی می*پردازند. دروس این رشته تشكیل شده است از : 20 واحد دروس عمومی، 27 واحد دروس علوم پایه ، 54 واحد دروس اصلی كشاورزی ، 53 واحد دروس تخصصی شامل دروس پایه، دروس مهندسی ، مكانیزمهای مربوط به ادوات و ماشینهای كشاورزی ، كاربرد،*نگهداری و تعمیر و زمینه*های طراحی آنها. طول دوره 4 سال است .
دروس دوره به صورتهای نظری ، عملی و كارهای صحرایی است. فارغ*التحصیلان دارای عنوان مهندسی كشاورزی در رشته ماشینهای كشاورزی خواهند شد و در صورت دارابودن شرایط می*توانند در سطح كارشناسی ارشد (در داخل كشور) و دكترا ادامه تحصیل دهند. از مراكز عمده جذب فارغ*التحصیلان این رشته: سازمانهای آموزشی ، تحقیقاتی ،*برنامه*ریزی و اجرایی مانند وزارت جهاد کشاورزی ، شركتهای كشت و صنعت ،*واحدهای تولیدی بخش خصوصی و ... است .
آمادگی جسمی و روحی برای كارهای عملی و برخورداری از دقت كافی برای محاسبات فنی از ویژگیهای مطلوب داوطلبان این دوره است و باید در دروس ریاضی، فیزیك و آمار قوی باشند.
البته همانطور كه پیش از این گفته شد عمده درسهای این رشته، آبیاری است و دانشجویان آبیاری دروسی در زمینه شناخت منابع آب زیرزمینی و سطحی و نحوه بهره*برداری بهینه از این منابع و آبیاری و زهكشی (شیوه*های آبیاری زمین*های مختلف و نحوه دفع آبهای مازاد و هدایت آن به سوی رودخانه) مطالعه می*كنند.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
فارغ*التحصیلان مقطع كارشناسی مهندسی اقتصاد كشاورزی می*توانند در مقاطع كارشناسی ارشد و دكترا ادامه تحصیل دهند. گرایشهای دوره كارشناسی ارشد در رشته آبیاری شامل : كارشناسی ارشد آبیاری و زه*كشی و كارشناسی ارشد تاسیسات آبیاری است. گرایشهایی مانند هیدرولوژی و هیدرولیك نیز قبلا وجود داشته كه فعلا در این دو رشته دانشجو پذیرفته نمی*شود. گرایشهای دوره دكترای آبیاری نیز همان آبیاری زه*كشی و تاسیسات آبیاری است.
فارغ*التحصیلان مقطع كارشناسی ماشینهای كشاورزی می*توانند در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای مكانیك ماشینهای كشاورزی، ترویج ماشینهای كشاورزی و مكانیزاسیون كشاورزی به تحصیل ادامه دهند. در مقطع كارشناسی ارشد امكان ادامه تحصیل در داخل كشور در هر سه گرایش یاد شده وجود دارد، اما در مقطع دكتری دانشجویان می*توانند گرایش مكانیك ماشینهای كشاورزی را داخل كشور دنبال كنند.
رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته
مهندسی اقتصاد كشاورزی دارای دروس اختصاصی مشترك با رشته اقتصاد گرایش اقتصاد است.
مهندسی آبیاری دارای اشتراكات با مهندسی عمران - آب می*باشد.
مهندسی ماشینهای كشاورزی كاربرد مهندسی مكانیك در كشاورزی است و دارای واحدهای مشابه این رشته می*باشد.
آینده شغلی و بازار كار
اقتصاد کشاورزی
هرساله از طریق رسانه*های گروهی مطلع می*شویم كه در بعضی از نقاط كشور، در دی*ماه یا فروردین ماه سیل می*آید و در تیرماه و مردادماه در همان منطقه خشكسالی می*شود. حوادثی كه آثار و تبعات آن از یك سو به صورت فقر، مهاجرت بی*رویه روستائیان به شهرها، ناامنی، فساد و ناهنجاری*های اجتماعی جلوه*گر می*شود و از سوی دیگر باعث وابستگی كشور ما به قدرتهای بزرگ دنیا می*گردد. قدرتهایی كه امروزه محصولات مهم كشاورزی از قبیل گندم و برنج را نه به عنوان كالای مصرفی بلكه به عنوان ابزارهای سیاسی می*دانند.
حال در مقابل این مشكل چه باید كرد؟
باید گفت كه این بر عهده برنامه*ریزان اقتصاد كشاورزی است كه الگوهای متداول اقتصادی را با شرایط عینی كشور و با استفاده از تجربیات دیگران و پیش*شرطهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی تعیین و طراحی كرده و ساز و كاری متناسب با شرایط موجود كشور ارائه دهند تا بتوان از بروز حوادث فوق و پیامدهای منفی آن تا حدودی جلوگیری كرد.
اما متاسفانه در كشور ما جایگاه فارغ*التحصیلان مهندسی كشاورزی و از جمله مهندس اقتصاد كشاورزی به درستی مشخص نیست. البته این به آن معنا نیست كه فارغ*التحصیل این رشته در صورت توانمندی می*تواند در شركت*های خصوصی طرحهای اقتصادی و كشاورزی ارائه دهد یا در جهاد كشاورزی به برنامه*ریزی كوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت برای واحدهای كشاورزی مثل مزارع ، مرغداری*ها و كارخانه*های صنایع غذایی بپردازد یا در مورد علل موفقیت و عدم موفقیت واحدهای مختلف كشاورزی و نحوه سرمایه*گذاری در زمینه محصولات كشاورزی تحقیق كند.
ماشین های کشاورزی
آیا حضور مهندسین ماشینهای كشاورزی در كارخانجات ساخت ماشینهای كشاورزی امری ضروری است؟
شاید به نظر شما پاسخ این سوال واضح و روشن است و اصلا نیازی به طرح چنین سوالی نیست. اما حقیقت این است كه عده*ای معتقدند یك مهندس مكانیك نیز می*تواند مسوولیت* مهندس ماشینهای كشاورزی را بر عهده گرفته و ماشین*های كشاورزی را طراحی كند. در حالی كه اگر یك مهندس طراح از خواص مكانیكی محصولات كشاورزی اطلاع نداشته باشد، نتیجه كار كیفیت خوبی نخواهد داشت.
برای مثال اگر قرار است در یك كارخانه تراكتورسازی، تراكتوری برای درو كردن خوشه*های گندم طراحی شود، باید تیغه كمباین برای بریدن این محصول حساب شده باشد و زاویه برش مشخص گردد و البته این كار در حیطه تخصص مهندس ماشینهای كشاورزی است. خوشبختانه در حال حاضر مدیران كارخانجات ساخت ماشین*های كشاورزی نیز به همین نتیجه رسیده*اند و فارغ*التحصیلان این رشته بطور نسبی از فرصت*های شغلی خوبی برخوردارند.
آبیاری
آیا می*دانید كه در كشور ما هر ساله بیش از 75 درصد از آب استحصالی به هدر می*رود؟ و در حالی كه میزان كشت آبی كشور و همچنین نیاز واقعی آبی زمینهای زراعی و باغات، نباید از 20 میلیارد متر مكعب آب افزونتر باشد، هرساله 82 میلیارد متر مكعب آب در بخش كشاورزی مصرف می*شود؟ تصور می*كنید كه به چه دلیل هر ساله بخش اعظم این منبع بزرگ حیاتی در كشور ما تلف می*شود؟
كارشناسان و متخصصان آبیاری معتقدند كه مشكل اصلی، آبیاری سنتی است . زیرا در آبیاری سنتی به علت روان بودن آب و قرار گرفتن در معرض خورشید و مجاورت با بادهای موسمی و غیرموسمی ، تبخیر آب بسیار زیاد است. از سوی دیگر در آبیاری سنتی با استفاده از رودخانه*ها و ریزش*های جوی ، صرف نظر از فرو رفتن آب در زیر زمین كه منجر به اتلاف بخش بزرگی از آب می*شود، موجبات رویش علف هرز و پراكندگی بذر در باغ یا مزرعه را فراهم می*سازد و بالاخره در این روش بسیاری از كشاورزان بیش از حد نیاز، گیاهان را آبیاری می*كنند و حتی به میزان 3 برابر نیاز واقعی گیاه به مزرعه آب هدایت می*شود و چون آب یكی از عمده اقلام هزینه می*باشد، قیمت تمام شده تولیدات كشاورزی نیز با مصرف آب اضافی، به میزان چشمگیری افزایش می*یابد.
از همین*جا می*توان به نقش مهم فارغ*التحصیلان مهندسی آبیاری و نیاز جامعه ما به این دسته از متخصصان پی*برد با افرادی كه باطراحی روشهای آبیاری نوین نه تنها از تلفات آب جلوگیری می*كنند بلكه با به حداقل رساندن تنش گیاهی در جذب آب و كمك به گسترش ریشه*های مرئی در اعماق پایین*تر خاك، میزان محصول در واحد سطح را در مواردی به میزان 2 تا 3 برابر افزایش می*دهند و باعث بالا بردن كیفیت تولید نیز می*شوند.
برای مثال امروزه مهندسین آبیاری ایرانی با ابداع شیوه آبیاری قطره*ثقلی توانسته*اند به اهداف باارزشی از جمله صرفه*جویی 70 درصدی ، ازدیاد محصول در واحد سطح ، عدم نیاز به پمپ و نیروی الكتریسیته ، عدم نیاز به مدیریت متبحر و گران قیمت*، عدم گرفتگی قطره*چكان*ها ، لازم نبودن سرمایه اولیه زیاد ،*آموزش سریع و چند روزه به زارعان و در نهایت افزایش درآمد كشاورزان و سرمایه*گذران در این بخش اشاره كرد كه همه این موارد ، در دراز مدت در صورت عمومیت یافتن آن در سطح مزارع كشور، سبب خواهد شد تا بتدریج از واردات مواد غذایی بی*نیاز شده و از مهاجرت روستائیان به شهرها به طرز مطلوبی جلوگیری شود.
ما در منطقه*ای زندگی می*كنیم كه آب معدود و زمین محدود داریم. پس لازم است در كشاورزی بهترین روش را بكار ببریم تا بالاترین راندمان را داشته باشیم اما متاسفانه در ایران راندمان آبیاری 30 یا 25 درصد است یعنی از هر 100 لیتر آب ، 70 تا 75 لیتر آن از بین می*رود و ما فقط 30 لیتر آن را مصرف می*كنیم در حالی كه در دنیا این راندمان 70 درصد است و حتی در تعدادی از كشورهای پیشرفته دنیا این راندمان به 90 درصد هم رسیده است. حال اگر ما راندمان آبیاری*مان را دو برابر كنیم بدون شك تولیدات كشاورزی ما رشد بسیاری خواهد داشت.
در حال حاضر فارغ*التحصیلان این رشته در بخش خصوصی، وزارت نیرو ، وزارت جهاد كشاورزی ، مهندسین مشاور آب و خاك ، پیمانكاری*های مختلف و شیلات زمینه كاری دارند. برای مثال در بخش شیلات، طراحی استخر برای پرورش ماهی در حیطه كار مهندسین آبیاری حضوری فعال دارند.
در یك كلام باید گفت كه فرصت*های شغلی این رشته بسیار زیاد و حتی بیشتر از مهندسی عمران است چون از یك سو تعداد فارغ*التحصیلان این رشته كمتر از مهندسین عمران است و از سوی دیگر بازار كار بسیار متنوع و در عین حال تخصصی برای این دسته از فارغ*التحصیلان وجود دارد.
یك مهندس آبیاری علاوه بر كار در زمینه* تخصصی خود می*تواند در زمینه*های دیگر مثل نقشه*برداری، محاسبه آبهای روان وسایل ناشی از بارندگی ، طراحی و احداث سیل*بندها ، حفاظت آب و خاك در مقابل فرسایش ، طراحی سیستم فاضلاب شهری و استفاده از زمینه*های شور و قلیایی و آبهای شور در كشاورزی فعالیت كند.
زراعت
دانش آموزان عزیزی كه در شهرها ساكن هستید و محصولات صنعتی و كنسرو شده كشاورزی را مصرف می كنید بیشتر كشاورزی و نباتات یك رشته استراتژیك و اساس برای استقلال و آبروی یك كشور پهناور مانند ایران است . مطالعه و بررسی در زمینه کاشت و پرورش گیاهان زراعی و انتخاب ارقام مناسب این گیاهان و برداشت صحیح محصولات آنها در رشته ای از علوم دانشگاهی قرار می گیرد که تخت عنوان رشته زراعت و اصلاح نباتات نامیده می شود.
هدف از ایجاد دوره تربیت افرادی است که بتوانند به عنوان کارشناس در زمینه های مختلف تولیدی، برنامه ریزی منطقه ای و مطالعاتی و همچنین به صورت تحقیقات کشاورزی و یا به عنوان مدیر و مجری واحدهای تولیدی دولتی و خصوصی بخش کشاورزی منشاء خدمت باشند.
فارغ التحصیلان این رشته می توانند در موارد زیر نقش و توانایی خود را ایفاء نمایند.
- به عنوان مدیر یا مجری واحدهای تولیدی دولتی و خصوصی کشاورزی
- به صورت کارشناس متخصص و برنامه ریز در زمینه های مختلف زراعت در واحدهای اجرائی نظیر وزارت کشاورزی و غیره.
- به عنوان مربی در دبیرستانهای کشاورزی و مجری امور تحقیقات در واحدهای تحقیقات کشاورزی.
- مراکز عمده جذب فارغ التحصیلان این رشته موسسات تحقیقاتی از قبیل موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر، موسسه خاک شناسی و مراکز آموزشی کشاورزی و وزارت جهاد کشاورزی، موسسات اجرایی مانند سازمان ترویج، شرکتهای تعاونی روستایی، شرکتهای کشت و صنعت، مرکز خدمات کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی، بنیاد جانبازان و بخش خصوصی است.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:13
رشته شماره 13 : مهندسی پزشکی

هدف:

مهندسی پزشكی عبارت است از كاربرد مهندسی در پزشكی از طریق مطالعه اصول و عملكرد سیستم های زنده و مدلسازی آن، به كار گرفتن اطلاعات و نتایج حاصل در جهت تشخیص و درمان بیماریها و همچنین جایگزین كردن اسكلت بندیهای صدمه دیده در بدن. هدف این رشته تربیت متخصصانی است كه بتوانند از عهده تجهیز، نگهداری و طراحی دستگاههای پزشكی برآیند یعنی مهندس الكترونیك مجربی باشند كه با زمینه های پزشكی نیز آشنایی داشته و در نتیجه می توانند دستگاههای پزشكی را طراحی كرده و بسازند یا اینكه مسؤول سفارش دستگاه از خارج كشور باشند.

توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه:

توانایی علمی:

دانشجوی این رشته لازم است در دروس ریاضی و فیزیك قوی باشد زیرا باید دید پایه ای قوی در مهندسی الكترونیك داشته باشد. یعنی با كوشش و مطالعه بسیار هم در دروس اصلی رشته الكترونیك و هم در دروس تخصصی خود توانمند باشد.

همچنین باید ذهنی خلاق همراه با قدرت خلق، آفرینش و ابداع مدلها داشته باشد تا نمونه های متفاوت در زمینه آلات و وسایل پزشكی را بسازد.

علاقمندیها:

دانشجوی این رشته باید محیط كار بیمارستانی را دوست بدارد یعنی علاقه مند باشد كه در بیمارستان و یا محیط های مرتبط فعالیت كند. داوطلبان این رشته باید با تمایل و رغبت شخصی این رشته و محیط كار آن را انتخاب نمایند.
توانایی های فارغ التحصیلان:

این رشته به گونه ای طراحی شده است كه دانش آموختگان (فارغ التحصیلان) آن می توانند درزمینه طراحی، بهره برداری، نظارت، مدیریت، و نگهداری از سیستمهای مربوط به این رشته وارد شوند.

آنها در این راستا وظایف زیر را می توانند برعهده گیرند:

الف) نصب و راه اندازی دستگاهها، وسایل پزشكی و تجهیزات فنی بیمارستانها.
ب) تعمیر و نگهداری تجهیزات بیمارستانی.
ج) مشاوره فنی در سفارش و خرید دستگاههای پزشكی.
د) كمك در به كارگیری بهینه از دستگاههای پزشكی.
ه) همكاری در طراحی دستگاههای پزشكی.
و) همكاری در طرحهای تحقیقاتی پزشكی.
ز) مسوولیت فنی و مهندسی بیمارستان.
ح) ساخت وسایل و تجهیزات بیمارستانی.

نمونه هایی از طرحهای تحقیقاتی كه توسط دانشجویان رشته مهندسی پزشكی انجام شده است، به شرح زیر است:

- طرح (پروژه) پای مصنوعی.
- طراحی و ساخت دستگاه فشارسنج.
-طراحی و ساخت دستگاه آپتولموسكوپی.
- طراحی و ساخت دستگاه تنفس مصنوعی.
- تشخیص بیماری (m.s) از طریق بررسی پتانسیلهای برانگیخته.
- طراحی و ساخت دستگاه دیاترمی.
- تفسیر اتوماتیك (ecg) به منظور تشخیص بیماریهای قلبی، عروقی.
- آشكارسازی (qrs) توسط تكنیكهای هوشمند.
- بررسی بیماریهای پاركینسون توسط تفسیر دست نوشته.
- طراحی و ساخت هوتر مانیتورینگ.
- طراحی و ساخت سنسور فنواكوستیك.
- تجزیه و تحلیل (آنالیز) یك نمونه (مدل) ریاضی برای جریان خون در دریچه های قلب با استفاده از معادلات ناویراستوكس.
- طراحی و ساخت دستگاه قالب گیری دورانی برای تهیه لنزهای نرم چشم.
- بررسی روشهای نظری و عملی ساخت وسایل جراحی.
- ساخت دستگاه اندازه گیری بیوچسبندگی لایه های نرم بدن.

گرایش*های مقطع کارشناسی:

این رشته در خارج از كشور دارای دو گرایش الف) مهندسی زیست پزشكی ب) مهندسی پزشكی بالینی می باشد كه مهندسی زیست پزشكی بیشتر در زمینه طراحی و ساخت ابزار پزشكی و ثبت سیگنالهای حیاتی می باشد و ارتباط زیادی با مهندسی برق دارد. مهندسی پزشكی بالینی بیشتر به بیمارستانها و مراكز درمانی ارتباط دارد. در ایران در مقطع كارشناسی مهندسی پزشكی بالینی ، بیوالكتریك، بیو متریال و بیو مكانیك تدریس می شود.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر:

امكان ادامه تحصیل در دوره كارشناسی ارشد در رشته مهندسی پزشكی در سه گرایش عمده بیوالكتریك، بیومكانیكی و بیومتریال فراهم است. همچنین این رشته دارای دكترای تخصصی نیز می باشد. دانشجو برای گذراندن دوره كارشناسی ارشد مهندسی پزشكی باید 38 واحد درسی و تحقیقاتی شامل 24 واحد درسهای تخصصی، 2 واحد سمینار و 12 واحد پروژه را با موفقیت بگذراند.

رشته های مشابه و نزدیك به این رشته:

این رشته حدود 80% دارای دروس مهندسی الكترونیك است و لذا با مهندسی برق و الكترونیك در رابطه ای تنگاتنگ است. البته در این رشته از واحد های پزشكی قسمتهای فیزیولوژی و آناتومی هم تدریس می شود.

آینده شغلی و بازار كار:

در حال حاضر بازار كار هیچ رشته ای در حد ایده آل نیست و این شامل حال رشته مهندسی پزشكی نیز می شود اما بدون شك وضعیت فارغ التحصیلان این رشته، نسبت به رشته های مهندسی دیگر، مطلوبتر است. چون ارزش اقتصادی وسایلی كه مهندسین پزشكی طراحی، تعمیر، نگهداری یا خریداری می كنند، بسیار بالا است.

برای مثال اگر یك كامپیوتر یك یا دو میلیون تومان قیمت دارد، یك دستگاه پزشكی بطور متوسط دهها میلیون تومان می ارزد. برای همین مسؤولان بیمارستانها بطور نسبی برای حفظ و نگهداری آنها اهمیت بسیاری قائل اند. این امر باعث شده تا خیلی از فارغ التحصیلان ما حتی دانشجویان ترم های آخر جذب بازار كار شوند بویژه اگر فارغ التحصیل این رشته اصراری نداشته باشد كه در تهران كار كند، می تواند در شهرستانها جذب بیمارستانها، سازمان تامین اجتماعی و مراكز متعدد دیگر شود.

فارغ التحصیلان هم چنین می توانند در مراكز تحقیقاتی از قبیل موسسه استاندارد، بنیاد مستضعفان و جانبازان، مركز تحقیقات وزارت دفاع و سایر مراكز تحقیقاتی مشغول كار شوند.

وزارت بهداشت، وزارت فرهنگ و آموزش عالی، وزارت صنایع، سازمان تامین اجتماعی، بیمارستانهای دولتی و خصوصی و ... از سایر محلهایی هستند كه مهندس پزشكی می تواند در آنجا مشغول شود.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر:

با توجه به توضیحات آورده شده و نوپا بودن این رشته در كشورمان به نظر می رسد تا سالیان متمادی امكان اشتغال برای فارغ التحصیلان این رشته میسر باشد ولی باید به موارد گفته شده، شرایط خاص جامعه و هماهنگ نبودن بخش مهندسی و بخش پزشكی را افزود. در نهایت می توان گفت برای ارتقای كیفی خدمات پزشكی، دستگاهها و ... نیاز به متخصصان این رشته روزافزون است.

در حال حاضر مسؤولیت سفارش دستگاههای پزشكی بر عهده پزشكان است. متخصصانی كه تنها نحوه استفاده از تجهیزات پزشكی را می دانند و هیچ اطلاعی از كیفیت فنی دستگاهها ندارند. از سوی دیگر چون در بیمارستانها مسوولیت نگهداری و تعمیر تجهیزات پزشكی برعهده مهندس پزشكی نیست، بیمارستانهای ما به گورستانی از دستگاههای پزشكی تبدیل شده اند.

تجهیزاتی كه به دلیل اشكالهای جزئی استفاده نمی شوند. یكی از دانشجویان كه برای كارآموزی به بیمارستان رفته بود، تعریف می كرد كه یك یونیت (صندلی دندانپزشكی) را با وجود قیمت گران آن، فقط به خاطر این كه سرپیچ لامپش خراب بود، كنار گذاشته بودند. البته تعویض یك قطعه یا تعمیر آن وظیفه مهندس پزشكی نیست. اما چون او به كلیت دستگاه اشراف دارد، می تواند اشكال آن را تشخیص دهد سپس تكنسین قطعه مورد نظر را تعویض یا تعمیر كند.

همچنین یك مهندس پزشكی می تواند یك دستگاه پزشكی را به درستی راه اندازی كرده و نحوه استفاده صحیح آن را به پرستاران یا دیگر كاركنان بیمارستان آموزش دهد. برای مثال بسیاری از دستگاههای پزشكی نیاز به یك زمین دارد (نقطه ای كه پتانسیل آن صفر باشد). برای ساخت این زمین ما در ابتدا نیاز به چاهی داریم كه عمق آن امكان دارد 2 متر، 10 متر یا 70 متر باشد تا از خطر برق گرفتگی جلوگیری شود. اما ما می بینیم كه در بسیاری از بیمارستانها، زمین دستگاه را به شوفاژ وصل می كنند در حالی كه این كار نه تنها غیرعلمی است بلكه خطرناك نیز می باشد. به همین خاطر در كشورهای پیشرفته در هر بیمارستانی، یك دپارتمان مهندسی پزشكی دارد كه در بخش های مختلف بیمارستان فعالیت دارند.

برای مثال در اتاق عمل هنگامی كه دكتر ارتوپد می خواهد پلاتین را در پای شكسته قرار دهد، ابتدا مهندس پزشك میزان گشتاوری كه باید به پلاتین وارد شود اندازه گیری می كند تا از شكسته شدن پلاتین تحت فشارهای مختلف جلوگیری شود و سپس پزشك عمل جراحی را انجام می دهد. یا در كنار اتاق عمل یك كارگاه تراش وجود دارد و میله هایی را كه در شكستگی های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند، برحسب شكل و اندازه عضو شكسته شده، می تراشند تا عضو شكسته پس از ترمیم كوتاه یا بلند نشود حال این وظیفه یك مهندس پزشكی است كه دستور ساخت یا تراشیدن میله ها را بدهد.

در نهایت یك مهندس پزشكی می تواند در مؤسسات و شركتهای خصوصی یا دولتی، در زمینه ساخت تجهیزات پزشكی فعالیت كند. برای مثال فارغ التحصیلان این رشته به راحتی می توانند دستگاه شنوایی سنجی را بسازند. دستگاهی كه به وسیله آن باید تمامی كودكانی كه می خواهند برای سال اول دبستان ثبت نام كنند، مورد سنجش شنوایی قرار گیرند. اما متاسفانه حتی بعضی از مراكز استانهای ما چنین دستگاهی را ندارند.

این همه ، بیانگر ضرورت حضور متخصصان مهندسی پزشكی در جامعه است.

پیش بینی وضعیت آینده رشته در ایران:

با توجه به توضیحات گفته شده آینده این رشته در ایران از چشم انداز روشنی برخوردار است. به شرط هماهنگی بخش پزشكی و بخش مهندسی. ضرورت وجود مهندسان پزشكی در بیمارستانها، خرید تجهیزات و ... در صرفه جویی اقتصادی هم كاملاً احساس می شود. در نهایت می توان گفت كه زمینه توسعه این رشته فراهم است و برای كار بیشتر فضای مناسبی دارد.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:14
رشته شماره 14 : مهندسی شهرسازی

هدف

در سال 1400 هجري شمسي ، جمعيت كشور ما به 120 ميليون نفر خواهد رسيد كه 80 درصد اين 120 ميليون نفر در شهرها ساكن مي?شوند يعني حدود 17 سال ديگر كشور ايران حدود 96 ميليون شهرنشين خواهد داشت. حال سوال اينجاست كه آيا براي اسكان و فراهم نمودن امكانات اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي اين 96 ميليون نفر برنامه ريزي كرده ايم؟ در حال حاضر چطور؟ آيا شهرهاي ما از حداقل استانداردهاي جهان برخوردارند؟ براستي چه افرادي مي توانند طرحي جامع براي شهرها و شهرك ها ارائه دهند و در آرامش روحي و جسمي شهرنشينان نقش موثري داشته باشند؟

بدون شك چنين كاري از از عهده متخصصان يك رشته برنمي آيد بلكه براي ساماندهي يك شهر نياز به همكاري و همفكري اقتصاددانان ، جامعه?شناسان ، معماران ، مهندسان عمران ، جغرافي دانان و كارشناسان رشته هاي متعدد ديگر است .

در اين ميان متخصص شهرسازي ?به عنوان سياستگذار و مدير متخصصان فوق ، نقش بسيار مهمي را بر عهده دارد. متخصص شهرسازي فردي است كه مي تواند در زمينه طراحي شهري يا برنامه ريزي شهري فعاليت كرده و عامل توسعه شهري شود.

كارشناسي شهرسازي عبارت است از مجموعه آگاهي*هاي علمي، فني در سطح آموزش*هاي عمومي حرفه شهرسازي. دانش*آموختگان اين دوره قدرت اجرايي طرح سكونتگاه هاي شهري و يا در حال شهري شدن را در چارچوب آموخته*هاي خود دارا بوده و آمادگي لازم را در تهيه طرح*هاي شهري با گروههاي تخصصي خواهند داشت.

كارشناسان شهرسازي با توجه به آموخته*هاي خود مي*توانند در نهادهاي مختلف شهرسازي كشور مانند دفاتر شهرسازي و فني شهرداري*ها، دفاتر فني وزارت كشور، ادارات كل مسكن و شهرسازي ، كارشناسي دادگستري و ... به كار پردازند.

ماهيت

شهرسازي علمي است كه به بررسي كليه تحولات اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فيزيكي يك شهر مي*پردازد و تلاش مي*كند كه روابط موجود در يك شهر را در قالب يك نظام هماهنگ، مديريت و سازماندهي كند و متخصص شهرسازي نيز كسي است كه با مطالعه و بررسي روابط اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي حاكم بر شهر، برنامه*اي بسامان و مطبوع براي يك شهر ارائه دهد. برنامه*اي كه تصويرگر سيماي شهر در آينده است.

ما واقعيتي بيروني تحت عنوان شهرسازي نداريم. يعني؛ هيچ دستگاه واحد يا نهاد اجتماعي توان طراحي و ساخت پديده*اي به بزرگي شهر را ندارد. بنابراين كلمه شهرسازي از نظر مفهومي، معنا ندارد و ما معادل آن را نيز در زبانهاي خارجي نداريم و به جاي آن از عنوان هاي برنامه*ريزي شهري و طراحي شهري استفاده مي*كنيم؛ چرا كه شهر را مي*توان برنامه*ريزي كرد يا بخش*هايي از آن را طراحي نمود. يعني مدل فيزيكي آن را ايجاد كرد. اما كسي نمي*تواند مسؤوليت ساخت پديده پيچيده*اي مثل شهر را بر عهده بگيرد. به همين دليل عنوان شهرسازي درست نيست و در شوراي عالي برنامه*ريزي وزارت علوم نيز نام اين رشته برنامه*ريزي شهري و منطقه*اي مي*باشد.

در اين رشته حداقل 6 محور اصلي وجود دارد كه در برنامه*ريزي و طراحي شهر سرنوشت*ساز است. اين 6 محور عبارتند از :

1- برنامه*ريزي شهري كه عمدتا بر روي كاربري اراضي متمركز است. يعني؛ بررسي مي*كند كه ما چگونه فضا و پهنه شهر را به فعاليت*هاي مختلف اعم از صنعتي ، تجاري و مسكوني* اختصاص دهيم.

2- برنامه*ريزي حمل و نقل

3- برنامه*ريزي اقتصادي و اجتماعي ؛ چون در شهر تنها موضوع مورد بررسي فيزيك شهر نيست بلكه مساله مهم ، جامعه شهري و انسانهايي هستند كه در اين محيط زندگي مي*كنند. به عبارت ديگر براي اقشار مختلف كه داراي امكانات اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي هستند يا براي اقوام مختلفي كه در مكانهاي مختلف يك شهر زندگي مي*كنند بايد برنامه*ريزي شود.

4- برنامه*ريزي شبكه*هاي زيرساختي مثل آب، برق و تلفن.

5- برنامه*ريزي محيط زيست كه به بررسي خطرات محيط زيست مثل سيل و زلزله مي*پردازد و براي مقابله با اين سوانح برنامه*ريزي مي*كند و تاثيرات سوئي كه انسان بر محيط زيست مي*گذارد و ظرفيت*هاي محيطي را مطالعه مي*كند.

6- طراحي شهري كه به طراحي سه*بعدي شهر پرداخته و محور توجه آن مناسبات انسان با محيط فيزيكي خود است. در واقع در طراحي شهري انسان با تمام خصوصيات جسمي، روحي و معنويش مطرح است و هدف آن نيز ارتقاي كيفيت شهر مي*باشد.
تركيب اين 6 دانش، متخصصان را قادر مي*سازند كه تماميت پديده شهر را مورد شناسايي قرار دهند و براي هدايت و كنترل توسعه آن تلاش نمايند.

شهرسازي يك رشته چند بعدي و ميان رشته*اي است و دانشجوي اين رشته دروس متعددي در زمينه جامعه*شناسي شهري، اقتصاد شهري، برنامه*ريزي شهري، توسعه شهري و طراحي شهري مي*گذارند و اطلاعات مورد نياز را در زمينه ادراك فضاي شهري، تشخيص نيازهاي جمعيتي، امكانات برنامه*ريزي و تنظيم كاربري*ها بر اساس نيازها را در حد توسعه روستايي و شهرهاي كوچك به دست مي*آورد.

توانايي*هاي مورد نياز و قابل توصيه

اينكه دانشجوي رشته شهرسازي بايد اطلاعات عمومي خوبي داشته باشد و در دانشگاه نيز به اين اطلاعات عمق و وسعت بيشتري ببخشد.

رشته شهرسازي نياز به مطالعه زياد، كارهاي فيزيكي گسترده و برداشتهاي ميداني بسيار دارد، به همين دليل دانشجو بايد وقت زيادي را به آن اختصاص دهد. همچنين بايد قدرت تحليل بالايي داشته و در طراحي زبردست باشد. بخصوص دانشجويان رشته كارشناسي ارشد طراحي شهري كه بايد در طراحي توانا باشند براي همين در آزمون كارشناسي ارشد اين رشته امتحان طراحي گرفته مي*شود.

دانشجوي اين رشته بايد با طراحي و مفاهيم هنري مثل روانشناسي رنگها آشنا باشد و در عين حال به مفاهيم تكنيكي و اصول فني كار مثل نقشه*برداري، رسم فني، پرسپكتيو، هندسه فضايي، مدلسازي، رياضي و وسايل انساني و اجتماعي مثل مباني جامعه*شناسي علاقه*مند باشد و بداند كه در طي تحصيل بايد كارهاي تحقيقاتي و عملي بسياري انجام دهد.


در سطح كارشناسي دانشجوي شهرسازي بايد ديد هندسي و درك فضا داشته باشد و بتواند در طراحي ، فضا را به صورت دو بعدي و سه بعدي تصوير كند همچنين بايد در رياضيات بويژه آمار مسلط باشد چون جمع*آوري و تحليل اطلاعات تحقيقات اين رشته، نياز به آمار و تحليل آماري دارد و در نهايت تسلط به زبان انگليسي و آشنايي با كامپيوتر در دنياي امروز عامل مهمي در موفقيت يك دانشجو است.

وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر

رشته شهرسازي تا سال 79 تنها در مقطع كارشناسي ارشد و دكتري ارائه مي*شد. اما در سال 79 اين رشته از بين داوطلبان گروه رياضي براي مقطع كارشناسي، دانشجو پذيرفت.

در آزمون كارشناسي ارشد رشته شهرسازي گرايش برنامه*ريزي شهري و منطقه*اي فارغ*التحصيلان مهندسي عمران، جغرافيا، اقتصاد، نقشه*برداري، معماري، علوم اجتماعي و مرمت و احياي بناهاي تاريخي مي*توانند شركت كنند. فارغ*التحصيلاني كه هركدام پيش*زمينه ذهني متفاوتي دارند و همه در يك سطح از همه چيز آگاه نيستند براي مثال ليسانس رشته اقتصاد وقتي وارد رشته شهرسازي مي*شود از پرسپكتيو اطلاعات لازم را ندارد يا كارشناس مهندسي عمران از اقتصاد چيز زيادي نمي*داند. براي همين دانشجويان فوق*ليسانس اين رشته به مدت دو ترم، يعني يكسال پيش**نياز مي*گذرانند تا بتوانند به يك سطح همگون برسند و در نيم سال سوم درسهاي تخصصي ارائه خواهد شد. حال اگر فارغ*التحصيلان ليسانس شهرسازي وارد دوره كارشناسي ارشد اين رشته شوند، اطلاعات مورد نياز را در حد پايه خواهند داشت و مي*توانند در دوره فوق*ليسانس به صورت تخصصي*تر كار كنند و اين دوره را در زماني كوتاهتر به پايان برسانند.

آينده شغلي و بازار كار
رشته شهرسازي در سال 79 اولين دانشجويان كارشناسي خود را پذيرفت. به گفته استادان شهرسازي چون در حال حاضر كشور ما تعداد زيادي شهر دارد و تمامي اين شهرها نياز به توسعه ، طراحي و برنامه*ريزي شهري دارند، فرصت*هاي شغلي مناسبي براي كارشناسان شهرسازي موجود است.

درحالي كه شهرنشيني و شهرسازي در كشور ما رو به گشترش است، ما با كمبود كارشناسان شهرسازي روبرو هستيم. به همين دليل در شهرداري*ها، سازمان*ها و وزارتخانه*هاي مربوط به جاي كارشناس شهرسازي از كارشناسان جانبي مثل مهندس عمران، معمار، نقشه*بردار، تكنسين معماري و تكنسين عمران استفاده مي*كنند. در صورتي كه اين افراد تخصص لازم را در زمينه توسعه شهري و كنترل مديريت شهري ندارند و نمي*توانند مثل يك كارشناس شهرسازي طرح جامع را متوجه شده و آن را به نحو احسن پياده كنند يا طرح تفصيلي و طرحهاي توسعه و عمران شهري تهيه نمايند. به عبارت ديگر يك كارشناس شهرسازي مي*تواند طرح تفكيك اراضي، طرحهاي آماده*سازي، طرحهاي هادي روستا و طرحهاي هدايت كننده توسعه را در شهرهاي كوچك و روستاها تهيه كند.

پيش بيني وضعيت آينده اين رشته در ايران

دنيا به سوي جهان شهري پيش مي*رود؛ يعني به مرور روستاها از بين مي*روند و جهان به يك شهر بزرگ تبديل مي*شود و اين به معناي آينده*اي روشن و درخشان براي فارغ*التحصيلان رشته شهرسازي است. هرچند در كشور ما هنوز توانايي*هاي فارغ*التحصيلان شهرسازي شناخته نشده است. مثلا يك فارغ*التحصيل برنامه*ريزي شهري مي*تواند نيازسنجي و امكان*سنجي كند كه چه مكاني براي سرريزش جمعيت شهر تهران مناسب است؟ يا در كجا مي*توان يك شهر يا شهرك جديد ساخت*؟

البته اين عدم آشنايي مسؤولان باعث بيكاري فارغ*التحصيلان كارشناسي ارشد شهرسازي نشده است؛ بلكه آنها مي*توانند در بخش*هاي دولتي در سازمان مديريت برنامه*ريزي، وزارت مسكن و شهرسازي، شهرداري*ها، وزارت كشور و استانداري*ها و در بخش خصوصي در شركت*هاي مهندسي مشاور فعاليت كنند.

اگر ما بخواهيم به قافله توسعه جهاني نزديك شويم بايد بحث برنامه*ريزي را باور داشته و در اين زمينه سرمايه*گذاري نماييم تا بتوانيم مثل كشور كره با استفاده از منافع برنامه*ريزي ، عقب*ماندگي خود را جبران كنيم. اما متاسفانه در حال حاضر توانايي*هاي متخصصان اين رشته در فرهنگ عمومي جامعه شناخته شده نيست و مسؤولان بين معماري و شهرسازي تمايزي قائل نمي*شوند. در حالي كه دانش معماران در حد بنا است و آنها در مقياس كلان مداخله نمي*كنند يعني؛ يك شهر يا يك منطقه را با تمامي* ويژگي*ها و خصوصيات اجتماعي، انساني ، اقتصادي ، فرهنگي و فيزيكي آن مطالعه نمي*كنند و به همين دليل نمي*توانند در برنامه*ريزي يا طراحي شهري موفق باشند.

دروس پايه رشته شهرسازي

درآمدي بر شهرشناسي - مباني جامعه شناسي
درك و بيان محيط شهري - مباني جغرافيا
مباني اقتصاد- بوم شناسي طبيعي و انساني
كاربرد هندسه در شهرسازي - كارگاه بيان تصويري 1و2
كاربرد رياضيات در شهرسازي - زبان تخصصي

دروس اصلي رشته شهرسازي

كاربرد رايانه در شهرسازي - كاربرد نقشه برداري
تاريخ و فرهنگ شهرنشيني جهان - تاريخ و فرهنگ شهرنشيني جهان
مباني مهندسي شبكه حمل ونقل - آشنايي با مبناي معماري و ساختمان
مباني مهندسي تاسيسات شهري - كارگاه مهندسي شبكه حمل ونقل
طراحي و كاربرد نظام اطلاعات - كارگاه مهندسي تاسيسات شهري
آمار و روش هاي كمي در شهرسازي - آشنايي با مصالح و ساخت
جغرافياي شهري - اقتصاد شهري
كارگاه مطالعات شهري - حقوق و قوانين شهري

دروس اختصاصي رشته شهرسازي

مباني و روش هاي برنامه ريزي شهري - مباني و روش هاي طراحي شهري
كارگاه برنامه ريزي شهري - كارگاه طراحي شهري
مباني و روش هاي برنامه ريزي مسكن - كارگاه برنامه ريزي مسكن
مديريت و سازمان اجرايي شهري - كارگاه طرح هاي اجرايي
شناخت فضاهاي شهري ايران - روش تحقيق در شهرسازي
كارگاه آماده سازي زمين - كارگاه برداشت كاربردي
طرح نهايي

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:16
رشته شماره 15 : مهندسی راه آهن

هدف

امروزه حمل و نقل ریلی با شكل آغازین و ابتدایی آن بسیار متفاوت است و هركشوری برای استفاده و حفظ این صنعت عظیم كه نقش مهمی در توسعه حمل و نقل و در نتیجه پیشرفت كشور دارد، باید از متخصصان كارآمد در صنعت راه آهن بهره گیرد. به عبارت دیگر هدف از تاسیس رشته مهندسی راه آهن این است كه با توجه به نیاز صنعت حمل و نقل ریلی، انسان های محققی را تربیت كنیم تا در مرحله اول از عمیق تر و بزرگ تر شدن فاصله خود با كشورهای صنعتی جلوگیری كرده و در مرحله بعد به ترمیم این شكاف بپردازیم.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه

درس ریاضی در رشته مهندسی راه*آهن مانند سایر رشته*های مهندسی از اهمیت بسیاری برخوردار است. اما علاوه بر قوی بودن در دو درس ریاضی و فیزیك ، دانشجوی رشته مهندسی مرتبط با راه*آهن باید توانایی مدیریت را داشته و از روابط اجتماعی خوبی برخوردار باشد.

دانشجوی مهندسی سازه های ریلی راه*آهن باید سخت*كوش، جدی و مقاوم بوده و آمادگی كار در هر شرایطی را داشته باشد چون كار اصلی یك مهندس سازه های ریلی در بیابان ، دشت، كویر و كوهستان است و فردی كه وارد این رشته می*شود باید به كارهای اجرایی علاقمند باشد.

همچنین اگر یك مهندس رشته های راه*آهن برخورد اجتماعی خوبی داشته باشد، می*تواند در محیط كار خود باعث خلاقیت كارگران و كارمندانی شود كه در زیرنظر او فعالیت می*كنند. همچنین تسلط به زبان انگلیسی و كامپیوتر یك امتیاز مهم برای دانشجوی این رشته است و چنین فردی راحت*تر می*تواند جذب بازار كار شود. دانشجویانی در رشته مهندسی حمل و نقل ریلی موفق می*شوند كه به جامعه*شناسی علاقمند باشند چون این رشته بیشتر به فاكتورهای انسانی در صنایع می*پردازد تا فاكتورهای تكنولوژیكی.

نكات تكمیلی

در سال 76 برای اولین*بار در خاورمیانه، دانشكده مهندسی راه*آهن در دانشگاه علم و صنعت ایران تأسیس شد و در سه رشته مهندسی دانشجو پذیرفت. امروزه دیگر علوم متوقف نمی*شوند تا بر مبنای یكسری برداشتهای ثابت بتوان درباره آنها تصمیم گرفت. بلكه همه*چیز به سرعت تغییر می*كند و می*بایستی متناسب با نیازها، آمادگی لازم را به دست آورد.

حمل و نقل نیز یكی از عوامل اصلی و تعیین كننده در دنیای امروز است كه در اقتصاد، فرهنگ و در همه شؤون اجتماعی جوامع ، نقش چشمگیر و حیاتی دارد و در میان انواع حمل*ونقل، حمل*ونقل ریلی از مزیت*های بسیاری برخوردار است و كشورهای صنعتی و نیمه*صنعتی از گذشته*های دور به این پدیده پرارزش پرداخته و شبكه حمل و نقل خود را با حمل و نقل ریلی تجهیز كرده*اند. تاجایی كه امروزه خیلی از كشورها به مرحله*ای رسیده*اند كه چندان به دنبال توسعه كمّی نیستند بلكه به دنبال هماهنگ كردن و همسو كردن صنعت حمل و نقل ریلی با دیگر پدیده*های علمی و صنعتی پیشرو مانند الكترونیك و سیستم*های ارتباط جمعی می*باشند.

در واقع هدف آنها رسیدن سریع از مبدا به مقصد و امكان جابه*جایی پرحجم مسافر و كالا است. اما متاسفانه كشور ما ، در زمینه این صنعت فاصله زیادی با كشورهای پیشرفته دارد و طبق بررسی علت اصلی این فاصله، نبود متخصصان صاحب*نظر و متخصص در این صنعت می*باشد.

معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی

مهندسی ماشین های ریلی

این رشته بستری مشابه مهندسی مكانیك داشته و بیانگر فن*آوری و علوم و روشهای بهره*گیری از مهارتها در بكارگیری اجزاء متشكل ناوگان به ویژه در بخش طراحی و ساخت لكوموتیو، واگن، ماشین*آلات ریلی و بطور كلی لغت ماشین های ریلی (كشش) اطلاقی بر مسایل ناوگان حمل و نقل ریلی مانند لكوموتیو، واگن مسافری، واگنهای باری، سیستم*های ترمز، سیستم*های انتقال نیرو و ... است. فارغ*التحصیلان این رشته قادر خواهند بود كه در طرح ، ساخت و تعمیر و نگهداری ناوگان ریلی مهارتهای لازم را یافته و در كلیه واحدهای حمل و نقل ریلی مانند راه*آهن جمهوری اسلامی ایران، راه*آهن های شهری (مترو) ، شركتهای وابسته به راه*آهن، بنیاد مستضعفان و جانبازان، كارخانجات واگن پارس، شركتهای مهندسی و ... مشغول به فعالیت گردند.

هدف این رشته تربیت متخصصانی است كه بتوانند طراحی ، انتخاب بهینه ، بهبود سیستم نگهداری ، تعمیر ، بازسازی و ساخت وسائط نقلیه ریلی را بر عهده بگیرند .

درست است كه 51 واحد رشته مهندسی ماشین های ریلی در مقطع لیسانس با رشته مهندسی مكانیك طراحی جامدات مشترك است، اما دانشجویان این رشته 6 واحد اصلی و 27 واحد تخصصی نیز می*گذرانند و همین واحدها، آنان را برای ورود به میدان اصلی كار و حل مشكلات صنعت راه*آهن مثل مشكلات طراحی و مشكل شكست قطعات آماده می*كند. یعنی به جای آن كه ما یك مهندس مكانیك را پس از فارغ*التحصیلی? دو سال آموزش دهیم تا تخصص لازم را برای ورود به صنعت راه*آهن كسب كند، یك مهندس ماشین های ریلی را در همان چهارسال دوره لیسانس برای حل مشكلات ویژه وسائط نقلیه ریلی آماده می*كنیم.

مهندس ماشین های ریلی یك مهندس خوب مكانیك است كه تخصص ویژه در زمینه راه*آهن دارد. برای مثال سیستم تأسیسات یك قطار به عنوان یك وسیله در حال حركت با تأسیسات یك ساختمان متفاوت است و یك مهندس ماشین های ریلی باید بتواند سیستم*های قطار را به گونه*ای طراحی كند كه انعطاف لازم را برای مقابله با شرایط آب و هوایی نقاط مختلفی كه از آن می*گذرد، داشته باشد و هوای داخل قطار در هر صورت مطبوع و متعادل باشد و یا در اتومبیل سیستم ترمز، یك كشنده 10 یا 20 تنی را نگه می*دارد اما در سیستم ریلی باید ترمزی را طراحی كرد كه تحمل بیش از دهها هزار تن را داشته باشد. بدون شك چنین ترمزی سیستمی پیچیده*تر داشته و نیاز به تخصص ویژه دارد.

مهندسی سازه های ریلی

این رشته بستری مشابه رشته مهندسی عمران داشته و در دید تخصصی به منظور شناسایی مسیرهای گوناگون راه*آهن و مهارت در بهر*ه*گیری از اجزاء متشكل مجموعه راه*آهن به ویژه در بخش طراحی و اجرای زیرسازی و روسازی ، ساختمان و ابنیه فنی راه*آهن می*باشد و بطور كلی لغت سازه های ریلی اطلاقی است بر سازه*های فنی موجود در راه*آهن مانند: پل، تونل، دیوار حائل و ضامن، ساختمان ایستگاه، انبار و ....

فارغ*التحصیلان این رشته قادر خواهند بود كه در طرح ، نظارت ، اجرا و تعمیر و نگهداری مهندسی مرتبط با سازه های ریلی مهارتهای لازم را یافته و در كلیه واحدهای مرتبط با حمل و نقل ریلی مانند راه*آهن جمهوری اسلامی ایران، راه*آهن های شهری (مترو)*، شركتهای وابسته به راه*آهن، مجتمع فولاد مباركه، ذوب آهن ، بنیاد مستضعفان و جانبازان ، شركتهای مهندسی و ... مشغول به فعالیت گردند.

رشته سازه های ریلی در زمینه طراحی هندسی مسیر و زیرسازی و روسازی راه*آهن و سازه*های فنی گوناگون مانند: پل، تونل، دیوار و تراشه مطالعه می*كند. این رشته با رشته مهندسی عمران سازه شباهتهایی دارد و به همین دلیل برخی از استادان و دانشجویان مهندسی عمران معتقدند كه جامعه ما نیازی به فارغ*التحصیل سازه های ریلی ندارد. چون یك فارغ*التحصیل عمران می*تواند در زمینه های مرتبط با سازه های ریلی فعالیت نماید.

مهندسی سازه های ریلی با این كه دارای نقاط مشتركی با مهندسی عمران است و دانشجوی این رشته نیز تمامی دروس مربوط به تحلیل سازه*ها مانند استاتیك، مقاومت مصالح و تحلیل سازه*های 1 و 2 را می*گذراند و همچنین دروس طراحی را كاملا مطالعه می*كند؛ اما این رشته وجوه افتراق بسیاری نیز با رشته عمران دارد. برای مثال در رشته مهندسی عمران اطلاعاتی در زمینه هیدرولوژی ، هیدرولیك و سازه*های آبی داده می*شود در حالی كه یك مهندس سازه های ریلی نیازی به این اطلاعات ندارد و در عوض باید در زمینه ناوگان و مسیر حركت دروسی را بگذراند.

همچنین در زمینه زیرسازی و روسازی راه*آهن و ابنیه فنی این مسیر لازم است كه اطلاعات تخصصی داشته باشد، چون ابنیه فنی كه در خطوط راه*آهن به كار می*رود، تحت تاثیر نیروهای دینامیكی قرار می*گیرند، در حالی كه سازه*های متداول ، رفتاری غیر از این دارند. از همین*رو درسهای مربوط به این ابنیه در رشته راه*آهن با درسهایی كه در رشته عمران تدریس می*شود، متفاوت می*باشد. یعنی بخش طراحی این بناها در هر دو رشته مشترك بوده اما بخش رفتاری بناهای مورد نظر به دلیل تفاوت بین پل*های جاده*ای و پل*های آهنی متفاوت می*باشد.

مهندسی حمل و نقل ریلی

این رشته بستری مشابه رشته مهندسی صنایع داشته و بیانگر فن*آوری و علوم و روشهای بهره*برداری و مهارت در بكارگیری اجزاء متشكل راه*آهن (بستر و ناوگان) می*باشد و بطور كلی شامل مسائل مهندسی برنامه*ریزی و بهره*برداری از تجهیزات حمل و نقل ریلی مانند ایستگاه ، خط ، لكوموتیو، واگن و ... می شود. فارغ*التحصیلان این رشته قادر خواهند بود كه در طراحی و نظارت گرافهای حركت قطارها ، برنامه*ریزی و مدل*سازی حمل و نقل ریلی مهارتهای لازم را یافته و در كلیه واحدهای حمل و نقل ریلی مانند راه*آهن جمهوری اسلامی ایران، راه*آهن های شهری (مترو) ، شركتهای وابسته به راه*آهن، بنیاد مستضعفان و جانبازان، شركتهای مهندسی و ... مشغول به فعالیت گردند. مدیریت استفاده بهینه از منابع ، امكانات و تأسیسات شبكه راه*آهن و تجهیزات متحرك ریلی بر عهده مهندس حمل و نقل ریلی است.

فعالیت یك مهندس حمل و نقل ریلی به دو بخش عمده قبل از طراحی خط راه*آهن و بعد از طراحی خط تقسیم می*شود. كه در مرحله نخست مهندس حمل و نقل ریلی حجم مسافر و كالایی كه در خط مورد نظر جابه*جا خواهد شد، پیش*بینی كرده و بررسی می*كند كه آیا تأسیس این خط به صرفه می*باشد یا خیر و در مرحله بعد نیز به طراحی و برنامه*ریزی حركت قطارها می*پردازد تا تاخیر زمانی قطارها به پایین*ترین حد امكان برسد و هزینه*های راه*آهن كمتر شود. به عبارت دیگر بخش حمل و نقل ریلی یا بهره*برداری ، بخش نرم*افزاری راه*آهن است.

مهندسی حمل و نقل ریلی شبیه به مهندسی صنایع گرایش برنامه*ریزی و تحلیل سیستم*ها است. چون حدود 120 واحد از آن با رشته مهندسی صنایع مشترك است و هدف این رشته نیز تربیت متخصصانی است كه بتوانند با بهره*گیری از روشهای جدید و سیستماتیك و مدلهای ریاضی، مدیریت صنعت راه*آهن را بر عهده بگیرند؛ یعنی از یك سو به برنامه*ریزی ترافیك خطوط بپردازند، تا مشخص گردد كه در هر ساعت چه قطاری باید حركت كند و در هر خط چند قطار مورد نیاز می*باشد؟ این باعث می*شود تا حركت قطارها از نظر اقتصادی مقرون به صرفه بوده و مشكل برخورد بین دو قطار پیش نیاید و از سوی دیگر مهندس حمل و نقل ریلی باید آمارگیری لازم را در ارتباط با مسافران و مشتریان انجام دهد و بر اساس این آمارها برنامه*ریزی كند تا صنعت راه*آهن با مشكلات كمتری روبرو شود.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

این رشته از سال 81 در مقطع كارشناسی ارشد در شاخه راه*آهن برقی در دانشگاه علم و صنعت دانشجو می پذیرد.

رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته

هر یك از شاخه*ها و گرایشهای این رشته مشابه رشته*ای خاص است به گونه*ای كه مهندسی ماشین های ریلی راه*آهن مشابه رشته مهندسی مكانیك، خصوصا طراحی جامدات ، مهندسی سازه های ریلی راه*آهن مشابه رشته مهندسی عمران و مهندسی حمل و نقل ریلی مشابه رشته مهندسی صنایع می*باشد.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

با توجه به تازه تأسیس بودن این رشته و با توجه به اینکه نظام حركت ریلی كشور نیاز به متخصصانی كارآمد در این زمینه دارد، به نظر می*رسد نیاز به فارغ*التحصیلان این رشته بیش از هر رشته*ای انكارناپذیر است.

جریه راه آهن

باپیشرفت سریع علوم و تكنولوژی در صنعت راه آهن و نقش سازنده آن در توسعه اقتصادی كشورها ، بالطبع همسو با علوم، سیستمهای حمل و نقل و خدمات ریلی نیز گسترش یافته است.

درنتیجه اداره صحیح و مناسب اینگونه سازمانها بصورت سیستماتیك مستلزم بكارگیری تكنیكهای علمی و پیشرفته می باشد.

مقیاس حمل و نقل ریلی و خدمات آن چنان گسترشی یافته كه رشته های مهندسی عمران ، صنایع ، مكانیك ، برق و… پاسخگویی كلیه مسائل این سازمانها نمی باشد . برای جبران چنین كمبودی در قرن حاضر از پیوند رشته های گوناگون علوم و مدیریت و روشهای مهندسی ، رشته جدیدی بنام مهندسی جریه راه آهن بوحود آمده است.

رشته مهندسی جریه راه آهن با مسائلی از قبیل كنترل و هماهنگی فعالیتهای ریلی ، طراحی لكوموتیو و واگن ، استفاده موثر از وسائط نقلیه ریلی و ماشین آلات و افزایش كارآیی سازمانهای در طرح و ایجاد یا بهبود سیستمهای متشكل ا زانسان ، وسائل نقلیه ریلی ، ماشین آلات ، لكوموتیو ، واگن كمك موثری نماید.

این دوره بیانگر تكنولوژی و علوم و روشهای بهره برداری ، شناسایی مسیرهای گوناگون راه آهن و مهارت د ر بهره گیری از اجزا متشكل یك مجموعه راه آهن (انسان - لكوموتیو - واگن - ماشین آلات خطی - ساختمان و تاسیسات ، علائم و ارتباطات ) به منظور حصول حداكثر كیفیت و كمیت خدمات راه آهن می باشد.

هدف از آموزش مجموعه ، تربیت كارشناسان آگاه به مسائل تكنولوژی و علوم مكانیكی خاص و جدید راه آهن از جمله اهداف این مجموعه در مرحله اول و نهایتا خودكفایی در صنعت عظیم راه آهن می باشد.

طول متوسط این دوره 4 سال است و برنامه های درسی آن در 8 ترم برنامه ریزی می شود و دانشجویان موظفند140 واحد تعیین شده این مجموعه بانضمام 272 ساعت كاراموزی در واحدهای صنعتی راه آهن اخذ نمایند.

طول هر ترم 17 هفته آموزش كامل است . مدت هر واحد درس نظری 17 ساعت و عملی و آزمایشگاهی 34 ساعت و كارگاهی 51 ساعت است .

فارغ التحصیلان این دوره میتوانند با آموخته های خویش عهده دار انجام طراحی و محاسبه اجزا و سیستمها و تعمیر و نگهداری و راهبری در بخش عمده ای از صنایع آلات ناقله ریلی گردند از قبیل :

1 - كارخانجات لكوموتیو سازی
2 - كارخانجات واگنهای مسافری
3 - كارخانجات واگنهای باری
4 - كارخانجات واگن پارس
5 - كارخانجات وابسته به صنایع مترو
6 - كارخانجات ماشین آلات روسازی راه آهن
7 - مدیریت و راهبری امور مربوطه در راه آهن جمهوری اسلامی ایران ، راه آهن های شهری . راه آهن های خصوصی (راه آهن شرقی بنیاد و … ) راه آهن مجتمع فولاد مباركه ، راه آهن ذوب آهن و...

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:17
رشته شماره 16 : مهندسی سیستم

با توجه به توسعه روزافزون علوم و تکنولوژی نقش آن در نیروهای مسلح، استفاده بهینه از منابع موجود یا ابداعی، سیستم های مدیریتی، عملیاتی و پشتیبانی نیز گسترش یافته است و رشته های جدیدی مانند سیستم ها جهت برآورده شدن نیازمندیها الزام آورده شده است تا بتوان بطور مطلوبتر واحدها و اداره و سازمانها را اداره نمود. رشته مهندسی سیستمها با مسائلی از قبیل برنامه ریزی، سازماندهی، کنترل و هماهنگی فعالیتها در راستای استفاده بهینه و موثر از منابع انسانی، تجهیزات و تکنولوژی سر و کار دارد.

سیستم مجموعه ای از چند جزء است كه حائز سه شرط باشد :

اول : رفتار هر جزء بر رفتار كل تاثیر دارد

دوم : رفتار اجزاء و تاثیر آنها بر كل، به هم وابسته اند

سوم : هر كدام از گروه های فرعی بر رفتار كل تاثیر گزارند و تاثیر هیچ كدام از آنها مستقل نیست. به بیان دیگر سیستم ، كلی است كه نمی توان آن را به اجزای مختلف تقسیم كرد. از این دو خاصیت، مهم دیگری به دست می آید كه هر بخش از سیستم دارای خواصی است كه اگر از سیستم جدا شود از دست می رود و هر سیستم خواصی دارد كه هیچ كدام از بخش های آن واجد آن نمی باشد.

رشته مهندسی سیستم به علاقمند خود، تفكر و منطق سیستماتیك را به همان معنایی كه در بالا گفته شد ، می آموزد.

فارغ التحصیلان این رشته می توانند برای مراكز مختلف و به عبارت دیگر برای كلیه اعمال انسانی كه هدف خاصی را دنبال می كند ، سیستمی را طراحی كنند كه از حركات پراكنده یا اضافی یا موازی كه موجب اتلاف وقت یا صرف هزینه می شود جلوگیری نماید. چگونگی این امكان در مرحله ی عمل قابل فهم تر است. داشتن استعداد خوب در ریاضی و منطق از شرایط موفقیت در این رشته است و آنچه در پایان قابل ذكر است ، توجه به این مطلب است كه سیستم نیز مانند ماشین می تواند ساده یا مركب باشد.

طول دوره تحصیل این رشته 4 سال می باشد.

فارغ التحصیلان قادر خواهند بود با بکارگیری روشهای سیستماتیک و مدلهای ریاضی، مسائل تصمیم گیری را در سطح سازمان و واحدهای نظامی تجزیه و تحلیل نموده و بهترین رهنمود را در استفاده بهینه از منابع انسانی و تجهیزاتی و عملکرد اجزاء متشکل سیستمها ارائه دهند.

برخی از دروس اصلی و تخصصی این رشته عبارتند از:

مهندسی ماشین، تئوری و آنالیز تصمیم گیری مهمات مواد منفجره، طرح سیستمهای اطلاعاتی و کنترل مدیریت، اصول و قواعد لازم، مهندسی سلاح و بالستیک و .... فارغ التحصیلان توانایی لازم را در انتخاب تصمیم بهینه از میان راه کارهای موجود یا ابداعی، قابلیت و توانایی مناسب جهت فرماندهی، مدیریت و کنترل و نظارت، قابلیت و توانایی مناسب در شناخت و تجزیه و تحلیل مسائل سازمانی و توانایی های دیگر را کسب می کنند

فارغ التحصیلان قادر خواهند بود با بکارگیری روشهای سیستماتیک و مدلهای ریاضی، مسائل تصمیم گیری را در سطح سازمان و واحدهای نظامی تجزیه و تحلیل نموده و بهترین رهنمود را در استفاده بهینه از منابع انسانی و تجهیزاتی و عملکرد اجزاء متشکل سیستمها ارائه دهند.

برخی از دروس اصلی و تخصصی این رشته عبارتند از:

مهندسی ماشین، تئوری و آنالیز تصمیم گیری مهمات مواد منفجره ، طرح سیستمهای اطلاعاتی و کنترل مدیریت، اصول و قواعد لازم، مهندسی سلاح و بالستیک و ....
فارغ التحصیلان توانایی لازم را در انتخاب تصمیم بهینه از میان راه کارهای موجود یا ابداعی، قابلیت و توانایی مناسب جهت فرماندهی، مدیریت و کنترل و نظارت، قابلیت و توانایی مناسب در شناخت و تجزیه و تحلیل مسائل سازمانی و توانایی های دیگر را کسب می کنند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:19
رشته شماره 17 : مهندسی پلیمر

هدف و ماهیت

هدف رشته مهندسی صنایع پلیمر تولید كلیه محصولات پلیمری از قبیل لاستیك ، پلاستیك، الاستومر، رزین و سایر مواد مورد نیاز صنعت
رشته مهندسی صنایع پلیمر شناخت، طراحی، فرمولاسیون، آنالیز و بررسی خواص فیزیكی و مكانیكی سه ماده عمده می*باشد كه این مواد عبارتند از : لاستیك ، پلاستیك و كامپوزیت. یعنی ما در رشته مهندسی صنایع پلیمر هر آنچه كه به این مواد بر می*گردد را مطالعه و بررسی می*كنیم.

برای مثال طراحی و تولید تایر ماشین در صنایع لاستیك، لوله*های پلی*اتیلن در صنایع پلاستیك و انواع فایبرگلاسها در كامپوزیت به یاری متخصصان مهندسی صنایع پلیمر انجام می*گیرد. البته در این رشته شکل دهی رزین ها نیز مطرح است که برای مثال می توان به ساخت ملامین اشاره کرد.

دروس رشته تكنولوژی و علوم رنگ در دوره كارشناسی به دو بخش تقسیم می*شود. یك بخش در مورد سنتز مواد رنگزا است كه كاربرد آن در صنعت نساجی، چاپ و چرم*سازی می*باشد و بخش دوم پوشش*دهی است كه روی سطوح فلزی و یا غیرفلزی مانند پلیمرها، چوب یا بتن استفاده می*گردد.

در رشته تكنولوژی و علوم رنگ با توجه به مكان و محیطی كه رنگ مورد استفاده قرار می*گیرد، خواص رنگ پیش*بینی شده و فرمولاسیون رنگ با توجه به آن خواص تهیه می*شود.

یك كارشناس فارغ التحصیل رشته مهندسی پلیمر ? علوم و تكنولوژی رنگ در طی دوران تحصیلی خود، با چهار عنوان كلی آشنا می*شود كه عبارتند از :
پوششهای پلیمری، شیمی مواد رنگرزی، فرآیند رنگرزی و فیزیك رنگ . پوششهای پلیمری یكی از مهمترین ابزار انسان در پیشگیری از انهدام سرمایه*ها در اثر خوردگی هستند و خوردگی مخرب ترین پدیده*ای است كه انسان تاكنون با آن مواجه بوده است. مواد رنگرزی (مواد رنگی مصرفی در رنگرزی منسوجات) نیز همواره بخشی جدانشدنی از صنعت نساجی بوده*اند و صنعت نساجی در حال حاضر یكی از بزرگترین صنایع كشور است.

تامین مواد رنگرزی و نیز رنگدانه*های مصرفی در ساخت پوششهای پلیمری نیز بخشی مهم از صنایع شیمیایی است كه درآمد قابل توجهی برای كشورهای تولید كننده به همراه دارد. توانایی در همانندسازی رنگ محصولات تولیدی و نیز آگاهی دقیق از عوامل موثر بر جلوه یك شیء ، مبحثی است كه اهمیت آن در نظام تولید و كنترل كیفی محصولات مختلف بر كسی پوشیده نیست. صنعت چاپ نیز بخش بااهمیت دیگری از صنایع است كه جایگاه مناسبی برای فارغ*التحصیلان این رشته فراهم می*آورد.

توانایی های فارغ*التحصیلان
فارغ*التحصیلان رشته مهندسی پلیمر از تواناییهای زیر در عرصه صنعت برخوردارند:

1- طراحی فرمولاسیون انواع رنگها (پوششهای پلیمری) ، طراحی فرآیند تولید این مواد، مهندسی تولید و نظارت بر كل فرآیند تولید رنگ و نیز كنترل كیفی محصولات تولیدی در كارخانجات تولید پوششهای پلیمری، طراحی انواع پوششهای پلیمری مصنوعی در صنایع مختلف از جمله: صنایع برق و الكترونیك، صنایع غذایی و كاغذسازی و ... و نیز فرمولاسیون و ساخت انواع مركبهای چاپ.

2- طراحی فرمولاسیون انواع رزینهای صنعتی اعم از رزینهای آلكید، آمینو، فنولیك، اكریلیك، اپوكسی و ... ، طراحی واحدها و فرآیندهای ساخت رزینهای صنعتی، مهندسی تولید و كنترل كیفی رزینهای صنعتی.

3- كارشناسی تهیه پوششها? ونظارت بر اجرای عملیات رنگ*آمیزی، بازرسی پیمانكاریهای رنگ*آمیزی (عملیات آماده*سازی و اعمال مواد پوششی) در صنایع بزرگی همچون صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، برق، آب ، سازه*های فلزی و بتونی، صنایع خودروسازی، لوازم خانگی و ... ، مهندسی فرآیند و كنترل كیفی و عملیات پوشش*دهی در این صنایع .

4- طراحی فرمولاسیون انواع چسب*ها و درزگیرهای صنعتی و خانگی، طراحی فرآیند تولید این محصولات، مهندسی تولید و كنترل كیفی این محصولات، طراحی فرآیندهای آماده*سازی سطوح برای به كارگیری این محصولات، نظارت بر فرآیندهای آماده*سازی سطوح و به كارگیری چسبها و درزگیرها.

5- طراحی فرآیندهای رنگرزی انواع منسوجات بافته و نبافته، چرم و ... ، نظارت بر عملیات رنگرزی و نیز كنترل كیفیت محصولات رنگرزی شده و ... .

6- طراحی واحدهای ساخت مواد رنگرزی، طراحی فرآیندهای ساخت مواد رنگرزی ، فرآیندهای ساخت رنگدانه*های آلی و محصولات وابسته به آنها و نیز نظارت بر تولید و كنترل كیفی این محصولات.

7- نظارت بر فرآیندهای دوباره تولید تصاویر همچون: چاپ ، لیتوگرافی ، عكاسی رنگی ، ...

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه

یك پلیمریست نمی*تواند با شیمی بیگانه باشد. یعنی باید شیمی را بداند تا بتواند پلیمر را بفهمد. همچنین این رشته مثل همه رشته*های مهندسی نیاز به ریاضیات قوی دارد و بالاخره دانشجوی این رشته باید به زبان انگلیسی مسلط بوده و طریقه استفاده از رایانه را نیز بداند چون برای دسترسی به جدیدترین اطلاعات در این رشته باید از شبكه اینترنت استفاده كرد.

لازمه موفقیت در مهندسی پلیمر علاقمندی به سه درس ریاضی، شیمی و فیزیك است و خوب است داوطلبان آزمون سراسری بدانند كه بخش پوشش*دهی و رنگ گرایش تكنولوژی و علوم رنگ تقریبا خشن است چرا كه باید در آزمایشگاه برس كشید، آهن برید و سطوح فلزی را تمیز كرد اما قسمت سنتز این رشته حالت فوق را ندارد چون به زبان ساده سنتز چیزی شبیه به آشپزی است، یعنی برای ساخت یك رنگ مواد مختلف را با یكدیگر مخلوط می*كنند.

واحدهای كارگاه و آزمایشگاه در هر دو گرایش مهندسی پلیمر اهمیت بسزایی دارد، به همین دلیل دانشجوی این رشته باید قوی بوده و تحمل ساعتها كار در آزمایشگاه را داشته باشد.

برای مثال دانشجویی كه در گرایش تكنولوژی و علوم رنگ تحصیل می*كند باید حساس نباشد و تحمل بوی مواد شیمیایی مختلف را داشته باشد و یا بیماری كوررنگی نداشته باشد تا هنگام ساخت رنگ دچار مشكل نگردد.

دواطلبانی كه به كاربردهای شیمی آلی علاقمند هستند به احتمال قوی به رشته پلیمر نیز علاقمند خواهند شد هرچند كه ردپای مهندسی پلیمر در كتب درسی حتی كتابهای شیمی بسیار كمرنگ می*باشد.

از آن*جا كه در بسیاری موارد، فارغ*التحصیلان و دانشجویان این رشته با مواد رنگی سرو كار دارند، یكی از مهمترین ویژگیهای داوطلبان تحصیل در این رشته، بینایی و عدم كوررنگی آنهاست و توانایی حركت و شنوایی در درجات بعدی اهمیت قرار دارند.

علاقه*مندی به علم شیمی و پلیمر ، پدیده*های پیچیده فیزیكی منتهی به رنگی دیده شدن و نیز داشتن پایه قوی و علاقه به درسهای ریاضیات و آمار و احتمالات از جمله تواناییها و ویژگیهای دیگری است كه یك مهندس رنگ باید از آن برخوردار باشد. لازم به ذكر است كه بسیاری از حلالهای مصرفی در تهیه پوششهای پلیمری می*توانند برای افراد حساسیت*زا باشند و آنها را در كار دچار مشكل نمایند.
نكات تكمیلی

رشته مهندسی پلیمر نسبت به رشته*های مهندسی دیگر تقریبا جوان است و شكوفایی آن از زمان جنگ جهانی دوم آغاز شده است. اما به دلیل كاربرد روزافزون پلیمر در صنایع مختلف، این رشته به سرعت رشد كرده و امروزه جزو یكی از رشته*های مهم كشورهای صنعتی پیشرفته می*باشد.

پلیمرها به دو دسته طبیعی و مصنوعی تقسیم می شوند كه پلیمرهای طبیعی موادی مانند تركیبهای سلولزی، چوب ، كاغذ و پشم هستند كه انسان از سالها پیش آنها را می*شناخت و هنوز هم این دسته از پلیمرها در دنیا بسیار مهم و با ارزش هستند. و اما پلیمرهای مصنوعی در دوران جنگ جهانی دوم مورد توجه قرار گرفت چرا كه در این زمان دانشمندان به این نتیجه رسیدند كه از مواد نفتی می*توان مواد پلیمری مصنوعی را ساخت كه این مواد كاربردهای مختلفی خواهند داشت. بنابراین مهندسی پلیمر با ساخت پلیمرهای مصنوعی توسط محققین شكوفا گردید و اكنون تنها با گذشت 5 دهه از آن دوران این رشته به حدی رشد كرده است كه پیشرفت تكنولوژی ارتباط تنگاتنگی با طراحی و ساخت مواد پلیمری دارد.

با توجه به این كه كشور ما نیز از جمله كشورهایی است كه در زمینه كشاورزی و منابع نفتی (صنایع شیمیایی)* از استعداد بالقوه خوبی برخوردار است و مواد پلیمری نیز در دو زمینه فوق نقش كلیدی دارند، از حدود 25 سال پیش مهندسی پلیمر در ایران مورد توجه قرار گرفت. البته در آغاز این رشته به عنوان یكی از گرایشهای رشته مهندسی شیمی مطرح بود اما در سال 1362 رشته مهندسی پلیمر با دو گرایش صنایع پلیمر و تكنولوژی و علوم رنگ به طور مستقل اقدام به پذیرش دانشجو كرد.

این رشته در مقطع كارشناسی دارای دو گرایش:
صنایع پلیمر و تكنولوژی و علوم رنگ می*باشد.

صنایع پلیمر :

هدف تربیت مهندسان پلیمر متخصص در زمینه*های فرآیند تولید پلیمرهای صنعتی از قبیل پلاستیك*ها، لاستیك*ها ، الیاف مصنوعی، چسب*ها، رزین*ها ، مواد اسفنجی به صورت خام و كاربرد آنها در صنایع پلیمر و تولید محصولات نهایی است. پلیمرها كاربرد وسیعی در صنایع ایران دارندو فارغ*التحصیلان این دوره توانایی*های كافی در زمینه*های بهره*برداری در صنایع تولید و تبدیل پلیمر، ایجاد و برنامه*ریزی واحدهای تولیدی تبدیل پلیمر خام به مواد مصرفی و اشتغال در مجتمع*های بزرگ تولید پلیمر خواهند داشت. از دروس اصلی مهندسی پلیمر می*توان از موازنه انرژی و مواد، مكانیك سیالات، انتقال جرم و حرارت، شیمی و سینتیك پلیمریزاسیون، فرآیندهای پلیمریزاسیون ، مهندسی پلاستیك ، تكنولوژی الیاف مصنوعی و تكنولوژی كامپوزیت*ها نام برد.

فارغ*التحصیلان این دوره می*توانند در كلیه صنایع بزرگ و كوچك تولید پلیمرها و همچنین در صنایع تبدیل پلیمر نظیر: صنایع لاستیك، پلاستیك، الیاف مصنوعی، رزین*سازی، كفش*سازی، چسب*سازی، كامپوزیت*ها، كاغذسازی مشغول به كار شوند و در مراكز تحقیقاتی پلیمرها در دانشگاهها تحقیق و تدریس كنند و در دفاتر مهندسین مشاور و واحدهای برنامه*ریزی صنایع تولید پلیمرها و وزارتخانه*های صنعتی فعالیت نمایند.

ادامه تحصیل در این رشته تا سطح دكتری در داخل و خارج از كشور امكان*پذیر است.

تكنولوژی و علوم رنگ :

هدف تربیت كارشناسانی است كه بتوانند امور فنی و تولیدی كارخانه*های سازنده مواد رنگزا یا مراكزی كه به نحوی استفاده كننده از این مواد رنگزا و رنگ هستند را اداره كنند. فارغ*التحصیلان این دوره می*توانند به عنوان مهندس اجرایی در كارخانه*های تهیه مواد رنگرزی و مواد رنگی، رنگ*كردن و چاپ و تكمیل منسوجات ، جیر ، چرم ، پوست، مواد غذایی، بهداشتی، پلاستیك، الیاف*مصنوعی، كاشی، سرامیك، پوشش سطوح و نظایر آن مشغول به كار شوند.

در دروس این رشته شامل دروس عمومی، پایه، اصلی ، تخصصی، كارآموزی، پروژه ،*كارگاه و دروس اختیاری است.

این رشته بیشتر شامل مطالبی در مورد بكارگیری علم شیمی در علوم رنگ است و با رشته*هایی نظیر شیمی، پلیمر، نساجی و علوم الیاف ارتباط دارد. با توجه به زمینه كاربردی رنگ و نقش آن در صنایع مختلف و وجود زمینه*های مساعد برای تامین مواد خام و مواد اولیه و واسطه جهت ساخت مواد رنگزا در ایران و سرمایه*گذاریهایی در مورد آن، اهمیت این رشته به خوبی روشن می*شود.

علیرغم جدید التاسیس بودن و مشكلات آموزشی موجود، این رشته در صنعت كاربرد وسیعی دارد و با رشد و خودكفایی در آن می*توان سالانه مبالغ زیادی در ارز كشور صرفه*جویی كرد. مساله پوشش سطوح یكی از مهمترین نیازهای جامعه صنعتی ماست كه متخصصان این رشته می*توانند آن را به خوبی مرتفع سازند.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

امكان ادامه تحصیل در این رشته تا مقطع دكترا میسر می*باشد.

تعداد واحدهای درسی دوره كارشناسی ارشد 32 واحد است كه 9 واحد آن را پروژه یا پایان*نامه تشكیل می*دهد و تعداد واحدهای دوره دكترای تخصصی 45 تا 48 واحد است كه 24 واحد آن را رساله تشكیل می*دهد.

رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته

رشته مهندسی شیمی تا حدودی واحدهای مشترك با این رشته دارد.

آینده شغلی و بازار كار

گمنامی رشته مهندسی پلیمر یكی از مشكلاتی است كه بیشتر دانشجویان و فارغ*التحصیلان این رشته از آن سخن می*گویند. آنها معتقدند كه بیشتر مدیران صنایع و شركتهای دولتی و خصوصی از كارآیی مهندسان پلیمر اطلاعی ندارند.

در بسیاری از شركتها یك لیسانس شیمی كار یك مهندس پلیمر را انجام می*دهد و جالب این است كه هر شركتی كه یك مهندس پلیمر استخدام كرده تازه به كارآیی فارغ*التحصیلان این رشته پی*برده است چرا كه فارغ*التحصیلان رشته شیمی طراحی فرمولاسیون را نمی*خوانند و تازه بعد از ورود به بازار كار اطلاعاتی را كه یك مهندس پلیمر طی 4 سال تحصیل به دست آورده است، با كار و تجربه در صنعت به دست می*آورند.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

همه ساله در جهان هزاران تن رنگینه مصنوعی تولید می*شود. اگر بخواهیم فقط برای رنگرزی الیاف، به جای رنگینه*های مصنوعی از رنگینه*های طبیعی استفاده كنیم مساحتی چند برابر كره زمین برای كاشت گیاهان رنگی لازم است.

این نشان*دهنده گستردگی بازار كار فارغ*التحصیلان مهندسی پلیمر گرایش تكنولوژی و علوم رنگ است كه می*توانند در كارخانجات رنگ*سازی به تولید رنگینه*های مصنوعی بپردازند.

از سوی دیگر بازار كار فارغ*التحصیلان این رشته تنها شامل كارخانجات ساخت رنگ نمی*شود . امروزه صنعت پوشش*دهی بسیار گسترش یافته است تا جایی كه در كنار هر صنعت مادر حتما یك صنعت پوشش*دهی، حضوری فعال دارد. مثلا در یك اتاق هزاران قطعه است كه اكثر آنها پوشش*دهی شده*اند. از دگمه*های یك پیراهن و سگك كفش گرفته تا دستگیره درها.

فارغ*التحصیلان مهندسی پلیمر گرایش تكنولوژی و علوم رنگ می*توانند در دو زمینه عمده فعالیت بكنند كه یكی از آنها طراحی فرمول و ساخت رنگ و دیگری طراحی فرمول و ساخت پوششهای سطوح می*باشد كه البته طراحی و ساخت پوششها خود به دو بخش پوششهای صنعتی مثل ضد خوردگی و پوششهای تزیینی یمانند رنگ درها و دیوارها تقسیم می*شود.

اما در حال حاضر مواد پلیمری تنها در صنعت خودروسازی مورد استفاده قرار نمی*گیرد و در نتیجه موقعیتهای شغلی فارغ*التحصیلان رشته مهندسی صنایع پلیمر بسیار گسترده است.

امروزه مواد پلیمری در صنایع مختلف بسیار پراهمیت هستند. برای مثال در صنایع برق، الكترونیك و مخابرات پلیمرهای مصنوعی به عنوان عایق*های الكتریكی جایگاه بسیار مهمی دارند، به گونه*ای كه امروزه اگر پلیمرها نباشند، صنایع برق نمی*تواند به اهداف خویش دست یابد.
در صنعت پوشاك نیز پلیمرها در تولید پاپوش*ها ،*تن*پوشها و كف*پوشها بسیار موثر هستند.در صنایع حمل و نقل زمینی(خودروسازی، قطار و ...) ، هوایی ( هواپیما و بالگرد) و دریایی (كشتی*ها و ...)* پلیمرها حضوری چشمگیر دارند، و بالاخره در صنایع نظامی ، پزشكی ، كشاورزی و بسته*بندی كاربرد مواد پلیمری بسیار گسترده است.

با این كه رشته مهندسی پلیمر، رشته* نوپایی است اما به سرعت در حال گسترش و توسعه می*باشد. چرا كه مواد پلیمری آنقدر در زندگی ما نفوذ كرده*اند كه وقتی صبح از خواب بیدار می*شویم با بیشتر اشیایی كه برخورد می*كنیم، از مواد پلیمری هستند از مسواك یا لوله خمیردندان گرفته تا جلد كتابی كه مطالعه می*كنیم و یا كفشی كه می*پوشیم و از خانه خارج می*شویم.

دروس اصلی رشته مهندسی پلیمر

اقتصاد و طرح مهندسی نقشه كشی صنعتی

استاتیك و مقاومت مصالح ترمودینامیك مهندسی

مكانیك و آزمایشگاه مكانیك سیالات انتقال و آزمایشگاه انتقال حرارت

موازنه انرژی و مواد عملیات واحد1

آزمایشگاه عملیات واحد سینتیك و طرح رآكتور

كنترل و آزمایشگاه كنترل فرآیندها شیمی و آزمایشگاه شیمی فیزیك

انتقال جرم ریاضیات مهندسی

روش های اندازه گیری كمیت های مهندسی

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:21
رشته شماره 18 : مهندسی نساجی

هدف:
در ابتدا بشر برای تهیه لباس و پوشاک و محافظت از خود در مقابل سرما و گرما صنعت نساجی را به وجود آورد. سپس زیرانداز و روانداز خود را به یاری این صنعت تهیه کرد و امروزه نه تنها انواع پوشاک و فرش و موکت را به یاری صنعت نساجی تهیه می کند بلکه برای ساخت ترمز ماشین، شریانهای مصنوعی، جاده ها، هواپیماها و سایت های فضایی به منسوجات نیازمند است.
برای مثال بیش از 50 درصد قلب مصنوعی از الیاف نساجی درست شده است. همچنین بیش از 75 درصد استحکام تایرها از منسوجات است و در جاده سازی نیز قبل از این که اسفالت ریخته شود، منسوجات ویژه ای را روی سطح جاده می خوابانند که عمر جاده ها را افزایش می دهد. به همین دلیل امروزه نمی توان همچون گذشته صنعت نساجی را به روش استاد و شاگردی از نسلی به نسل دیگر انتقال داد. چرا که نساجی در حال حاضر صنعتی بسیار گسترده و پیچیده است که اداره آن نیاز به تخصص و تحصیلات دانشگاهی دارد. تخصصی که در رشته مهندسی نساجی می توان به آن دست یافت. در کشور ما نیز از سال 1337 رشته مهندسی نساجی در دانشگاه صنعتی امیر کبیر دایر گردید و به مرور زمان در دانشگاههای دیگر نیز ارائه شد.

ماهیت:
صنعت نساجی مسؤولیت تولید انواع منسوجات اعم از انواع پوشاك، كف*پوشها مثل فرش و موكت و منسوجات مورد استفاده در صنایع دیگر را بر عهده دارد. این صنعت شامل بخشهای مختلفی می*شود كه از آن جمله می*توان به كارخانه*های ریسندگی (تولید نخهای مختلف)، بافندگی (تولید انواع پارچه) ، تولید فرش ماشینی و موكت و همچنین كارخانه*های تكمیل كننده این كالاها مثل رنگرزی و چاپ و كارخانه*های تولید الیاف مصنوعی مثل نایلون و پلی*پروپیلن اشاره كرد.
در نتیجه مهندسی نساجی رشته*ای است كه دانش و توانایی لازم را برای اداره بخشهای مختلف این صنعت به دانشجویان می*دهد.

توانایی های فارغ التحصیلان:
بعضی از تواناییهای فارغ*التحصیلان این رشته به شرح زیر است:
1) بهره*برداری از واحدهای تولیدی صنایع ریسندگی ، بافندگی ، تریكو بافی، موكت ، قالی*بافی و كارخانجات تبدیل الیاف و سنتیك.
2) حفاظت از امكانات موجود و بهره*برداری در شرایط مطلوب فنی و اقتصادی و رفع اشكالات و معایب.
3) تطبیق شرایط كیفی و كمی مواد اولیه با محصولات مورد تقاضا و برنامه*ریزی تولید در صنایع مربوط از نظر كیفی و كمی.
4) برنامه*ریزی در ایجاد واحدهای تولیدی در رشته*های فوق*الذكر.
5) توانایی ساخت قطعات و ماشین*آلات نساجی و مدرنیزه كردن ماشینهای قدیمی نساجی.
فارغ*التحصیلان صنایع نساجی به عنوان سرپرست خط تولید، مدیریت و نظارت در تولید و اداره كارخانه دارای نقشی حساس هستند. دروس این دوره شامل دروس نظری، عملی ، آزمایشگاهی و كارگاهی است و نیز 4 واحد كارآموزی دارد. نظر به اینكه صنایع نساجی و تولید الیاف مصنوعی یكی از فعالترین صنایع كشور است و نیز از لحاظ تعداد شاغلان و میزان سرمایه*گذاری حائز اهمیت است، ضرورت این رشته مشخص می*شود. كارخانه*های نساجی و تولید الیاف و مواد شیمیایی محل جذب فارغ*التحصیلان این رشته است.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه:
مهندس نساجی یعنی كسی كه با برنامه*ریزی و فكر و منطق خود، مشكلات ایجاد شده در كارخانه*های نساجی را حل كرده و پیشنهادات جدیدی برای بهبود تولید و افزایش سودمندی كار ارائه دهد. وظیفه*ای كه تنها به یاری توان علمی بالا و عادت به تفكر و تجزیه و تحلیل دقیق مسائل امكان*پذیر است.
دانشجوی نساجی برای رسیدن به كارایی فوق باید پایه*ریاضی خوبی داشته باشد تا بتواند مشكلات موجود را تجزیه و تحلیل كرده و محاسبات لازم را انجام دهد. همچنین لازم است كه به به كارهای مدیریتی علاقمند باشد چون بیشتر فارغ*التحصیلان این رشته مسوولیت بخشی از كارخانه*های نساجی مثل سالن تولید و یا بخش كنترل كیفیت را بر عهده دارند.
در گرایش تكنولوژی نساجی بحث شناخت قطعات ماشین و روش ساخت آنها مطرح است. به همین دلیل دانشجوی این رشته باید در دروس فیزیك و مكانیك قوی باشد. دانشجوی گرایش شیمی نساجی نیز باید در درس شیمی قوی باشد چون زمینه فعالیت او به علم شیمی باز می*گردد و در دانشگاه نیز دروسی مثل شیمی تجزیه، شیمی آلی و شیمی پلیمر را می*گذراند.
با توجه به این كه صنعت نساجی پراشتغال*ترین رشته صنعتی است و بیش از یك چهارم نیروی صنعتی كشور را در خود جای داده است فارغ*التحصیل این رشته باید توانایی كار با نیروی انسانی زیاد را داشته باشد و در ضمن به كار با ماشین*آلات صنعتی نیز علاقمند باشد.
یك نكته مهم كه همه علاقمندان به رشته نساجی باید به آن توجه داشته باشند، این است كه همه فارغ*التحصیلان رشته نساجی، مهندس نساجی موفق نمی*شوند. چون مهندس موفق كسی است كه در دوره دانشجویی علاوه بر درس خواندن و امتحان دادن، با مسائل صنعت نیز آشنا شود. یعنی واحدهای كارآموزی را جدی گرفته و اگر به مناسبت*های مختلف از كارخانه*ای بازدید می*كند، فقط ظاهر كارخانه را نبیند. بلكه به دنبال مشكلات موجود در كارخانه بوده و سعی كند تا به یاری مطالبی كه تا كنون فرا گرفته است، راهی برای حل مشكلات موجود بیابد. چنین دانشجویی مطمئنا پس از پایان تحصیلات مهندس موفقی خواهد بود و فرصت*های شغلی خوبی نیز پیدا خواهد كرد.

معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی:
این رشته در مقطع كارشناسی دارای دو گرایش : تكنولوژی نساجی و شیمی نساجی و علوم الیاف می*باشد.

تكنولوژی نساجی :
هدف تربیت افرادی متخصص به منظور بهره*برداری از صنایع نساجی در تبدیل الیاف به نخ ، نخ به منسوجات و روشهای تهیه سایر منسوجات نساجی است كه مصارف فنی، صنعتی ، مخابراتی و غیره دارند.
در گرایش تكنولوژی نساجی، دانشجو با شیوه*های تبدیل الیاف به نخ، نخ به منسوجات و روشهای تهیه سایر منسوجات نساجی كه مصارف فنی، صنعتی و مخابراتی دارد، آشنا می*شود. تكنولوژی نساجی بیشتر به عملیات فیزیكی و مكانیكی می*پردازد . یعنی در این بخش ، الیاف به یاری ماشین*آلات در كنار یكدیگر قرار گرفته و طی یكسری فرآیندها تبدیل به نخ می*گردد و سپس نخ*ها به انواع پارچه تبدیل می*شود.
دانشجوی تكنولوژی نساجی نحوه تولید نخ، پارچه، قالی و موكت را مطالعه كرده و آموزش می*بیند و تا حدودی با طراحی ماشین*آلات نساجی و قطعات مختلف آنها آشنا می*گردد. در گرایش تكنولوژی نساجی دانشجو با شیوه*های ریسندگی نخها، مقدمات بافندگی و بافندگی آشنا می*شود و همچنین برای شناخت دستگاههای نساجی دروسی در ارتباط با علم مكانیك را می*گذراند.
دروس تخصصی این رشته عبارتنداز:
استاتیك و دینامیك: بررسی نیروهای وارد به اجسام ساكن و متحرك.
مقاومت مصالح : عكس*العمل جامدات در مقابل نیروها و گشتاورهای وارد بر آنها.
ترمودینامیك: شناخت گرما و آثار آن و خواص گازها.
اصول ساختمان مواد پلیمری: آشنایی با مواد پلیمری.
علوم الیاف و فیزیك الیاف: آشنایی با ساختمان الیاف و فرآیند تولید آنها و خواص فیزیكی و مكانیكی الیاف.
ریسندگی 1 و 2 : آشنایی با نحوه تبدیل الیاف پنبه*ای به نخ و ماشین*آلات آنها.
ریسندگی الیاف بلند: آشنایی با نحوه تبدیل الیاف بلند مثل پشم به نخ و ماشین*آلات آنها.
ریسندگی نخهای یكسره : معرفی نحوه ریسندگی نخهای نایلونی و فیلامنتی.
ریسندگی مدرن : آشنایی با روشهای جدید ریسندگی نخها.
مقدمات بافندگی و بافندگی 1 و 2 : نحوه آماده كردن نخهای ریسیده شده برای بافندگی و نحوه تبدیل آن به پارچه.
تكنیك بافت پارچه : طراحی پارچه روی كاغذ و نحوه دادن فرمان به ماشین بافندگی .
تجزیه فنی پارچه : روش به دست آوردن مشخصات پارچه از روی نمونه آن .
بافندگی حلقوی 1 و 2 : آشنایی با روشهای بافندگی تاری و بافندگی پودی.
رنگرزی، چاپ و تكمیل: آموزش رنگرزی و چاپ پارچه*ها و همچنین نحوه تكمیل پارچه*های تولید شده توسط ماشین*های بافندگی .
كنترل كیفیت آماری: كنترل كیفیت تولیدات هر قسمت برای هماهنگی با قسمت بعدی یا جلب رضایت مشتری.
طرح و محاسبه كارخانه : چگونگی ایجاد یك كارخانه و ارائه طرح توجیهی برای یك كارخانه.
از آنجا كه صنعت نساجی یكی از قدیمی*ترین صنایع و دومین صنعت كشور بوده از لحاظ تعداد شاغلان، در سطح زیربنای كارخانه*ها و تعداد واحدهای تولیدی، بزرگترین صنعت كشور است. داوطلب باید در دروس فیزیك، ریاضی و مكانیك دبیرستان قوی بوده همچنین به علت شرایط كار و محیط كارخانه از نظر جسمی و روحی خوب باشد.
دروس رشته شامل دروس عمومی، پایه، اصلی و تخصصی است. دوره كارآموزی نیز به میزان 4 واحد وجود دارد.
فارغ التحصیلان این رشته می*توانند در كارخانجات نساجی و موسسات و ادارات مربوط به صنایع نساجی به كار بپردازند. این رشته علاوه بر صنایع نساجی و پوشاك می*تواند در تولید فرآورده*هایی برای مصارف صنعتی و نظامی نیز كاربرد داشته باشد.

شیمی نساجی و علوم الیاف:
هدف تربیت متخصص در تهیه الیاف، كاربرد مواد شیمیایی و تكنولوژی مربوط به آنها است.
در گرایش شیمی نساجی و علوم الیاف دانشجو با طرز تهیه الیاف و نحوه كاربرد مواد شیمیایی در صنایع نساجی آشنا می*گردد و در زمینه تولید الیاف، خواص الیاف، مواد رنگزا، خصوصیات مواد رنگزا، مواد تكمیلی و نحوه تكمیل مواد نساجی مطالعه می*كند.
به عبارت دیگر گرایش شیمی نساجی به عملیات شیمیایی صنعت نساجی می*پردازد. فعالیتهایی مثل تولید الیاف، رنگرزی و یا عملیات تكمیلی كه روی انواع منسوجات از جمله نخ، پارچه و ... انجام می*شود تا كالای نهایی آماده شده و مورد مصرف قرار گیرد.
در این گرایش اصول و كاربرد ماده*های شیمیایی در صنایع نساجی بررسی می*شود و درسهای اصلی آن با شیمی شروع شده و همگام با مطالعه این علم، دانشجویان دروس مربوط به فرآیندهای شكل*گیری منسوجات را نیز مطالعه می*كنند.

دروس تخصصی این رشته نیز عبارتند از:
استاتیك و مقاومت مصالح : بررسی نیروها و گشتاورهای وارد بر اجسام ساكن و عكس*العمل آنها در مقابل این نیروها.
شیمی آلی 1 و 2 : آشنایی با سنتز مواد آلی و ایزومری.
شیمی تجزیه : بررسی محلولها، حلالها ، روشهای تعیین ph و ... .
ترمودینامیك كاربردی : بررسی خواص گرما روی گازها و اصول ترمودینامیكی.
شیمی فیزیك : بررسی سرعت واكنش*ها، تعادلها و قوانین ترمودینامیكی.
مكانیك سیالات : بررسی سیالات در شرایط مختلف .
اصول شیمی پلیمر: شناخت پلیمرها و خواص و فرمولهای آنها.
اصول فیزیك رنگ : بررسی رنگها و خصوصیات آن.
تكسچرایزینگ: روشهای تثبیت الیاف مصنوعی ، روشهای ایجاد موج روی الیاف مصنوعی و ... .
اصول شیمی رنگ و مواد واسطه : مطالعه سنتز و تولید رنگ.
تكنولوژی نساجی 1 : آشنایی با ریسندگی الیاف بلند مثل پشم.
تكنولوژی نساجی 2 : آشنایی با مقدمات بافندگی و بافندگی .
تكمیل 1 و 2 : بررسی روشهای تكمیل روی كالاهای نساجی از قبیل سفیدگری و ضد بید و ضد آب كردن منسوجات .

رشته های مشابه:
گرایش شیمی نساجی و علوم الیاف ارتباطاتی با رشته مهندسی پلیمر و همچنین دیگر گرایش این رشته تکنولوژی نساجی دارد.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
امكان ادامه تحصیل در این رشته در مقاطع كارشناسی ارشد و دكترا میسر می*باشد.

آینده شغلی و بازار كار:
صنعت نساجی بعد از نفت، بزرگترین صنعت كشور است. به همین دلیل همیشه نیازمند مهندس متخصص و كارآمدی است كه بتواند مسؤولیت بخش*های فنی و مدیریتی آن را بر عهده بگیرد.
در ضمن باید توجه داشت كه برخلاف اكثر رشته*های مهندسی ، رشته مهندسی نساجی تنها در تعداد محدودی دانشگاه ارائه می*شود و به همین دلیل بازار كار این رشته بخصوص در شهرستانها نسبتا خوب است چرا كه بیشتر كارخانه*های نساجی در شهرستانها مستقر هستند.
یك مهندس نساجی می*تواند در كارخانجات نساجی به عنوان مدیرعامل، رئیس كارخانه، مدیرتولید (مسؤول سالن*های مختلف ریسندگی، بافندگی، رنگرزی، چاپ و تكمیل زیر نظر این مدیر كار می*كنند)، مدیر بازرگانی (مسؤول بازاریابی، مسؤول فروش و مسؤول تداركات در این بخش فعالیت دارند)، مدیر مهندسی صنعتی (مسؤولان آزمایشگاههای مختلف و كارشناسان كنترل كیفیت بخشهای مختلف در این حیطه كاری فعالیت می*كنند) و مشاور كارخانه (مشاور در امور مختلف مانند خرید خط تولید، طراحی خط تولید، تولید جنس جدید، رفع اشكالات پیش*آمده در خط تولید، خرید ماشین*آلات و بررسی افزایش انعطاف*پذیری آنها) فعالیت بكند و یا با بخش نساجی موسسه استاندارد، اداره نساجی و پوشاك وزارت صنایع ، بخش نساجی وزارت كار (برای بررسی مسائل كارگری، كم*كردن ضایعات و افزایش تولید و بهره*وری)، بخش نساجی وزارت دادگستری (برای تعیین قیمت كارخانجات ورشكسته و برآورد كردن قیمت كالاهای نساجی)، سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی و مراكز تحقیقاتی مانند مركز تحقیقات جهاد سازندگی همكاری بكند.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر:
البته فارغ*التحصیلان این رشته با مشكلاتی نیز روبرو هستند. زیرا صنعت نساجی نیز مثل بسیاری از صنایع كشور به دلیل بحران*های مالی و همچنین ضعف مدیریت با ركود نسبی روبرو است.
از سوی دیگر باید توجه داشت كه صنعت نساجی به دلیل تنوع خود، بازار جذب وسیعی دارد. یعنی این صنعت از یك سو شامل صنایع تولید و آماده*سازی الیاف طبیعی و مصنوعی می*شود و از سوی دیگر شامل سیستم*های مختلف تولید نخ، پارچه و منسوجاتی مانند كف*پوشها، فرش*های ماشینی و انواع موكت می*گردد و بالاخره باید به كارخانه*های تكمیلی منسوجات مثل رنگرزی و چاپ اشاره كرد كه فارغ*التحصیلان این رشته را جذب خود می*كند.

پیش*بینی وضعیت آینده رشته در ایران:
در حال حاضر كارخانه*های تولید منسوجات دچار ركود شده*اند. در نتیجه تمایلی به جذب نیروی كار متخصص ندارند. اما همین ركود می*تواند آینده روشنی را برای فارغ*التحصیلان این رشته نوید بدهد چون اگر این ركود ادامه داشته باشد، صنایع داخلی توان رقابت خود را با منسوجات خارجی از دست می*دهند و در نهایت متوجه می*شوند كه برای ادامه حیات نیاز به نیروی متخصص و كارآمدی دارندكه بتواند كیفیت كالا را بالا برده و قیمت تمام شده كالا راكاهش دهد و این به معنای زیاد شدن بازار كار برای مهندسین نساجی است . البته در حال حاضر نیز تعدادی از كارخانه*ها بویژه كارخانه*های خصوصی از مهندسین نساجی بخوبی بهره*گرفته و از ماشین*آلات پیشرفته*ای نیز برخوردارند و در نتیجه وضعیت خوبی داشته و حتی كالاهایشان به خارج از كشور صادر می*شود.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:23
رشته شماره 19 : مهندسی معدن

هدف
هدف از ارائه اين دوره و اين رشته در دانشگاهها تربيت نيروي متخصصي است که بتوانند به اکتشاف و ارزيابي ذخاير معدني ، روش هاي استخراج بهينه و ارزيابي سيستم هاي نگهداري زير زميني يا روزميني در طول مدت بهره برداري از معدن بپردازند .
معدنكاري و استفاده از مواد معدني قدمت هزار ساله دارد يعني از زماني كه بشر طلا را در معادن روباز ويا در رودخانه*ها كشف و با وسايل ابتدايي استخراج كرد ،به معدنكاري پرداخت.
كاري كه در آن زمان با وسايل ابتدايي و هزينه كم امكان پذير بود و به همين دليل نياز به دانش و تخصصي خاص نداشت. اما امروزه معدنكاري، حرفه*اي بسيار پيچيده و پر هزينه است.چرا كه اكنون معدن*ها عميق*تر،لايه*هاي غني تهي*تر و عيار فلز كانه*ها كمتر شده است و در مواردي ذخاير نفت و كانه*هاي طلا،نقره،جيوه و حتي آهن كاملا از بين رفته است و به همين دليل بر خلاف گذشته كه گاه افراد عامي با يك بيل و كلنگ و چند ديناميت به سراغ معادن مي*رفتند و موفق به كشف ذخاير غني معدني مي*شدند، امروزه مكتشفين و كارشناسان معادن هر كشور براي كشف و استخراج مواد معدني بايد مجهز به دانشي باشند كه در رشته مهندسي معدن تدريس مي*شود.
رشته*اي كه به اكتشاف و ارزيابي و ذخاير معدني، روش*هاي استخراج بهينه و ارزيابي سيستم هاي نگهداري زيرزميني يا رو زميني در طول مدت بهره*برداري از معدن مي*پردازد.
مهندس معدن در گرايش اكتشاف پس از كشف معدن،نوع و شكل مواد معدني را تعيين كرده و به ارزيابي اقتصادي،ميزان ذخيره و همچنين چگونگي استخراج منابع معدني مي*پردازد.اما مهندس معدن گرايش استخراج در اموراستخراج،بهره*برداري و اداره قسمت*هاي مختلف معادن،حفاري ،نگهداري،حمل ونقل و تهويه*معادن فعاليت مي*كند.
به عبارت ديگر مهندسي معدن گرايش استخراج شامل عمليات حفاري و آتشباري به منظور خرد كردن سنگ،بارگيري و باربري و در اغلب اوقات سنگ شكني به منظور رساندن ابعاد ?كان سنگ? به اندازه مناسب است. اين عمليات مي*تواند در معادن روباز،زيرزميني و در موارد محدودي در دريا انجام گيرد.
البته نبايد تصوركرد كه مهندسي معدن تنها محدود به اكتشاف و استخراج معدن مي*شود بلكه قلمرو فعاليت اين رشته بسيار وسيع تر از كار در معدن است. براي مثال يك مهندس معدن مي*تواند به اكتشاف ساختاري بپردازد.يعني به منظور اطلاع از وضعيت زمين يك سري تحقيقات و عمليات زمين شناسي انجام دهد كه اين كار براي ساختن يك ساختمان بزرگ، شهرك،كارخانه و يا ايجاد راه*ها و بزرگراه*ها ضروري مي*باشد چون بايد در آغاز از ويژگي*هاي فيزيكي و مكانيكي زمين مورد نظر اطلاع داشت و سپس بر اساس آن ساختمان را طوري ساخت كه نشست نا متقارن نكرده و پي طبيعي آن بتواند باري را كه برآن وارد مي*شود را تحمل كند.
توانايي*هاي جسمي،علمي،رواني مورد نياز و قابل توصيه
وقتي صحبت از مهندسي معدن و علوم مرتبط با آن مي*شود،بسياري از ما به ياد علم زمين شناسي مي*افتيم و براستي نيز زمين شناسي ارتباطي تنگاتنگ با مهندسي معدن دارد و دانشجوي اين رشته بايد به زمين،مباحث زمين شناسي و بررسي *هاي داخل زمين علاقمند باشد.
اما چرا با وجود اهميت درسي زمين شناسي در اين رشته،مهندسي معدن جزو رشته*هاي گروه آزمايشي علوم رياضي است؟
دركار معدن ما با حجم وسيعي از اطلاعات روبه*رو هستيم مثلاً نقشة زميني به مساحت 1300 كيلومتر مربع را در اختيار ما قرار مي*دهند تا در آن به دنبال معدن بگرديم. حال اگر براي يافتن معدن وجب به وجب اين زمين را بگرديم كار*بيهوده*اي انجام داده*ايم بلكه بايد قسمت*هاي پرپتانسيل زمين را انتخاب نموده و براي مثال از 1300 كيلومتر موجود حدود 100 كيلومتر يعني 5 يا 10 درصد مساحت كل را انتخاب كرده و در اين مقدار به دنبال معدن بگرديم و چنين كاري تنها با استفاده از رياضيات امكان پذير است.
از فاكتورهاي مهم در موفقيت يك عمليات انفجاري،خرد شدگي مناسب است چرا كه اگر قطعات خرد شده حاصل از انفجار به دقت پيش*بيني گردد،عمليات متعاقب استخراج به خوبي طراحي شده و هزينه كلي معدن در يك سطح مينيمم نگاه داشته مي*شود كه اين كار به*ياري مدل*هاي رياضي امكان پذير است.يعني به ياري مدل*هاي رياضي مي*توان ابعاد قطعات خرد شده را پيش*بيني نمود و در كل به يك طرح انفجاري بهينه دست يافت.
چون بخشي از كار مهندسي معدن مانند نقشه برداري در زير زمين انجام مي*شود دانشجوي اين رشته بايد از نظر جسمي توانايي خوبي داشته و قدرت كار در معدن را كه بيشتر در خارج از شهر وگاه در نقاط دور افتاده قرار دارد،داشته باشد.به همين دليل بيشتر دانشجويان دختر اين رشته با مشكلات كاري روبه*رو مي*شوند به غير از تعداد محدودي از آنها كه در آزمايشگاه*ها و مراكز طراحي معدن فعاليت مي*كنند.
گرايش*هاي مقطع کارشناسي
رشته مهندسي معدن داراي دو گرايش اكتشاف و استخراج معدن است كه دانشجويان اكتشاف دربارة مكانيك سنگ،زمين شناسي ساختماني، ژئوفيزيك (اكتشاف زمين از طريق فيزيك) و زمين شناسي معدني مطالعه مي*كنند و دانشجويان استخراج در زمينه*هايي مانند حفاري ، آتشباري، نگهداري، ترابري و اصول طراحي معدن و فراورده*هاي مواد معدني آموزش مي*بينند.
رشته هاي مشابه و نزديک به اين رشته
گرايش اکتشاف با رشته زمين شناسي و گرايش استخراج با رشته عمران ، متالوژي و شيمي معدني ارتباط نزديکي دارد .
آينده شغلي و بازار كار
آيا مي*دانيد كه ايران دومين توليد كننده سنگ ساختماني و نما و سومين توليد كننده گچ در جهان است؟
آيا مي*دانيد كه رگه*هاي مس مانند كمربند سبزي از شمال تا جنوب كشورمان كشيده شده است؟
وآيا مي*دانيد كه با وجود بيش از 2250 معدن فعال درسطح كشور،ما اطلاعات بسيار ناچيزي از منابع زير زميني كشورمان داريم؟
اين*همه بيانگر منابع غني معدني كشور*مان است واين كه بايد براي بخش معدن به عنوان مبناي اصلي توسعه بخش*هاي اقتصادي واجتماعي كشور،اهميت بيشتري قائل شد تا بتوان به ياري اين بخش قدم*هاي مؤثري در جهت خودكفايي كشور و رهايي از اتكاء به درآمد نفت برداشت.
و البته براي توسعه وپيشرفت اين بخش حضور كارشناسان و متخصصان مهندسي معدن يك ضرورت انكار ناپذير است.
در حال حاضر ما به كارشناسان تكنولوژي آفرين به خصوص در زمينه فرآوري نياز مبرم داريم.چرا كه راه يافتن به بازار*هاي جهاني تنها از طريق كنترل كيفيت و استاندارد كردن محصولات معدني مقدور خواهد بود.
يكي از عوامل توسعه نيافتگي بخش معدن كشور مسائل مربوط به اكتشاف صنعتي است چرا كه ما در خصوص اكتشافات معدني تازه در شروع كار هستيم و آن چه? انجام شده در مقابل كار*هاي باقي*مانده جزء كوچكي را تشكيل مي*دهد.همچنين در كشور ما هنوز مواد معدني اولويت*دار از نظر اكتشافي مشخص نشده? و هنوز ترسيم درست و روشني از وضعيت زمين شناسي و اقتصادي كشور موجود نيست و اطلاعات و آمار مربوط به ذخاير قطعي كشور ناقص و مبهم است و وضعيت معادن متروكه نيز نا مشخص مي*باشد.
در كل مي*توان نتيجه گرفت كه امروزه ما نياز*مند فارغ التحصيلان علاقمند و خلاق مهندسي معدن هستيم تا بتوانيم بدون وابستگي به كارشناسان خارجي شاهد رونق و افزايش صادرات اين بخش باشيم.
البته در حاضر نيز بخش معدن يكي از بخش*هاي فعال و پوياي كشور است.
علاوه بر وزارت معادن و فلزات فارغ التحصيلان اين رشته مي*توانند در وزارت نفت در زمينه حفاري ، وزارت نيرو در زمينه آب*هاي زيرزميني ، كارگاه*هاي وزارت راه* و ترابري براي حفاري راه*ها وتونل*ها،شركت مترو و سازمان انرژي اتمي مشغول به كار شوند.

وضعيت نياز کشور به اين رشته در حال حاضر
در هر دو گرايش اکتشاف و استخراج در حال حاضر کشور نياز به متخصصان در اين زمينه دارد . اما نکته مهم و کليدي که اهميت نياز به اين متخصصان را بيشتر مي کند ، قدمهاي موثري است که در جهت خودکفايي کشور و رهايي از اتکا به درآمد نفت بايد برداشته شود و بدون ترديد معادن و استعداد و توان معادن ، مهمترين پشتوانه حرکت صنعتي در کشور مي باشد.
دروس پايه براي مهندسي معدن در دو گرايش
اکتشاف و استخراج معدن
رياضي 1و2
معادلات ديفرانسيل
آمار و احتمالات مهندسي
برنامه نويسي کامپيوتر
فيزيک 1و2و3
آزمايشگاه فيزيک 1و2
محاسبات عددي
شيمي عمومي
آزمايشگاه شيمي عمومي

دروس مشترک براي کارشناسي مهندسي معدن در دو گرايش اکتشاف و استخراج معدن
نقشه کشي صنعتي
اجزاء ماشين
استاتيک
ديناميک
مقاومت مصالح
مکانيک سيالات
شيمي فيزيک
نقشه برداري عمومي
عمليات نقشه برداري
زمين شناسي عمومي
بازديد زمين شناسي عمومي
زمين شناسي ساختماني
زمين شناسي اقتصادي
مکانيک سنگ
اقتصاد معدني
کانه آرايي

استخراج معدن
مطالعه اين بخش براي دانش آموزاني که در شهرها و در کوچه پس کوچه هاي شهرهاي بزرگ فقط ساختمان ديده اند و بس و در دوره دبيرستان شايد براي يکبار هم به در ورودي يک معدن برده نشده اند بسيار عجيب است. نمي توان آنچه را يک معدنچي لمس کرده براي شما به خوبي بيان کرد گرچه همه گرايش هاي معدن منجر به کار در داخل تونل هاي تاريک و طولاني معادن نمي شود ولي به هر حال سعي داريم تا پايان کار بعضي از رشته ها را براي شما بيان کنيم.
خيلي مهم است که شما چه نگاهي به اين رشته داريد و چگونه اين آمادگي را در خود ايجاد کرده ايد که رشته معدن را انتخاب مي کنيد ولي به هر حال بسياري از مديران کشور ما موفقيت خود را پس ذخائر عظيم و معادن غني کشور ما کسب کرده اند. استخراج کاني ها از معادن و تبديل آنها به فلزات يا مواد ارزشمند ديگر و استفاده از آنها در داخل يا خارج کشور تمامي فرايند اين بخش بزرگ اقتصادي است. نمونه برداري هاي سطحي و نقشه هاي ماهواره اي در تشخيص ذخاير معادن و يا شناسائي معادن نقش اساسي ايفا مي کنند. مهندسي معدن با رشته هاي زمين شناسي شيمي، جغرافيا ارتباط نزديک دارد و دانش آمزي که اين رشته را انتخاب مي کند بايد در دروس فيزيک و رياضي پايه قوي داشته باشد.
در رشته مهندسي معدن، به دليل غني بودن خاك كشور از مواد معدني، زمينه*هاي مختلف كاري، به خصوص در مناطق خارج از شهر، فراهم است. در اين رشته مهندسان هر دو گرايش با همكاري يكديگر مي*توانند موفق باشند. مثلاً براي استفاده از يك معدن مس، ابتدا مهندسين اكتشاف با تهيه نقشه و انواع نمونه از خاك و جنس سنگ منطقه، به تعيين دقيق محل معدن مي*پردازند. ضمناً مهندسين اكتشاف، بررسيهاي لازم را در زمينه*هايي همچون اقتصادي بودن بهره برداري از معدن و. . . انجام مي*هند.
سپس مهندسين استخراج با استفاده از فنون آتشباري و حفاري، اقدام به حفر تونل*هاي زير زميني و استخراج مواد به روشهاي مختلف مي نمايند. البته در مواردي ممكن است فقط نياز به استخراج مواد از معادن روباز باشد. با پيشرفتهاي علم مهندسي معدن مي*توان با استفاده از نقشه*هاي ماهواره*اي و نمونه برداري هاي سطحي، پي به وجود معادن و ذخاير موجود در اعماق زمين برد و نسبت به استخراج آنها اقدام كرد.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:24
رشته شماره 20 : مهندسی دریا

هدف و ماهیت

سال 1807 وقتی نخستین كشتی بخار آمریكا بدون بادبان و پارو در جهت مخالف باد و جریان آب از رودخانه هودسون بالا رفت ، كلیه ملوانان و دریانوردان كه برای تماشای این چیز عجیب به ساحل رودخانه آمده بودند دانستند كه آنچه در برابر دیدگانشان در حال حركت است بزودی جهان آنها را دگرگون خواهد كرد.

آنها دانستند كه دیگر ساخت و تعمیر یك كشتی یك فن نیست بلكه یك علم است و هدایت و حفظ چنین كشتی ای نیازمند اطلاعات علمی دقیق و بسیاری می باشد. و اكنون كه نزدیك به دو قرن از آن زمان می گذرد ما با ناوهایی روبرو هستیم كه گاه نزدیك به 340 متر طول و 80 متر عرض دارند.

شهرهای شناوری كه بدون شك ساخت ، هدایت و مدیریت آنها دانش بسیاری می طلبد . دانشی كه نمی توان به تجربه و با گذر ایام فرا گرفت. بلكه نیاز به تحصیلات كلاسیك و دانشگاهی دارد. نیازی كه منجر به تولد رشته مهندسی دریا شده است.

رشته مهندسی دریا در كشور ما نیز با این كه نوپاست دارای اهمیتو جایگاه ویژه ای است چرا كه كشور ما در حدود 2600 متر مرز آبی دارد كه 2000كیلومتر آن در جنوب كشور و به آبهای آزاد دنیا متصل است . اهمیت این مرز آبی زمانیمشخص می شود كه بدانیم از بین راه های حمل ونقل زمینی ، هوایی ، دریایی ، حمل ونقلدریایی مقرون به صرفه است و به همین دلیل 90 درصد صادرات غیر نفتی و تقریباً تمامصادرات نفتی كشور به وسیله كشتی ها صورت می گیرد.

همچنین توسعه ناوگان دریایی علاوهبر حمل و نقل كالاهای مورد نیاز كشور ، عامل حضور كشور ما در بازار حمل و نقل بینالمللی و كسب درآمدهای ارزی بیشتری می گردد. و بالاخره احیاء و توسعه صنایع دریاییمی تواند موجب رشد و بهره وری بیشتر تعدادی از صنایع كشور گردد كه از آن جملهمی توان به صنایع نجاری، رنگ سازی(برای تهیه رنگ كشتی)، فولاد(برای تهیه ورقه هایفولادی كشتی و همچنین ساخت شناورها) و بالاخره انواع و اقسام الكتروپمپ ها و جرثقیل ها كه در مراحل مختلف ساخت كشتی مورد استفاده قرار می گیرند، اشاره كرد.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه

دانشجویان مهندسی دریا در هرسه گرایش باید در دروس ریاضی وفیزیك قوی بوده و به زبان انگلیسی مسلط باشند. چون بیشتر منابع درسی این رشته بهزبان انگلیسی است. همچنین مهندسان كشتی و دریانوردی كه به سفرهای دریایی خارج ازكشور می*روند باید به زبان بین*المللی مسلط باشند.

دانشجویان مهندسی كشتی و دریانوردی باید از سلامت كافی برخوردارباشند و برای همین قبل از پذیرش نهایی در رشته*های فوق از آنها آزمایشات پزشكی كاملبه عمل می*آید كه در این میان سلامت دانشجویان دریانوردی بطور دقیق سنجیده می*شودچون این دسته از دانشجویان نباید ناتوانی*هایی نظیر كوررنگی نیز داشته باشند.

كار در دل گستره آبی دریاها و اقیانوس*ها با همه لطف و جاذبه*اشدارای دشواریهایی نیز هست. برای مثال یك مهندس كشتی یا دریانوردی به دلیل سفرهایدریایی، گاه ماهها در كنار خانواده*اش نیست.

همچنین یك مهندس كشتی*سازی نیز باید شرایط خود را برای گذراندندر محیط*های ساحلی تطبیق بدهد. چون با این كه بسیاری از شركت*های مهندسی مشاوردریایی در زمینه طراحی كشتی، بنادر یا تجهیزات دریایی در مركز شهرها فعالیتمی*كنند، اما به هر حال كارخانجات كشتی*سازی عمدتا در سواحل ساخته می*شوند. به همیندلیل یك مهندس دریا باید علاقه*مند به كار در محیطهای دریایی و ساحلی باشد و درواقع عشق و علاقه در این رشته حرف اول را می*زند.

معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی

این رشته دارای 3 گرایش مهندسی كشتی، كشتی*سازی و دریانوردی است. با ذكر این نكته كه در این رشته تنها در رشته مهندسی كشتی*سازی دانشگاه خلیج*فارس بوشهر، دانشجوی دختر پذیرفته می*شود.

مهندسی كشتی

در این دوره علوم و فنون مربوط به اداره فنی امور كشتی*ها آموزش داده می*شود و هدف تربیت افراد متخصص در حد كارشناس برای امور فوق است. آموزش این دوره به صورت دروس نظری- عملی- كارآموزی بعلاوه كارورزی در روی كشتی است. فارغ*التحصیلان این دوره به عنوان كارشناس، آمادگی و صلاحیت هدایت فنی كشتیها و اداره امور مربوط به تعمیر ، نگهداری آنها و همچنین آمادگی تقبل مسؤولیتها و مشاغل فنی مربوط به صنایع دریایی در كارخانجات كشتی*سازی و سازمانهای وابسته را خواهند داشت.

با پیشرفت صنایع دریایی كشور و اولویتی كه دولت برای توسعه حمل و نقل دریایی در ایران قائل شده است و با توجه به گسترش ناوگان بازرگانی كشور و طرح ایرانی كردن پرسنل دریایی اهمیت این رشته روشن می*شود. علاقه*مندان این رشته باید از سلامتی جسم برخوردار و مایل به كار و مسافرت در دریاها باشند.

مهندسان كشتی به عنوان مدیر فنی كشتی مسوول تعمیر، نگهداری و راه*اندازی موتور كشتی هستند و به همین دلیل دانشجویان این رشته پس از آن كه آموزش*های تئوری را در مدت سه سال و نیم طی كردند، یك دوره كارآموزی 6 ماهه را بر روی كشتی*های اقیانوس*پیما در خارج از كشور در آبهای استرالیا، بنادر اروپا ، آسیای جنوب شرقی، سنگاپور، چین و كره می*گذرانند.

كشتی*سازی

كشور ما یكی از بزرگترین خریداران كشتی در دنیا است و ما هر سال صدها میلیون دلار كشتی می*خریم كه این كشتی*ها شامل كشتی*های عظیم 500 هزار تنی كه حمل و نقل نفت را انجام می*دهند و كشتی*های كوچكتری كه كار حمل* و نقل كالا را به كشورهای دیگر بر عهده دارند، می*گردد. علاوه بر خرید كشتی بحث تعمیرات كشتی نیز هست. در شرایط امروز تعدادی از كشتی*هایی كه متعلق به ناوگان جمهوری اسلامی است در كشورهای خارجی تعمیر می*شود.

از همین*جا می*توان به اهمیت گرایش مهندسی كشتی*سازی پی برد. رشته*ای كه به تربیت نیروهای متخصص مورد نیاز سازمانهای دریایی به خصوص كارخانجات كشتی*سازی می*پردازد. در واقع مهندس كشتی*ساز، كشتی می*سازد اما دریانوردی نمی*كند و دانشجوی این رشته پس از گذراندن آموزشهای تئوری ، كارآموزی خود را در كارخانجات كشتی*سازی داخلی می*گذراند.

به عبارت دیگر هدف این گرایش تامین كارشناسان و طراحان صنایع دریایی كشور و تامین نیروی انسانی متخصص مورد نیاز سازمانهای دریایی و بالاخص كارخانجات كشتی*سازی و صنایع وابسته دریایی، تعمیر كشتی و كشتیرانی*ها است. ادامه تحصیل در این رشته در سطوح بالاتر از كارشناسی به عنوان كارشناسی ارشد سازه كشتی آرشیتكت كشتی در داخل كشور موجود است و نیاز به ایجاد مقاطع كارشناسی ارشد دیگر و دكتری در داخل كشور مورد تایید قرار گرفته است.

این مجموعه می*تواند با بكار بردن علوم مهندسی و تكنولوژی مربوط، طرح، محاسبه ، ساخت و اجراء سیستم*هایی كه اساس كار آنها سكون و حركت در سیالات بالاخص در آب است كارآیی لازم را به دانشجویان بدهد و آنان را آماده سازد تا در صنایع وابسته به ساخت سازه*های دریایی به طور اعم و صنایع كشتی*سازی به طور اخص فعالیتهای مربوط به طراحی و محاسبه اجزاء و سیستمها و یا مسؤولیت مهندسی را عهده*دار شوند.

فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند در سازمانها و ارگانهای مختلف مشاغلی از قبیل مهندسی ، طراحی و تولید به منظور پیاده*كردن و اجرای طرحهای ساختمانی شناورها و سازه*های دریایی، مشاركت در امور تحقیقاتی در زمینه*های فوق*الذكر و غیره را عهده*دار شوند. داوطلبان این دوره باید از دانش ریاضی، فیزیك،* مكانیك و تا حدی شیمی آلی و معدنی برخوردار باشند. دروس این دوره شامل دروس عمومی، پایه و تخصصی است و دروس عملی و كارآموزی را نیز شامل می*شود.

مهندسی كشتی*سازی در واقع یكی از زیرشاخه*های مكانیك است و شاید به همین دلیل دانشگاه صنعتی شریف این رشته را به عنوان مهندسی مكانیك گرایش دریا ارائه می*دهد. البته باید توجه داشت كه در دانشگاه صنعتی امیركبیر كه رشته مهندسی كشتی*سازی به عنوان یك رشته مجزا مطرح است، درسها تخصصی*تر ارائه می*شود. برای مثال اگر دانشجویان رشته مكانیك گرایش دریا ارتعاشات را بطور عام در رشته مكانیك می*خوانند، دانشجویان مهندسی كشتی*سازی ارتعاشات در كشتی را مطالعه می*كنند.

مسؤولیت طراحی، ساخت و نظارت بر ساخت كشتی و تعمیرات آن بر عهده مهندس كشتی*سازی است.

دو رشته مهندسی كشتی سازی و مهندسی مکانیک گرایش دریا تفاوت چندانی با یكدیگر ندارند و در واقع واحدهای هر دو رشته یكی است، فقط دانشجویان مهندسی كشتی*سازی بطور تخصصی*تر به مطالعه این رشته می*پردازند.

دریانوردی

هدایت و رهبری كشتی و مدیریت نیروی انسانی شاغل بر روی كشتی وظیفه یك مهندس دریانوردی است. به زبان دیگر مهندس دریانوردی مسؤولیت راه*اندازی كشتی و هدایت آن را بر عهده دارد. به همین دلیل اساتید رشته مهندسی دریا معتقدند كه این رشته را نباید یكی از گرایش*های مهندسی دریا به شمار آورد چرا كه یك مهندس دریا به عنوان كاپیتان كشتی مسؤولیت راهبری و مدیریت كشتی را بر عهده دارد و حرفه*اش یك كار فنی یا مهندسی نیست.

دروس دانشجویان گرایش كشتی*سازی در سه زمینه برق، مكانیك و عمران می*باشد. واحدهای دانشجویان مهندسی كشتی نیز شامل مكانیك و برق می*شود چون آنها باید در مورد موتور كشتی اطلاعات دقیقی به دست بیاورند اما دانشجویان دریانوردی با این كه تا حدودی مسایل فنی را می*خوانند ولی مقدار قابل توجهی از درسهایشان ارتباطی با مسایل فنی ندارد. برای مثال مطالعه آب و هوا، جغرافیا و چگونگی یافتن مسیرها از جمله درسهای این گرایش است كه ارتباطی با دروس رشته*های مهندسی ندارد.

در این دوره علوم و فنون مربوط به هدایت و اداره امور كشتیها آموزش داده می*شود و هدف تربیت افراد در حد كارشناسی دریانوردی است طول متوسط این دوره 4 سال است و آموزش این دوره به صورت دروس عملی ، نظری ، كارورزی روی كشتی در دریاست كه ابتدا در دانشگاه سپس روی كشتی و ترم* آخر مجددا در دانشكده صورت می*گیرد. فارغ*التحصیلان این دوره به عنوان كارشناس آمادگی و صلاحیت هدایت كشتی*ها و اداره امور مربوط به شركتهای كشتیرانی را دارا هستند. علاقه*مندان این رشته باید از سلامتی كامل برخوردار بوده و ناتوانایی*هایی نظیر كوررنگی كه مانع انجام وظیفه می*شود، نداشته باشند و نیز مایل به كار و مسافرت در دریاها باشند و این رشته بیشتر برای بورسیه*های ارگانهای دریایی كشور مناسب است.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
این رشته در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای سازه*كشتی و هیدرومكانیك كشتی ارائه می*گردد.

رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته
این رشته در گذشته، شاخه و گرایشی از مهندسی مكانیك بوده است. لذا بسیاری از واحدهای این رشته با مهندسی مكانیك یكسان هستند.

آینده*شغلی و بازار كار

هر كشتی تجاری نیاز به 5 مهندس كشتی* تحت عنوان مهندس 1 ، مهندس 2 الی مهندس 5 دارد. حال اگر تعداد كشتی*های تجاری موجود در كشور را حدود 100 كشتی تخمین بزنیم، می*بینیم كه حداقل به 500 فارغ*التحصیل مهندسی كشتی نیازمندیم. كه این افراد در بدو استخدام از مهندسی 5 شروع كرده و به مرور به مهندسی 1 می*رسند. از همین*جا روشن می*شود كه كشور ما نیاز بسیاری به فارغ*التحصیلان این رشته دارد. از نظر وضعیت درآمد نیز چون مهندسان كشتی مقداری از حقوق خود را به ارز دریافت می*كنند، نسبت به مهندسان دیگر درآمد بهتری دارند.

فارغ*التحصیلان رشته مهندسی كشتی*سازی می*توانند در ارگانهایی كه به ساخت سكوها و یا اسكله*ها می*پردازند، مشغول به كار شوند . همچنین فارغ*التحصیلان می*توانند در كارخانه*های خصوصی و یا دولتی كه كشتی*های كوچك و قایق*های موتوری را می*سازند و بخصوص در زمینه تعمیر كشتی فعال هستند، مشغول به كار گردند و البته اگر دانشجویان در دوره فوق*لیسانس این رشته كه در دو گرایش سازه كشتی و معماری كشتی ارائه می*گردد، پذیرفته شده و ادامه تحصیل دهند، فرصت*های شغلی بیشتر و بهتری خواهند داشت.

هدف از گرایش مهندسی دریانوردی نیز همچون گرایش مهندسی كشتی*، گسترش ناوگان بازرگانی كشور و ایرانی كردن پرسنل دریایی می*باشد و به همین دلیل تعدادی از دانشجویان این گرایش بورسیه ارگانهای دریایی كشور هستند و پس از آنكه 18 ماه بر روی آبهای خارج از كشور دوره كارآموزی خود را گذراندند، در ناوگان ارگان بورس دهنده مثل كشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و شركت ملی نفت*كش مشغول به كار می*شوند.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

در حال حاضر یكی از كارخانه های فعال در عرصه كشتی*سازی كارخانه صدرا در بوشهر می باشد كه می تواند محلی برای جذب فارغ*التحصیلان این رشته *باشد.

البته كارخانه كشتی*سازی صدرا تنها كارخانه كشتی*سازی ایران نیست. بلكه كارخانه نكا در شمال و اروندان در خلیج*فارس نیز از دیگر كارخانه*های مهم كشتی*سازی ایران هستند كه فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند به عنوان مهندس تولید كه وظیفه اجرای طرح*های ساختمانی كشتی*ها را بر عهده دارد، جذب این كارخانه*ها بشوند.

مهندس كشتی*ساز می*تواند در سازمان بنادر و كشتیرانی وظیفه ساخت سكوهای شناور را بر عهده گرفته و یا به عنوان مهندس ناظر بر حسن اجرای طرحهای اجرایی نظارت بكند و بالاخره در صنایع دریایی به كارهای تحقیقاتی بپردازد. چرا كه در این رشته عرصه فعالیت*های تحقیقاتی بسیار گسترده می*باشد.

دروس علوم پایه در مقطع كارشناسی:

دروس علوم پایه رشته مهندسی كشتی دروس علوم پایه مهندسی كشتی سازی
ریاضی 1و2 ریاضی 1و2
معادلات دیفرانسیل معادلات دیفرانسیل
مبانی كامپیوتر مبانی كامپیوتر
فیزیك مكانیك فیزیك 1
فیزیك 2 فیزیك موج 2
شیمی و خواص مواد شیمی عمومی
محاسبات عددی محاسبات عددی


دروس تخصصی در مقطع كارشناسی:

دروس تخصصی رشته مهندسی كشتی دروس تخصصی مهندسی كشتی سازی
شناخت كشتی تكنولوژی كشتی
الكترونیك ارتباطات تحلیل سازه ها
آرشیتكت كشتی 1و2 آرشیتكت كشتی(استاتیك)
كمك های اولیه آرشیتكت كشتی(مكانیك)
دریانوردی و ملوانی ماشین های محركه
ماشین دریایی 1و2و3 مهندسی دریا 1
صافی های فرعی -
سیستم انتقال قدرت

دروس اصلی در مقطع كارشناسی:

دروس اصلی رشته مهندسی كشتی دروس اصلی مهندسی كشتی سازی
مبانی مهندسی برق مبانی مهندسی برق
رسم فنی 1و2 رسم فنی
استاتیك استاتیك
دینامیك دینامیك
مقاومت مصالح 1 مقاومت مصالح 1 و 2
ترمو دینامیك 1و2 ترمودینامیك 1و2
مكانیك سیالات 1و2 مكانیك سیالات 1و2
طراحی اجزاء و ماشین 1 انتقال حرارت
انتقال حرارت كنترل اتوماتیك
كنترل اتوماتیك علم مواد و شناخت آن
- ریاضیات مهندسی

دروس انتخابی برای رشته مهندسی كشتی سازی:

ساخت كشتی آرشیتكت كشتی(دینامیك2)
مبانی مهندسی برق 2 زبان تخصصی
ساختمان كشتی تكنولوژی جوشكاری
طراحی كشتی برنامه ریزی دریایی
اقتصاد دریایی ارتعاشات
نقشه كشی كشتی تاسیسات كشتی
خوردگی در محیط های دریایی طراحی اجزاء ماشین 2
تئوری امواج و حركت كشتی در دریا اتوماسیون در كشتی ها
طراحی به كمك كامپیوتر -


آزمایشگاه ها و كارگاه ها در مقطع كارشناسی:

رشته مهندسی كشتی رشته مهندسی كشتی سازی
آزمایشگاه فیزیك 1و2 آزمایشگاه فیزیك 1و2
آزمایشگاه مبانی مهندسی برق 1 آزمایشگاه مبانی مهندسی برق
آزمایشگاه انتقال حرارت آزمایشگاه انتقال حرارت
كارگاه برق آزمایشگاه مكانیك سیالات
تكنولوژی كارگاهی كارگاه 1 (جوشكاری)
كارگاه تاسیسات عمومی كارگاه 2(ریخته گری)
كارگاه توربین دیگ بخار كارگاه 3(موتور)
كارگاه موتورهای دیزل آزمایشگاه مقاومت مصالح
كارگاه تجهیزات دریایی -


كارآموزی و پروژه برای هر دو گرایش:

كارآموزی 1و2
پروژه

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:27
رشته شماره 21 : مهندسی اپتیک و لیزر

دانش اپتیک و لیزر پیشرفتهای فراوانی در دهه*های اخیر داشته است. با توجه به آینده درخشان و کاربردهای روزافزون آن، تربیت کادر متخصص که آشنا به زیر بناهای نظری و مسلط به مبانی عملی باشند، لازم به نظر می*رسد.

دوره کارشناسی مهندسی اپتیک و لیزر به منظور آموزش مبانی علمی اپتیک و کاربرد آن در تجهیزات اپتیکی، اپتوالکترونیکی و لیزری تدوین شده است. در فن آوری پیشرفته و بویژه در صنایع دفاعی، تولید، انتشار و بکارگیری نور، آشکارسازی آن در نواحی مختلف بینایی و برهمکنش نور باماده مسائل مهم به شمار می*آیند.

در این راستا به متخصصینی که بتوانند همکاری لازم را در طراحی و محاسبات ساخت و نگهداری تجهیزات اپتیکی، اپتوالکترونیکی و لیزری بعهده گیرند، به شدت احساس می*شود.

در سال های اخیر و همزمان با رشد جهانی کاربردهای لیزر رشته اپتیک و لیزر نیز شاهد بازار کار مناسبی بوده است که به نمونه هایی از آن اشاره می کنیم:

1. بیمارستان ها و مراکز درمانی مجهز
2. صنایع نظامی (بخش متعدد)
3. سازمان انرژی اتمی
4. مراکز تحقیقاتی وزارت بهداشت
5. مراکز تحقیقاتی صنعتی کارخانه های بزرگ


درسهای رشته:
ردیف نام درس ردیف نام درس 1 آزمایشگاه اپتیک موجی 2 آزمایشگاه اپتیک هندسی 3 آزمایشگاه الکترونیک 1 4 آزمایشگاه الکترونیک 2 5 آزمایشگاه تکنیک خلاء 6 آزمایشگاه شیمی عمومی 7 آزمایشگاه طراحی رایانهای لایه نازک 8 آزمایشگاه فیزیک 1 9 آزمایشگاه فیزیک 2 10 آزمایشگاه لیزر 1 11 آزمایشگاه لیزر 2 12 آزمایشگاه منابع تغذیه لیزر 13 آمار و احتمال در اپتیک 14 اپتوالکترونیک 15 اپتیک غیرخطی 1 16 اپتیک فوریه 17 اپتیک لایه های نازک 18 اپتیک موجی 19 اپتیک هندسی 20 اسپکتروسکوپی لیزری 21 اصول طراحی دستگاههای اپتیکی 22 الکترومغناطیس 1 23 الکترومغناطیس 2 24 الکترونیک 1 25 الکترونیک 2 26 انقلاب اسلامی و ریشههای ان 27 ایمنی لیزر 28 پردازش نوری علائم و تصاویر 29 پروژه 30 تاریخ اسلام 31 تداخل سنجی 32 تربیت بدنی 2 33 تکنیک خلاء 34 چشمهها و آشکارسازها 35 روشهای ریاضی در اپتیک 36 ریاضی عمومی 1 37 ریاضی عمومی 2 38 ریاضی مهندسی 39 زبان تخصصی 40 زبان خارجی 41 شناخت سیستمهای اپتومکانیکی 42 شیمی عمومی 1 43 طراحی و ساخت لایههای نازک اپتیکی 44 فارسی 45 فنآوری ساخت قطعات اپتیکی 46 فیزیک 1 47 فیزیک 2 48 فیزیک قطعات نیمه رسانا 49 فیزیک مدرن 50 فیزیک و فنآوری مادون قرمز 51 لیزر 1 52 لیزر 2 53 لیزرهای حالت جامد 54 لیزرهای قدرت 55 لیزرهای گازی 56 متون اسلامی 57 محاسبات عددی 58 مدارهای مجتمع نوری 59 معادلات دیفرانسیل 60 معارف اسلامی 2 61 منابع تغذیه لیزر 1 62 موج 63 مکانیک کوانتومی مواد و قطعات اپتیکی 64 نقشه کشی صنعتی 1 65 کارآموزی 66 کاربرد رایانه در اپتیک و لیزر 67 کارگاه طرحی رایانهای دستگاههای اپتیکی 68 کنترل کیفیت در فنآوری اپتیکی

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:37
رشته شماره 22 : مهندسی ایمنی و بازرسی فنی

همه شما با استانداردها آشنا هستید ، اگر برای تولید و نگهداری لوازم مورد نیاز بشر یا كالای مصرفی مبنا و میزانی وجود داشته باشد طبیعی است كه هر كس بر طبل خود می كوبد .

مهندسی ایمنی و بازرسی فنی كه در این بخش به رشته صنایع پتروشیمی می پردازد به شاخه ایمنی و حفاظت در همین بخش یعنی پتروشیمی می پردازد و با عنایت به لزوم ایجاد صنایع پتروشیمی و پلیمر برای استفاده از ارزش افزوده محصولات آنها در جهت توسعه اقتصاد ملی و با توجه به امکانات بالقوه در کشور جهت گسترش صنایع پتروشیمی و پلیمر و نیاز روزافزون کشور به متخصصان و کارشناسان متعهد جهت بهره برداری و ادراه صنایع مذکور دوره کارشناسی "مهندسی ایمنی و بازرسی فنی" در محدوده «شاخه ایمنی و حفاظت» تدوین شده است.

ضریب ایمنی در كشورهای در حال توسعه نسبت به كشورهای پیشرفته از استانداردهای جهانی پائین تر است . علت این امر فقط فقر اقتصادی نیست ، ایمنی كار یا بازرسی فنی و مسائل جانبی آن زمانی برای ما مسئله ساز می شود كه دچار مشكلی بشویم . بنابراین بنای اولیه كارها بر پیشگیری نمی باشد بلكه عموما به دنبال رفع مشكل هستیم. تا آنجا كه بعضی از كارفرمایان به جهات غیرانسانی در صدد ایمنی محیط كار كارگران بر نمی آیند .

به طور طبیعی از فارغ التحصیلان این رشته استفاده مطلوب نمی كنند . عمده مراكز صنعتی مانند ذوب آهن ، آلومینیوم سازی ، پتروشیمی ، صنایع خودروسازی ، هواپیمایی ، راه آهن ، مترو و هر مركز فعالیت اقتصادی (خصوصی یا دولتی) می تواند به نوعی بازار كار این رشته محسوب شود.
درسهای رشته:

ردیف نام درس ردیف نام درس 1 آزمایشگاه اصول تصفیه آبها و فاضلابهای صنعتی 2 آزمایشگاه انتقال حرارت 3 آزمایشگاه شیمی تجزیه 4 آزمایشگاه شیمی عمومی 5 آزمایشگاه شیمی فیزیک 6 آزمایشگاه شیمی نفت 7 آزمایشگاه عملیات واحد 8 آزمایشگاه فیزیک الکتریسیته و مغناطیس 9 آزمایشگاه مبانی مهندسی برق 10 آزمایشگاه مکانیک سیالات 11 آزمایشگاه میکروبیولوژی آب و فاضلاب 12 آشنایی با محاسبات ظروف و لوله های تحت فشار 13 آلودگی آب و کنترل آن 14 آلودگی هوا و کنترل آن 15 آمار 16 استاتیک و مقاومت مصالح 17 اصول تصفیه آبها و فاضلابهای صنعتی 18 اصول طراحی سیستمهای ایمنی و آتش نشانی 19 اقتصاد و طرح مهندسی 20 انتقال حرارت 1 21 انتقال حرارت 2 22 اندازه گیری و کنترل عوامل شیمیایی محیط کار 23 اندازه گیری و کنترل عوامل فیزیکی محیط کار 24 ایمنی در صنایع پتروشیمی 25 بررسی سیستمهای قدرت 26 برنامه نویسی کامپیوتر 27 بیوشیمی 28 بیماریهای حرفه ای و بهداشت صنعتی 29 پروژه 30 ترمودینامیک 31 ترمودینامیک صنعتی 32 تکنولوژی فرآیندهای پتروشیمی 1 33 خواص مواد 34 خوردگی در صنایع پتروشیمی 35 روشهای اندازهگیری کمیتهای مهندسی 36 ریاضی عمومی 1 37 ریاضیات کاربردی 38 سموم و مواد شیمیایی خطرناک 39 شناخت دستگاهها و ماشین آلات 40 شیمی آلی 1 41 شیمی آلی 2 42 شیمی تجزیه 43 شیمی عمومی 44 شیمی فیزیک 45 شیمی نفت 46 عملیات واحد صنعتی 47 فیزیک الکتریسیته و مغناطیس 48 فیزیک حرارت 49 فیزیک مکانیک 50 قوانین کار و مقررات عمومی ایمنی 51 مبانی مهندسی برق 1 52 مبانی مهندسی برق 2 53 مدیریت صنعتی 54 موازنه انرژی و مواد 55 مکانیک سیالات 56 میکروبیولوژی آب و فاضلاب 57 نقشه کشی صنعتی 58 کارآموزی 59 کارگاه عمومی
بازار کار:
ضریب ایمنی در کشورهای در حال توسعه نسبت به کشورهای پیشرفته از استانداردهای جهانی پائین تر است . علت این امر فقط فقر اقتصادی نیست ، ایمنی کار یا بازرسی فنی و مسائل جانبی آن زمانی برای ما مسئله ساز می شود که دچار مشکلی بشویم . بنابراین بنای اولیه کارها بر پیشگیری نمی باشد بلکه عموما به دنبال رفع مشکل هستیم. تا آنجا که بعضی از کارفرمایان به جهات غیرانسانی در صدد ایمنی محیط کار کارگران بر نمی آیند . به طور طبیعی از فارغ التحصیلان این رشته استفاده مطلوب نمی کنند . عمده مراکز صنعتی مانند ذوب آهن ، آلومینیوم سازی ، پتروشیمی ، صنایع خودروسازی ، هواپیمایی ، راه آهن ، مترو و هر مرکز فعالیت اقتصادی (خصوصی یا دولتی) می تواند به نوعی بازار کار این رشته محسوب شود.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:37
رشته شماره 23 : مهندسی آبیاری

اگر به برخي از خبرهاو آمار آب هاي شيرين توجه كنيد و به عواقب خطرناك خشكسالي وخسارت هاي جبران ناپذير آن فكر كنيد آنچه از تعجب شما مي كاهد و به ارزش اسم اينرشته مي افزايد همان برخورد مهندس با آب ، اين ماده حيات بخش است محدوديت منابع ،نياز روز افزون و افزايش جمعيت براي مهندسي كردن در حوزه آب آنقدر ارزشمند و ضرورياست كه نيازي به دليل و برهان ندارد ،برای تامین نیروی انسانی متعهد و متخصص دررشته آبیاری و زهکشی به منظور نیل به خودکفایی در زمینه آبیاری و زهکشی لازم استمتخصصینی تربیت شوند که بتوانند با استفاده از دانش و تجربیات خود در توسعه و رشداقتصادی کشور از طریق بالا بردن راندمان استفاده از منابع آب و خاک دخالت کرده و درامور تحقیقات و آموزش و برنامه ریزی و طراحی و زهکشی نیز خدمت نمایند.

تعریف وهدف:
در دوره کارشناسی کشاورزی، عنوان آبیاری به رشته ای اطلاق می گردد که بادارا بودن مجموعه ای از علوم و روشهای در زمینه هایی که ذیلاً بیان می گردد، کارآئیو مهارتهای مورد نظر را تأمین نمایند:

-1 شناسایی مراحل مختلف مطالعه، شرکت دربررسی و طراحی پروژه های آبیاری و زهکشی

-2 شناسایی نحوه بهره برداری، نگهداری ومدیریت شبکه های آبیاری و زهکشی

هدف از ایجاد این رشته تربیت کارشناسان ومهندسین کارآمدی می باشد که بتوانند علاوه بر دارا شدن مسئولیتهای محوله در زمینهآبیاری و زهکشی، در برنامه ریزی، تحقیقات، طراحی و آموزش (در سطح دبیرستانهایکشاورزی) علوم آبیاری و زهکشی شایسته ای را ارائه نمایند.


درسهای رشته :



نام درس
آبهاي زيرزميني

آبياري عمومي

آمار و احتمالات

استاتيک

اصول ترويج و آموزش كشاورزي

اصول زهکشی

اقتصاد مهندسي

اقتصاد کشاورزي

باغباني عمومي

بتن و بتن مسلح

برنامه نويسي کامپيوتر

پروژه

پمپها و ایستگاههای پمپاژ

تامین آب مشروب روستاها

تحليل سازه*ها

حفاظت آب و خاک

خاک های شور و اقلیمی

خاک*شناسي عمومي

ديناميک
رابطه آب و خاک و گياه

رابطه آب و خاک و گياه (نظري، عملي(

رسم فني 1

رياضيات 1

رياضيات 2

رياضيات 3

زراعت عمومي

زراعت غلات

زمين شناسي
ساختمانهای روستایی

شيمي عمومي

طراحی ساختمانهای انتقال آب (2)

طراحی ساختمانهای انتقال آب 1

طراحی سیستمهای آبیاری

طرح سیستمهای کشاورزی 1

عمليات کشاورزي

فيزيک عمومي

فيزيک مکانيک

گياهشناسي 1(فيزيولوژي و تشريح)

ماشين*هاي کشاورزي

مدیریت منابع آب

مساحی و نقشه برداری

مصالح و روشهای ساختمانی

مقاومت مصالح 1

مهندسي زهکشي

مکانيک خاک

مکانيک سيالات

نقشه برداری تکمیلی

هوا و اقليم شناسي

هيدرولوژي مهندسي

هیدرولوژی آبهای سطحی

هیدرولیک

هیدرولیک انهار

کیفیت آب

بازار کار


علم آبياري، علم آب و خاك است، نحوه رساندن آب تا مزرعه توسط كانالها يا لوله*هايانتقال آب و شبكه*هاي توزيع آب در زمين زراعي، تأمين نياز محصولات زراعي و باغي باروشهاي مختلف *آبياري و خارج ساختن آبهاي اضافي از پيرامون ريشه به منظور تنفس ريشهگياه توسط شبكه*هاي زهكشي و احداث سدهاي انحرافي و خاكي براي آبياري كشاورزي، جزءمهمترين زمينه*هاي كاري يك مهندس آبياري است.

البته فارغ*التحصيلان اين رشته باتوجه به واحدهاي گذرانده شده مي*توانند در زمينه*هاي ديگر، مثل نقشه برداري، محاسبهآبهاي روان و سيل ناشي از بارندگي، طراحي و احداث سيل بندها، حفاظت آب و خاك درمقابل فرسايش، طراحي سيستم فاضلاب شهري، استفاده از زمينهاي شور و قليايي و آبهايشور در كشاورزي و. . . وارد عرصه كار شوند. فارغ التحصیلان این رشته می توانند دربرنامه ریزی و هدایت امور اجرایی پروژه های آبیاری و زهکشی، تدریس در دبیرستانهایکشاورزی و نیز در کارهای آزمایشگاهی آموزشکده ها و دانشکده های کشاورزی در زمینهآبیاری و زهکشی فعالیت نمایند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:41
رشته شماره 24 : تأسیسات حرارتی و برودتی

هدف و ماهیت :
با پيشرفت معماري و شهر سازي و عمليات بلند مرتبه سازي تاسيسات عريض و طويل كارخانجات به خانه هاي مردم نيز كشيده شد .

تاسيسات حرارتي و برودتي يا خودماني تر بگوييم سرماساز و گرما بخش آپارتمان هاي چند ده واحدي همه نيازمند اين بودند كه با قدرت و استحكام نيازهاي ساكنين خود را پاسخگو باشند .

این دوره یکی از دوره های آموزش عالی است که با بکار بردن علوم و تکنولوژی مربوطه جهت طرح و محاسبه و نصب و راه اندازی تأسیسات حرارتی و برودتی نظیر:

تأسیسات بهداشتی و گاز رسانی
- اطفاء حریق و آسانسور
- تأسیسات حرارت مرکزی و تهویه مطبوع ساختمانها
- تأسیسات برودتی و سردخانه ها و نیز تولید

دستگاههای حرارتی و برودتی که اساس کار آنها مبتنی بر تبدیل انرژی و انتقال حرارت و جرم است می توانند کارآرائی لازم را به متخصصان بدهند و آنها را آماده سازند تا در صنایع حرارتی و برودتی عهده دار مسئولیت گردند.

طول دوره و شکل نظام:

طول متعادل این دوره مجموعاً 4 سال است و کلیه دروس آن در 8 الی 9 ترم برنامه ریزی میشود. دانشجویان موظفند چهار درس تخصصی را با پروژه های مربوطه و یک پروژه فارغ التحصیلی 4 واحدی وکارآموزی 4 واحدی را از واحدهای ذیربط اخذ نمایند.

طول هر ترم 17 هفته و مدت هر واحد نظری 17 ساعت آزمایشگاهی 34 ساعت کارگاهی 51 ساعت و کارآموزی 68 ساعت میباشد.

فارغ التحصيلان اين دوره قادرند پاسخگوی طراحی و محاسبه و نصب و راه اندازی کلیه سیستمهای حرارتی و برودتی در صنایع مختلف باشند.

درسهای رشته
ردیف نام درس ردیف نام درس 1 آبرسانی شهری و فاضلاب 2 آزمایشگاه ترمودینامیک و انتقال حرارت 3 آزمایشگاه شیمی عمومی 4 آزمایشگاه فیزیک الکتریسیته و مغناطیس 5 آزمایشگاه سیالات کاربردی 6 آزمایشگاه فیزیک حرارت 7 آلودگیهای محیط زیست 8 آکوستیک ساختمان 9 ارتعاشات 10 استاتیک 11 انتقال حرارت 12 ایمنی و حفاظت فنی و بهداشت محیط کار 13 برق تأسیسات و آسانسور 14 برنامه نویسی کامپیوتر 15 پروژه (اجرائی و یا تولیدی) 16 پمپ ها و کمپرسورها 17 تأسیسات برودتی پروژه 18 تأسیسات برودتی عملی 19 تأسیسات برودتی نظری 20 تأسیسات بهداشتی پروژه 21 تأسیسات بهداشتی عملی 22 تأسیسات بهداشتی نظری 23 تأسیسات تهیه مطبوع پروژه 24 تأسیسات تهیه مطبوع عملی 25 تأسیسات تهیه مطبوع نظری 26 تأسیسات حرارت مرکزی پروژه 27 تأسیسات حرارت مرکزی عملی 28 تأسیسات حرارت مرکزی نظری 29 تأسیسات و تجهیزات بیمارستان 30 ترمودینامیک عمومی 31 ترمودینامیک کاربردی 32 تصفیه آب و فاضلاب 33 تهویه و تبرید سنتی 34 تهویه و تبرید صنعتی 35 جوشکاری 36 دینامیک 37 روشهای تولید و کارگاه 38 ریاضی 1 39 ریاضی 2 40 ساختمان 41 سوخت و احتراق 42 سیالات عمومی 43 سیالات کاربردی 44 سیستمهای کنترل تأسیساتی 45 شیمی عمومی 46 طراحی اجزاء و پروژه 47 علم مواد 48 فیزیک الکتریسیته و مغناطیس 49 فیزیک حرارت 50 فیزیک مکانیک 51 فیزیک موج و ارتعاش 52 گازرسانی 53 لوله کشی 54 مبانی مهندسی برق 55 محاسبه عددی 56 محاسبه و طراحی مبدلهای حرارتی 57 مدیریت و اقتصاد صنعتی 58 معادلات دیفرانسیل 59 مقاومت مصالح 60 نقشه کشی صنعتی 1 61 نقشه کشی صنعتی 2 62 نیروگاه آبی 63 نیروگاه حرارتی 64 ورقکاری 65 کارآموزی 1 66 کارآموزی 2 67 کاربرد انرژی خورشیدی 68 کاربرد کامپیوتر در تولید 69 کارگاه اتوماتیک 70 کارگاه ریختهگری 71 کارگاه ماشین ابزار 72 کنترل اتوماتیک

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:42
رشته شماره 25 : مخابرات دریایی

كشتي ها و ناوبرها و به قول معروف وسايل دريايي نيازمند سيستم مخابراتي قوي براي ارسال يا دريافت پيام جهت كارهاي ضروري يا مواقع اضطراري هستند مدارها و سيستم هاي مخابراتي سيستم هاي پيچيده اي هستند كه هر روز نياز بيشتري را از بشر مرتفع مي سازند . دوره کارشناسی مخابرات و الکترونیک و الکترونیک دریایی از دوره های آموزش عالی است که هدف آن تربیت کارشناس در زمینه شناخت نحوه عملکرد و چگونگی نگهداری و بهره برداری و تجزیه و تحلیل و طراحی سیستمها و مدارهای مخابراتی و الکترونیکی دریایی است. دروس این دوره ترکیبی از درس عمومی، علوم پایه و دروس اصلی مهندسی برق و دروس تخصصی مخابرات و الکترونیک دریایی است که با توجه به نیازهای نیروهای دریایی جمهوری اسلامی و سایر ارگانهای دریایی برنامه ریزی شده است.

فارغ التحصیلان این دوره دارای مهارتها و آمادگیهای زیر می باشند:

بهره برداری، نگهداری، تعمیرات سازمانی تجهیزات الکترونیکی و مخابراتی دریایی و فراهم آوردن زمینه طراحی این تجهیزات و اجزاء آنهاشناسایی تکنولوژی جدید و ارزیابی آنها و دارا بودن زمین لازم برای نوآوری.

سرپرستی و نظارت بر فعالیت کاردان ها و تنظیم برنامه های آموزشی کاربردها در زمینه های مخابرات و الکترونیک دریایی

شرکت در پروژه های تحقیقاتی صنعتی و بررسی های فنی در زمینه های مخابرات و الکترونیکی دریایی

تهیه گزارشهای فنی اولیه پیشنهادهای اصلاحی به منظور بهبود کار

آمادگی و برخورداری از اطلاعات و دانش لازم برای انجام وظیفه به عنوان افسر برق و سلاح در یگان های شناور نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی و مهندس الکترونیک و مخابرات در سایر ارگان های دریایی و فعالیت در کارگاها و کارخانجات نیروی دریایی
ردیف نام درس ردیف نام درس 1 آزمایشگاه اجزا کامپیوتر 2 آزمایشگاه الکترونیک 1 3 آزمایشگاه الکترونیک 2 4 آزمایشگاه اندازه گیری الکتریکی و مدار 1 5 آزمایشگاه فیزیک 1 6 آزمایشگاه فیزیک 2 7 آزمایشگاه ماشین 1 8 آزمایشگاه ماشین 2 9 آزمایشگاه مایکروویو 10 آزمایشگاه مدارهای مخابراتی 11 آزمایشگاه مدارهای منطقی 12 آزمایشگاه مدارهای الکتریکی 2 13 آزمایشگاه الکترونیک 3 14 آزمایشگاه سیستم های کنترل خطی 15 آمار و احتمالات مهندسی 16 آنتن 17 اجزاء کامپیوتر 18 اصول جنگ الکترونیک 19 اصول سیستمهای رادار 20 اصول مهندسی دریایی 1 21 اصول مهندسی دریایی 2 22 الکترومغناطیس 23 الکترونیک 1 24 الکترونیک 2 25 الکترونیک 3 26 الکترونیک صنعتی 27 امواج صوتی در آب و سونار 28 اندازه گیری الکتریکی 29 برنامه نویسی کامپیوتر 30 پروژه (اجرائی و یا تولیدی) 31 پروژه کارشناسی 32 تاسیسات الکتریکی 33 تجزیه و تحلیل سیستم*ها 34 تکنیک پالس و آزمایشگاه 35 ریاضی 1 36 ریاضی 2 37 ریاضیات مهندسی 38 زبان خارجی تخصصی 39 سیستمهای کنترل خطی 40 سیستم تلویزیون و آزمایشگاه 41 سیستم های پیشرفته کنترل سلاح های دریایی 42 سیستمهای مخابرات و الکترونیک دریایی 43 سیستمهای مخابراتی نوری 44 سیستمهای ناوبری الکترونیکی 45 فیزیک 1 46 فیزیک 2 47 ***** و سنتز مدار 48 ماشین*های مخصوص 49 ماشینهای الکتریکی 1 50 ماشینهای الکتریکی 2 51 ماکروویو 52 مباحث پیشرفته در جنگ الکترونیک 53 مباحث ویژه در رادار 54 مبانی دریانوردی 55 مبانی کنترل جنگ نرم افزار 56 محاسبه عددی 57 مخابرات 1 58 مخابرات 2 59 مخابرات ماهواره ای 60 مدارهای الکتریکی 1 61 مدارهای الکتریکی 2 62 مدارهای مخابراتی 63 مدارهای منطقی 64 معادلات دیفرانسیل 65 میدانها و امواج 66 میکروپروسسور 67 کارآموزی 2 68 کارگاه رادار 69 کارگاه عمومی برق 70 کارورزی 1 71 کارورزی 2 72 کارورزی 3 73 کنترل و اندازه گیری در کشتی

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:43
رشته شماره 26 : صنایع ایمنی

یکی از مسائل مهم صنایع، ایمن بودن محیط کار برای حفظ جان انسانها و حراست از سرمایه گذاریهای انجام یافته است. بدین منظور لازم است که افرادی با اطلاعات و شناخت لازم عهده دار این مسئولیت شوند. بدین منظور مجموعه کاردانی ایمنی صنعتی با اهداف و مشخصات زیر تشکیل گردیده است.

تعریف و هدف:
هدف از آموزش این مجموعه تربیت افرادی است که با معلومات علمی لازم و اطلاعات و شناخت مسائل فنی و اجرائی کافی قادر به شناخت ایمنی بوده و دستورالعمل های ایمنی را اجرا نموده و مبادرت به چاره جوئی و پیشگیری مقدماتی و آموزش کارگران در مسائل زیر بنمایند.

خطرات ناشی از برق
خطرات ناشی از عوامل فیزیکی و شیمیایی زیان آور محیط کار
خطرات ناشی از کار با ماشین آلات صنعتی
خطرات ناشی از کار در کارگاههای مختلف
حریق و روشهای مبارزه با آن

فارغ التحصیلان این رشته می توانند در واحدهای صنعتی کوچک به عنوان تکنسین ایمنی مستقلاً انجام وظیفه نمایند و یا زیر نظر مهندسان ایمنی در واحدهای بزرگ انجام وظیفه کنند.

طبق نظر دانشجویان این رشته دارای بازار کار خوبی است فارغ التحصیلان که با اصول ایمنی و بهداشت کار آشنا شده اند می توانند در بخش صنعت، کشاورزی و خدمات مفید واقع شوند.

ردیف نام درس ردیف نام درس 1 استاتیک و مقاومت مصالح 2 اصول ایمنی (1) 3 اصول ایمنی (2) 4 اصول بهداشت محیط 5 اصول تغذیه و بهداشت مواد غذایی 6 اصول وسائل اندازه گیری 7 ایمنی برق 8 ایمنی ساختمان و معدن 9 بهداشت آب و فاضلاب 10 بیماریهای شغلی 11 حریق و کنترل آن 12 حفاظت در برابر پرتوهای یونساز 13 رسم فنی 14 روشهای تولیدی 15 ریاضیات عمومی و مقدمات آمار 16 ریاضیات کاربردی 17 زبان فنی 18 شیمی عمومی 19 عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار 20 عوامل فیزیکی زیان آور محیط کار 21 فاکتورهای مهندسی انسانی 22 فیزیک 1 23 فیزیک 2 24 قوانین و روابط کار 25 مدیریت ایمنی 26 کارگاه برق 27 کارگاه جوش 28 کارگاه قالبسازی و ریخته گری 29 کارگاه ماشین*ابزار 30 کارگاه مکانیک و ماشینهای حرارتی

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:44
رشته شماره 27 : ماشین ابزار

تمامي ماشين آلات كه كار ريخته گري ، جوشكاري ، فرم فلزات و ساخت و توليد قطعات را انجام مي دهند نيازمند كارشناسان و استادان ماهري است كه بتوانند صنعت كشاورزي ، صنايع نظامي ، صنايع هوايي و صنعت مهم و تاثير گذار خودرو سازي را رونق بخشند در كشور ما كه در حال توسعه هستيم اين مسئله بسيار مهم است كه نيروي انساني بتواند بهترين استفاده را از ابزار در اختيار خود داشتن باشد در تعريفي كه از اين رشته در اسناد آموزش عالي آمده است از آن بعنوان مجموعه ياد شده است توجه كنيد این مجموعه یکی از مجموعه های آموزش عالی است و هدف آن تربیت کارشناسانی است که با بکار بردن تکنولوژی مربوط به ماشین ابزار، ابزار سازی، ریخته گری، جوشکاری، فرم دادن فلزات و طرح کارگاه یا کارخانه تولیدی آماده کار در زمینه ساخت و تولید ماشین آلات صنایع (کشاورزی، نظامی، ماشین سازی، ابزارسازی، خودروسازی، صنایع هوایی و ...) باشند.

فارغ التحصیلان این دوره قادر خواهند بود در صنایعی مانند: ماشین سازی، ابزارسازی، خودروسازی، صنایع کشاورزی، صنایع هوایی، صنایع تسلیحاتی و کارخانه های کارخانه ساز به ساخت و تولید ماشین آلات و طرح کارگاه و یا کارخانه تولیدی بپردازند و نظارت و بهره برداری و اجرای صحیح طرحها را عهده دار شوند. درسهای رشته:
ردیف نام درس ردیف نام درس 1 آزمایشگاه شیمی عمومی 2 آزمایشگاه مقاومت مصالح 3 آزمایشگاه کاربرد برق و الکترونیک 4 آزمایشگاه اصول عملیات حرارتی 5 آزمایشگاه غیر مخرب 6 آزمایشگاه فیزیک حرارت 7 آمار و احتمالات مهندسی 8 استاتیک 9 اصول ریخته گری 10 اصول عملیات حرارتی 11 برنامه نویسی کامپیوتر 12 پروژه 13 پلاستیسیته عملی و تغییر شکل فلزات 14 تئوری ماشین 15 ترمودینامیک و انتقال حرارت 16 توانایی ماشین کاری 17 تولید مخصوص 18 تکنولوژی پلاستیک 19 تکنولوژی روشهای جوشکاری 20 تکنولوژی روشهای ریخته گری 21 تکنولوژی و ساخت قالبهای ریخته گری و آهنگری 22 دینامیک و ارتعاشات 23 رئولوژی پلیمرها 2 24 رباتیک 25 ریاضی عمومی 1 26 ریاضی عمومی 2 27 زبان تخصصی 28 سیستم*های اندازه*گیری 29 شیمی عمومی 30 طراحی اجزاء 1 31 طراحی اجزاء 2 32 طراحی و ساخت به کمک کامپیوتر 33 طراحی و ساخت قالبهای پرس 34 طراحی و ساخت قید بندها 35 طراحی کارخانه 36 فیزیک الکتریسیته و مغناطیس 37 فیزیک حرارت 38 فیزیک مکانیک 39 گزارش نویسی فنی 40 ماشین ابزار تولیدی 41 ماشین انیورسال 1 42 ماشین انیورسال 2 43 ماشینهای کنترل عددی 44 متالوژی 45 مدیریت تولید 46 معادلات دیفرانسیل 47 مقاومت مصالح 1 48 مقاومت مصالح 2 49 مکانیک سیالات 50 نقشه کشی صنعتی 1 51 نقشه کشی صنعتی 2 52 کارآموزی 53 کاربرد برق و الکترونیک 54 کاربرد هیدرولیک و سیستمهای بادی 55 کارگاه تولید مخصوص 56 کارگاه تکنولوژی روشهای جوشکاری 57 کارگاه قالبهای پرس 58 کارگاه قالبهای ریخته گری و آهنگری 59 کارگاه ماشین ابزار تولیدی 60 کارگاه ماشینهای کنترل عددی 61 کنترل کیفیت

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:47
رشته شماره 28 : ماشین های کشاورزی

تسطیح و تهیه زمین، کاشت، داشت، برداشت و نگهداری محصولات زراعی و باغی و دامی نیازمند به ماشین آلات مختلف و متعددی است که کاربرد آنها نیروی انسانی در مقطع کاردانی ماشینهای کشاورزی صورت می گیرد. این نیروی انسانی خلاء موجود بین زارعین و مهندسین ماشینهای کشاورزی را پر می کند.

تعریف و هدف:
انجام کارهای زراعی در مزرعه و باغ بوسیله ماشینهای صورت می گیرد که آموزش و کاربرد این ماشینها و نگهداری و سرویس آنها موضوعات دروس این رشته را تشکیل می دهند. در این رشته افرادی تربیت می شوند که بتوانند بطور علمی ماشینهای کشاورزی را بکار ببرند و از آنها نگهداری کنند.

فارغ التحصیلان این رشته می توانند در موارد زیر نقش و توانایی داشته باشند:

- کاربرد ماشینهای مختلف کشاورزی و نگاهداری از آنها
- کمک به مهندسین در اجرای مکانیزاسیون کشاورزی یک ناحیه
- اجرا پروژه های تحقیقاتی زیر نظر مهندسین مربوطه

دوستان عزيز افزايش جمعيت و ضايعات فراواني كه در اثر كشاورزي سنتي به محصولات وارد مي كند مانند علم پزشكي ، رشته كشاورزي نيز از مهندسي كمك گرفت تا بتواند بهره برداري بهتر را با استفاده از ماشين هاي كشاورزي عملي كند. ماشين هاي كشاورزي امروزه هر كاري را كه انسان مي كند انجام مي دهند. هدف از برگزاري اين گرايش، تربيت نيروي انساني متخصصي است که با همکاري و مشارکت کارشناسي ماشينهاي کشاورزي در موارد زير ايفاي نقش نمايد.

الف) افزايش توان صنعت ملي با تقويت و توسعه نيروي انساني متخصص مورد نياز تکنولوژي ساخت و توليد ماشينهاي کشاورزي
ب) صرفه جويي در هزينه هاي ملي يا انجام بهينه نوسازي تعمير و نصب ماشينهاي کشاورزي و کاهش هزينه نهاده هاي مصرفي ماشينهاي کشاورزي
ج) صرفه جويي در هزينه هاي ملي در فرآيند واردات و توليد ماشينهاي کشاورزي با ارزيابي و انجام آزمايشهاي مکانيکي اجزاء و قطعات ماشينهاي کشاورزي
د) بهبود گردش امور و افزايش راندمان کار با تکميل ساختار اجرايي در بخش خدمات فني ( مکانيکي ) ماشينهاي کشاورزي
ه) ارتقاء دانش ساخت ماشينهاي کشاورزي در فرآيند ساخت و توليد با انتقال تجارب تعميراتي گردآوري شده توسط تکنيسين ها به سازندگان
و) ارتقاء فرهنگ محيط شغلي ( رابطه انساني ) با ايجاد رابطه صحيح و اصولي اداري بين کارکنان.
ز) ارتقاء فرهنگ ايمني محيط شغلي ( بهداشت، محيط زيست و اصول ايمني ) با اعمال و نظارت کارکنان در حد مطلوب و مورد انتظار.
ح) احباي مراکز مجهز تعمير ماشينهاي کشاورزي
اهداف کلي گرايش مکانيسين ماشينهاي کشاورزي

هدف از تربيت تکنيسين فني مکانيسين ماشينهاي کشاورزي ايجاد توانايي هاي نظري و عملي براي بهينه کردن تکنولوژي ساخت و توليد و نوسازي ماشينهاي کشاورزي کشور است.

تکنيسين ذيربط عملاً قادر خواهد بود در موارد ذيل با کارشناس مربوطه همکاري نمايد:

الف) نقشه خواني و نقشه کشي قطعات و مکانيزمهاي ماشينهاي کشاورزي
ب) شناسايي و تفکيک مواد ساختماني ماشينهاي کشاورزي
ج) مراحل ساخت و توليد ماشينهاي کشاورزي
د) تشخيص معايب و نوسازي و سرويس ماشينهاي کشاورزي
ه) نصب و راه اندازي ماشينهاي کشاورزي
و) برنامه ريزي اجرايي عمليات و ارزيابي کمي و کيفي عمليات انجام شده
ز) تجهيز و سرپرستي کارگاه ماشينهاي کشاورزي
ح) درک سفارشات دفتر کارشناسي و تنظيم دستور العملهاي متناسب براي حوزه عملياتي
د) تست و ارزيابي مقاومت و قدرت عملياتي ماشينهاي کشاورزي
ذ) محاسبات فني و ترجمه متون فني
ر) رعايت و سفارش نکات ايمني فردي و عمومي

نقش و توانايي فارغ التحصيلان (وظايف)
فارغ التحصيلان گرايش مکانيسين ماشينهاي کشاورزي توانمندي هاي مهارتي زير را کسب نموده اند:

• پياده کردن سيستم ها، دستگاهها و قطعات ماشينهاي کشاورزي
• سوارکردن سيستم ها، دستگاهها و قطعات ماشينهاي کشاورزي
• تفکيک و تجزيه قطعات ماشينهاي کشاورزي
• بستن قطعات ماشينهاي کشاورزي
• تنظيمات
• عيب يابي
• بازسازي ( تعمير )
• مونتاژ و نصب و راه اندازي
• انتخاب و کاربرد ابزار مناسب عمليات
• ساخت قطعات با دست يا ماشين
• آزمايش قطعه و ماشين
• مقايسه فني
• ارزيابي ماشين
• تحليل مکانيزمهاي ماشيني
• انتقال ماشينهاي کشاورزي
• تفکيک مواد ساختماني ماشينهاي کشاورزي
• تشخيص شرايط کاربرد ماشينهاي کشاورزي
• محاسبات فني مطالعه و درک متون فني
• ترجمه متون فني
• استفاده از کيت دستور العمل و جداول راهنماي ماشين
• زمان سنجي
• حسابداري
• سرپرستي
• انبارداري
• نقشه خواني و نقشه کشي قطعات و مکانيزمها
• استفاده از تجهيزات و وسايل ايمني قرارگاه
• تنظيم و هماهنگي تجهيزات کارگاه
• تشخيص نکات ايمني در کارگاه
• جمع آوري کاتالوگهاي سرويس، تعمير، مونتاژ و سفارش قطعات ماشينهاي کشاورزي
• انتخاب و کاربرد ابزارها و اندازه گيري هاي مناسب با نوع عمليات
• نقشه خواني و نقشه کشي قطعات و مکانيزمهاي ماشينهاي کشاورزي
• مشارکت در ارزيابي و تست ماشينهاي کشاورزي
• عيب يابي، بازسازي (تعمير)، نصب، راه اندازي و سرويس ماشينهاي کشاورزي
• مشارکت در کنترل کيفي و کمي عمليات بازسازي، نصب و راه اندازي و سرويس ماشينهاي کشاورزي
• مشارکت در پروسه ساخت و توليد قطعات و ماشينهاي کشاورزي
• مشارکت در محاسبات فني و انتخاب مواد ساختماني ماشينهاي کشاورزي
• مشارکت در تجهيز و تنظم و هماهنگي تجهيزات کارگاه ماشينهاي کشاورزي
• مسئوليت تعميرگاههاي ماشينهاي کشاورزي
• همکاري با تکنيسين مکانيزاسيون کشاورزي
• اجراي مقررات ايمني فردي و عمومي
• گردآوري و انتقال تجارب تعميراتي به نحو مقتضي به سازندگان ماشينهاي کشاورزي

ضوابط و شرايط وروديها

1 - دارابودن مدرک تحصيلي سال سوم نظام جديد آموزش متوسطه رشته ماشينهاي کشاورزي
2 - داشتن سلامت جسمي و رواني کامل

طول دوره و شکل نظام

دوره کاردان مکانيسين ماشينهاي کشاورزي 2 سال است و برنامه هاي درسي آن در 4 نيمسال برنامه ريزي شده و اجرا خواهد شد. برنامه هاي درسي اين دوره به صورت پيوسته برنامه ريزي شده است.

ارزش هر واحد نظري 17 ساعت و هر واحد عملي 2 تا 3 برابر ساعت واحد نظري مي باشد و دانشجويان با گذراندن 70 واحد به اخذ درجه کارداني در گرايش مربوطه نائل مي شوند.

عناوین مشاغل منتخب در مکانیسین ماشینهای کشاورزی
ردیف عنوان شغل

1 - مکانیسین تراکتور
2 - مکانیسین ماشینهای کشاورزی
3 - مکانیسین کمباین
4 - مکانیسین ماشینهای سم پاش
5 - مکانیسین و نصاب پمپ های آبیاری
6 - سرویس کار تراکتور و ماشینهای کشاورزی
7 - متصدی تعمیرگاه تراکتور و ماشینهای کشاورزی
8 - مکانیسین و نصاب ماشینهای کشاورزی
9 - عامل تعمیر و فروش و سرویس ماشینهای کشاورزی
10 - استاد کار آموزش تعمیرات و ماشینهای کشاورزی
11 - تکنسین مکانیک تراکتور و ماشینهای کشاورزی مشاغل فارغ التحصیلان

• ) تکنیسین موتورهای احتراقی ( بنزینی - دیزلی ) ماشینهای کشاورزی
• ) تکنیسین سیستم های موتورهای احتراقی ماشینهای کشاورزی
• ) تکنیسین سیستم های انتقال قدرت و کنترل و هدایت و تعلیق تراکتور و ماشینهای خودگردان کشاورزی
• ) تکنیسین بازسازی ( تعمیر ) ماشینهای امور زراعی و باغی
• ) تکنیسین بازسازی ( تعمیر ماشینهای دامپروری )
• ) تکنیسین بازسازی ( تعمیر ) ماشینهای بهره برداری از جنگل و مرتع
• ) تکنیسین بازسازی ( تعمیر ) ماشینهای فرآوری محصولات کشاورزی
• ) تکنیسین خط مونتاژ ماشینهای کشاورزی کارخانجات تولید ماشینهای کشاورزی
• ) تکنیسین نصب و راه اندازی ماشینهای آبیاری
• ) تکنیسین نصب و راه اندازی ماشینهای کشاورزی
• ) تکنیسین آزمایش و ارزیابی ماشینهای کشاورزی
• ) تکنیسین آموزش مکانیک ماشینهای کشاورزی
• ) تکنیسین مسئول کارگاه ماشینهای کشاورزی
• ) تکنیسین نقشه کشی و بررسی و محاسبات فنی ماشینهای کشاورزی

درس*های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:
رسم فنی، گیاه*شناسی عمومی، ریاضیات، فیزیک الکتریستیه و مغناطیس
دروس اصلی:
زراعت عمومی، باغبانی عمومی، خاکشناسی عمومی، روش*های آبیاری، مقدمات ترویج و آموزش کشاورزی، مسـّاحی و نقشه*برداری، عملیات کشاورزی

دروس تخصصی:
تکنولوژی موتور، شناخت و کاربرد تراکتور، ماشین*های تسطیح اراضی، ماشین*های خاک*ورزی، ماشین*های کاشت و داشت، ماشین*های برداشت، ماشین*های تجهیزات ثابت زراعی، عملیات کارگاهی،* سرویس و تعمیر تراکتور وماشین*های کشاورزی

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:49
رشته شماره 29 : گروه علوم پایه : ریاضی

هدف

رياضيات علم نظم است و موضوع آن يافتن، توصيف و درك نظمي است كه در وضعيت*هاي ظاهرا پيچيده* نهفته است و ابزارهاي اصولي اين علم، مفاهيمي هستند كه ما را قادر مي*سازند تا اين نظم را توصيف كنيم .

علم رياضي، قانونمند كردن تجربيات طبيعي است كه در گياهان و بقيه مخلوقات مشاهده مي*كنيم . علوم رياضيات اين تجربيات را دسته*بندي و قانونمند كرده و همچنين توسعه مي*دهد.
رياضيات علم مدل*دهي به ساير علوم است. يعني زبان مشترك نظريات علمي ساير علوم ، علم رياضي مي*باشد و امروزه اگر علمي را نتوان به زبان رياضي بيان كرد، علم نمي*باشد.

اهداف گرايش*هاي مختلف اين رشته عبارتنداز:

1- رياضي كاربردي: هدف از اين شاخه تربيت كارشناسي است كه با اندوخته كافي از دانش رياضي، توانايي تحصيل كمّي از مسائل صنعتي، اقتصادي و برنامه*ريزي را كسب نموده، توان ادامه تحصيل در سطوح بالاتر را داشته باشد.

2- رياضي محض: هدف از اين شاخه رياضي، تربيت متخصصان جامع در علوم رياضي است كه آمادگي لازم براي ادامه تحصيل در جهت اشتغال به پژوهش و نيز انتقال علم رياضي در سطوح دانشگاهي را داشته باشند. آشنايي با تجزيه و تحليل مسائل در قالب رياضي و مدل*سازي رياضي نيز از اهداف ديگر شاخه رياضي محض است.

3- دبيري رياضي: هدف از شاخه دبيري تربيت دبيران و كارشناسان متخصص آموزش رياضي است كه پاسخگوي نيازهاي آموزش و پرورش كشور در سطوح پيش*دانشگاه باشند.

ماهيت

رياضيات بر خلاف تصور بعضي از افراد يكسري فرمول و قواعد نيست كه هميشه و در همه*جا بتوان از آن استفاده كرد بلكه رياضيات درست فهميدن صورت مساله و درست فكر كردن براي رسيدن به جواب است و براي به دست آوردن اين توانايي ، دانشجو بايد صبر و پشتكار لازم را داشته باشد تا بتواند حتي به مدت چندين ساعت در مورد يك مساله رياضي فكر كرده و در نهايت با ابتكار و خلاقيت آن را حل كند.

فارغ*التحصيلان اين رشته مي*توانند پس از پايان تحصيلات، در ادارات دولتي براي مسووليتهايي كه به نوعي با تجزيه و تحليل مسائل سروكار دارند، در بخش* خصوصي در اموري همانند طراحي سيستمها در امر بهينه*سازي و بهره*وري ، در بخش صنعت براي اموري همانند مدل*سازيهاي رياضي ، در آموزش و پرورش و ... ، مسووليتهاي متفاوتي را به عهده گيرند.

توانايي*هاي مورد نياز و قابل توصيه

شايد مهمترين توانايي علمي يك دانشجوي رياضي ، تسلط بر درس رياضي دبيرستان مي*باشد كه اين امر صرفا زاييده علاقه شخصي به اين درس است.

اين رشته نيازمند دانشجوياني است كه از نظر ذهني آمادگي جذب ايده*هاي جديد را داشته باشند و بتوانند الگوها و نظم را درك كرده و مسائل غيرمتعارف را حل كنند. به عبارت ديگر يك روحيه علمي ، تفكر انتقادي و توانايي تجزيه و تحليل داشته باشند.

از آنجا كه رياضيات ورود به عرصه*هاي ناشناخته و كشف قوانين آن است ، علاقمندي به مباحث رياضي از همان دوران تحصيل در دبيرستان مشخص مي*شود. همين علاقمندي است كه مي*تواند راه*هاي بسيار سخت را براي دانشجوي اين رشته هموار سازد. یك رياضيدان قبل از هرچيز بايد جرات قدم*گذاري در وادي ناشناخته*ها را داشته باشد. بطور كلي دقت ،*تجزيه و تحليل صحيح و صبر و پشتكار سه عامل اصلي در توفيق داوطلب در اين رشته مي*باشد.

توانايي هاي فارغ*التحصيلان مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري
نظر به اين كه در مقاطع تحصيلات تكميلي به جنبه*هاي پژوهشي، تحقيقاتي و كاربردي با ديد عميقتري پرداخته مي*شود، فارغ*التحصيلان اين مقاطع داراي تواناييهاي علمي و تحقيقي و محاسباتي زيادي هستند و در كارهاي اجرايي نقش مهم و ارزنده*اي دارند. در مقطع دكتري، دانشجويان ضمن افزايش مراتب علمي خود در يك زمينه خاص، قدرت ، توان و صلاحيت خود را در جهت انجام طرحهاي تحقيقاتي در سطح ملي و منطقه*اي افزايش مي*دهند و قادر به توسعه مرزهاي دانش و رفع معضلات علمي و اجرايي از طريق پژوهش مي*باشند.

فارغ*التحصيلان مقاطع تحصيلات تكميلي مي*توانند با توجه به تخصص ويژه خود، در مراكز علمي و پژوهشي، مراكز تحقيقاتي، دانشگاهها و صنايع و مراكز آموزش عالي به عنوان عضو هيات علمي يا عضو پژوهشي جذب گردند.
خوشبختانه با رويكرد صنايع و مؤسسات به انجام امور تحقيقاتي، هم*اكنون امكان جذب بسياري از فارغ*التحصيلان تحصيلات تكميلي رشته*هاي رياضي ، فراهم شده است.

گرايش**هاي مقطع کارشناسي
در كل سه گرايش براي اين رشته وجود دارد كه عبارتند از : رياضي محض ، رياضي كاربردي و دبيري رياضي
رئيس اتحاديه بين*المللي رياضيدانان جهان در يازدهمين اجلاس آكادمي جهان سوم ، عنوان كرده است كه بهتر است بگوييم رياضيات و كاربردهاي آن، نه اينكه رياضيات را به محض و كاربردي تفكيك كنيم چرا كه به اعتقاد رياضيدانها هيچ مقوله رياضي نيست كه روزي كاربردي براي آن پيدا نشود.

رياضيات محض بيشتر به قضايا و استدلالها ، منطق موجود در آنها و چگونگي اثباتشان مي*پردازد اما در رياضيات كاربردي چگونه استفاده كردن و به كارگرفتن قضايا، آموزش داده مي*شود، به عبارت ديگر در اين شاخه، كاربرد رياضيات در مسائل موجود در جامعه بيان مي*گردد.
وقتي صحبت از رياضي محض مي*شود نبايد تصور كرد كه بايد در گوشه*اي نشست و به حل مسائل رياضي پرداخت بلكه اين علم ، بخصوص در مدارج بالا، ارتباط نزديكي با طبيعت دارد به عبارت ديگر ايده*هاي رياضي از ذهن پژوهشگران نمي*رويد بلكه رياضيدانها غالبا الهام خود را از طبيعت مي*گيرند و به قول ژان باپتيت فوريه? رياضيدان مشهور قرن نوزدهم فرانسه تعمق در طبيعت، پربارترين منابع اكتشافات رياضي است.

عموما رياضيات كاربردي به شاخه*اي از رياضي گفته مي*شود كه كاربرد علمي مشخصي داشته باشد براي مثال در اقتصاد، كامپيوتر،*فيزيك و يا آمار و احتمال كاربرد داشته باشد و رياضي محض نيز به شاخه*اي گفته مي*شود كه به نظريه*پردازي رياضي مي*پردازد اما بايد توجه داشت كه امروزه اين دو گرايش آن*چنان در هم ادغام شده*اندكه مرزي را نمي*توان بين آنها مشخص كرد.

زيرا گاه يك تئوري كاملا محض وارد مرحله كاربردي شده و چون در عمل با مشكل روبرو مي*شود، بار ديگر به حوزه تئوري برمي*گردد و در نهايت پس از رفع نقايص، دوباره وارد مرحله كاربردي مي*شود. يعني يك تعامل و ارتباط دوجانبه*اي بين رياضي كاربردي و محض وجود دارد و هريك از اين دو شاخه، از تجربيات شاخه ديگر به بهترين نحو استفاده مي*كند و به همين دليل يك رياضيدان موفق بايد از هر دو شاخه اطلاع داشته باشد.

گرايشهاي مختلف مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري :

فارغ*التحصيلان مقاطع كارشناسي رياضي كاربردي مي*توانند در مقاطع كارشناسي ارشد در گرايشهاي مختلف: تحقيق در عمليات ، آناليز عددي ، بهينه سازي و نظريه كنترل به تحصيل ادامه دهند، فارغ*التحصيلان كارشناسي رياضي محض و دبيري مي*توانند در مقاطع كارشناسي ارشد در گرايشهاي مختلف آناليز رياضي، جبر، هندسه و معادلات ديفرانسيل ادامه تحصيل دهند. در هر يك از گرايشهاي ياد شده زير شاخه*هاي تخصصي*تري وجود دارد كه در مقطع دكتراي تخصصي (Ph.D) و نيز در رساله دكتري به آن پرداخته مي*شود.

آينده شغلي و بازار كار

كاربرد رياضي در علوم مختلف انكارناپذير است. براي مثال مبحث آناليز تابعي در مكانيك كوانتومي، كاربرد بسياري زيادي دارد و يا در بيشتر رشته*هاي مهندسي معادله لاپلاسي كه يك معادله رياضي است، مورد استفاده قرار مي*گيرد. در جامعه*شناسي نيز نظريه احتمال و نظريه گروهها نقش بسياربسيار مهمي ايفا مي*كند. در كل بايد گفت كه همه صنايع ،*زير ساخت رياضي دارند و به همين دليل در همه مراكز صنعتي و تحقيقاتي دنيا، رياضيدانها در كنار مهندسان و دانشمندان ساير علوم حضوري فعال دارند و آنچه در نهايت ارائه مي*شود، نتيجه كار تيمي آنها است.

اگر در جامعه* مشاغل، جنبه علمي داشته باشند، قطعا به تعداد قابل توجهي رياضيدان نياز خواهيم داشت چون يك رياضيدان مي*تواند مشكلات را به روش علمي حل كند. البته اين به آن معنا نيست كه در حال حاضر هيچ فرصت شغلي براي يك رياضيدان وجود ندارد اما بايد حضور رياضيدانها در مراكز تحقيقاتي و صنعتي پررنگتر باشد.

هرچقدر كه شغل يك فرد تخصصي*تر شود، ميزان رياضياتي كه لازم دارد، بيشتر مي*گردد.
براي مثال يك مهندس الكترونيك از آناليز تابعي و فرآيندهاي تصادفي استفاده مي*كند و يا يك برنامه*ريز پروژه*هاي اقتصادي از مطالب پيشرفته آماري مانند سريهاي زماني ، به عنوان ابزار كار ياري مي*گيرد. به همين دليل امروزه تربيت متخصصان علم رياضي، يعني افرادي كه قادر هستند رياضيات مورد نياز را آموزش داده و يا توليد كنند، اهميت بسيار زيادي دارد. چرا كه لازمه پيشرفت در تكنولوژي ، توجه به دانش رياضي مي*باشد.

درست است كه در جامعه ما مكان مشخصي براي جذب فارغ*التحصيلان رياضي وجود ندارد اما يك ليسانس رياضي به دليل نظم فكري و بينش عميقي كه در طي تحصيل به دست مي*آورد، مي*تواند با مطالعه و تلاش شخصي در بسياري از شغل*ها ، حتي شغل*هايي كه در ظاهر ارتباطي با رياضي ندارد موفق گردد.

وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر

هر وزارتخانه يا شركتي نياز به افرادي دارد كه علاوه بر دانستن الفباي كامپيوتر، داراي توانايي و تجزيه و تحليل و تصميم*گيري مناسب باشند در اين زمينه شركتها مي*توانند فارغ*التحصيلان رياضي محض و يا كاربردي را جذب نمايند.

رشته*هاي مختلف رياضي جايگاه وسيعي در جامعه دارند از آن جمله : تمام رشته*هاي مهندسي ، رشته*هاي مختلف علوم پايه (فيزيك ، شيمي ، زيست*شناسي، زمين شناسي) پزشكي، علوم كامپيوتر، اكتشافات فضايي،* بازرگاني، برنامه*ريزيهاي دولتي غالب رشته*هاي وابسته به صنعت ، مديريت و رشته*هاي مختلف كشاورزي به رشته رياضي وابسته*اند و از آن به طور مستقيم استفاده مي*كنند؛* همچنين بخش بزرگي از فعاليتهاي اقتصادي و توليدي كشور در طرحهاي مختلف نظير: نفت ، پتروشيمي، حمل و نقل و ... ، مستقيم و يا غيرمستقيم از رياضي استفاده مي*كنند.

دروس اصلي مشترک رشته رياضي درهر دو گرايش محض و کاربردي
رياضي 1 و 2 و 3
آناليز 1 و 2
جبر 1
مباني رياضيات
آمار 1 و 2
معادلات ديفرانسيل
جبرخطي 1 و 2
مباني هندسه
توابع مختلط
آناليز عددي 1
مباني کامپيوتر
گراف
نظريه معادلات ديفرانسيل
نظريه اعداد

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:50
رشته شماره 30 : گروه علوم پایه : فیزیک

هدف
فیزیك علم زندگی و اصلا علم حیات است . هر چیزی كه در اطراف خویش می*بینیم به فیزیك ربط پیدا می*كند. همچنین پاسخ به بسیاری از سوالهایی را كه همیشه ذهن بشر به آن مشغول بوده است به وسیله علم فیزیك می*توان داد. مثل این كه دنیا چگونه بوجود آمده است؟ از چه تشكیل شده و كوچكترین جزء آن چیست؟
در كل می*توان گفت كه جهان در بزرگترین مقیاس تا ریزترین مقیاس در ارتباط با علم فیزیك می*باشد. همچنین می توان فیزیك را دانش كشف و استفاده عملی از قوانین و روابط حاكم بر پدیده*های طبیعی *نامید كه مبنای این دانش بر تجربه و آزمایش استوار است.
ماهیت
رشته فیزیك در حد لیسانس عبارت است از فیزیك دبیرستانی به اضافه فیزیك قرن بیستم . از سوی دیگر می*توان گفت كه فیزیك در حد لیسانس مفاهیم فیزیكی دبیرستانی را عمیق*تر كرده و طرز برخورد با مسائل فیزیكی را آموزش می*دهد.
فیزیك دانشگاهی بر پایه كتاب فیزیك هالیدی و برخی كتب دیگر كه به زمینه*های فیزیك مدرن می*پردازد، قرار گرفته است یعنی اگر كسی مطالبی را كه در فیزیك هالیدی نوشته شده است به درستی بفهمد باید به او لیسانس فیزیكش را بدهند.
توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
فیزیك منهای ریاضی یعنی صفر، به همین دلیل دانشجویان این رشته باید از نظر ریاضیات در سطح بسیار بالایی باشند. دانشجوی این رشته باید به فیزیك علاقه*مند باشد، به این معنی كه از آنچه یاد گرفته است بتواند در زندگی روزمره خویش استفاده كند.
برای مثال با توجه به معلومات فیزیك دبیرستانی خود بررسی كند كه آبی كه از شیر آب می*ریزد چرا به تدریج باریك می*شود و سطح مقطع آن در این هنگام به چه حدی می*رسد؟ بی*شك عواملی كه باعث شد نیوتن با افتادن سیب پی به قانون جاذبه ببرد، كنجكاوی مفرط، صبر و بردباری، مطالعه و آزمایش*های مستمر و قدرت تحلیلی همراه با تفكر فراوان بود كه با مشاهده پدیده*های تكراری و عادی زندگی روزمره قوانینی را كشف كرد.
برخلاف رشته*های مهندسی كه با اتفاقات علمی كار دارند در رشته*های علوم پایه از جمله فیزیك به چگونگی پیش*آمدهای علمی توجه می*كنند و در واقع به دنبال یافتن دلایل و چرایی هر پدیده یا اتفاق هستند و به همین دلیل بچه*هایی كه مستعد،* باهوش و كنجكاو هستند، می*توانند در این رشته موفق گردند.
اما متاسفانه چون در دبیرستان فیزیك بخوبی آموزش داده نمی*شود و دانش*آموزان تنها به حفظ فرمول*ها می*پردازند، نمی*توانند بین آنچه خوانده*اند و آنچه در دنیای خارج وجود دارد، ارتباط برقرار كنند و در نتیجه كنجكاوی آنها تحریك نمی*شود و تعداد اندكی از دانش*آموزان با استعداد به رشته فیزیك علاقه*مند شده و این رشته را انتخاب می*كنند.
مهم این است كه دانشجوی فیزیك از آنچه در اطرافش اتفاق می*افتد به راحتی نگذرد.
نكات تكمیلی
بیشتر واحدهای درسی دانشجویان گرایش*های مختلف رشته فیزیك، در دوره لیسانس مشترك است. چرا كه دانشجویان فیزیك تنها در سال آخر تحصیلی اقدام به انتخاب گرایش خود می*كنند و هر گرایش نیز تنها دارای 9 واحد تخصصی یعنی سه درس می باشد و به همین دلیل نمی*توان بین یك لیسانس گرایش فیزیك حالت جامد و هسته*ای و یا سایر گرایشها تفاوتی قائل شد. یعنی یك لیسانس فیزیك در هیچ*یك از گرایشها متخصص نمی*شود.
هر دانشجوی فیزیك در دوره كارشناسی باید 130 واحد بگذراند كه دروس تخصصی هر یك از گرایشها فقط 9 واحد از این 130 واحد است و بدون شك 9 واحد نمی*تواند تغییری در دیدگاه دانشجویان ایجاد كند و هر دانشجو فقط شناختی جزئی نسبت به گرایش مورد نظر خود پیدا می*كند. تازه، گاه همین 9 واحد نیز به گونه*ای مشترك اما در دروسی مختلف، در هر یك از گرایشها تدریس می*شود. یعنی كتابها یا واحدهای درسی هر گرایش، متفاوت است اما در كل همه به اطلاعات یكسانی دست پیدا می*كنند. در نتیجه یك لیسانسه فیزیك، یك كارشناس فیزیك به معنای عام آن است و كارشناس یا متخصص در یكی از گرایشهای فوق به شمار نمی*آید.
معرفی اجمالی گرایش*های مقطع کارشناسی
رشته فیزیك در دوره كارشناسی دارای 3 گرایش اتمی - مولکولی یا دبیری، حالت جامد و هسته ای و هواشناسی است كه تعداد واحدهای تخصصی هر یك از این گرایش*ها در دوره كارشناسی بسیار محدود است و به همین دلیل گرایش*های فوق در این دوره تفاوت محسوسی با یكدیگر ندارند.
اتمی (دبیری) : فیزیك اتمی كه مربوط به فیزیك جدید است از زمانی متولد شد كه دانشمندان متوجه شدند كوچكترین جزء در طبیعت اتم نیست، بلكه اتم از اجزای كوچكتری به نام الكترون*ها و هسته تشكیل شده است. یعنی اتم از هسته*ای تشكیل شده است كه الكترون*هایی در اطراف آن می*گردند.
در این میان فیزیك اتمی به بررسی نقل و انتقال*های الكترون*های اطراف هسته می*پردازد و خواص آنها را مورد بررسی قرار می*دهد. یعنی ما در فیزیك اتمی كاری به این نداریم كه هسته از چه تشكیل شده است بلكه هسته برایمان مركزی با بار مثبت است و بیشتر توجه ما جلب الكترون*های اطراف هسته می*شود.
اگر ما بپذیریم كه در كل، علم فیزیك به دو بخش دنیای بزرگ و دنیای كوچك تقسیم می*شود. دنیای بزرگ فیزیك ، مربوط به دنیای روزمره است و در آن حركت اتومبیل*ها، موشك، ماهواره و در كل تمام حركاتی كه می*بینیم مورد بررسی قرار می*گیرد، فیزیك اتمی به دنیای بی*نهایت كوچك*ها برمی*گردد چرا كه ما در فیزیك*اتمی به بررسی ساختار ذره*ای به نام اتم می*پردازیم و این كه اتم چگونه تشكیل شده و چه ویژگی*هایی دارد؟
حالت جامد و هسته*ای : در فیزیك هسته*ای، خود هسته، مورد مطالعه قرار می*گیرد یعنی متخصصان و دانشمندان بررسی می*كنند كه هسته از چه تشكیل شده و چه نیروهایی بین اجزای هسته حكمفرما است و در نتیجه واكنش*های انجام شده،* چقدر انرژی آزاد می*گردد؟
ابتدایی*ترین كار در این گرایش بررسی بلورهای جامدات و خواص اپتیكی ، مكانیكی، الكتریكی و صوتی امواجی است كه در آن منتشر می*شود كه این بررسی منجر به پدیده*های مختلفی مثل ابر رسانایی، نیم رسانایی و یا پخش و انتقال گرما می*گردد.
مطالعه دانش مربوط به كریستال*ها و ویژگی*های فیزیكی آنها به گرایش حالت جامد بر می*گردد.
br هواشناسی : گرایش هواشناسی بسیار محدودتر از دو گرایش دیگر ارائه می*شود. گرایش هواشناسی ، اطلاعات پایه*ای و متنوعی درباره انواع پدیده*های جوی و برخورد علمی با آنها ارائه می*دهد و همچنین با مطالعه دینامیك وضعیت هوا می*توان بررسی كرد كه شرایط هوا چگونه تغییر كرده و چه پارامترهایی برای ایجاد این تغییر لازم است.
آینده شغلی و بازار كار
امروزه اگر كشوری بخواهد پیشرفت كند باید پژوهش كند و چیزهای جدیدی بسازد. اگر بخواهد پژوهش كند باید به آزمایشگاهها برود و اگر بخواهد در آزمایشگاهها كار كند،* احتیاج به تیم علمی دارد و در یك تیم علمی نیز همیشه متخصصان شاخه*های مختلف فیزیك حضور دارند چون هر كاری كه بخواهیم انجام بدهیم باید بنیان فیزیكی داشته باشد.
برای مثال اگر بخواهیم یك دستگاه الكتریكی بسازیم اول باید بدانیم چه قوانین فیزیكی بر آن حاكم است و بعد از شناخت آن قوانین، می*توان دستگاه مورد نظر را با استفاده از فن و هنر ساخت.
اگر كسی فیزیك را خوب خوانده باشد در سازمانهای مختلف كشور از قبیل صداوسیما، برنامه و بودجه، مخابرات و همچنین در صنایع مختلف مفید واقع شده و موفق می*گردد. چون دانشجویان فیزیك مطلب مختلفی از قبیل الكتریسیته و مكانیك می*خوانند و در زمینه*های مختلف دید وسیعی پیدا می*كنند.
فارغ*التحصیلان این رشته در حد كارشناسی می*توانند در صنعت مخابرات و ارتباطات ، نیروگاههای هسته*ای، مراكز تولید قطعات غیرهادی و سلول*های خورشیدی، صنایع تولید و نگهداری لیزر در صنعت، پزشكی و نظامی و سازمان انرژی اتمی فعالیت كنند.
اگر كسی به امید به دست آوردن یك موقعیت شغلی مناسب، واردرشته فیزیك بشود، باید بداند كه در انتها فقط یك مدرك لیسانس به دست خواهد آورد. برای این كه رشته*های علوم پایه و از جمله فیزیك در جامعه ما موقعیت كاری مناسبی ندارند و در نهایت اگر شانس داشته باشند جذب كلاسهای تقویتی و خصوصی می*شوند.
البته این در مورد دانشجویانی صدق می*كند كه رشته فیزیك انتخاب چهل یا سی به بعد آنها بوده است و در واقع به امید این كه فقط در دانشگاه پذیرفته شوند این رشته را انتخاب كرده*اند وگرنه دانشجویانی كه با علاقه و دقت و تامل بسیار این رشته را انتخاب كرده*اند حتی به صورت خصوصی نیز در این رشته فعالیت می*كنند. برای مثال یكی از فارغ*التحصیلان این رشته كارگاهی برای ساخت وسایل اپتیكی دایر كرده است و یا تعدادی از فارغ*التحصیلان با شركت ایران خودرو برای بعضی از پروژه*های این شركت قرارداد بسته*اند چون دانشجویان این رشته یاد می*گیرند با مسائلی كه در پیش رویشان قرار می*گیرد براحتی برخورد كرده و مدل* ساده*ای برای حل مسائل ارائه بدهند.
وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر
امروزه اگر ما به فكر پیشرفت و ساخت وسایل صنایع مختلف كشورمان از نظامی گرفته تا پزشكی نباشیم باید این صنایع را به صورت آماده از كشورهای دیگر بخریم كه این كار احتیاج به سرمایه*ای گزاف دارد و باعث وابستگی كشور ما به كشورهای صنعتی می*گردد.
ما در ایران صنایع چندانی نداریم و صنایع موجود نیز بیشتر مونتاژ بوده و ابتكاری نیست اما اگر روزی بخواهیم صنایع پیشرفته*ای داشته باشیم باید خواص مواد را بدانیم تا متوجه شویم كه چطور می*توان از آنها استفاده بهتری بكنیم و وضعیت آن را بهبود ببخشیم و چنین پیشرفتی تنها با توسعه و پیشرفت علم فیزیك امكان*پذیر است چرا كه متخصصان فیزیك می*توانند موجب بهبود كیفیت محصولات گشته و یا وسایل جدید طراحی كند. یعنی ما به جای این كه مواد خام خود را خیلی ارزان صادر كنیم به یاری دانش فیزیك آنها را به محصولات ساخته تبدیل كنیم چرا كه این محصولات ارزش افزوده بسیار زیادی دارد. كاری كه كشور پیشرفته*ای مثل ژاپن انجام داد. چون این كشور به یاری صنایع نیمه*رسانا، ترانزیستور و الكترونیك پیشرفت كرده است، ،*صنایعی كه علم زیربنایی آنها فیزیك می*باشد.

دروس پايه براي رشته فيزيک
رياضي عمومي 1 و 2
معادلات ديفرانسيل
آزمايشگاه فيزيک پايه 1 ، 2 و 3
شيمي عمومي 1
آزمايشگاه شيمي عمومي 1
مباني کامپيوتر و برنامه سازي
فيزيک پايه 1 و 2 و 3
دروس اختياري براي رشته فيزيک
فيزيک جديد 2
فيزيک نجومي مقدماتي
تاريخ علم فيزيک
مباني فلسفي مکانيک کوانتومي
محيط هاي الکترومغناطيسي
نقد و بررسي کتب فيزيک دبيرستاني 1
آزمايشگاه پيشرفته فيزيک 2
اقليم شناسي 1
هواشناسي هوانوردي
زلزله شناسي
اکوستيک
فيزيک فضا
فلسفه علم
امواج
رياضي فيزيک 3
فيزيک محيط زيست
هواشناسي ماهواره اي
پيش بيني عددي وضع هوا
فيزيک جو
آلودگي هوا

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:51
رشته شماره 31 : گروه علوم پایه : آمار

هدف
هدف تربیت افرادی است كه بتوانند:
الف ) به عنوان كارشناس آمار در سازمانها و ادارات به تجزیه و تحلیل اطلاعات آماری بپردازند.
ب ) تمام درسهای آمار و احتمال را در مدارس تدریس نمایند.
ج ) تحصیلات خود را در سطح كارشناسی ارشد و دكترا ادامه بدهند.

فارغ*التحصیلان می*توانند
الف ) در مسایل ساده آماری به منظور رفع نیاز موسسات صنعتی، اقتصادی، اجتماعی ، كشاورزی، مراكز درمانی و غیره به مدلسازی بپردازند.
ب ) مفاهیم آماری را درك نموده و به تجزیه و تحلیل اطلاعات بپردازند.
ج ) با تحلیل اطلاعات به برنامه*ریزی صحیح و علمی بپردازند.
د ) از بسته*های آماری رایانه*ای به منظور توصیف داده*ها و انجام استنباط آماری استفاده نمایند.

معرفی علم آمار به زبان ساده، پیشگویی بر اساس اعداد و ارقام است. به عبارت دیگر یك آماردان می*تواند بر اساس مجموعه اطلاعات عددی و بر مبنای مدل*های ریاضی و مدل*های نظریه احتمال، پیشگویی كند. یعنی به یاری اطلاعات گذشته، نحوه رفتار یك فرآیند را پیش*بینی نماید. از همین رو می*توان گفت كه علم آمار نتیجه*گیری از جزئیات و یا رسیدن از جزء به كل می*باشد.
كار علم آمار كمك به تفكر علمی است و آمارشناس كسی است كه مشاهده می*كند و اطلاعاتی به دست می*آورد و سپس اطلاعات به دست آمده، اتفاقات و حوادث را پیش*بینی می*كند.
علم آمار براساس اطلاعات و داده*های موجود به مدل*سازی ریاضی از پدیده*های طبیعی و واقعی می*پردازد. و چون امروزه دانشمندان هر علمی سعی می*كنند از ابراز ریاضی برای مطالعات خود استفاده نمایند در نتیجه علم آمار برای بررسی و مطالعه مسائل دنیای واقعی به یاری مدل*سازی ریاضی، بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
قوی بودن در علم ریاضی برای موفقیت در رشته آمار ، امری ضروری است چون مباحثی كه در علم آمار مطرح می*شود با ریاضیات ارتباطی تنگاتنگ دارد. قدرت درك علمی مسایل آماری و تجزیه و تحلیل احتمالی مطالب نیز ضروری است.
علاوه بر دانشجویان، اساتید رشته آمار نیز معتقد هستند كه دانشجویان این رشته باید در دروس ریاضی قوی باشند و حتی در یك نظرخواهی از 12 استاد رشته آمار دانشگاههای مختلف كشور، 10 تن از اساتید به اهمیت بسیار علم ریاضی در آمار اشاره كرده*اند. دانشجوی این رشته باید توانایی و ابتكار در تجزیه و تحلیل و حل مسائل ریاضی داشته و به آموزش و یادگیری علوم كامپیوتر علاقه*مند باشد.
وقتی می*گوئیم كه ریاضیات در این رشته حرف اول را می*زند پس باید دانش*آموزان قوی ریاضی فیزیك وارد این رشته بشوند. اما چون در نظام قدیم متوسطه ، آمار یكی از درسهای دانش*آموزان علوم انسانی بوده است، دانش*آموزان رشته ریاضی تصور می*كنندكه رشته آمار بیشتر به علوم انسانی برمی*گردد و به همین دلیل هنگام پركردن فرم انتخاب رشته، رشته آمار را به عنوان یكی از اولویت*های آخر خود انتخاب می*كنند.
همچنین از دیدگاه دانشجویان فوق علاقه* به رشته آمار، قدرت تجزیه و تحلیل خوب ، صبر و حوصله ، پشتكار و تلاش ،* آشنایی با كامپیوتر و علاقه به تحقیق و پژوهش برای دانشجویان این رشته ضروری است.

نكات تكمیلی
چندی پیش مجله Science به دنبال یك نظرخواهی از دانشمندان علوم مختلف 20 كشف و اختراع مهم قرن بیستم را معرفی كرد. كه در میان این اختراعات و اكتشافات علم آمار نیز پس از اختراعات مهمی مثل ترانزیستور و كامپیوتر و قبل از لیزر قرار داشت. البته حضور علم آمار در این فهرست چیز عجیبی نیست چون جهان امروز، جهان مدیریت اطلاعات است و بخش عظیم اطلاعات نیز در هر علم ، رشته*، سازمان و یا مركز شامل اعداد و ارقام می شود كه در مرحله جمع آوری و تجزیه و تحلیل این اعداد و ارقام علم آمار مورد نیاز می*باشد. برای مثال هنگام آزمایش تاثیر یك داروی جدید، انتخاب یك نوع بذر در بین بذرهای مختلف ، مقایسه كیفیت دو روش تدریس در آموزش زبان، كنترل كیفیت محصولات، تعیین حق بیمه ، پیش*بینی نرخ ارز ، نظرسنجی و پیش*بینی انتخابات ، تعیین نرخ بیكاری، تعیین شاخص هزینه خانوار ، تاثیر و رابطه افسردگی بر تحصیل نیاز به تحقیقات آماری داریم .
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر این رشته تا مقطع دكترا تدریس می*شود.
در دوره كارشناسی ارشد 32 واحد تخصصی را می*گذراند و در دوره دكترا 24 واحد درسی اختصاصی و 24 واحد رساله دكتری را می*گذراند.

گرایشهای مختلف رشته آمار در مقطع كارشناسی ارشد
آمار ریاضی ، آمار حیاتی ، آمار بیمه ، آمار و كاربرد آن در اقتصاد و علوم اجتماعی . در مقطع دكتری: آمار ریاضی و آمار حیاتی.
دروس پایه برای كارشناسی آمار
ریاضی پیش دانشگاهی مبانی جامعه شناسی مبانی اقتصاد مبانی جمعیت شناسی مبانی ریاضی فیزیك پایه 1و2 ریاضی عمومی 1و2 آزمایشگاه فیزیك 1و2 آمار و احتمال روشهای آماری
آینده شغلی و بازار كار
تقریبا تمامی مراكز دولتی و خصوصی برای انجام برنامه*ریزی و ارائه گزارش فعالیتهای خود نیازمند تهیه اطلاعات صحیح و به كارگیری تجزیه و تحلیل آنها هستند. از این*رو، اغلب ادارات و نهادهای دولتی بخصوص وزارت برنامه و بودجه ، مراكز آمار ایران، بانكها ، وزارت آموزش و پرورش ، مراكز تحقیقی، مراكز بیمه و سایر موسسات دولتی و خصوصی از عمده مراكز جذب كارشناسان این رشته*اند.
البته گمنام بودن علم آمار و كاربردهای آن در جامعه، مانع از جذب فارغ*التحصیلان رشته آمار نشده است بلكه به گفته بسیاری از اساتید و دانشجویان این رشته، فارغ*التحصیلان آمار كمتر با مشكل بیكاری روبرو می*شوند.
خوشبختانه فارغ*التحصیلان آمار هنوز دچار آفت بیكاری نشدند و در سازمانهای دولتی و خصوصی یا دانشگاهها فعالیت می*كنند. و به دلیل نیاز جامعه به فارغ*التحصیلان آمار و نیز آشنایی آنها با كامپیوتر در حد نیازهای اجرایی و خدماتی، فارغ*التحصیلان آمار تاكنون براحتی جذب بازار كار شده*اند وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر متاسفانه در كشور ما علم آمار و كاربردهای آن بخوبی معرفی نشده است و حتی مسؤولین نمی*دانند كه فارغ*التحصیلان این رشته چه توانایی*هایی دارند.
بیشتر سازمان*های دولتی از آمار برای ارائه ارقام و اعدادی كه مربوط به فعالیتهای واحدهایشان می*شود، استفاده می*كنند و چون این كار را چندان تخصصی نمی*دانند به جای به كارگیری كارشناسان آمار از افرادی بهره می*برند كه آشنایی مختصری با این علم دارند. در حالی كه اكثر برنامه*ریزی*های زیربنایی كشور را می*توان با استفاده از روش*های پیشرفته آمار انجام داد. اكثر فارغ*التحصیلان رشته آمار در محیط كار از تخصصهای خود كه در دوران تحصیل فرا گرفته*اند، بهره نمی*برند چرا كه هنوز از آمار به عنوان یك ابزار قوی در تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده نمی*شود.

پیش بینی وضعیت آینده رشته در ایران
امروزه كارشناسان آمار در جهان و بخصوص در كشورهای صنعتی ، فرصت های شغلی بسیاری دارند و حیطه فعالیت آنها شامل تمامی علوم از جمله اقتصاد ، جامعه شناسی ، زیست شناسی ، پزشكی ، فیزیك ، شیمی ، الكترونیك و عمران می شود.
فارغ التحصیلان این رشته می توانند در سازمان برنامه و بودجه ، مركز آمار ایران ، بانك ها ، ادارات بیمه ، مراكز صنعتی و كارخانجات ، واحدهای آماری وزارتخانه های مختلف همچون كشاورزی ، كار، بهداشت ، اقتصاد و امور دارایی، فرهنگ و ارشاد اسلامی كشور و به طور كلی در هر مركزی كه نیاز به جمع آوری تجزیه و تحلیل آمار و اطلاعات دارد، مشغول به كار شوند.
دروس اختصاصی برای كارشناسی آمار
ریاضی برای آمار زبان تخصصی مبانی كامپیوتر و برنامه نویسی روشهای پیشرفته آماری احتمال و كاربرد آن روشهای چند متغییری گسسته روشهای ناپارامتری روشهای چند متغییری پیوسته طرح آزمایش ها 1و2 جبر خطی 1 برای آمار فرآیندهای تصادفی 1 آنالیز ریاضی 1 آمار ریاضی 1و2 رگرسیون روشهای نمونه گیری 1و2 سری های زمانی 1 محاسبه آماری با كامپیوتر كنترل كیفیت آماری پروژه كارشناسی

feedback
1390,06,18, ساعت : 15:52
رشته شماره 32 : گروه علوم پایه : علوم کامپیوتر

هدف
پيشرفت سريع علم كامپيوتر و گسترش روزافزون كاربرد آن در تحقيقات علمي، صنايع، اقتصاد پزشكي و غيره ، ضرورت دستيابي و بهره برداري هر چه بيشتر از اين علم را آشكار مي سازد. ايجاد چنين دوره اي در جهت پي ريزي علوم كامپيوتر و گسترش آن در جهت خودكفايي علمي و تكنولوژيكي كاملاً ضروري و موثر مي باشد.
ذكر اين نكته ضروري است كه در رشته علوم كامپيوتر بيشتر اصول علمي و مباني رياضي و ساخت و به كارگيري كامپيوتر مورد توجه قرار مي گيرد.
دانشجويان اين رشته بايد آگاهي جامع از نظريه هاي علمي موجود در علوم كامپيوتر داشته باشند تا بتوانند دانش كامپيوتر را در حل مسايل بنيادي علوم كامپيوتر به كار گيرند.
ماهيت
دوره كارشناسي رشته علوم كامپيوتر يكي از دوره هاي آموزشي در نظام آموزشي عالي است كه به منظور تحقق اهداف زير ايجاد شده است:
- كسب آگاهي جامع از نظريه هاي علمي موجود در علوم كامپيوتر به نحوي كه دانشجويان مفاهيم اين علم را درك و نظرات عميق آن را بالقوه كسب نمايند.
- آماده سازي دانشجويان و فارغ التحصيلان براي بكارگيري دانش كامپيوتر در حل مسائل بنيادي علوم كامپيوتر.
- ايجاد پايه هاي علمي و تخصصي لازم در تعريف دقيق مسائل و پي گيري، حل و اجرا در مراحل طراحي، پياده سازي و اثبات منطقي صحت آنها جهت كاربردهاي كامپيوتر.
- انطباق با روند تحولات علمي، تكنولوژيكي و اجتماعي در رابطه با كامپيوتر.
- ايجاد ديدگاههاي كلي و وسيع در رابطه با مطالبي كه امكان بررسي عميق آن در دوره كارشناسي ممكن نمي باشد.
پيشرفت سريع علوم كامپيوتر و گسترش روزافزون كاربرد آن در تحقيقات علمي، صنايع، اقتصاد، پزشكي و غيره ضرورت دستيابي و بهره برداري هرچه بيشتر از اين علم را آشكار مي سازد. ايجاد چنين دوره اي در جهت پي ريزي علوم كامپيوتر و گسترش آن در جهت خودكفايي علمي و تكنولوژيكي كاملاً ضروري و موثر مي باشد.
توانايي هاي جسمي، علمي، رواني مورد نياز و قابل توصيه
تسلط و علاقه به رياضيات شرط اول موفقيت در رشته علوم کامپيوتر است. رشته علوم کامپيوتر با علم رياضي بسيار در ارتباط است، به همين دليل دانشجوي اين رشته بايد پايه رياضي قوي داشته و بتواند با استدلال رياضي با مسائل برخورد نمايد، همچنين در الگوريتم نويسي که يکي از اساسي ترين گرايش هاي اين رشته است مهارت کافي داشته باشد.
دانشجوي علوم کامپيوتر بايد به رياضيات علاقه مند و مسلط باشد. چون رياضيات به طور گسترده اي (از منطق گرفته تا آمار) در اين رشته مطرح مي?شود. در ضمن دانشجوي علوم کامپيوتر بايد اطلاعات عمومي خوبي داشته باشد و پس از فارغ التحصيلي نيز از مطالعه و تحقيق دست نکشد. چون، دانشجوي اين رشته در طي تحصيل تنها اطلاعات پايه اي و کلي را فرا مي گيرد؛ اطلاعاتي که به او ديد و جهت مي دهد. اما اگر فردي بخواهد در بازار کار حضوري فعال داشته باشد، بايد خودش تلاش کند و هيچ وقت به مطالعه و تحقيق پشت نکند.
نکات تکميلي
تفاوت رشته مهندسي کامپيوتر با رشته علوم کامپيوتر چيست؟
بطور کلي در غالب دانشگاههاي مهم دنيا فارغ التحصيلان علوم کامپيوتر در دو مکان تربيت مي شوند. يکي در دانشکده فني يا در دانشکده مهندسي برق يا در دانشکده مهندسي کامپيوتر است که بيشتر جنبه هاي سخت افزاري و همچنين طراحي و ساخت و نگهداري و الکترونيکي را شامل مي شود. ديگري در دانشکده هاي رياضي تحت عنوان علوم کامپيوتر تربيت مي شوند که سعي مي شود افرادي که توان طراحي و تجزيه و تحليل سيستم ها، برنامه ريزي، طراحي شبکه ها، تحليل داده ها، توليد نرم افزارها، بانکهاي اطلاعاتي، انجام محاسبات علمي، طراحي الگوريتم ها، برنامه نويسي، طراحي شبکه ها، توليد نرم افزارها، بانکهاي اطلاعاتي، انجام محاسبات علمي، سيستم هاي هوشمند، امور انفورماتيکي و غيره را دارند تربيت شوند که بطور وضوح اين نوع مهارتها نيازمند داشتن فکر قوي و دانش رياضي مي باشند.
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر
فارغ التحصيلان رشته علوم کامپيوتر مي توانند در آزمون کارشناسي ارشد اين رشته يا رشته هاي مهندسي کامپيوتر به ويژه مهندسي نرم افزار يا رشته رياضي کاربردي شرکت کنند.
رشته هاي مشابه و نزديک به اين رشته
با توجه به واحدهاي ارائه شده در اين رشته، مشابهت زيادي بين اين رشته و مهندسي هاي کامپيوتر نرم افزار و سخت افزار ديده مي شود. همچنين تا حدودي با رشته هاي مهندسي برق و علوم رياضي در ارتباط است.
آينده شغلي و بازار كار
فرصت هاي شغلي فارغ التحصيل علوم کامپيوتر در مقطع کارشناسي شباهت بسياري با فارغ التحصيل مهندسي کامپيوتر گرايش نرم افزار دارد اما در مقاطع بالاتر، فارغ التحصيلان اين رشته بيشتر به حل مسائل تئوريک مطرح شده در علم کامپيوتر مي پردازند. همچنين در يک قانون کار استاندارد، به ازاي هر چهار نفر مهندس نرم افزار کامپيوتر به يک کارشناس علوم کامپيوتر نياز است تا مديريت گروه را بر عهده بگيرد. در ضمن انتخاب راه حل مسائل و حل آنها، همچنين تقسيم الگوريتم هادر بين چهار نفر مهندس نرم افزار و در انتها جمع کردن قسمت هاي توزيع شده بر عهده فارغ التحصيل علوم کامپيوتر است.
در کل نقش فارغ التحصيل علوم کامپيوتر به عنوان مدير و هماهنگ کننده بسيار مهم و قابل توجه است و به همين دليل دانشجويان اين رشته دروسي در زمينه اصول مديريت، مباني اقتصاد و رياضيات (علم رياضي در تحليل مسائل و انتخاب بهترين روش براي دستيابي به هدف بسيار مؤثر است) مطالعه مي کنند.
پيش بيني وضعيت آينده رشته در ايران
فارغ التحصيلان رشته علوم کامپيوتر نقش بسيار مهمي را در توسعه کشور خواهند داشت. زيرا با در نظر گرفتن پتانسيلي که در آنها با توجه به مواد درسي و موضوعات مربوط ايجاد مي شود مي توانند در بسياري از مراکز بزرگ صنعتي و مراکز تحقيقاتي و سازمانها و شرکت ها و وزارتخانه ها وظايف مهمي را بر عهده گيرند و با شرکت در پروژه هاي مهم نقش باارزشي را به ويژه در بعد نرم افزاري، محاسباتي، انفورماتيکي، اطلاعاتي و ارتباطاتي و برنامه ريزي داشته باشند. در ضمن فارغ التحصيلان اين رشته مي توانند حتي براي کشور نه تنها اشتغال ايجاد کنند، بلکه ارزآوري خيلي خوبي هم به ويژه از طريق توليد و فروش نرم افزارهاي علمي، آموزشي، تحقيقاتي و محاسباتي، براي کشور داشته باشند. همانطوري که بعضي از کشورهاي پيشرفته هم اکنون ساليانه چند ميليارد دلار از اين طريق درآمد ارزي دارند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 16:17
رشته شماره 33 : مهندسی ژنتیک

مهندسی ژنتیک، به مجموعه روشهایی گفته میشود که به منظور جداسازی، خالص سازی، وارد کردن و بیان یک ژن خاص در یک میزبان بکار میروند و نهایتا منجر به بروز یک صفت خاص و یا تولید محصول مورد نظر در جاندار میزبان میشود. کاربردهای مهندسی ژنتیک تقریبا نامحدود به نظر میرسد. این علم کاربردهای زیادی در علوم پایه، تولیدات صنعتی، کشاورزی و علوم پزشکی دارد. در زمینه علوم پایه، بررسیهایی مانند مکانیزمهای همانند سازی DNA و بیان ژنها در پروکاریوتها، یوکاریوتها و ویروسها و همچنین چگونگی ساخته شدن و تغییرات پروتئینهای داخلی سلول و همچنین مکانیزم ایجاد سرطان از جمله کاربردهای مهندسی ژنتیک است. در زمینه کشاورزی که بستر بسیاری از کاربردهای مهندسی ژنتیک است، تولید گیاهان مقاوم به آفات گیاهی و خشکی، تولید گیاهان پرمحصول و تولید گاوهای دارای شیر و گوشت بیشتر، را میتوان نام برد. و در زمینه کاربردهای پزشکی، تشخیص بیماریهای ارثی، تولید انسولین انسانی، تولید هورمون رشد انسان و... را میتوان نام برد. در سالهای اخیر گسترش و توسعهٔ تکنیکهای سنتز DNA نوترکیب انقلابی را در درمان بسیاری از بیماریهای انسانی از جمله انواع سرطانها، اغلب بیماریهای خود ایمنی نظیر دیابت و همچنین تشخیص، پیشگیری و درمان بسیاری از بیماریهای مادر زادی فراهم آوردهاست.

تاریخچه

امروزه دانش و فن مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی مولکولی در عرصههای بسیار متنوع مانند کشاورزی، تغذیه و مواد غذایی، دامپروری، شاخههای مختلف علوم پزشکی و صنایع دارویی، صنایع تخمیری، صنایع نظامی، انرژی، محیطزیست و بهداشت بشر، استفادههای بسیار ارزشمندی پیدا کردهاست. اهمیت بعضی از اصول علمی، در زمان کشف آنها مشخص نمیشود، بلکه پس از مدت زمانی که میگذرد ارزش آنها معلوم میشود. یکی از مثالهای روشن این مساله کشف ساختمان سه بعدی DNA بوسیله جیمز واتسون و فرانسیس کریک در سال ۱۹۵۳ بود. این ساختمان نسبتا ساده باعث شد تا دانشمندان سیستمهای مختلف ژنتیکی را بررسی کنند. اما مطلب به همین جا، ختم نشد و دانشمندان مختلف سعی کردند که از این اطلاعات استفاده نمایند. هدف آنها نیز بیان سادهای داشت. آنها خواستند تا یک DNA را از یک موجود بگیرند و در موجود دیگر وارد نمایند تا اثرات آن ژن در موجود ثانویه بروز کند.
این علم نوین که به تدریج جای خود را در بین علوم دیگر پیدا کرد، با عناوینی چون زیستشناسی مولکولی، مهندسی ژنتیک و نهایتا DNA نوترکیب[۱] شناخته میشود. مثال معروفی از کاربردهای مهندسی ژنتیک تولید سویه ای از باکتری اشرشیاکلی[۲] است که قادر به سنتز انسولین انسانی است. تولید گیاهان مقاوم به تنشهای شوری و خشکی از دیگر مثالهای شناخته شدهٔ کاربردهای مهندسی ژنتیک است.
مراحل مهندسی ژنتیک
انتخاب ژن مورد نظر
جداسازی ژن مورد نظر
وارد کردن ژن مورد نظر در حامل
تکثیر ژن در میزبان مناسب
انتقال حامل ژن به سلول هدف
تکثیر سلول هدف
تولید انبوه محصول یا ایجاد صفت مورد نظر
کاربردهای مهندسی ژنتیک

دانش و فن مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی مولکولی در عرصههای بسیار متنوع مانند کشاورزی، تغذیه و مواد غذایی، دامپروری، شاخههای مختلف علوم پزشکی و صنایع دارویی، صنایع تخمیری، صنایع نظامی، انرژی، محیطزیست و بهداشت بشر، استفادههای بسیار ارزشمندی پیدا کردهاست که برخی از انها در زیر شرح داده شدهاست.
بیوتکنولوژی و علوم پزشکی
کاربرد بیوتکنولوژی در زمینة علوم پزشکی و دارویی، موضوعات بسیار گستردهای مانند ابداع روشهای کاملاً جدید برای «تشخیص مولکولی مکانیسمهای بیماریزایی و گشایش سرفصل جدیدی به نام پزشکی مولکولی»، «امکان تشخیص پیش از تولد بیماریها و پس از آن»، «ژندرمانی و کنار گذاشتن (نسبی) برخورد معلولی با بیمار و بیماری»، «تولید داروها و واکسنهای نوترکیب و جدید»، «ساخت کیتهای تشخیصی»، «ایجاد میکروارگانیسمهای دستکاری شده برای کاربردهای خاص»، «تولید پادتنهای تکدودمانی (منوکلونال)» و غیره را در بر میگیرد. امروزه برای تشخیصهای دقیق، پیشگیری، درمان اساسی بیماریها و در واقع سلامت و بهداشت جوامع ظاهراً راه دیگری جز پزشکی مولکولی بهنظر نمیرسد.
ژن درمانی (Gene Therapy) بسیاری از صاحبنظران از سدة حاضر بهعنوان سدة مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی مولکولی یاد میکنند. به اعتقاد بسیاری از دانشمندان، تولد ژندرمانی در اوایل دهه ۱۹۹۰، یک رخداد بزرگ و انقلابی بود که چشمانداز جدیدی را در عرصه پزشکی مولکولی ایجاد کرد؛ زیرا برای نخستین بار در تاریخ علوم زیستی، کاربرد روشها و فنون بسیار حساس و جدید جهت انتقال ژنهای سالم به درون سلولهای بدن و تصحیح و درمان ژنهای جهشیافته و معیوب، پنجرهای نو به سوی مبارزه جدی، اساسی و علّی (نه معلولی و در سطح فرآوردههای ژنی) با بسیاری از بیماریها گشودهاست. ژندرمانی، در واقع انتقال مواد ژنتیکی به درون سلولهای یک موجود برای مقاصد درمانی میباشد که به روشهای متفاوت و متنوع (فیزیکی، شیمیایی و زیستی) صورت میگیرد.
کشف بسیاری از ژنهای بیماریزای مهم در آینده نزدیک، کاربرد روشهای متنوع و بیسابقه غربالسازی ژنتیکی و پیشگوییهای بسیار دقیق پیرامون تعیین سرنوشت جنین از نظر بیماریهای ژنتیک پیش و پس از تولد، از دیگر قابلیتهای مهندسی ژنتیک و ژندرمانی است. پژوهشگران با انجام تحقیقات گسترده بر بسیاری از محدودیتهای موجود در زمینه ژندرمانی فائق آمدهاند. همچنین در زمینه هدفگیری بسیار اختصاصی سلول و انتقال ژن یا DNAی برهنه به درون آن- به عنوان دارو- پیشرفتهای چشمگیری حاصل شدهاست.
علیرغم اینکه در حال حاضر ژندرمانی، روشی پرهزینه بوده و به فنون پیشرفته و تخصصی نیاز دارد، اما بهزودی از این روش در مورد طیف بسیار وسیعی از بیماریها استفاده خواهد شد. همچنین شواهد فزآینده و امیدبخشی وجود دارد که استفاده از روشهای پزشکی مولکولی، در آیندهای نه چندان دور و در مقایسه با وضع کنونی، صدها بار هزینههای درمانی را نیز کاهش خواهد داد.
طرح بینالمللی ژنوم انسان (IHGP) پروژه بینالمللی ژنوم انسان، یکی از مهمترین و عظیمترین طرحهای تحقیقاتی زیستشناسی عصر حاضر است که با رمزگشایی از ژنوم انسان، گرههای بیشماری را گشوده و قلههای متعددی را فتح کردهاست. این طرح که انجام آن، مولود پیشرفتها و اطلاعات جدید محققان در عرصه مهندسی ژنتیک است، در آیندهای نزدیک، تحولات عمیق و غیرهمنتظرهای را در علوم پزشکی بهوجود خواهد آورد. طرح بینالمللی ژنوم انسان را میتوان نقطه عطفی در تاریخ علوم زیستی بهویژه مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی مولکولی به حساب آورد.
شناسایی مکانیسمهای مولکولی پیدایش سرطان
امروزه از رهگذر بهکارگیری مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی مولکولی، این پرسش که سرطان چگونه ایجاد میشود؟، دیگر جزء اسرار ناشناخته علمی به حساب نمیآید. در خلال دو دهة اخیر، پژوهشگران با استفاده از روشهای مولکولی و نتایج حاصل از مطالعاتی مانند طرح رمزگشایی از ژنوم انسان، به پیشرفتهای خیرهکنندهای در شناسایی علل و مراحل مولکولی پیدایش سرطان دست یافتهاند که در آینده نزدیک، به روشهای انقلابی در مسیر درمان آن منجر خواهد شد. با آنکه هنوز هیچکس قادر نیست زمان دقیق غلبه کامل بر سرطان را پیشگویی کند، اما چشمانداز آن بسیار نویدبخش است.
در این راستا، تلاشهای گستردهای برای درمان سرطان با استفاده از روشهای ژندرمانی (مانند انتقال ژنهای بازدارندة سرطان به درون سلولها) به طور فزایندهای در حال افزایش است. مهار ژنهایی که بیشتر از اندازه طبیعی تکثیر یا بیان شدهاند (مانند آنکوژنهای فعالشده) و جایگزینی یک ژن ناقص یا حذفشده از جمله راهبردهای این روش درمانی به حساب میآیند.
اخیراً پژوهشگران امریکایی نوعی ویروس «هوشمند» را طراحی کردهاند که بتواند در درون سلولهای سرطانی، تکثیر شده و تمام سلولهای بدخیم را در بدن از بین ببرد، اما به سلولهای سالم آسیبی نرساند. نتایج به دست آمده از این شیوة جدید، روی موشهای الگو موفقیتآمیز بوده و توانستهاست حدود ۶۰ درصد از سلولهای سرطانی را نابود سازد.
شماری از شرکتهای دارویی جهان نیز با تکیه بر فرآیندها و قابلیتهای بیوتکنولوژی مولکولی، بر روی طراحی داروها و عوامل درمانی مناسب جهت توقف ماشین تکثیر بیرویه سلولی (سرطان) فعالیت میکنند.
بیشک انجام این پژوهشها، که در آیندهای نزدیک به نتایج مفیدی برای درمان شماری از سرطانهای انسانی منجر خواهد شد، بدون بکارگیری اصول و فنون مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی میسر نمیبود.
شبیهسازی(Cloning)
از دیگر موضوعات بسیار مهم روز در زمینه مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی مولکولی، که ارتباط تنگاتنگی با علوم پزشکی داشته و احتمالاً در آینده منشأ تحولات بزرگی در این زمینه خواهد بود، بحث کلونسازی (همانندسازی یا شبیهسازی) یا تکثیر غیرجنسی سلولها است؛ که طی آن با همانندسازی از روی سلول بالغ یک موجود زنده، نسخهای مشابه موجود اولیه ساخته میشود.
شایان ذکر است که نخستین موفقیت انسان در کلونسازی یک پستاندار بالغ (گوسفند دالی) در سال ۱۹۹۶ توسط یان ویلموت انگلیسی و همکاران وی در مؤسسه راسلین (ادینبر، اسکاتلند) با انتقال هستة یک سلول سوماتیک (غیرجنسی) بهدرون سیتوپلاسم یک اووسیت (سلول جنسی ماده) که هستهاش خارج شده بود، به دست آمد.
به طور کلی، محققان علم ژنتیک و بیوتکنولوژیستهای مولکولی اعتقاد دارند که تلاشهای آنها در این زمینه، میتواند به کاربردهای بسیار ارزشمندی در زمینههای پزشکی، کشاورزی و مانند آنها منجر شود.
البته علیرغم بحثهای بسیار جدی که در مورد سوء استفادههای احتمالی از مقوله شبیهسازی و عواقب زیستی و اخلاقی آن در دنیا وجود دارد، خوشبختانه اعتقاد اکثریت قابل توجهی از صاحبنظران امر که با درک مسئولیت خطیر انسانی خود، به پژوهشهای متنوع و گسترده مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی در عرصه پزشکی مولکولی مشغولند، این است که تحقیقات مذکور باید تنها برای مقاصد پیشگیری، تشخیص و درمان اساسی بیماریها به کار رفته شود.
ژنتیک مولکولی و صنعت

در سالهای اخیر، ژنتیک مولکولی در صنایع گوناگون جایگاه منحصر به فردی پیدا کردهاست. امروزه در برخی از معادن دنیا، استخراج و بازیافت کانیهای پرارزشی مانند طلا، نقره، مس و اورانیوم به کمک میکروارگانیسمها و با روشهای زیستی (Bioleaching) صورت میگیرد. تولید صنعتی بسیاری از اسیدهای آلی مانند اسید سیتریک، اسید استیک و اسید لاکتیک و همچنین تولید روغنهایی با ترکیبات اسیدهای چرب ویژه که دارای ارزش بالایی در صنایع غذایی و مواد پاککننده هستند، از دیگر زمینههای حضور فعال ژنتیک در صنعت است.
علاوه بر این، به اعتقاد بسیاری از صاحبنظران، یکی از عرصههای بسیار حیاتی ژنتیک، در «صنایع آنزیمی» است؛ چراکه به جرأت میتوان ادعا کرد بدون استفاده از فرآیندهای ژنتیکی و طراحی سویههای میکروبی مهندسی ژنتیک شده، پیشرفتهای بزرگ بشر در زمینه تولید انبوه آنزیمها و بیوکاتالیستهای بسیار با ارزش و متنوع که بهعنوان مواد مادر در صنایع گوناگون غذایی، شیمیایی، سلولزی، نفت، تولید شویندهها و غیره به کار میروند، تقریباً غیرممکن و دور از دسترس بود.
تولید پلاستیکهای قابل تجزیه (Green Plastics)، تولید انرژیهای تجدیدپذیر با استفاده از بیومس (Biomass)، طراحی و تولید ساختارهای نانومتری (Nanostructures) جدید مثل بیوترانزیستورها، بیوچیپها و پلیمرهای پروتئینی با استفاده از روشهای مهندسی پروتئین، بکارگیری روشهای ژنتیک در افزایش بازیافت و سولفورزدایی نفت خام و پاکسازی آلودگیهای زیستمحیطی به کمک فرآیندهای زیستی، از دیگر عرصههای نوین و با ارزش ژنتیک در صنعت و محیط زیست به شمار میروند.
ژنتیک و کشاورزی

رشد فزآینده جمعیت جهان و افزایش تقاضا برای مواد غذایی در دهههای اخیر موجب شد تا در زمینة علوم کشاورزی و مواد غذایی شاهد یک گذر جدی و اجتنابناپذیر از کشاورزی سنتی به کشاورزی پیشرفته و بکارگیری روشهای نوین ژنتیک در تولید محصولات زراعی و دامی باشیم. همانگونه که میدانیم، گیاهان، اصلیترین و مهمترین منابع تجدیدشونده جهان هستند که علاوه بر تأمین غذای آدمی و حیوانات، نیازهای غیرتغذیهای، شیمیایی و صنعتی هم توسط آنها مرتفع میگردد. به همین دلیل، کاربرد روشهای مهندسی ژنتیک و ژنتیک مولکولی برای افزایش کمی و کیفی محصولات از یک سو و کاهش هزینهها و زمان تولید از سوی دیگر، استفاده از این روشها در شاخههای گوناگون کشاورزی را بسیار ارزشمند کردهاست.
تولید گیاهان تراریخته
بهکارگیری روشها و فنون مهندسی ژنتیک و ژنتیک مولکولی به طور جدی از سال ۱۹۸۳ آغاز و روندی به شدت رو به رشد را به ویژه در قلمرو اصلاح گیاهان زراعی استراتژیک، طی کرد. پیشرفت در این حوزه، فوقالعاده چشمگیر است. بهطوریکه در مدتی کمتر از هشت سال، سطح زیر کشت گیاهان دستورزی شده ژنتیکی (Transgenic)، وسعتی بالغ بر ۶۰ میلیون هکتار از اراضی کشاورزی جهان را به خود اختصاص داد. به این ترتیب، مهندسی ژنتیک و ژنتیک مولکولی به منظور تأمین امنیت غذایی جمعیت رو به رشد جهان وارد عمل شده و مواد غذایی حاصل دستکاری ژنتیکی (GMOs) به تدریج وارد بازار شد.
در سال ۱۹۸۶ نخستین آزمایشهای مزرعهای، با تنباکوی تراریخته، در امریکا و فرانسه صورت گرفت. چین نخستین کشوری بود که در سال ۱۹۹۰، تولیدگیاهان تراریخته (تنباکو) را به شکل تجاری آغاز کرد. امریکا، دومین کشوری بود که در سال ۱۹۹۴، گیاه تراریخته گوجهفرنگی را به شکل تجارتی تولید نمود. پس از آن، در فاصله سالهای ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۶، ۳۵ گیاه تراریخته تولید شد که حدود ۸۰ درصد آنها مربوط به دو کشور امریکا و کانادا بودند. تا سال ۱۹۹۹، بین ۲۵ تا ۴۵ درصد تولید برخی از محصولات اصلی زراعی (ذرت، سویا و غیره) در امریکا، با استفاده از گیاهان تراریخته صورت میگرفت. درحال حاضر، حداقل ۲۵ درصد از سطح زیر کشت ذرت تراریخته و ۴۰ درصد از سطح زیرکشت سویای تراریختة جهان در امریکاست.
وارد کردن ژنهای فراوان (مربوط به صفات مختلف) به دهها گونه گیاهی مانند گندم، جو، گوجهفرنگی، ذرت، سیب زمینی، سویا، پنبه، مارچوبه، تنباکو و چغندرقند جهت اصلاح یا بهبود فرآوردههای کشاورزی، امکان تغییر ژنتیکی در راههای بیوسنتزی گیاهان برای تولید انبوه موادی مانند روغنهای خوراکی، مومها، چربیها و نشاستهها که در شرایط عادی به میزان بسیار جزیی تولید میشوند و کنترل آفات زیستی، تنها نمونههای کوچکی از کاربردهای گسترده گیاهان ترانسژنی (تراریخته) را شامل میشوند. اطلاعات بیشتر در این زمینه در جدول شماره ۴ ارایه شدهاست.
احیای مراتع و جنگلها و حفظ تنوع گونههای گیاهی و جانوری در مناطق کویری و بیابانی از دیگر عرصههای کشاورزی است که با کمک ژنتیک مولکولی روند سریعتری یافتهاست. برای مثال، ژنتیکیستها با شناسایی، تکثیر و پرورش گونههای واجد ژنهای مقاومت به نمک، گیاهان مقاومی مانند کاکتوسها، کاج و سرو اصلاح شدهای را تولید کردهاند که قابلیت رشد و تکثیر در مناطق سخت بیابانی را پیدا کردهاند. همچنین به کمک روشهای ژنتیک، از جلبکها و گلولای موجود در دریاها، ترکیبات و کودهای زیستی سودمندی را برای حاصلخیزی زمینهای کشاورزی تولید میکنند.
تولید جانوران ترانسژنیک
تولید جانوران دستورزی شده (ترانسژنیک) نیز از دیگر دستاوردهای بسیار مهم بیوتکنولوژی و ژنتیک جدید در عرصه علوم زیستی است که اهداف ارزشمندی را دنبال میکند.
جانور ترانسژن علاوه بر مادة ژنتیکی خود، واجد مقداری مادة ژنتیکی اضافی با منشا خارجی میگردد. این جانور باید قادر باشد که ژن بیگانه را به نسلهای بعدی انتقال دهد. امروزه روشهای متعددی برای ایجاد جانوران ترانسژنیک ابداع شدهاست.
برخی از جنبههای اقتصادی مهندسی ژنتیک و ژنتیک مولکولی

ژنتیک از جمله علوم نوین است که بهعنوان یک ابزار مناسب و قدرتمند برای دستیابی به توسعة پایدار بهشمار میآید. بنابراین در جهان امروز، توجه به توانمندیها و قابلیتهای بیشمار این صنعت، بهویژه در کشورهای کمتر توسعهیافته و فقیر، میتواند از جمله عوامل مهم در پیشرفت اقتصادی و رسیدن به رفاه اجتماعی بالاتر، محسوب گردد.

feedback
1390,06,18, ساعت : 16:19
علوم تجربی

رشته شماره 34 : پزشکی
شامل : تکنولوژی پرتودرمانی،مددکاری اجتماعی،مهندسی بهداشت حرفه ای و بهداشت عمومی که البته به مرور توضیح داده خواهند شد.
هدف
هدف تربیت پزشك عمومی با خصوصیات زیر است:
1) كمك به تامین بهداشت و درمان دردهای مردم را وسیله*ای برای رضای خدا و تقرب به او بداند.
2) با فرهنگ اسلامی و نظام جمهوری اسلامی آشنا باشد و خود را ملزم به رعایت قوانین و مقررات حاكم به جامعه پزشکی بداند.
3) از شناخت مسائل عمده بهداشت و درمان و نظام ارائه خدمات بهداشتی و درمانی كشور به قدر كافی برخوردار و از مسؤولیت*ها و وظایف خود در این نظام آگاه باشد.
4) قابلیت علمی و عملی كافی در تشخیص بیماری*ها و ارجاع بیماران به سطوح بالاتر بهداشتی و درمانی كشور و شركت در برنامه*های پیشگیری و بهداشت عمومی را دارا باشد.
5) قادر به استفاده از آخرین منابع علمی و بهره*گیری از اطلاعات جدید كار خود باشد.
دوره آموزش دكترای حرفه*ای پزشكی شامل مراحل زیر است:
تواناییهای فارغ*التحصیلان
فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند بعد از پایان تحصیلات، مسوولیت های متفاوتی را عهده*دار شوند، از آن جمله می*توان به موارد زیر اشاره نمود:
1) تشخیص درمان و پیگیری بیماران در مطب های شخصی، درمانگاه ها و بیمارستان ها.
2) مدیریت و سرپرستی مراكز ارائه خدمات بهداشتی و درمانی.
3) مشاركت در امر تحصیلی و پژوهشی در ارتباط با بیماری های مختلف.
توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
سلامت تن و روان برابر ضوابط مربوط به تشخیص كمیسیون پزشكی متعهد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی برای داوطلبان رشته پزشكی امری ضروری است.
علاوه بر آن داوطلبان ورود به رشته پزشكی باید از دانش و علاقه بالایی در زمینه درس های زیست*شناسی و علوم پایه نیز برخوردار بوده، دقت كافی و حوصله زیاد در زمینه فراگیری جزئیات مربوط به بیماری*های مختلف را داشته باشند.
تواناییهای فارغ*التحصیلان دوره دكترای تخصصی پزشكی و فرصتهای شغلی آنان
این فارغ*التحصیلان می*توانند در بیمارستان های آموزشی یا غیرآموزشی كشور استخدام و در كار درمان بیماران و آموزش دانشجویان رشته پزشكی و پیراپزشكی مشغول شوند. همچنین می*توانند به درمان بیماران در درمانگاه های تخصصی یا مطب های خصوصی مبادرت ورزند.
ریاست بیمارستان های دولتی یا خصوصی معمولا به عهده پزشكان متخصص است. همچنین ریاست و معاونت دانشكده و دانشگاه های علوم پزشكی كشور نیز به عهده پزشكان متخصص می*باشد.
علوم پایه: طول این دوره 2 سال است كه در پایان این دوره دانشجو در آزمونی شامل كلیه دروس این دوره شركت می*كند و در صورت موفقیت به دوره بعدی راه می*یابد.
هر دانشجو حداكثر دو بار می*تواند در این آزمون شركت كند. مرحله علوم پایه درواقع عامل ارتباطی*ای بین درس های دبیرستان و پایه با درس های تخصصی پزشكی است، بدین ترتیب كه شامل آن قسمت از درس های پایه است كه به بدن انسان مربوط می*شود؛ برای مثال، بیوشیمی قسمتی از علم شیمی است كه در مورد شیمی بدن موجود زنده (در این*جا انسان)* صحبت می*كند و همین*طور سایر درس های این مرحله كه در بخش درس ها شرح داده می*شوند.
مرحله شناخت نشانه و علایم بیماری و چگونگی پیدایش علایم بیماری، در ارتباط با عامل بیماری*زا و چگونگی پیدا كردن آن در معاینه*ها و آموزش نظری دستگاه های تشخیص ، بدون توجه به درمان است. در این دوره ، دانشجو مفهوم بیماری و علایم آن و نحوه تشخیص آن را به صورت نظری مطالعه نموده،* چگونگی آن را با توجه به درس های علوم پایه فرا می*گیرد.
فیزیولوژی: در این درس چگونگی عملكرد اندام ها و بافت ها مورد مطالعه قرار می*گیرد؛ به این ترتیب كه دانشجو بعد از آشنایی با آناتومی و بافت*شناسی اندام ها با شیوه عمل آنها در شرایط مختلف و در وضعیت های ویژه آشنا می*شود.
ایمونولوژی: این درس به بررسی سازمان دفاعی بدن ، سلول های دفاعی و واكنش های موثر در این شبكه می*پردازد.
انگل*شناسی: این درس به انگل های موثر در ایجاد بیماری های انسانی اعم از حشرات ، كرم ها ، قارچ ها و غیره می*پردازد. در این درس*، این انگل ها به طور دقیق شناسایی شده، در درس عملی نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت و به این وسیله چشم دانشجو با انواع انگل ها آشنا می*گردد.
پاتولوژی عمومی: در این درس انواع آسیب های بافتی و تغییرهای بافت های بدن درهنگام بروز یك ناهنجاری، تحریك و یا آزار مورد بررسی قرار می*گیرد.
در این مرحله دانشجو پس از این كه با آموختن درس های فیزیولوژی به چگونگی عملكرد طبیعی سازمان بدن پی* برد و در درس پاتولوژی وضعیت واكنش های بدن در بیماری و تغییرهای بافت ها را در هنگام ورود عوامل مضر به خوبی فراگرفت، به مرحله*ای می*رسد كه اكنون باید بتواند با تلفیق این دو ، واكنش های بدن را در هنگام یك بیماری از زمان شروع تا انتهای آن دنبال كرده، سلسله توالی نشانه*های آشكار و ماهیت یكایك آنها را شناسایی كند.
در این قسمت دانشجو در مقطع هایی كه با عنوان كورس (دوره)*از آن یاد می*شود، یك سرفصل از بیماری های داخلی مثل بیماری های خون را به طور مشروح مطالعه می*كند و در هر قسمت، عوامل شروع كننده، شیوه عمل، واكنش بدن ، سیر بیماری و نشانه*های اختصاصی مربوط را بررسی می*نماید.
این مطالعه صرفا شامل نشانه*شناسی بیماری هاست و شامل مباحث درمان و تشخیص در بالین بیمار و معاینه*های فیزیكی نمی*شود. در این دوره دانشجو، فارماكولوژی را به صورت مروری كلی بر دسته*های دارویی و چگونگی اثر داروها، می*گذراند. این آشنایی با فارماكولوژی به صورت كلی بوده، دسته*های اختصاصی داروها و راه های تجویز آنها در هر بیماری ، در فارماكولوژی اختصاصی به طور مشروح مورد مطالعه قرار خواهد گرفت.
كارآموزی: طول این دوره 20 ماه است و هدف شناخت آثار و علائم بیماری ها از دیدگاه بالینی و آزمایشگاهی به دست آوردن توانایی*های لازم در به كاربردن اندیشه ، استدلال و نتیجه*گیری سریع، به منظور برخورد منطقی و صحیح با بیمار و طراحی عملیات پیشگیری درمانی است.
دانشجو در این مرحله ، به بیمارستان و بالین بیماران می*رود و در كنار درس های نظری، روش های تشخیص و درمانی را در بالین بیمار می*آموزد. در این قسمت، استادان در مورد هر بیمار، توضیحات لازم را به دانشجویان ارائه می*دهند و دانشجو نیز زیرنظر استاد، فرآیندهای معاینه بالینی و فنون تشخیص را به كار می*برد و شیوه درمان و تجویز دارو را نیز در هر مورد می*آموزد. در این مرحله درس های نظری نیز ارائه می*شود كه مكمل كار بالینی در بخش خواهد بود.
دوره كارآموزی (استاژری) شامل دو مجموعه درس های نظری و كار عملی است. اساس تدریس درس های نظری مانند سایر درس های علوم پایه و فیزیوپاتولوژی است ولی در برنامه عملی، دانشجو در بالین بیمار با مجموعه*ای از دانسته*های نظری خود با نشانه*های بیمای به صورت مستقیم مواجه می*شود و با صحبت با بیمار و به دست آوردن تاریخچه بیماری، نوع آن را تشخیص داده، اقدام های درمانی لازم را فراخواهد گرفت.
برنامه كار در دوره كارآموزی به طور خلاصه شامل كنفرانس های صبحگاهی در مورد بیماران بستری در بخش، صحبت در بالین توسط استاد مربوط و یادگیری معاینه*ها و گرفتن شرح حال، انجام كارهای تشخیصی و تا حدودی نسخه*نویسی است. عموما درس ای نظری بعد از ظهرها تدریس می*شود و صبح ها به كار در بیمارستان و برنامه*های آن اختصاص دارد.
زمان گذراندن كارآموزی بالینی به طور مطلوب 20 ماه و حداكثر 27 ماه است كه طی آن ، دوره*های داخلی ، جراحی ،* كودكان ، زنان و زایمان ، چشم ، گوش و حلق و بینی ، روان*پزشكی ، رادیولوژی و پوست و واحدهای باقی مانده درس های عمومی گذرانده می*شود. محل گذراندن كارآموزی ها بیمارستان های آموزشی است.
كارورزی: طول دوره 18 ماه است و هدف پرورش مهارت ها، تقویت قدرت تصمیم*گیری ، افزایش اتكاء به نفس و تكمیل پرورش اندیشه از طریق رویارویی مستقیم كارورز با مسائل بهداشتی ، درمانی و تقبل مسوولیت مستقیم امور بهداشتی، درمانی به عهده همه است.
دانشجویان قبل از شروع مرحله كارورزی ، در كنكور كارورزی كه شامل كلیاتی از دروس پایه و اصلی و عمومی فیزیولوژی علوم بالینی است و به طور سراسری برگزار می*شود شركت می*كنند چون گذراندن موفقیت*آمیز این آزمون برای راه*یابی به دوره كارورزی ضروری است. فارغ*التحصیلان ملزم به خدمت در مناطق محروم كشور هستند. دانشجو پس از فراگیری راه های تشخیص و درمان به صورت مستقل و با نظارت كلی روزانه استادان ، اقدام به بیماریابی، تشخیص و درمان نموده، مواد آموخته شده در مرحله كارآموزی (استاژری) را در عمل به كار می*برد و تجربه می*اندوزد.
در كل دوره پزشكی عمومی، دو امتحان اصلی (حیاتی) وجود دارد كه شامل امتحان جامع علوم پایه و دیگری امتحان جامع پرانترنی می*باشد. قبولی در این دو امتحان، لازمه ورود به مرحله بعدی است.
دوره انترنی یا كارورزی در واقع نقطه عطف آموزش بالینی دانشجویان رشته پزشكی است. كارورز پس از آموختن علوم پزشكی و گذراندن یك دوره كارآموزی بالینی در تمام بخشهای بیمارستانی، اینك بدان حد از اطلاعات پزشكی و قضاوت بالینی رسیده است كه به طور مستقل در مواجهه با بیماران قرار بگیرد و با به كار بستن عملی تمام آموخته*ها ، به طور مستقیم با بیماران در تماس باشد و با انجام معاینه*های بالینی و دستور آزمایش های پاراكلینیك، به تشخیص رسیده، به درمان بیمار بپردازد. این فعالیت ها همگی زیر نظر استادان و دستیاران مربوط صورت می*گیرد.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
ادامه تحصیل دانشجویان رشته پزشكی بعد از اتمام دوره پزشكی عمومی در دو مرحله امكان*پذیر است:
الف) ادامه تحصیل در رشته*های تخصصی بالینی كه داوطلب بعد از قبولی در امتحان پذیرش دستیاری سراسری كشور می*تواند در رشته*های تخصصی كه در حال حاضر در داخل كشور ارائه می*شوند ادامه تحصیل دهد.
رشته*های تخصصی بالینی در حال حاضر شامل 23 رشته می*باشد كه عبارتند از : جراحی عمومی ،* جراحی مغز و اعصاب، جراحی استخوان و مفاصل (ارتوپدی) ، جراحی كلیه و مجاری ادراری تناسلی (ارولوژی) ، بیماری های اعصاب، بیماری های داخلی ، بیماری های عفونی و گرمسیری ، بیماری های قلب و عروق ، بیماری های كودكان، بی*هوشی ، پزشكی اجتماعی، پزشكی هسته*ای ، آسیب*شناسی (پاتولوژی) ، پوست ، پزشكی فیزیكی و توان*بخشی، چشم*پزشكی ، پرتودرمانی (رادیوتراپی) ، پرتوشناسی تشخیصی (رادیولوژی) ، زنان و زایمان ، روان*پزشكی، گوش و حلق و بینی ، پزشكی قانونی و طب كار می*باشد.
ب) ادامه تحصیل در رشته*های علوم پایه، فارغ*التحصیلان رشته پزشكی می*توانند درتخصص های علوم پایه پزشكی نظیر فیزیولوژی، ایمونولوژی، ژنتیك، ویروس*شناسی پزشكی، میكروب*شناسی پزشكی ، انگل*شناسی پزشكی، بیوشیمی ، آمار حیاتی و تغذیه نیز شركت نمایند.
آینده شغلی و بازار کار
عمده*ترین موقعیت های شغلی كه بیشتر پزشكان می*توانند جذب آنها شوند، عبارتنداز:
الف) مطب های شخصی كه بر حسب تمایل پزشك و نیاز منطقه در شهرها و روستاها دایر می*گردد و پزشكان ویزیت مراجعان را در مطب ها انجام می*دهند.
ب) بیمارستان ها و درمانگاه های خصوصی و دولتی كه در آنها پزشكان به تشخیص و درمان بیماری های مراجعان خود می*پردازند.
ج) مراكز بهداشتی درمانی شهری یا روستایی كه اغلب مدیریت و سرپرستی این مراكز به عهده پزشكان عمومی می*باشد و همچنین این مراكز از پزشكان عمومی برای تشخیص، درمان و پیگیری بیماری ها نیز استفاده می*نمایند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 16:20
رشته شماره 35 : دندانپزشکی

هدف
دندان پزشك به تشخیص و درمان بیماری*های دهان و دندان می*پردازد و از همین*رو شاید بهتر باشد كه عنوان این رشته را دهان*پزشكی گذاشت.
در گذشته دندان پزشكی را مساوی با دندان سازی می*دانستند. اما امروزه دندان سازی تنها بخشی از دندان پزشكی است.
رشته دندان پزشكی در مقطع دكترای عمومی نحوه رعایت بهداشت، پیشگیری و درمان بیماری*های دهان و دندان را آموزش می*دهد.
دندان*پزشكی یك علم تخصصی است كه سلامت دهان و دندان را به عنوان عضوی مهم در سلامت جسم و روح، زیبایی و ادا كردن كلمات تامین می كند. همچنین به یاری این علم می*توان بسیاری از بیماری*ها را در مراحل اولیه شناخت و از پیشرفت آن جلوگیری نمود.
ماهیت
این مقطع دارای دو دوره مجزای 2 و 4 ساله است. كه در 2 سال اول دانشجویان واحدهای علوم پایه مثل بیوشیمی، آناتومی، بافت*شناسی، فیزیولوژی، ژنتیك، میكروب*شناسی و ایمنی*شناسی را می*گذرانند و بعد از 2 سال وارد دوره تخصصی دندان پزشكی شده و دروس اختصاصی خود را در زمینه آسیب*شناسی فك و دهان، ارتودنسی، اندودنتیكس، پروتزهای ثابت و اكلوژن، پروتزهای متحرك و فك و صورت ، پریودنتولوژی، ترمیمی و مواد دندانی، بیماری*های دهان و دندان، جراحی دهان و فك و صورت، دندان پزشكی كودكان و رادیولوژی دهان و فك و صورت می*گذرانند. و در نهایت می*توانند بیماری*های دهان و دندان را تشخیص داده و در حد یك دندان پزشك عمومی نسبت به درمان آنها اقدام كنند.
عده*ای دندان پزشكی را با كار عملی و تكنیكی صرف، یكی می*دانند در حالی كه اگر دانشجوی دندان پزشكی تنها فن و تكنیك این رشته را فراگرفته اما در علوم پایه ضعیف باشد، در نهایت یك دندان ساز خواهد شد یعنی چنین فردی كار روی دندان را فراگرفته است اما از علم پزشكی بی*نصیب می*باشد.
نكات تكمیلی
اما تحصیل در این رشته خالی از مشكل نیست . دندان پزشكی حرفه*ای است كه با كارهای عملی بر روی بیمار همراه است، بنابراین امكان انتقال بیماری*های عفونی مثل هپاتیت یا ایدز از بیمار به پزشك بسیار زیاد است و دندان پزشكان باید همواره به اصول كنترل عفونت توجه داشته باشند چون یك كوتاهی یا اشتباه می*تواند برای آنها عواقب ناخوشایندی داشته باشد. همچنین یك دندان پزشك باید بطور مرتب نرمش و ورزش كند تا دچار كمردرد و پادرد مزمن نگردد.
توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه همان طور كه در قسمت*های قبل اشاره شد، عدم تسلط بر علوم پایه و زبان انگلیسی، دانشجو را از مقولات علمی دور می*كند و صرفا به او توانایی انجام كارهای عملی این رشته را می*دهد.
هرآنچه كه یك دانش*آموز در درس زیست*شناسی دوره دبیرستان خود فرا می*گیرد به نحوی به رشته دندان پزشكی ارتباط دارد بخصوص دو بخش فیزیولوژی و آسیب*شناسی كه دانشجویان دندان پزشكی در دو سال اول تحصیل خود با وسعت و عمق بیشتری نسبت به دوره دبیرستان مطالعه می*كنند.
همچنین دانشجوی این رشته باید از دست هایی ماهر و توانمند برخوردار باشد ،چون بسیاری از كارهای دندان پزشكی از تراش دندان گرفته تا بازسازی دندان نیاز به دست هایی هنرمند و توانا دارد تا بتوان به نحو احسن كارهای ظریف دندان پزشكی را انجام داد.
برخورداری از سلامت كامل جسمی و روانی و قابلیت انجام كارهای بسیار دقیق علمی، عملی، كلینیكی برای داوطلبان این رشته بسیار ضروری است.
خلاقیت و مهارت در كار دست و همچنین برخورداری از خلاقیت و دید هنری، دانشجو را در انجام كارهای عملی این رشته و انجام مهارت*های لازم در پیاده كردن آموخته*های آن، كمك بسیار می*كند.
مشخصات دوره
طول دوره دندان*پزشكی پنج سال است و درس های آن در سه بخش : عمومی ، پایه و اختصاصی برنامه*ریزی شده است كه از لحاظ نحوه تعلیم و تدریس، به درس های نظری ، عملی نظری، عملی تقسیم می*شود.
این دوره شامل دو مرحله است:
مرحله اول (5/1 سال) : در این مرحله دانشجویان درس های نظری و عملی علوم پایه و عمومی را در دانشگاه (كلاس و آزمایشگاه)* می*گذرانند.
مرحله دوم (5/3 سال) : در این مرحله دانشجویان درس های تخصصی را در دانشگاه (كلاس و بخش های كلینیكی) فرا می*گیرند و به منظور برخورداری از كارایی آموزشی- درمانی، بیشتر این دوره تحصیلی را در بخش های كلینیكی دانشكده و بیمارستان های وابسته به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی می*پردازند؛ لازم به تذكر است كه گذراندن درس های پایه برای ورود به دوره كلینیكی (مرحله دوم) ضروری است.
نظام آموزشی مطابق آیین*نامه مصوب شورای عالی برنامه*ریزی است و هر واحد درس نظری 17 ساعت و هر واحد درس عملی 34 ساعت است.
كل واحدهای درسی این دوره 203 واحد است.
درس های پایه
درس های پایه به درس هایی گفته می*شود كه زمینه*ساز ورود دانشجو به درس های اصلی و تخصصی و فراگیری آنها هستند.
در این رشته درس های پایه جمعا به تعداد 43 واحد درسی است كه عبارتند از:
فیزیك پزشكی ، بیوشیمی ، بافت*شناسی انسانی، جنین*شناسی، تشریح ، ژنتیك انسانی، میكروب*شناسی، ایمنی شناسی، فیزیولوژی، روان*شناسی عمومی، آسیب*شناسی عمومی.
درس های اختصاصی
درس های تخصصی به درس هایی گفته می*شود كه اطلاعات و آگاهی های لازم را درباره رشته تخصصی به دانشجو داده، او را با مفاهیم تخصصی و عمده رشته مورد نظر آشنا می*كند و آموزش های لازم را به او می*دهند.
در رشته دندان*پزشكی درس های تخصصی عبارتند از: كالبدشناسی و مرفولوژی دندان، زبان خارجی اختصاصی، جنین و بافت*شناسی فك و دهان، آسیب*شناسی دهان، ارتودنسی، اندودنتیكس، بیماری های دهان و تشخیص ، بیولوژی دهان، پریودنتولوژی، دندان*پزشكی ترمیمی(پروتز متحرك پارسیل، پروتز ثابت ، پروتز كامل) جراحی دهان و فك و صورت ، دندان*پزشكی كودكان، رادیولوژی دهان ، گوش و حلق و بینی ، نظام پزشكی و طب قانونی، بهداشت عمومی و اكولوژی ، بهداشت محیط زیست ، دندان*پزشكی مجتمعی ، بیماریهای روانی ، بیماریهای درونی، فارماكولوژی ، بهداشت دهان و تغذیه و دندان*پزشكی پیشگیری مواد دندانی و پایان*نامه (رساله)*.
دانشجویان در سال چهارم با تایید استاد راهنما، موضوعی را برای پایان*نامه انتخاب وراجع به آن تحقیقاتی را آغاز می*نمایند، ولی واحد پایان*نامه در سال آخر محاسبه خواهد گردید كه در آن زمان دانشجو پایان*نامه را به هیات داوران منتخب ارائه و از آن دفاع می*نماید.
خلاصه*ای از مطالب مطرح شده بعضی از درس های تخصصی الزامی
اندودنتیكس: مطالب این درس شامل بررسی اتیولوژی، تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری های پالپی و بافت های نگهدارنده دندان*ناشی از ضایعات پالپ به منظور حفظ سلامت و نگهداری دندانهای طبیعی است.
بیماری های دهان و تشخیص : در درس بیماری های دهان و تشخیص، به شناسایی ، تشخیص كلینیكی و پاراكلینیكی ضایعات حفره دهان و درمان ضایعات مخاطی آن و ارتباط آن با سایر بیماری های بدن پرداخته می*شود.
پروتزهای دندانی: در این درس در ارتباط با مسائل ترمیمی و بازسازی دستگاه جونده (دندان ها و ساختمان مجاور كناری صورت) از طریق پروتزهای ثابت، متحرك (پارسیل و كامل) و فك و صورت بحث می*شود. همچنین مسائل مربوط به اصول اكلوژن در این رشته مورد تدریس علمی عملی قرار می*گیرد.
رادیولوژی: درس رادیولوژی یكی از درس های دندان*پزشكی و از علوم اساسی جهت دستیابی و شناسایی حالات طبیعی و غیرطبیعی استخوان فك ها و دندان ها می*باشد.
دندان*پزشكی كودكان: درس دندان*پزشكی كودكان، قسمتی از درس های دندان*پزشكی است كه شامل : تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری* دهان و دندان كودكان، معلولان و معلولان ذهنی و شناسایی رابطه آن با سلامت عمومی آن ها می*باشد.
دندان پزشكی ترمیمی : این درس شامل بررسی اتیولوژی ، تشخیص ، پیشگیری و درمان و ترمیم ضایعات بافت های سخت دندانی به منظور حفظ سلامت و زیبایی دندان های طبیعی و بافت های نگه*دارنده آن هاست.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
امكان ادامه تحصیل فوق دكترا در رشته*های مختلف دندان*پزشكی در ایران وجود دارد.
رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته
وجوه مشترك علمی وسیعی كه این رشته با رشته پزشكی دارد، به دندان پزشك این مهارت را می*دهد تا با شناخت همه جانبه ساختمان بدن و فیزیوپاتولوژی آن خدمات و درمان*های لازم را در راستای تخصصی خود ارائه دهد.
آینده شغلی و بازار کار
سوال اینجاست كه آیا برای این تعداد فارغ*التحصیل رشته دندان پزشكی فرصت*های كاری وجود دارد؟
امروزه در كشور ما فرصت*های شغلی برای دندان پزشكان جوان به دو دلیل عمده محدودتر شده است كه یكی از این دلایل پیشرفت بهداشت در كشور ماست. یعنی خوشبختانه كشور ما نیز مانند سایر كشورهای جهان در جهت پیشگیری و اهداف بهداشتی حركت كرده و بسیاری از بیماری*ها را مهار و كنترل كرده است.
در نتیجه مردم كمتر به پزشكان و دندان پزشكان مراجعه می*كنند. از سوی دیگر در چند سال اخیر رشد پزشكان و دندان پزشكان نسبت به نرخ رشد جمعیت افزایش یافته است. برای مثال اگر تا 20 سال قبل به ازای هر 25 هزار نفر یك دندان پزشك وجود داشت حال به ازای هر 5 یا 6 هزار نفر یك دندان پزشك وجود دارد. البته ذكر عوامل فوق به معنای آن نیست كه هیچ فرصت شغلی برای دندان پزشكان جوان وجود ندارد بلكه در بسیاری از شهرستانهای كشور، ما هنوز شاهد كمبود دندان پزشك هستیم. یعنی در حالی كه در بعضی از نقاط كشور به ازای هر 2 هزار نفر یك دندان پزشك داریم، در نقاط محروم كشورمان به ازای هر 100 هزار نفر یك دندان پزشك وجود دارد.
مطمئناً با پیشرفت بهداشت دهان و دندان، فرصت*های شغلی یك دندان پزشك عمومی كاهش پیدا كرده است و البته افزایش تعداد دندان پزشكان جوان بیكار تنها مشكل ایران نیست چون طبق بررسی*ها و پیش*بینی*های جوامع علمی خارج از كشور، در سال 2030 میلادی بهداشت دهان و دندان مردم به اندازه*ای خوب خواهد بود كه دندان پزشكی عمومی به بخشی از پزشكی عمومی برخواهد گشت و رشته دندان پزشكی تنها جنبه تخصصی پیدا می*كند.
وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر
اگرچه اهمیت رشته دندان*پزشكی در شهرهای بزرگ و متوسط تا حدود زیادی روشن است، اما متاسفانه هنوز این رشته نتوانسته است ارزش والای خود را در شهرهای كوچك و روستاها، آن*چنان كه باید نشان دهد. گرایش روزافزون داوطلبان به این رشته و مراجعه رو به افزایش شهروندان به شاغلان این حرفه ، می*تواند اهمیت قابل ملاحظه و نیاز به متخصصان را در این رشته ، حتی در مقایسه با سایر رشته*های پزشكی به وضوح نشان دهد.

درس های پایه رشته دندان پزشكی مقطع دكترای عمومی فیزیك پزشكی بیوشیمی نظری بیوشیمی عملی آناتومی نظری آناتومی عملی بافت*شناسی انسانی نظری بافت*شناسی انسانی عملی فیزیولوژی نظری فیزیولوژی عملی ژنتیك انسانی جنین*شناسی عمومی
میكروب*شناسی نظری میكروب*شناسی عملی ایمنی*شناسی نظری ایمنی*شناسی عملی آسیب*شناسی عمومی آمار پزشكی و دندان پزشكی و روش بهداشت عمومی و اكولوژی محیط زیست
درس های اختصاصی رشته دندان پزشكی مقطع دكترای عمومی كالبدشناسی و مورفولوژی دندان (نظری)* كالبدشناسی و مورفولوژی دندان (عملی)* پروتز كامل 1 و 2 و 3 و 4 (عملی)* پروتز كامل 1 و 2 (نظری) مواد دندانی 1 و 2 رادیولوژی* دهان 1 و 2 و 3 (نظری) رادیولوژی* دهان 1 و 2 و 3 (عملی) فارماكولوژی زبان خارجی تخصصی 1 و 2 جنین و بافت*شناسی فك و دهان (نظری) جنین و بافت*شناسی فك و دهان (عملی) آسیب*شناسی 1 و 2 (نظری)* آسیب*شناسی 1 و 2 (عملی) پروتز ثابت 1 و 2 و 3 (نظری) پروتز ثابت 1 و 2 و 3 و 4 (عملی پروتز ثابت 1 و 2 و 3 (نظری) پروتز ثابت 1 و 2 و 3 و 4 (عملی)* پروتز پارسیل 1 و 2 (نظری) پروتز پارسیل 1 و 2 و 3 (عملی) دندان پزشكی ترمیمی 1 و 2 و 3 (نظری) دندان پزشكی ترمیمی 1 و 2 و 3 (عملی) بیماری*های دهان و تشخیص 1 و 2 و 3 (نظری) بیماری*های دهان و تشخیص 1 و 2 و 3 و 4 (عملی) پریودنتولوژی 1 و 2 و 3 (نظری) پریودنتولوژی 1 و 2 و 3 و 4 (عملی) جراحی فك و دهان 1 و 2 و 3 و 4 (نظری) جراحی فك و دهان 1 و 2 و 3 و 4 و 5 (عملی) ندودنتیكس 1 و 2 و 3 (نظری) اندودنتیكس 1 و 2 و 3 و 4 (عملی) بهداشت دهان و پیشگیری تغذیه بیماری*های درونی ارتودنسی 1 و 2 و 3 و 4 (نظری) ارتودنسی 1 و 2 و 3 و 4 (عملی) گوش و حلق و بینی كارگاه و روش تحقیق و مبانی كامپیوتر بیماری*های روانی دندان پزشكی كودكان 1 و 2 و 3 (نظری) دندان پزشكی كودكان 1 و 2 و 3 و 4 (عملی) تنظیم خانواده و جمعیت نظام پزشكی و طب قانونی دندان پزشكی جامعه*نگر (نظری) دندان پزشكی جامعه*نگر (عملی) بیولوژی دهان سمینار آسیب*شناسی رساله پایان*نامه 1 و 2 و 3
اسامی برخی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی دارای رشته دندانپزشکی
ردیف رشته دانشگاه شهر 1 دندانپزشکی علوم پزشکی اصفهان اصفهان 2 دندانپزشکی علوم پزشکی اهواز اهواز 3 دندانپزشکی علوم پزشکی بابل بابل 4 دندانپزشکی علوم پزشکی تبریز تبریز 5 دندانپزشکی علوم پزشکی تهران تهران 6 دندانپزشکی علوم پزشکی رفسنجان رفسنجان 7 دندانپزشکی علوم پزشکی زاهدان زاهدان 8 دندانپزشکی علوم پزشکی شهید بهشتی تهران 9 دندانپزشکی علوم پزشکی شیراز شیراز 10 دندانپزشکی علوم پزشکی قزوین قزوین 11 دندانپزشکی علوم پزشکی کرمان کرمان 12 دندانپزشکی علوم پزشکی گیلان گیلان 13 دندانپزشکی علوم پزشکی مشهد مشهد 14 دندانپزشکی علوم پزشکی همدان همدان 15 دندانپزشکی علوم پزشکی یزد یزد

feedback
1390,06,18, ساعت : 16:22
رشته شماره 36 : داروسازی

هدف:

تربیت داروساز و نتیجه نهایی: فارغ*التحصیلانی كه شغلشان داروفروشی یا نسخه*پیچی است.
آنچه خواندید، تنها نظر یك نفر نیست بلكه دیدگاه صدها داوطلب آزمون سراسری است. جوانانی كه معتقد بودند وجه رشته داروسازی فقط به خاطر عنوان دكترای آن است والا این رشته حرفی برای گفتن ندارد چرا كه باید بعد از 5 یا 6 سال درس خواندن به حرفه داروفروشی رضایت داد.
این نشان می*دهد كه متاسفانه بسیاری از مردم و از جمله تعداد قابل توجهی از داوطلبان آزمون سراسری شناخت صحیحی از رشته داروسازی ندارند. در واقع آنها نمی*دانند كه نه تنها شغل یك فارغ*التحصیل داروسازی، داروفروشی نیست بلكه فقط هدف این رشته تربیت داروساز نمی*باشد. چرا كه داروسازی تنها یكی از تخصص*های فارغ*التحصیلان این رشته است.
در علم پزشكی برای مداوای یك بیمار روش های متعددی از جمله دارو درمانی، جراحی و روان*درمانی وجود دارد. كه در این میان دارو درمانی به عنوان متداولترین شیوه در تمام دنیا شایع می*باشد و رشته داروسازی، رشته*ای است كه در همین زمینه با بیماران و مردم مرتبط می*گردد. ازهمین?رو داروسازی عنوان مناسبی برای این رشته نیست.
چون* فارغ*التحصیل این رشته نباید حتما در كارخانه*ها یا لابراتوار داروسازی كار بكند بلكه فعالیت اصلی فارغ*التحصیل این رشته، ارائه خدمات دارویی است. یعنی یك داروساز باید به ارائه مشاوره دارویی و بررسی روش های داروسازی و ضعف های احتمالی موجود در رژیم*های دارو درمانی بپردازد.

در مورد اهمیت بخش داروسازی صنعتی (فرموله كردن دارو) باید گفت :

در حال حاضر حدود 40 یا 50 نوع شكل دارویی متداول وجود دارد و این در حالی است كه هر روز در دنیا شركت های مختلف داروسازی ، سیستم*های دارورسانی جدیدتری ارائه می*دهند و تلاش می*كنند كه فرم دارو، بهتر و نحوه استفاده از آن ، راحت تر گردد.

توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه :

رشته داروسازی با تحقیق و پژوهش عجین شده است و هر ساله تعدادی داروی جدید وارد بازار می*شود كه نتیجه تحقیقات چندساله دانشگاه ها و مراكز تحقیقاتی است. به همین دلیل داوطلب این رشته باید به تحقیق علاقه*مند باشد چون اعتبار علمی این رشته تا حدود زیادی به انجام كارهای تحقیقاتی بستگی دارد.
شاید بتوان گفت كه امروزه وجه تمایز داروسازی از رشته*های پزشكی و دندان پزشكی در انجام پایان نامه*های تحقیقاتی و كاربردی این رشته است.
اگر كسی به كارهای تحقیقاتی عشق می*ورزد و می*خواهد تحقیقی انجام دهد كه در جهت رفع دردها و نیاز*های بشری باشد، داروسازی یكی از بهترین رشته*های دانشگاه است كه می*تواند آرزوی او را برآورده سازد.
دانشجوی داروسازی باید در علوم پایه مثل فیزیولوژی، شیمی و فیزیك توانمند باشد. همچنین در صورت قوی*بودن در درس ریاضی می*تواند در گرایش*های مختلف داروسازی مثل طراحی دارو، سیستم*های موجود در كارخانه*های داروسازی و شبكه*های رایانه*ای داروخانه*ها و بیمارستان*ها از كامپیوتر بخوبی استفاده كند.
داروسازی تلفیقی از علوم پایه و بالینی است و به همین دلیل توانمندی در دروس فیزیك، شیمی و زیست*شناسی برای این رشته ضروری است. همچنین دانشجوی این رشته برای ارائه خدمات به بیماران باید بتواند با افراد بدرستی ارتباط برقرار كرده و خوب صحبت كند و در ضمن فردی سخت*كوش و جدی باشد چون دروس این رشته بسیار فراگیر و متنوع بوده و هم جنبه حفظی و هم جنبه فهمیدنی دارد و در نتیجه به همت و تلاش قابل توجه نیازمند است.
با توجه به این كه بیشتر كتب درسی این رشته به زبان انگلیسی است، دانشجوی داروسازی باید به زبان انگلیسی مسلط باشد تا بتواند از كتب و مجلات علمی موجود به خوبی بهره* ببرد.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

پس از اخذ مدرك دكترای عمومی داروسازی به شرط داشتن معدل كل بالا ، دانشجو می*تواند در امتحان دوره تخصصی شركت كند. دانشجویان پذیرفته شده در دوره تخصصی بسته به گرایش تحصیلی خود،* واحدهای گوناگون و متنوع دیگری را (تقریبا 40 واحد) در سطح پیشرفته و تخصصی می*گذرانند كه بخش عمده آن پایان*نامه تخصصی است.
قبل از انتخاب پایان*نامه تخصصی، دانشجو باید در امتحان جامع تخصصی كه در سطح كشور برگزار می*شود نمره قبولی را كسب نماید. سرانجام پس از نگارش و دفاع از پایان*نامه به اخذ مدرك دكترای تخصصی (P.h.D) نایل می*آید.

آینده شغلی و بازار کار

با وجودی كه امروزه شاهد یك بحران كاری در رشته*های پزشكی هستیم اما نه تنها تعداد فارغ*التحصیلان رشته داروسازی زیاد نیست بلكه كم نیز هست. چون در یك بیمارستان به ازای هر 110 تخت یك دكتر داروساز بالینی و دو دكتر داروساز عمومی مورد نیاز است. البته باید توجه داشت كه آنچه مورد نظر ما است، دكتر داروسازی است كه خدمات دارویی ارائه دهد نه كسی كه داروفروشی یا نسخه*پیچی كند!
درست است كه در چند سال گذشته به علت تعداد زیاد فارغ*التحصیلان، فرصت*های كاری این رشته كم شده است اما با این وجود حدود 90 درصد فارغ*التحصیلان این رشته جذب بازار كار می*شوند كه از این میان بیش از 80 درصد جذب داروخانه و مابقی در صنایع داروسازی (ساخت و كنترل دارو) و كارخانه*های آرایشی بهداشتی مشغول به كار می*شوند و یا در كارهای اجرایی وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكی فعالیت می*كنند.
از سوی دیگر در حال حاضر حدود 97 درصد داروهای مورد نیاز كشور (از نظر عددی) در كارخانه*های متعدد داروسازی داخل كشور ساخته می*شود و بدون شك كارشناسان و متخصصان موجود در این كارخانه*ها، فارغ*التحصیل رشته داروسازی هستند. همچنین در 5 كارخانه بزرگ داروسازی كشور وجود بخش تحقیقات دارویی و كار در این زمینه الزامی شده است. این در حالی است كه اكثر كارخانه*های داروسازی كشور دارای واحدی به نام واحد تحقیقات هستند و در نتیجه امكان فعالیت*های تحقیقاتی برای فارغ*التحصیلان علاقه*مند و مستعد این رشته مهیا می*باشد.
در رشته داروسازی دست برای تحقیق خیلی باز است. چون علاوه بر كار در بخش تحقیقات كارخانه*های داروسازی، فارغ*التحصیل این رشته می*تواند بطور خصوصی نیز بویژه در بخش داروهای گیاهی تحقیق كند و یا در حالی كه در داروخانه كار می*كند، به تحقیقات نیز بپردازد یعنی به روی نسخه*های بیماران مطالعات تحقیقاتی انجام دهد.

درس های پایه* برای رشته داروسازی بیولوژی (نظری) بیولوژی (عملی) فیزیك (نظری) فیزیك (عملی) ریاضیات پایه و مقدمات آمار شیمی عمومی (نظری) 1 و 2 شیمی عمومی (عملی) 1 و 2 بیوشیمی (نظری) بیوشیمی (عملی) فیزیولوژی (نظری) 1 و 2 فیزیولوژی (عملی) شیمی آلی (نظری) 1 و 2 شیمی آلی (عملی) 1 و 2 تشریح اصول خدمات بهداشتی آمار حیاتی شیمی تجزیه كمی (نظری) شیمی تجزیه كمی (علمی) میكروبشناسی (نظری و عملی) انگل*شناسی و قارچ*شناسی (نظری) انگل*شناسی و قارچ*شناسی (عملی) ایمونولوژی (عملی) ایمونولوژی (نظری) كمكهای اولیه كامپیوتر


دروس اختیاری برای رشته داروسازی كارآموزی صنعت 2 فرآورده*های بهداشتی كلینیكال فارماسی بهداشت صنعتی رادیو فاراماسی داروسازی بیمارستانی شیمی گیاهی تجزیه و كنترل مواد خوراكی آب شناسی و آب*درمانی تخمیر و تغییرات مواد دارویی

درس های اختصاصی برای رشته داروسازی زبان تخصصی 1 و 2 مقدمات داروسازی گیاه*شناسی داروسازی گیاه*شناسی دارویی (نظری) گیاه*شناسی دارویی (علمی) اشكال دارویی (نظری) 1 و 2 اشكال دارویی (عملی) تغذیه و رژیم درمانی مواد خوراكی (نظری) مدیریت در داروسازی درمانشناسی 1 و 2 اطلاعات دارویی 1 و 2 شیمی دارویی 1 و 2 و 3 فارماكولوژی (نظری) مفردات پزشكی (نظری) 1 و 2 مفردات پزشكی (عملی) فرآورده*های دارویی بیولوژیكی فیزیكال فارماسی 1 و 2 روشهای دستگاهی (نظری) 1 و 2 روشهای دستگاهی (عملی) سم*شناسی (نظری) سم*شناسی (عملی) بیوفارماسی داروسازی صنعتی (نظری) 1 و 2 داروسازی صنعتی (عملی) 1 و 2 كارآموزی داروخانه 1 و 2 كنترل میكروبی دارویی (نظری) كنترل میكروبی دارویی (عملی) كارآموزی صنعت 1 پایان*نامه

feedback
1390,06,18, ساعت : 16:24
رشته شماره 37 : رادیولوژی

همانطور كه می دانید كمتر خانواده ای را می توان یافت كه به بخش رادیولوژی مراكز درمانی مراجعه نكرده باشد. رشته رادیولوژی یا همان پرتو*شناسی علم توضیح و تفسیر یافته*های رادیوگرافیك در ارتباط با علائم و نشانه*های كلینیكی بیمار است .
راحت*تر آن همان اشعه x است كه در موقع شكستگی پا یا دست یا ... ، خودتان از نزدیك آن را لمس كرده*اید. در حال حاضر این رشته در كنكور سراسری ابتدا در مقطع كاردانی عرضه می*شود و سپس می*توان از سطح لیسانس تا دكترا ادامه تحصیل داد. جزء شرائط اولیه انتخاب این رشته ، آمادگی كافی جسمی و روحی و موفقیت در دروس فیزیك، فیزیولوژی، آناتومی می*باشد.
فارغ*التحصیلان این رشته در مؤسسات تصویرنگار (رادیولوژی، ایزوتوپ، اسكن، سی *تی *اسكن، MRI )
و همچنین در بیمارستانها، در بخش فوق*الذكر، فعالیت می*كنند.
گروهی از فارغ*التحصیلان نیز به عنوان بازرسین كار با اشعه ایكس، در سازمان انرژی اتمی و در دانشگاه های علوم پزشكی در سطح كشور مشغول بكار هستند.
به*طور كلی یك كاردان رادیولوژی وظایف زیر را به عهده دارد:
- آماده سازی دستگاههای مختلف رادیوگرافی.
- انجام رادیوگرافی براساس تكنیك*های مربوط (وضعیت دادن به بیمار)
- انجام رادیوگرافی با ماده حاجب زیر نظر متخصص رادیولوژی.
- ظهور و ثبت كلیشه*های رادیوگرافی.
- كنترل حسن انجام رادیوگرافی انجام شده.
- بایگانی و حفاظت عكسهای رادیولوژی بر طبق استانداردها.
- رعایت كلیه استاندارد*ها به منظور حفاظت بیمار و متصدی رادیوگرافی.
فارغ*التحصیلان دوره كارشناسی این رشته با توجه به آموزش روشهای پیشرفته و تخصصی قادرند با همكاری متخصص رادیولوژی، امر تخصصی رادیولوژی را انجام دهند. همچنین قادرند در بخش*های رادیوتراپی و
پزشكی هسته*ای نیز خدمات درمانی و تشخیص را زیر نظر متخصصین انجام دهند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 16:25
رشته شماره 38 : دامپزشکی

هدف و ماهیت
امروزه در دنیا علی*رغم پیشرفت*های علمی كه در زمینه*های مختلف صورت گرفته است ، هنوز هم مساله غذا از نظر اجتماعی و اقتصادی در درجه اول اهمیت قرار دارد و به عنوان یك مساله استراتژیك مطرح می*باشد. به طوری كه موقعیت یك كشور را با سطح و نوع غذای مردم آن كشور محك می*زنند. و بدون شك در میان مواد غذایی آنچه بسیار اهمیت دارد و جزء لاینفك مواد غذایی روزانه است، پروتئین حیوانی است كه از طریق دام تهیه می*شود.
حال از همین*جا می*توان به اهمیت دانش* دام پزشكی پی*برد ، چرا كه حفظ و حراست بهداشت دام ها بر عهده یك دام پزشك است. یعنی یك دام پزشك با تامین بهداشت و مبارزه با عوامل تهیه كننده حیات دام، طیور، آبزیان و حشرات مفید، ضمن اقدامات بهداشتی لازم برای افزایش طول عمر آن ها، با تامین سلامتی این دسته از موجودات كمك می*كند كه بازدهی تولیدی و خدماتی آن ها بیشتر بشود.
از طرف دیگر یك دام پزشك وظیفه مبارزه با بیش از 400 بیماری مشترك بین انسان و حیوان را دارد، بیماری*هایی كه به صورت مستقیم (تماس با دام آلوده) و غیرمستقیم (استفاده از تولیدات یا فرآورده*های دامی) به انسان منتقل شده و حیات او را به مخاطره می*اندازد. و بالاخره دام پزشك آن در حفظ محیط زیست نقش بسزایی دارند چرا كه به مبارزه با بیماری*های وحوش و همچنین بیماری*های مشترك بین انسان و وحوش می*پردازند. كه البته در كشور ما كمتر به این نقش توجه شده است.
دانشجویانی كه وارد رشته دام پزشكی می*شوند باید حدود 220 واحد درسی را در 6 سال بگذرانند كه این واحدها در سه مقطع متوالی علوم پایه، پاتوبیولوژی و علوم درمانگاهی تدریس می*شود. یعنی در آغاز دانشجو طی 2 سال علوم پایه را می*گذراند و سپس در 2 سال بعد ،*درس های پاتوبیولوژی شامل میكروبیولوژی، آسیب*شناسی، انگل*شناسی و بهداشت و كنترل مواد غذایی را مطالعه می*كند و بالاخره وارد دوره علوم درمانگاهی می*شود كه این دوره خود شامل دو بخش درس های نظری و عملیاتی و بخش كارورزی می*شود. به همین دلیل دانشجوی این رشته در علوم پایه پزشكی بنیه علمی خوبی دارد و حتی در دوره*های تخصصی ایمونولوژی ، ویروس*شناسی و ... همپای فارغ*التحصیلان پزشكی شركت كرده و موفق نیز می*شود.
دام پزشكی علم شناخت بیماری*های دامی اعم از بیماری*های مشترك بین انسان و حیوان یا بیماری*های خاص دام، پیشگیری از بیماری*ها ، معالجه بیماری*ها و همچنین علم تغذیه انسان و دام می*باشد.
از سوی دیگر در اكثر كشورها از جمله كشور ما، دام پزشكان در تحقیقات پایه پزشكی نقش مهمی دارند. برای مثال دكتر جی*بانگ عامل تب مالت انسان و سقط جنین دام ها را كشف كرد و نشان داد كه استفاده از توبركولین برای تشخیص سل در انسان وسیله بسیار خوبی است و یا جی*رامون با كشف سرم ضد دیفتیری جان میلیون ها كودك جهان را نجات داد.
این توانایی از آنجا نشأت می*گیرد كه از یك طرف كار با دام محدودیت*های كار با انسان را ندارد یعنی می*شود بر روی تعداد زیادی از حیوان با وجود احتمال بیماری یا مرگ آزمایش نمود، كاری كه در علوم میكروبیولوژی ، فارموكولوژی و فیزیولوژی انجام می*گیرد. و از سوی دیگر یك دام پزشك دید وسیعتری درباره حیوانات دارد و می*تواند به روی حیوانات مختلف تحقیق بكند.
از نظر سازمان بهداشت جهانی هدف نهایی دام پزشكی درمان حیوانات نیست، بلكه دقیقاً تامین مواد غذایی و بهداشت انسان می*باشد. چرا كه با واكسیناسیون دام ها می*توان از مرگ و میر آنها جلوگیری كرد و بر میزان فرآورده*های دامی افزود و در نتیجه مواد پروتئینی لازم برای جیره غذایی انسانی را تامین نمود . موادی كه مقاومت انسان ها بخصوص كودكان را در مقابل كلیه بیماری*ها، افزایش می*دهد و نه تنها باعث كاهش قابل ملاحظه هزینه*های درمانی می*شود، بلكه جامعه*ای سالم و فعال بوجود خواهد آورد. از سوی دیگر دام پزشكی در پیشگیری از بیماری*های مشترك بین حیوانات و انسان نقش بسیار مهمی دارد. بیماری*هایی كه می*تواند بهداشت عمومی یك جامعه را به خطر بیندازد.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
مهمترین وظیفه یك پزشك شناخت بیماری با توجه به علایم و نشانه*ها و اظهارات بیمار است. كاری كه با توجه به علایم مشابه و مشترك برای بیماری*های مختلف و همچنین تنوع بیماری*ها بسیار دشوار می*باشد. اما با این وجود كار یك پزشك در مقایسه با دام پزشك سهل*تر است چرا كه در شناخت و معالجه بیماری* انسانی ، می*تواند از خود بیمار كمك بگیرد. اما یك دام پزشك در معالجه بیماری حیوانات تنها با بررسی و پژوهش و با تكیه بر دانش خود می*تواند به بیماری پی ببرد.
یك دام پزشك علاوه بر دانش بسیار و قدرت تجزیه و تحلیل باید زیرك و هوشیار نیز باشد. چون از یك سو بیمار او نمی*تواند درد خود را بیان كند و دام پزشك باید خود موفق به شناخت بیماری گردد و از سوی دیگر بسیاری از دامداران سنتی* ما هنوز فرهنگ استفاده از دام پزشك را پیدا نكرده*اند و در نتیجه با مشاهده دام بیمار در ابتدا خود از راه های سنتی كه بسیاری از اوقات اشتباه نیز هست، به معالجه دام می*پردازند و بعد از این كه بیماری به اوج خود رسید و یا حتی دام به بیماری تازه*ای دچار گردید، به دام پزشك مراجعه می*كنند و تازه هنگام مراجعه به دام پزشك نیز نمی*گویند كه قبلا از چه داروها و یا روش های درمانی استفاده كرده*اند و در نتیجه اگر یك دام پزشك زیركی و هوشیاری لازم را نداشته باشد، در شناخت بیماری اشتباه می*كند.
درس زیست*شناسی یكی از درس های مهم رشته دام پزشكی است. همچنین دانشجوی این رشته هرچقدر كه تلاش بكند اگر به زبان انگلیسی و یا یك زبان بین*المللی دیگر مسلط نباشد، نمی*تواند در این رشته موفق گردد، چرا كه امروزه اطلاعات علمی بخصوص در علومی مثل ایمونولوژی روزآمد شده است و تا دانشجویی به زبان انگلیسی مسلط نباشد، نمی*تواند از اطلاعات جدید با خبر شده و یا از كتب مرجع استفاده بكند.
بدون شك دانشجوی این رشته باید از سلامت جسمانی برخوردار باشد اما قدرت بدنی در همه بخش*های دام پزشكی مطرح نیست . برای مثال در مراكز تحقیقاتی و آزمایشگاهی و یا برای معالجه دام های كوچك نیازی به قدرت بدنی بالا نیست اما در معالجه دام های بزرگ ، قدرت بدنی بالا می*تواند كار یك دام پزشك را راحت*تر كند.
یك دانشجوی دام پزشكی بعد از فارغ*التحصیلی باید گاه در دل یك روستا به مداوای حیوانات بپردازد و بدون شك چنین كاری جز به یاری عشق و علاقه امكان*پذیر نمی*باشد.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
فارغ*التحصیلان دوره دكترای عمومی دام پزشكی می*توانند بر حسب علاقه در بیش از 14 گرایش تخصصی مختلف در علوم دام پزشكی (آسیب*شناسی ، انگل شناسی ، میكروبیولوژی ، كلینیكال پاتولوژی ، علوم تشریحی ، بیماری های طیور ، بیماری های داخلی دام بزرگ ، بیماری های داخلی دام كوچك ، جراحی ، رادیولوژی ، بیماری های ماهی و آبزیان ، بهداشت مواد غذایی ، مامائی و بیماری های تولید مثل و ...) و همچنین علوم پایه پزشكی و بیوتكنولوژی ادامه تحصیل بدهند.
در دوره دكترای تخصصی دام پزشكی به تناسب رشته تعداد 60 واحد تخصصی گذرانده می*شود و دانش تخصصی دانشجو در یك زمینه خاص گسترده*تر می*گردد. هدف از اجرای دوره*های تخصصی دام پزشكی ، تامین اعضای هیات علمی مورد نیاز برای دانشكده*های دام پزشكی و محققان موسسات پژوهشی وابسته و در نهایت تامین نیروی انسانی متخصص مورد نیاز برای خدمات تخصصی دام پزشكی است.
آینده شغلی و بازار کار
خبر اول :*
بیماری*های دامی در كشورهای جهان سوم ، سالیانه 30 میلون تن از شیر دام ها می*كاهد، كه این رقم تامین كننده شیر سالیانه 200 میلیون كودك به میزان 2 لیوان شیر در روز می*باشد.
خبر دوم :
تنها با مبارزه منظم داروئی با كرم های نخی شكل دستگاه گوارش گوسفند و بز، می*توان سالیانه 150 میلیون كیلوگرم گوشت قرمز بیشتر در كشور تولید كرد.
خبر سوم :
در حال حاضر بیش از 1000 میلیون واحد دامی و همچنین حدود 600 تا 800 میلیون قطعه طیور در كشور وجود دارد.
تنها با تكیه بر هر یك از خبرهای فوق می*توان متوجه نیاز كشور به متخصصان دام پزشكی شد. چرا كه حفظ بهداشت و سلامت جامعه و همچنین توسعه دامپروری كشور تنها با حمایت بخش دام پزشكی امكان*پذیر است.
فارغ*التحصیلان دام پزشكی می*توانند در مراكز مختلفی از جمله سازمان دام پزشكی ، موسسه تحقیقات و تولید واكسن رازی ، شركت*های تولید دارو و فرآورده*های دامی، شركت*های تولید مواد غذایی با فرآورده*های دامی ،*واحدهای دامپروری دولتی و خصوصی و آزمایشگاه های تشخیص بیماری*های دامی و بیماری*های انسانی فعالیت بكنند.

درس هاي پايه براي دوره دكتراي دام پزشكي فيزيك پزشكي بيوشيمي 1 و 2 فيزيولوژي 1 و 2 ژنتيك حيواني جانور شناسي عمومي آمار حياتي

درس هاي باليني دوره دكتراي دام پزشكي عمليات درمانگاهي دام بزرگ عمليات درمانگاهي دام هاي كوچك عمليات درمانگاهي مامايي عمليات درمانگاهي طيور
درس هاي اصلي براي دوره دكتراي دام پزشكي اصول همه*گيرشناسي اصول تغذيه دام تغذيه اختصاصي دام تغذيه اختصاصي طيور آسيب*شناسي عمومي آسيب*شناسي اختصاصي باكتري*شناسي عمومي باكتري شناسي اختصاصي و بيماري هاي باكتريايي كالبد شناسي پايه كالبد شناسي مقايسه*اي 1 و 2 انگل*شناسي و بيماري هاي انگلي1 و2 و3 و4 قارچ شناسي و بيماري هاي قارچي ويروس*شناسي و بيماري هاي ويروسي ايمن*شناسي و سرم*شناسي سم*شناسي (اختياري) فارماكولوژي 1 و 2 ماهي*شناسي عمومي جنين*شناسي (نظري) اصول انتخاب و تلقيح مصنوعي دام بهداشت و پرورش دام بهداشت و پرورش طيور تكثير و پرورش ماهي پرورش و بيماري هاي زنبور عسل اصول اصلاح نژاد دام اصول هوشبري (نظري) اصول كالبدگشايي و نمونه*برداري اصول معاينه دام

درس هاي اختصاصي براي دوره دكتراي دام پزشكي زبان تخصصي 1 بيماري هاي اندام هاي حركتي بيماري هاي متابوليك دام (نظري) بيماري هاي دروني دام هاي بزرگ (نظري) بيماري هاي دروني دام هاي كوچك (نظري) بيماري هاي طيور (نظري) بيماري هاي ماهي بيماري هاي مشترك انسان و دام (نظري) راديولوژي دام پزشكي جراحي عمومي دام هاي بزرگ جراحي عمومي دام هاي كوچك مسموميت هاي دام (نظري) مامايي دام پزشكي كلينيكال پاتولوژي بهداشت و صنايع شر كنترل كيفي و بهداشتي مواد غذايي صنايع مواد غذايي با منشاء دامي (نظري)

كارآموزي دوره دكتراي دام پزشكي كارآموزي 1 تابستان بين سال 4 و 5 كارآموزي 2 تابستان بين سال 5 و

پايان*نامه*ها براي دوره دكتراي دام پزشكي پايان*نامه و گزارش تحقيق 1 و 2 و 3 كارورزي داخلي دام هاي بزرگ 1 و 2 كارورزي داخلي دام هاي كوچك 1 و 2 كارورزي بيماري هاي طيور 1 و 2 كارورزي جراحي دام هاي بزرگ 1 و 2 كارورزي جراحي دام هاي كوچك 1 و 2 كارورزي مامايي 1 و 2 كارورزي كالبدگشايي مركز تشخيص كارورزي آزمايشگاه مركز تشخيص

paradise
1390,06,18, ساعت : 17:33
باجازه مستر سعید من ادامه میدم
رشته شمار39:فضای سبز

افزايش جمعيت شهرها باعث بالا رفتن ارزش زمين و در نتيجه استفاده حداکثر از زمين جهت ساختمان سازي شده است. اين مسأله متأسفانه نماي شهرها را به مجموعه اي از سنگ و بتن تبديل کرده است. تراکم جمعيت به همراه ايجاد آلودگيهاي مختلف منجر به پيدايش و افزايش بيماريهاي قلبي و تنفسي مي شود. علاوه بر اينها، ابتلا به بيماري روحي و رواني هزينه اي است که انسان در ازاي دور شدن از طبيعت مي پردازد. در اين شرايط فضاي سبز شهري مي تواند عاملي راهگشا در تعديل آلودگي هوا (از طريق جذب آلاينده هاي هوا)، بالا بردن رطوبت نسبي هوا، کاهش آلودگي صوتي (به عنوان لايه اکوستيک) و ايجاد زيبايي بصري نقش داشته، محيط دلنشيني را در کنار محيطهاي کار و زندگي براي شهروندان فراهم آورد.
فضاي سبز فراشهري نيز با ايجاد پارکها و شکل دادن مناطق گردشگري و منظره سازي محوطه هاي ويژه مي تواند نقش موثري در جاذبه هاي گردشگري و اقتصاد شهرها داشته باشد.
در ذيل به ذکر خلاصه اي از اقدامهاي انجام شده در راستاي تأسيس اين رشته و اهميت آن مي پردازيم:
تعريف و هدف
بر اساس نياز کشور به تربيت نيروي متخصص فضاي سبز جهت برنامه ريزي، طراحي، احداث، نگهداري و مديريت فضاي سبز شهري و فراشهري (نظير کمربند سبز و پارکهاي جنگلي) شوراي عالي برنامه ريزي در سال 72 در دويست و شصت و يکمين جلسه خود تأسيس رشته مهندسي فضاي سبز را تصويب نمود.
اين رشته ابتدا در دانشگاه تبريز و سپس در دانشگاه تهران (در سال 1379) دانشجو پذيرفت. مواد درسي اين رشته شامل دروس عمومي، کشاورزي، معماري و عمران مي باشد که دانشجويان در طي يک دوره چهار ساله با تلفيق هنر، فن و علم کارآيي لازم براي حرفه خود را مي يابند.
اهميت و جايگاه در جامعه
امر طراحي و اجراي فضاي سبز و همچنين نگهداري و مديريت آن تاکنون به دست افراد غير متخصص بوده است. افراد نيمه متخصص نيز با ديدگاه تک بعدي معماري يا باغباني قادر به حل مشکل فضاي سبز و ارتقاي آن از نظر کيفي نمي باشند. اهميت و برتري فارغ التحصيلان مهندسي فضاي سبز در اين نکته است که توانايي تلفيق علم، فن و هنر را دارند. به عبارت روشن تر، قسمت عمده اي از علوم و فنون کشاورزي نظير باغباني، خاک شناسي و آبياري، علوم پايه نظير اکولوژي و گياه شناسي را با هنر طراحي در هم مي آميزند و همين دخالت دادن علوم مختلف در احداث فضاي سبز، دانش آموختگان اين رشته را منحصر به فرد مي کند.
ضعف محاسبات مهندسي در فضاهاي سبز تاکنون باعث وارد آمدن زيانهاي بي شماري نظير ضربات ناشي از سرما، گرما، و خشکسالي شده که اين مسائل با انتخاب نوع گياه (که مي تواند علاوه بر سازگاري اکولوژيکي داراي جنبه هاي زيبايي شناسي منحصر به فرد باشد) سيستم آبياري مناسب، نوع خاک و... قابل پيشگيري است. مهندسي فضاي سبز همچنين از نظر هنري نظير شعر و موسيقي حايز اهميت است. يک مهندس فضاي سبز بايد رنگها را به خوبي بشناسد و با دنياي مرموز رنگها آشنا باشد. همچنين با شکلها و بافتها که در بخش فضاي سبز بسيار متنوع مي باشند (نظير شکل درختان و درختچه ها، بوته ها و گلها) آشنايي داشته و همان طور که يک موسيقيدان با ترکيب نتها موسيقي دلنشيني مي سازد، در مهندسي فضاي سبز نيز با ترکيب شکلها، رنگها و بافتها و با در نظر گرفتن اصولي مثل سادگي، تنوع، تکرار، تأکيد، تسلسل و مقياس، وحدتي به وجود آورده مي شود که مي تواند بي نظير باشد.
آبياري عمومي 2آشنایی با هنر در تاریخ ایران 3آفات و بیماریهای مهم گیاهان 4آلودگيهاي محيط زيست 5آمار و احتمالات 6اصول باغباني 7اصول طراحی 8انسان و محيط زيست 9اکولوژي 10اکولوژي گياهي 11بیان تصویری 12پروژه 13تاریخ معماری و مهندسی فضای سبز 14جامعه شناسي عمومي 15جنگلکاري و نهالستانهاي جنگلي 16چمن کاری 17حاصلخيزي خاک و کودها 18حجم سازي 19خاکشناسي عمومي 20درختان و درختچه های زینتی 21رسم فني 1 22رياضيات عمومي 23سازه ها در فضای سبز 24سمينار 25شيمي عمومي 26طراحی پارک های ویژه 27طراحی پارک و پارک سازی 28طراحی سیستمهای آبیاری 29طراحی فضاهای سبز 30طراحی کاشت گیاهان تزئینی 31عکسهای هوایی 32فيزيک عمومي 33گرافیک 34گل آرائی 35گلکاري 36گياهشناسي 1(فيزيولوژي و تشريح ) 37گیاه شناسی 2 (سیستماتیک و مرفولوژی) 38گیاهان آپارتمانی 39گیاهان زینتی و درختان مهم 40مدیریت فضای سبز 41مساحی و نقشه برداری 42مصالح و روشهای ساختمانی 43نقشه برداری خاکها 44هوا و اقليم شناسي 45کارآموزي 46کاربرد کامپیوتر در فضای سبز 47کارگاه عکاسی 48کارگاه نقاشی صنعت و بازار کار:تواناييهاي لازم براي داوطلبان اين رشته و ادامه تحصيل در آن
همان طور که اشاره شد، اين رشته يک رشته بينابيني است. لذا داوطلب لازم است از طرفي داراي ذوق خلاقيت و ابتکار در طراحي با توجه به کاربرد محوطه مورد نظر باشد و از سوي ديگر به دروس کشاورزي علاقه مند باشد و براي موفقيت بيشتر در دوران تحصيل بايد به علوم روان شناسي و اطلاعات جديد در خصوص منظره سازي و فن آوريهاي زيباسازي منظره نظير سيستمهاي آب نما و نورپردازيهاي ويژه توجه نمايد.
تواناييهاي فارغ التحصيلان
فارغ التحصيلان با توجه به دروس متنوعي که در دوره تحصيل مي گذرانند قادر خواهند بود تا:
- در زمينه پرورش گياهان زينتي (درختان و درختچه ها، گياهان آپارتماني، گلهاي شاخه بريده و...) فعاليت و تحقيق نموده و حتي گونه هاي وحشي بومي ايران را به مجموعه گياهان زينتي اضافه نمايند.
- با توجه به شناخت عوامل اقليمي و اکولوژيکي هر منطقه، طرح کاشت گياهان مناسب محل را ارائه دهند و به انتخاب گياهان با راندمان اکولوژيکي بالا که در امر پالايش هوا موثر باشند، بپردازند.
- معابر، سازه ها و سيستمهاي آبياري فضاهاي سبز مختلف نظير پارکها، مجتمعهاي مسکوني، محوطه هاي توريستي و... را طراحي نمايند.
- چمن کاري استاديومها و ساير محوطه هاي ورزشي را اجرا و نظارت کنند.

paradise
1390,06,18, ساعت : 17:35
رشته شماره40:اقتصاد کشاورزی
در جهان امروز يکي از مشکلات اساسي بشر تامين نيازهاي غذايي است. به گونه اي که امنيت غذايي به عنوان يکي از اهداف مهم، سرلوحه برنامه هاي دولتها قرار گرفته است. بدون شک به منظور نيل از منابع کافي، بايد توليد کشاورزي به گونه اي باشد که تمامي نيازهاي غذايي جامعه را برآورده کند. از سوي ديگر توليد کشاورزي خود نيازمند دو گروه عوامل توليدي مي باشد، گروه اول عوامل فيزيکي توليد از قبيل: زمين، بذر، آب، نيروي کار و غيره که وجود آنها از نظر کمي و کيفي شرط لازم توليد است و گروه دوم عوامل غيرفيزيکي توليد که ريشه در مديريت و اقتصاد کشاورزي دارند. با توجه به اهميت و ضرورت مديريت و اقتصاد کشاورزي، اين عامل به عنوان شرط کافي توليد تلقي مي گردد. بنابراين به منظور توليد کشاورزي مطلوب و بهينه، وجود عوامل فيزيکي و غيرفيزيکي توليد در کنار يکديگر لازم و ملزوم هم مي باشند.
1- مهندسي اقتصاد کشاورزي
1-1) تعريف و هدف
اقتصاد کشاورزي به مجموعه اي از علوم و روشها اطلاق مي شود که عوامل اقتصادي موثر در امور کشاورزي، روابط اقتصادي موجود بين عوامل توليد کشاورزي و کاربرد اصول اقتصادي را در توليد و توسعه کشاورزي مورد بحث و بررسي قرار مي دهد. به بيان ديگر اقتصاد کشاورزي عبارت از کاربرد اصول و نظريه هاي اقتصاد عمومي در فرايند توليد، مبادله و توزيع و مصرف موادغذايي و مواد خام اوليه مورد نياز ساير بخشهاست. بر اين اساس مي توان نتيجه گرفت که اقتصاد کشاورزي، روشهاي چگونگي استفاده مطلوب بهينه از منابع طبيعي در بخش کشاورزي را از طريق شيوه ها و ابزار کارآمد خود مئرد مطالعه قرار مي دهد. هدف از ايجاد اين رشته، تربيت نيروهاي متخصص و کارآمدي است که بتواند با تکيه بر دانش و اندوخته هاي علمي و تجارب عملي خود به عنوان کارشناس اقتصاد کشاورزي به تهيه و تدوين طرحهاي توسعه کشاورزي و ارزيابي اقتصادي آنها در سطوح مختلف منطقه اي و يا ملي بپردازند و همچنين از طريق به کارگيري روشهاي تجزيه و تحليل کمي و ارائه مدلهاي رياضي در حل مسائل و مشکلات توليد، توزيع و يا معرف مواد غذايي و مواد خام، راهکارهاي مناسبي را ارائه نمايند. متخصصان اقتصاد کشاورزي در فعاليتهاي آموزشي و تحقيقاتي مرتبط با مسائل اقتصادي بخش کشاورزي نيز مي توانند همکاري نمايند.
1-2) اهميت و جايگاه در جامعه
با عنايت به اهميت توليد کشاورزي در امنيت غذايي جامعه و نيز ضرورت توجه به ابعاد اقتصادي توليد، اقتصاد کشاورزي به عنوان يکي از شاخه هاي علوم کشاورزي، از حدود يک قرن پيش در کنار ساير رشته هاي کشاورزي بتدريج مطرح شد و با سير تکاملي اش امروزه بشکل يک دانش منسجم و مدون در مراکز آموزش عالي و تحقيقاتي در اختيار مشتاقان علم و جامعه کشاورزي قرار گرفته است. در عرصه فعاليتهاي زراعي، حضور متخصصاني که علاوه بر دانش کشاورزي، اصول علم اقتصاد را نيز فراگرفته باشند و بتوانند با استفاده از تجربيات و دانش خود، در زمينه برنامه ريزي و تهيه طرحهاي توليدي محصولات کشاورزي به طور اقتصادي فعاليت کنند از ضروريات تحول کشاورزي کشور است و اين امر، جايگاه و اهميت رشته مهندسي اقتصاد کشاورزي را بخوبي مشخص مي کند
1آبياري عمومي 2آمار و احتمالات 3اصول تبديل و نگهداري فرآوردههاي کشاورزي 4اصول ترويج و آموزش كشاورزي 5اقتصاد ايران 6اقتصاد توسعه و سیاست کشاورزی 7اقتصاد تولید 8اقتصاد خرد 1 9اقتصاد رياضي 10اقتصاد سنجي 11اقتصاد منابع طبيعي 12اقتصاد کشاورزي 13اقتصاد کلان 1 14اقتصاد کلان 2 15اکولوژي 16بازاریابی محصولات کشاورزی 17باغباني عمومي 18برنامه نويسي کامپيوتر 19بيماريهاي گياهي 20بيوشيمي عمومي 21پول و بانکداري 22تهیه و ارزیابی طرحهای کشاورزی 23جامعه شناسي روستايي 24حسابداري 1 25حسابداري 2 26حشرهشناسي و دفع آفات 27خاکشناسي عمومي 28دامپروري عمومي 29ديمکاري 30روش تحقيق 31رياضيات 1 32رياضيات 2 33رياضيات عمومي 34زراعت عمومي 35زراعت غلات 36سمينار 37شيمي آلي 38شيمي عمومي 39طرح آزمايشهاي كشاورزي1 40عمليات کشاورزي 41فيزيک عمومي 42گیاه شناسی1 43ماشينهاي کشاورزي 44ماشینهای برداشت 45متون اقتصادی به زبان خارجی 46مدیریت مزرعه 47مسئله مخصوص 48مساحی و نقشه برداری 49مکانیزاسیون کشاورزی 50هوا و اقليم شناسي 51کارآموزي
صنعت و بازار کار:تواناييهاي لازم براي داوطلبان اين رشته و ادامه تحصيل در آن
با توجه به کميت و کيفيت درسهايي که در اين رشته تدريس مي شود، براي ادامه تحصيل در رشته مهندسي اقتصاد کشاورزي داوطلبان بايد علاوه بر زمينه هاي عمومي مورد نياز در آزمون سراسري، از قدرت و توان نسبتاً بالايي در زمينه رياضي برخوردار باشند. علاوه بر اين مشتاقان اين رشته بايد داراي قوه ادراک بسيار بالا و قدرت تجزيه و تحليل و تصميم گيري صحيح و اصولي باشند. گذشته از همه اينها، علاقه و شوق شخصي افراد از عوامل تعيين کننده در ميزان موفقيت در اين رشته است و شايد شرط لازم ادامه تحصيل در اين رشته همين امر باشد.
تواناييهاي فارغ التحصيلان
همان طور که بيان شد، دانش آموختگان مهندسي اقتصاد کشاورزي پس از پايان تحصيلات و دوره آموزشي خود، مي توانند در زمينه هاي مختلف توليد، توزيع و مصرف مواد غذايي و مواد خام مورد نياز ساير بخشها مسؤوليتهايي را بپذيرند که برخي از موارد مهم اين مسؤوليتها به شرح زير است.
1- تهيه و تدوين طرحهاي کشاورزي و ارزيابي اقتصادي آنها.
2- توجيه يک طرح کشاورزي از نظر اقتصادي و يا مقايسه چند طرح.
3- بررسي و مطالعه اقتصادي طرحهاي عظيم مرتبط با بخش کشاورزي مانند سدها، سردخانه ها و.....
4- تهيه الگوي کشت و يا توليدي براي واحدهاي کوچک و بزرگ کشاورزي از ابعاد اقتصادي.
5- بررسي هزينه ها و درآمدهاي توليدات کشاورزي.
6- مدل سازي رياضي براي تعيين ضرايب فني عوامل توليد، ميزان کارايي آنها و يا تخصيص زمينه منابع توليد.
7- بازاريابي و بازاررساني محصولات کشاورزي در داخل و خارج از کشور.
8- همکاري با مهندسان مشاور طرحهاي کشاورزي منطقه اي و يا ملي در ارتباط با توجيه اقتصادي آنها.
9- ارائه طرحهاي تحقيقاتي در ارتباط با مسائل مختلف اقتصاد کشاورزي.
10- آموزش نظريه هاي علمي اقتصاد کشاورزي

paradise
1390,06,18, ساعت : 17:39
رشته شمار 41:دامپروری
رشته اي كه درك آن براي بسياري از شهرشينان دشوار است گر چه هر روز با محصولات لبني سر و كار دارند اما منشاء آن كمتر در ذهنشان نقش مي بندد .براي تامين نيروي انساني متعهد و متخصص در رشته دامپروري و به منظور نيل به خودكفايي در تهيه پروتئين حيواني مورد نياز لازم است كه متخصصيني تربيت شوند كه بتوانند با استفاده از دانش و تجربيات خود توليد اقتصادي محصولات دامي را بطور علمي امكان پذير و از امكانات موجود كشور حداكثر استفاده را در جهت توليد اين محصولات نموده و در امور تحقيقات آموزش و برنامه ريزي دامپروري خدمت نمايند.
تعريف و هدف
مطالعه و بررسي در زمينه غذا و تغذيه دام ، اصلاح نژاد و بالابردن توليد اقتصادي با استفاده از اصول بهداشت و مديريت در پرورش دام و نگهداري محصولات دامي رشته اي از علوم كشاورزي را تشكيل ميدهد كه تحت عنوان دامپروري ناميده مي شود.
هدف از ايجاد دوره كارشناسي در رشته دامپروري تربيت افراديست كه بتوانند به عنوان كارشناس در زمينه هاي مختلف توليد ، برنامه ريزي منطقه اي و مطالعاتی و همچنين به صورت مربي در دبيرستانهاي كشاورزي و به عنوان مجري تحقيقات كشاورزي و يا به عنوان مدير و مجري واحدهاي توليدي دولتي و خصوصي بخش كشاورزي منشا خدمت باشند.
طول دوره و شكل نظام :
براساس آئين نامه آموزشي دوره كارشناسي مصوب ستاد انقلاب فرهنگي طول دوره كارشناسي دامپروري چهار سال است .
دانشجويان بطور متوسط قادر خواهند بود كه اين دوره را در مدت مذكور بگذرانند ، حداكثر مدت مجاز تحصيلات اين دوره شش سال است.
هر سال تحصيلي شامل دونيمسال ميباشد و در هر نيمسال 17 هفته كامل آموزشي وجود دارد.
نظام آموزشي اين دوره واحدي است و براي هر واحد درس نظري در هر نيمسال 17 ساعت آموزش كلاسيك در نظر گرفته شده است.
تعداد واحدهاي درسي :
تعداد كل واحدهاي درسي دوره كارشناسي 146 واحد است به شرح زير :
- دروس عمومي 23واحد
- دروس پايه 33واحد
-دروس اصلي كشاورزي 37واحد
-دروسي تخصصي 53 واحد كه شامل 47واحد دروس تخصصي الزامي و 6 واحد دروس انتخابي است.
ضرورت و اهميت
برقراري رشته دامپروري براي تربيت كارشناساني است كه بتوانند در جهت افزايش توليد در هر واحد دامي و استفاده حداكثر از منابع بالقوه كشور موثر باشند. با توجه به تعداد زياد دام و طيوري كه در مملكت وجود دارد لازم است با برنامه ريزي صحيح و دقيق و با استفاده از دانش و تجربه كارشناسان رشته دامپروري هر چه بيشتر از دام و طيور كشور براي افزايش توليد از طرق كمي و كيفي استفاده بعمل آيد.
با توجه به مطالب فوق ضرورت و اهميت تربيت افرادي كه بتوانند با بكارگرفتن دانش خود در زمينه علوم پايه ، دروس اصلي كشاورزي و دروس تخصصي رشته دامپروري در جهت رسيدن به هدف فوق الذكر اقدام نمايند، مشخص ميشود.
1آبياري عمومي 2آمار و احتمالات 3اخلاق و تربيت اسلامي 4اصلاح دام 1 5اصلاح دام 2 6اصول بهداشت دام 7اصول تبديل و نگهداري فرآوردههاي کشاورزي 8اصول ترويج و آموزش كشاورزي 9اقتصاد کشاورزي 10انقلاب اسلامي و ريشههاي آن از قرن سيزدهم 11اکولوژي 12بيماريهاي دام و طيور 13بيوشيمي عمومي 14پرورش زنبور عسل 15پرورش طيور 16پرورش گاو شيري 17پرورش گوسفند و بز 18تاريخ اسلام 19تربيت بدنی 1 20تشريح و فيزيولوژي دام 21تغذيه دام 1 22تغذيه دام 2 23تغذيه دام 3 24جانور شناسي 25حشرهشناسي و دفع آفات 26خاکشناسي عمومي 27رياضيات عمومي 28زبان خارجي 1 29زبان خارجي 2 30زراعت عمومي 31زيست شناسي 32ژنتيک 33سمينار 34شيمي آلي 35شيمي عمومي 36طرح آزمايشهاي كشاورزي1 37عمليات کشاورزي 38فارسي 1 39فارسي 2 40فيزيولوژي توليد مثل 41فيزيک عمومي 42گياهشناسي 1(فيزيولوژي و تشريح ) 43ماشينهاي کشاورزي 44متون اسلامي (آيات و احاديث) 45مديريت و حسابداري 46مرتعداري 47معارف اسلامي 1 48معارف اسلامي 2 49ميکروبيولوژي عمومي 50هوا و اقليم شناسي 51کارآموزي
فارغ التحصيلان اين رشته مي توانند در موارد زير نقش و توانايي خود را ايفا نمايند:
- به عنوان مدير يا مجري واحدهاي توليدي دولتي و خصوصي دامپروري
- به عنوان كارشناس متخصص و برنامه ريز در زمينه هاي مختلف دامپروري در واحدهاي اجرايي وزارت كشاورزي وزارت جهاد سازندگي و غيره .
- به عنوان مربي در دبيرستانهاي كشاورزي و مجري امور تحقيقات كشاورزي

paradise
1390,06,18, ساعت : 17:41
رشته شماره42:دبیر جغرافیا
رشته دبيري در مورد هر درس علاقه خاص و استعداد خودش را مي خواهد ، علاقه انسان به رشته دبيري نبايد از روي ناچاري باشد. معلمي شغلي نيست كه بتوان با حساب سرانگشتي آن را انتخاب كرد . اين درست است كه معلم بايد حق الزحمه اش پرداخت و قدر و منزلش دانسته شود ولي با وضع فعلي كه ما داريم بايد به اين نكته توجه كرد كه سياست هاي كلي حمايت هاي مناسبي را از معلم و مقام او انجام نداده است در اينجا رشته مورد نظر ما رشته دبيري جغرافياست .با تكيه بر جنبه هاي علمي – كاربردي جغرافيا و اهميتي كه امروزه اين علم در شناخت محيط زندگي و راهگشايي ها و حل بسياري از آلام و مشكلات يافته است.
هدف اصلي از برنامه تربيت دبير جغرافيا تربيت معلم در سطح كارشناسي (ليسانس )براي آموزش جغرافيا در مقطع دبيرستان مي باشد.
بدين منظور براي رشته جغرافيا برنامه تربيت دبير ويژه اي با تلفيقي از دروس پايه ، اصلي و تخصصي جغرافياي طبيعي و انساني تنظيم شده است تا دانشجويان را در فراگيري مباني علمي لازم و نيز در امر آموزش جغرافيا توانا سازد.
3-ساختار برنامه آموزشي :
تعداد كل واحدهاي آموزشي 135 واحد است كه مطابق جدول زير به دروس عمومي دروس تربيتي ، دروس پايه – دروس اصلي الزامي و دروس اصلي اختياري تقسيم مي شود.
- دروس عمومي 20واحد
-دروس تربيتي 24 واحد
- دروس پايه 24واحد
-دروسي اصلي الزامي 59 واحد
-دروس اصلي اختياري 8 واحد
4- طول دوره و شكل نظام آموزشي :
دوره كارشناسي جغرافيا 4 سال است نظام آموزشي اين دوره واحدي است و كليه دروس عملي و نظري آن طي 8 نيمسال ارائه مي شود.
طول هر نيمسال تحصيلي 17 هفته و حداقل زمان لازم براي هر واحد نظري 1 ساعت در هفته مي باشد .
تبصره :
حداقل و حداكثر طول دوره آموزشي كارشناسي تربيت دبير جغرافيا برابر مقررات وزارت فرهنگ و آموزش عالي است.
مجموعه دروس جغرافيايي برنامه آموزشي جغرافيا تربيت دبير 91 واحد است كه به 3 دسته بشرح ذيل تقسيم مي شود.
- دروس پايه 24 واحد
- دروس اصلي الزامي 59 واحد
- دروس اصلي اختياري8 واحد
5-جنبه هاي عملي دروس و سفرهاي علمي :
شنخت همه جانبه مسائل جغرافيايي ايران بدون مشاهدات علمي امكان پذير نمي باشد، بازديد هاي علمي اعم از بازديد هاي كوتاه چند ساعته تا چند روزه مكمل دروس نظري است و دانشجويان را از ذهن گرايي به واقع نگر ي سوق ميدهد و آنها را بهدرك صحيح از پديده هاي محيطي رهنمون مي شود از اين رو نقش بنيادي بازديدهاي علمي – آموزشي را ميتوان در اهداف عمده ذيل بيان كرد.
1- كمك به تفهيم مفاهيم و مسائل جغرافيا يي كه در كلاس آموخته شده است.
2- دانشجو در محيط ها و موقعيت هاي جديد معلومات و برداشتهاي تازه اي كسب مي كند.
3- حس كنجگاوي شخصي دانشجو پرورش يافته و او را در شناخت صحيح محيط ياري ميدهد.
4- دانشجو مهارتهاي اوليه مانند خواندن نقشه ، تشخيص عوارض و كاربرد روش هاي علمي را در بررسي و فهم چشم اندازها و پديده هاي طبيعي و انساني و نيز مفاهيمي چون پراكندگي فضايي ، هماهنگي مكاني ، تفاوتهاي مكاني و درك يكپارچگي و سيستمي ديدن محيط را تجربه مي نمايد.
تبصره 1:
استاد راهنماي مسافرتها و بازديد ها ي علمي بايستي قبل از انجام سفر مناطق ايستگاهها و مراكز مورد بازديد و استراحت را مشخص و امكانات و نيازهاي سفر را تعيين كند و بصورت يك طرح سفر به گروه جغرافيا ارائه نمايد.
تبصره 1:
دانشجو به عنوان بخشي از وظايف علمي و آموزشي خود در مسافرتها و بازديد هاي علمي شركت مي جويد.
لذا مسئوليت قانوني هرگونه پيشامد ناگوار احتمالي برعهده شخص دانشجو است.
تبصره 3:
با توجه به نقش مثبت و سازنده مسافرتها و بازديد هاي علمي لازم است دانشگاهها و مراكز آموزش عالي زمينه هاي ، امكانات و تداركات لازم براي انجام مسافرتهاي علمي گروه هاي جغرافيا در داخل كشور فراهم آورند.
تبصره 4:
كليه دروس مربوط به جغرافياي ايران در صورت صلاحديد استاد درس مي تواند با مسافرتها و بازديدهاي علمي چند ساعته تا يك هفته اي توام باشد در مورد ساير دروس در صورت ضرورت شوراي عمومي گروه هاي جغرافيا تصميم مي گيرد.
6-پروژه :
براي رشته جغرافيا گرايش تربيت دبير پروژه 2 واحد ارائه شده است.
7-دروس اختيار ي:
دروس اختياري ، دروسي است كه با توجه به بند سوم بخشنامه شماره 616/12 مورخه 13/3/69 وزارت فرهنگ و آموزش عالي، گروههاي آموزشي جغرافيا مي توانند با توجه به شرايط علمي – تخصصي خود تعداد 8 واحد درسي از ميان دروس ستاره دار انتخاب و ارائه نمايد.
مرجع تصميم گيري براي انتخاب دروس فوق شوراي عمومي گروه جغرافياي هر دانشگاه مي باشد.
8 گروه آموزشي جغرافيا در صورتي مجاز به ايجاد هر يك از گرايشهاي مصوب هستند كه حداقل دو عضو علمي با درجه دكتري تخصصي كه موضوع رساله دكتري آنها در زمينه گرايش مورد نظر باشد ، داشته باشند.
1آب و هواي کره زمين 2آموزش جغرافيا در جهان 3اصول عكسهاي هوايي و ماهواره اي 4اصول هيدرولوژي و جغرافيايي آبها 5اقليم ايران 6برنامه ريزي روستايي در ايران 7برنامه ريزي شهري در ايران 8پروژه 9جغرافيا و برنامه ريزي ناحيه اي : (مباني و ايران) 10جغرافيا و صنعت توريسم 11جغرافياي اقتصاد ايران 1 : كشاورزي 12جغرافياي اقتصادي ايران 2: صنعت ، انرژي ، حمل و نقل13جغرافياي جمعيت ايران 14جغرافياي جهان سوم 15جغرافياي خاك (مباني و ايران ) 16جغرافياي روستايي ايران 17جغرافياي رياضي (زمين در فضا) 18جغرافياي زيستي: (مباني و ايران ) 19جغرافياي سياسي : (مباني و ايران ) 20جغرافياي شهري ايران 21جغرافياي كشورهاي آسيايي 22جغرافياي كشورهاي سرمايه داري 23جغرافياي ناحيه اي ايران 1 :سواحل شمال و جنوب 24جغرافياي ناحيه اي ايران 2-مناطق كوهستاني 25جغرافياي ناحيه اي ايران3 : مناطق خشك و نيمه خشك 26روش تحقيق در جغرافيا 27رياضيات پايه براي جغرافيا 28زمين شناسي براي جغرافيا 29ژئومورفولوژي ايران 30ژئومورفولوژي عملي –آزمايشگاهي 31شناخت قاره ها 32شناخت مشاهير جغرافيدانان جهان اسلام 33شناخت منابع و ماخذ جغرافياي ايران 34شهرها و شهركهاي جديد 35فلسفه جغرافيا و جغرافياي کاربردي 36كاربرد آمار و احتمالات در جغرافيا 37كارتوگرافي (نقشه كشي و تهيه نقشه هاي موضوعي ) 38كامپيوتر در جغرافيا 39مباني اقليم شناسي 40مباني جغرافياي اقتصادي 1 کشاورزي 41مباني جغرافياي اقتصادي 2 : صنعت ، انرژي ، حمل و نق42مباني جغرافياي جمعيت 43مباني جغرافياي روستايي 44مباني جغرافياي شهري 45مباني ژئومرفولوژي 2 ديناميک 46مباني ژئومورفولوژي 1 : ساختماني 47مباني علم اقتصاد 48مباني علم جغرافيا 49مباني كوچ و كوچ نشيني در ايران 50متون جغرافيا به زبان انگليسي 1 51متون جغرافيايي به زبان انگليسي 2 52منابع و مسائل آب ايران 53نقشه برداري 54نقشه خواني و كاربرد نقشه در جغرافيا 55ويژگي هاي جغرافيايي كشورهاي اسلامي 56کاربرد عکسهاي هوايي و ماهواره اي درجغرافيا فارغ التحصیلان این رشته در زمینه های دبیری در آموزش و پرورش، فرهنگسراها و مراکزی به نحوی با علم جغرافیا و دانش جغرافیا مرتبط هستند می توانند مشغول به کار شوند

paradise
1390,06,18, ساعت : 17:44
رشته شماره43:باغبانی
رشته باغباني يکي از مهمترين رشته هاي کشاورزي است که داوطلب گروه آزمايشي علوم تجربي مي تواند آن را انتخاب کند. با توجه به افزايش روز افزون جمعيت و احتياج غذايي آنها، رشته باغباني با توليد حدود 40% مواد غذايي، نقش مهمي در تأمين مواد غذايي مورد نياز بشر دارد. تخصصي شدن پرورش گياهان و درختان ميوه نياز به استفاده بهينه از ابزار و امکانات و همچنين استعدادهاي جوان دارد. به منظور تربيت نيروي متخصص، در آزمون سراسري، رشته مهندسي باغباني براي تربيت متخصص در زمينه هاي توليد محصولات باغباني، شامل درختان ميوه، سبزيها، درختان زينتي، گل کاري و طراحي فضاي سبز ارائه مي گردد.
1- مهندسي باغباني
1-1) تعريف و هدف
مهندسي باغباني يکي از رشته هاي اصلي مجموعه کشاورزي است که در سطح کارشناسي در بسياري از دانشکده هاي کشاورزي دانشگاههاي معتبر کشور ارائه مي گردد. هدف از ارائه اين رشته تربيت نيروهاي زبده اي است که بتوانند در زمينه هاي مختلف پرورش و توليد محصولات باغي، سبزي و صيفي، گلهاي زينتي، طراحي فضاهاي سبز و... فعاليت نمايند.
1-2) اهميت و جايگاه در جامعه
اساسي ترين نياز هر فرد، تأمين نياز غذايي اوست. با توجه به محدود بودن زمين و آب براي جوامع رو به رشد، بايد حداکثر محصول را از زمينهاي زير کشت به دست آورد. محصولات باغباني در دنيا، علاوه بر تأمين بخشي از غذاي مورد نياز بشر، در تأمين سلامتي انسان جايگاه ويژه اي دارد. توليد گلها و گياهان زينتي سبب انبساط و شادي روح انسان و تقويت سلامت رواني افراد مي شود. با توجه به وابستگي کشورمان به صادرات نفت، توليد محصولات باغباني مي تواند يکي از مهمترين منابع ارزي کشور باشد و جايگزين درآمد نفت شود. در حال حاضر نيز اين بخش يکي از مهمترين منابع ارز آوري کشور محسوب مي گردد. با توجه به اين مطالب، جذب فارغ التحصيلان اين رشته در وزارت کشاورزي و سازمانهاي وابسته و همچنين بخشهاي خصوصي نظير شرکتهاي سهامي زراعي و... اهميت قابل ملاحظه دارد و نياز خاص به اين رشته را- حتي در مقايسه با ساير رشته هاي کشاورزي- به وضوح نشان مي دهد
1آبياري عمومي 2آفات مهم درختان ميوه 3آفات و بیماریهای مهم گیاهان زینتی، صیفی و سبزی 4آمار و احتمالات 5ازدياد نباتات 6اصلاح و بذرگیری گل و سبزی 7اصول اصلاح نباتات 8اصول باغباني 9اصول تبدیلی و نگهداری فرآورده های کشاورزی 10اصول و ترویج و آموزش کشاورزی 11اقتصاد کشاورزي 12اکولوژي 13بيماريهاي گياهي 14بيماريهاي مهم درختان ميوه 15بيوشيمي عمومي 16جلسه بحث 17چایکاری و تکنولوژی چای 18حاصلخيزي خاک و کودها 19حشرهشناسي و دفع آفات 20خاکشناسي عمومي 21دامپروري عمومي 22درختان و درختچه های زینتی 23رابطه آب و خاک و گياه 24رياضيات عمومي 25زراعت عمومي 26ژنتيک 27سبزيکاري خصوصي 28سبزيکاري عمومي 29شيمي آلي 30شيمي عمومي 31طراحی باغ و پارک 32طرح آزمایشات کشاورزی 1 33علفهاي هرز و کنترل آنها 34عمليات کشاورزي 35فيزيولوژي بعد از برداشت 36فيزيولوژي گياهي 37فيزيک عمومي 38گلکاري 39گياهشناسي 1(فيزيولوژي و تشريح ) 40گیاه شناسی 2 (سیستماتیک و مرفولوژی) 41ماشينهاي کشاورزي 42ماشینهای برداشت محصولات باغی 43مسئله مخصوص 44مساحی و نقشه برداری 45ميوههاي ريز 46ميوههاي گرمسيري و نيمهگرمسيري 47میوه های مناطق معتدله 48هوا و اقليم شناسي 49کارآموزي
تواناييهاي لازم براي داوطلبان اين رشته و ادامه تحصيل در آن
براي ادامه تحصيل در اين رشته- با توجه به کميت و کيفيت دروس ارائه شده در اين دوره- داوطلب بايد از دانش بالايي در زمينه هاي علوم پايه، شيمي، فيزيک و... برخوردار باشد. همچنين توان جسمي، قدرت تجزيه و تحليل و دقت کافي در مسائل را داشته باشد. شايان ذکر است تقريباً اکثر کارها و فعاليتهاي اين رشته در خارج از محيط شهري و باغهاست و توان نسبتاً بالايي را مي طلبد.
تواناييهاي فارغ التحصيلان
همان گونه که اشاره شد فارغ التحصيلان اين رشته مي توانند پس از پايان تحصيلات مسؤوليتهاي متفاوتي به عهده بگيرند، از جمله:
- محاسبه، ساخت و اجراي گلخانه هاي توليد گل و سبزي، شاسي هاي گرم و سرد، خزانه هاي توليد نشا و ساير ادوات ثابت باغباني.
- نظارت و اجرا در کاشت باغهاي پيشرفته و همچنين توليد ارقام جديد ميوه و سبزي و... .
- فعاليت در زمينه هاي تحقيقات کشاورزي در بخش باغباني.
- طراحي باغ و پارک و فضاي سبز شهري و نظارت و اجراي طرحهاي فضاي سبز، چمن کاري و گل کاري.
- انجام بسياري از کارهاي نقشه برداري براي اجرا و ايجاد دقيق باغها و فضاي سبز.
- توليد نهال و پرورش گل و ايجاد نهالستان و گلستانهاي پيشرفته.
تواناييهاي فارغ التحصيلان دوره هاي کارشناسي ارشد و دکتري در تحصيلات تکميلي بيشتر به جنبه هاي نظري و پژوهشي پرداخته مي شود و دانشجويان تواناييهاي علمي، پژوهشي و به طور کلي نظري خود را افزايش مي دهند. افزايش توانايي، در کارهاي اجرايي علمي نيز تأثير بسزايي دارد

paradise
1390,06,18, ساعت : 17:47
رشته شماره44:شیمی
مجموعه رشته شيمي (شيمي محض، شيمي کاربردي، شيمي دبيري) در مقاطع کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکتري از مجموعه رشته هاي علوم پايه است. که اهميت و جذابيت خاص خود را داراست. بدون شک علوم پايه، پايه تمامي علوم و کاربردها در جامعه است. کار در زمينه علوم پايه و تحقيقات و سرمايه گذاري در آن جزو افتخارات خاص هر ملتي است. اين رشته توسط داوطلبان آزمون سراسري که در گروههاي رياضي و تجربي تحصيل کرده اند انتخاب مي گردد. سابقه طولاني اين علم در زندگي بشر گوياي اهميت خاص آن براي اوست. اين علم در طول تاريخ، بخصوص در دهه هاي اخير،توسعه روز افزوني را طي نموده است. اختصاص جوايز بزرگ در سطح جهاني به اين رشته (از جمله جايزه نوبل) گوياي اهميت شايان اين رشته تحصيلي است. علم شيمي پايه اي است براي ديگر علوم تجربي، به طوري که امروز، گستردگي علم شيمي به حدي است که نمي توان آن را از شاخه هاي ديگر تحصيل مجزا و حد و مرزي براي آن مشخص نمود. اهميت و کاربرد شيمي در پزشکي، دارو سازي، کشاورزي، صنايع غذايي، علم مواد، راه و ساختمان، صنايع پلاستيکي، رنگ و رزين و... بر هيچ کس پوشيده نيست.
پيشرفتهاي اخير ايران در توسعه کارخانجات مادر مانند پتروشيمي، پالايشگاه، صنايع پلاستيکي، صنايع غذايي و دارويي نيز توجه خاص به اين رشته را ايجاب مي کند. افزايش سطح کيفيت محصولات، اعمال استانداردهاي مطلوب، همگي نياز به ارتقاي دانش شيمي دارد. يک آزمايشگاه خوب در هر موسسه و کارخانه اي با يک شيمي دان خوب مي تواند بازدهي مطلوبي داشته باشد. اغلب آزمايشگاههاي کارخانجات مادر يا کارخانجات تبديلي معتبر در کشور توسط متخصصان و کارشناسان شيمي اداره مي شود. با عنايت به گسترش فراگير فرآيند توليد و توسعه، در کشور، توجه بيشتر به علم شيمي از ضروريات محسوب مي گردد. در حال حاضر، رشته شيمي در مقطع کارشناسي در سه گرايش: شيمي محض، شيمي کاربردي و شيمي دبيري در اغلب دانشگاههاي کشور ارائه مي گردد. خوشبختانه مقاطع تحصيلات تکميلي در گرايشهاي متفاوت اين رشته، در تعداد قابل توجهي از دانشگاههاي مملکت داير است و با توجه به سابقه طولاني رشته شيمي در دانشگاههاي ايران، توان علمي متخصصان اين رشته در وضعيت مطلوب و قابل قبولي است.
تعريف و هدف
دوره کارشناسي شيمي يکي از دوره هاي آموزش عالي است که داراي سه شاخه: شيمي محض، شيمي کاربردي و شيمي دبيري مي باشد. هدف آن، آموزش و تربيت کارشناسان متخصص در زمينه هاي آموزش شيمي در دوره هاي مختلف دبيرستاني، راهنمايي و تربيت کمک پژوهشگر، آماده نمودن دانشجويان براي ورود به دوره کارشناسي ارشد و دکتري در ارتباط با تربيت کادر آموزشي و پژوهشي مورد نياز دانشگاهها و موسسات تحقيقاتي و تربيت متخصصان مورد نياز صنايع شيميايي کشور است.
کارشناسان شيمي علاوه بر داشتن واحدهاي مشترک درسي، واحدهاي اختصاصي شاخه خاص خود را مي گذرانند؛ البته دانشجويان براي انتخاب 15 واحد درسي حق انتخاب و آزادي عمل دارند (به جز گرايش دبيري که 3 واحد انتخابي دارند). با انتخاب درست اين واحدها، دانشجويان در گرايش تخصصي تري مانند: شيمي فيزيک، شيمي تجزيه، شيمي آلي، شيمي معدني، شيمي پليمر، بيوشيمي و ديگر گرايشها اطلاعات تخصصي تري را کسب مي نمايند.
اهميت و جايگاه در جامعه
شيمي تنها علمي است که 104 عنصر طبيعت را همراه نام خود دارد و بررسي خواص، ساختمان، ترکيبات و اهميت آنها در محدوده علم شيمي است. از آن جايي که جهان مادي از اين عناصر تشکيل شده است، هيچ چيز در هيچ جا نمي توان يافت که بي نياز از علم شيمي باشد. به عبارت ديگر، آثار شيميايي در تمام کائنات يافت مي شود؛ به طوري که اگر لحظه اي فعاليتهاي شيميايي از کائنات حذف شود،بلافاصله همه چيز متوقف خواهد گرديد؛ ديگر نوري از خورشيد ساطع نخواهد شد،حياتي نخواهد بود، سوخت و سازي در بدن جانوران و گياهان انجام نخواهد گرفت و ... . همه تحولات مادي در جامعه به شيمي وابسته است. اگر واکنشهاي شيميايي نباشند هيچ گونه توليدي رخ نمي دهد، هيچ فعاليت اقتصادي وجود نخواهد داشت و هيچ ماده اي نخواهد بود که ساخت و سازي انجام گيرد.
مجموعه آنچه بيان شد نشانگر اهميت شيمي و فرآيندهاي آن در جامعه است. فعاليتهاي عمده جامعه از جمله: کاربرد نفت، گاز، پتروشيمي، لاستيک، پلاستيک، صنايع غذايي، صنايع نساجي، دارويي، کشاورزي و... همگي شيميايي هستند. افرادي که در جهان در ارتباط با علم شيمي کار مي کنند بدون شک بيشتر از تمام علوم ديگر هستند.
طول دوره و شکل اجراي آن
طول متوسط دوره کارشناسي شيمي 4 سال و شامل 8 نيمسال تحصيلي و 17 هفته آموزش کامل در هر نيمسال است. مدت زمان هر واحد درسي نظري 17 ساعت و آزمايشگاهي حداقل 34 ساعت است. به علت کيفيت خاص برخي از آزمايشگاههاي شيمي که نياز به مدت زيادتري دارند، جلسات آزمايشگاه به صورت سه ساعتي برگزار مي گردد
1آزمايشگاه شيمي آلي 1 2آزمايشگاه شيمي آلي 2 3آزمايشگاه شيمي فيزيک 1 4آزمايشگاه شيمي فيزيک 2 5آزمايشگاه فيزيک پايه 1 6آزمايشگاه فيزيک پايه 2 7آزمایشگاه خوردگی فلزات 8آزمایشگاه سنتز مواد آلی 9آزمایشگاه شیمی تجزیه 1 10آزمایشگاه شیمی تجزیه 2 11آزمایشگاه شیمی تجزیه دستگاهی 12آزمایشگاه شیمی صنعتی 13آزمایشگاه شیمی عمومی 1 14آزمایشگاه شیمی عمومی 2 15آزمایشگاه شیمی معدنی 1 16آزمایشگاه شیمی معدنی 2 17آنالیز عددی 18اصول بيوشيمي 19اصول تصفيه آب و پسابهاي صنعتي 20اصول صنايع شيميايي 21اصول محاسبات شیمی صنعتی 22الکترو شيمي صنعتي 23تجزیه نمونه های حقیقی 24تمرین پژوهش 25جداسازي و شناسيايي ترکيبات آلي 26خوردگي فلزات 27روش استفاده از متون علمی شیمی 28رياضي عمومي 1 29رياضي عمومي 2 30زبان تخصصی شیمی 31سمینار موضوع روز 32سنتز مواد آلی 33شاخص هاي بهداشتي 34شيمي آلي 1 35شيمي آلي 2 36شيمي آلي فلزي 37شيمي تجزيه 1 38شيمي دارويي 39شيمي صنايع معدني 40شيمي عمومي 1 41شيمي عمومي 2 42شيمي فيزيک 1 43شيمي فيزيک 2 44شيمي فيزيک آلي 45شيمي محيط زيست 46شيمي معدني 1 47شيمي هستهاي 48شيمي و تکنولوژي پليمر 49شيمي و تکنولوژي نفت 50شیمی آلی 3 51شیمی تجزیه 2 52شیمی تجزیه دستگاهی 53شیمی سطح و حالت جامد 54شیمی صنعتی 1 55شیمی صنعتی 2 56شیمی معدنی 2 57شیمی و تکنولوژی چرم 58شیمی و تکنولوژی رنگ 59شیمی و تکنولوژی مواد غذایی 60طيف سنجي مولکولي 61فيزيک پايه 1 62فيزيک پايه 2 63گرافيک و نقشهخواني 64مباني شيمي کوانتمي 65مباني کامپيوتر و برنامهنويسي 66مبانی شیمی پلیمر 67معادلات ديفرانسيل 68نظريه گروه در شيمي 69کارآموزی تابستانی گزارش نویسی و سمینار 70کاربرد الکترونيک در شيمي 71کاربرد طيف سنجي در شيمي آلي 72کارگاه یا شیشه گری
سابقه طولاني رشته شيمي در ايران موجب شده است که تعداد متخصصان قابل توجهي در اين رشته در جامعه، در مقاطع مختلف مشغول فعاليتهاي گوناگون باشند. دوره هاي تحصيلات تکميلي در دانشگاههاي کشور يکي پس از ديگري داير شده و فارغ التحصيلان آنها در مشاغل مختلف مشغول به کار شده اند، به طوري که کيفيت علمي آنها نيز با کشورهاي با سابقه طولاني در اين سطوح قابل مقايسه است. مهمترين گرايشهاي مقاطع کارشناسي ارشد و دکتري دانشگاههاي کشور عبارت است از: شيمي آلي، شيمي تجزيه، شيمي فيزيک، شيمي معدني، شيمي پليمر و بيوشيمي.
گستردگي علم شيمي باعث جذب تعداد زيادي دانشجو در گرايشهاي مختلف شده است، دانشجوياني که استعداد رياضي قوي دارند در گرايشهاي شيمي فيزيک و شيمي تجزيه و شيمي معدني جذب مي شوند. دانشجوياني که پايه علوم تجربي قويتري دارند قادر به ادامه تحصيل در رشته هاي شيمي آلي و بيوشيمي نيز هستند.
تواناييهاي فارغ التحصيلان
فارغ التحصيلان اين دوره مي توانند مسووليت زمينه هاي مختلف از جمله موارد زير را عهده دار باشند:
1- طرح، نظارت و اجراي طرحهاي تحقيقاتي کوچک و بزرگ شيميايي در سطوح مختلف کاربردي و علمي محض، در دانشگاهها، کارخانجات و مراکز تحقيقاتي، به منظور ارتقاي کمي و کيفي محصولات مورد نياز جامعه.
2- مسووليت و ارائه خدمات در آزمايشگاههاي کنترل کيفي، پيگيري و ارائه معيارهاي استاندارد به منظور افزايش کميت و کيفيت محصولات توليدي و همچنين مواد مصرفي کارخانه ها و صنايع.
3- ارائه خدمات آموزشي در سطح دانشگاهها، دبيرستانها و موسسات آموزشي.
4- ارائه طرحهاي پژوهشي به منظور استفاده از منابع اوليه ارزنده موجود در جامعه در جهت افزايش بهره وري از آنها و جلوگيري از صادرات بي رويه مواد اوليه ارزشمند و تبديل آنها به محصولات واسطه اي که ارزش اقتصادي بالاتري دارند.
5- ارائه خدمات در کارخانجات پتروشيمي، پلاستيک، لاستيک، رنگ و رزين، الياف، صنايع غذايي، صنايع دارويي، بهداشتي و شوينده ها.
6- آمادگي براي ادامه تحصيلات در مقاطع بالاتر براي تأمين کادر علمي دانشگاهها و ساير مراکز علمي.
7- کمک به توسعه صنايع دستي که در سطح گسترده اي در جامعه پراکنده هستند؛ از جمله ساخت رنگهاي بهتر و متنوع تر، بخصوص استفاده از رنگهاي طبيعي موجود در صنعت فرش.
8- استفاده از گياهان دارويي فراواني که در مملکت موجودند، به منظور استخراج و شناسايي موارد کاربرد اين گياهان به کمک متخصصان داروساز

paradise
1390,06,18, ساعت : 17:52
رشته شماره45:علوم دامی
علوم دامي ، رشته اي كه براي شهرنشينان خيلي جالب توجه نمي باشد براي كلان شهرهايي همانند تهران علوم انساني نيز چنگي به دل نمي زند واي به حال علوم دامي اما به هر حال از شهرنشينان محصول وخمات مهندسان علوم دامي و بسياري از افرادي كه در عرصه توليد محصولات دامي تلاش مي كنند بيشترين استفاده را مي برند . رشته مهندسي علوم دامي، يکي از مهمترين رشته هاي کشاورزي است و به منظور تأمين نيروي انساني متخصص و ماهر مورد نياز بخش علوم دامي کشور، در جهت استفاده بهينه از امکانات موجود و بهره گيري از آخرين اطلاعات علمي در زمينه هاي متنوع پرورش دام و طيور و افزايش توليد کمي و کيفي پروتئين حيواني، در مراکز آموزش عالي کشور ايجاد شده است.
1- مهندسي علوم دامي
1-1) تعريف و هدف
علوم دامي مجموعه علوم و فنوني است که در زمينه تغذيه و بهداشت، ژنتيک و اصلاح، فيزيولوژي و مديريت و پرورش حيوانات اهلي و طيور مورد استفاده قرار مي گيرد.
مراکز آموزش عالي کشور در 4 مقطع جداگانه علوم دامي دانشجو مي پذيرند:
الف) کارداني: شامل رشته هاي تکنولوژي توليدات دامي، تکنولوژي پرورش طيور، تکنولوژي پرورش گاو و گاوميش، تکنولوژي پرورش زنبور عسل و تکنولوژي پرورش دام در مرتع.
ب) کارشناسي: شامل رشته هاي مهندسي علوم دامي، مهندسي توليدات دامي، مهندسي پرورش گاو و گاوميش، مهندسي پرورش طيور.
ج) کارشناسي ارشد: شامل رشته هاي تغذيه دام، ژنتيک و اصلاح دام، دکتراي فيزيولوژي دام.
د) دکتراي تخصصي: شامل دکتراي تغذيه دام، دکتراي اصلاح دام، دکتراي فيزيولوژي دام.
تربيت نيرو در مقطعهاي کارداني، کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکتراي تخصصي در زمينه هاي مختلف علوم دامي به منظور تأمين نيروي متخصص مورد نياز در واحدهاي دامپروري، سازمانها و نهادهاي تخصصي و برنامه ريزي، مراکز آموزشي در مقطعهاي متوسطه و عالي، محقق و پژوهشگر در بخش کشاورزي و تربيت مجريان، مديران و کارشناسان امور دام در بخشهاي دولتي، تعاوني و خصوصي از جمله هدفهاي اين رشته تحصيلي است.
1-2) اهميت و جايگاه در جامعه
تأمين پروتئين مورد نياز کشور همواره از عمده مشکلات اقتصادي و در عين حال پرهزينه بوده است. در شرايط فعلي نيازهاي غذايي انسان يا از طريق توليدات گياهي تأمين مي گردد و يا از طريق توليدات دامي. توليدات دامي بهترين منبع تأمين پروتئين مورد نياز جوامع بشري است. اهميت اين امر باعث گرديده است که امروزه در کشورهاي پيشرو جهان شاهد پيشرفتهاي شگرف تکنيکي در تأمين منابع پروتئين باشيم. با توجه به موارد فوق نياز و جايگاه رشته علوم دامي در جامعه مشخص مي گردد.
1آبياري عمومي 2آمار و احتمالات 3اصلاح دام 1 4اصلاح دام 2 5اصول بهداشت دام 6اصول تبديل و نگهداري فرآوردههاي کشاورزي 7اصول ترويج و آموزش كشاورزي 8اقتصاد کشاورزي 9اکولوژي 10بررسی مسائل دامپروری 11برنامه نويسي کامپيوتر 12بيماريهاي دام و طيور 13بيماريهاي گياهي 14بيوشيمي عمومي 15پرورش اسب 16پرورش زنبور عسل 17پرورش زنبور عسل تکمیلی 18پرورش شتر 19پرورش طيور 20پرورش گاو شيري 21پرورش گاومیش 22پرورش گوسفند و بز 23پرورش ماهی 24پرورش کرم ابریشم 25تشريح و فيزيولوژي دام 26تغذيه دام 1 27تغذيه دام 2 28تغذیه دام 3 جیره نویسی 29تکنولوژی پشم و پوست 30جانور شناسي 31جنين شناسي 32حشرهشناسي و دفع آفات 33خاکشناسي عمومي 34دامپروري عمومي 35رياضيات عمومي 36زراعت عمومي 37زراعت غلات 38زراعت نباتات علوفهاي 39ژنتيک 40ساخت ابزار و آلات زنبورداری 41ساختمانها و تاسیسات دامپروری 42سمينار 43شناخت گوشت 44شيمي آلي 45شيمي تجزيه 46شيمي عمومي 47صنایع ابنیات 48طرح آزمايشهاي كشاورزي1 49عمليات کشاورزي 50عملیات کارگاهی 51فيزيولوژي توليد مثل 52فيزيک عمومي 53گياهشناسي 1(فيزيولوژي و تشريح ) 54ماشينهاي کشاورزي 55ماشینهای ویژه دامپروری 56مديريت و حسابداري 57مدیریت واحدهای دامپروری 58مرتعداري 59ميکروبيولوژي عمومي 60هوا و اقليم شناسي 61کارآموزي تواناييهاي لازم براي داوطلبان اين رشته و ادامه تحصيل در آن
داوطلب بايد از روحيه کار در محيطهاي کشاورزي و روستايي، کار در کنار حيوانات و گياهان و همچنين از قدرت جسمي لازم، برخوردار باشد و در درسهاي علوم پايه مخصوصاً زيست شناسي قوي باشد.
تواناييهاي فارغ التحصيلان
دانش آموختگان رشته علوم دامي در مقطعهاي تحصيلي مختلف، مي توانند در موارد مختلف، ايفاي وظيفه کنند که به طور مختصر به شرح زير است:
الف) کارداني:
- اداره امور واحدهاي پرورش دام، طيور و زنبور عسل.
- کمک به کارشناسان در تدوين و اجراي برنامه هاي مديريت پرورشي، بهداشت، تغذيه، اصلاح، توليد مثل و ...، دام و طيور.
- همکاري در اجراي طرحها و استفاده بهينه از امکانات موجود.
ب: کارشناسي:
- مديريت واحدهاي توليدي دولتي، تعاوني و خصوصي دامپروري.
- کارشناسي مختصص برنامه ريزي در زمينه هاي مختلف علوم دامي در سازمانهايي چون وزارت کشاورزي، جهادسازندگي و غيره.
- تدريس در هنرستانهاي کشاورزي و کارشناسي امور آموزشي و تحقيقاتي در مراکز آموزش عالي، تحقيقاتي و مشاوره اي.
ج) کارشناسي ارشد
- تدريس درسهاي علوم دامي در آموزشکده ها و دانشکده هاي کشاورزي.
- تحقيق در زمينه هاي مختلف امور دام و طيور.
- برنامه ريزي و هدايت امور اجرايي و تخصصي در زمينه هاي مختلف علوم دامي.
د) دکتراي تخصصي:
- تدريس و پژوهش در مراکز آموزش عالي و پژوهشي کشور - قبول مسووليتهاي مهم اجرايي و مشاوره اي در امر برنامه ريزي، انتقال فن آوري و افزايش توان توليدي بخش علوم دامي کشور.
- کمک در توسعه مرزهاي دانش و فنون پيشرفته در رشته هاي مختلف علوم دامي

feedback
1390,06,18, ساعت : 20:31
رشته شماره 46 : پرستاری

هدف و ماهیت
این برداشت كه پرستاری به معنای مراقبت كردن از بیمار است، تا حدودی درست می*باشد. البته مراقبت تنها شامل تزریق یا پانسمان نمی*شود بلكه با گذشت زمان و با پیشرفت علم و تكنولوژی ، مراقبت پرستاران نیز علمی*تر و پیچیده*تر شده است و پرستاری در حال حاضر یك رشته علمی است و متخصص این رشته باید علوم بسیاری را فرا بگیرد و كاربرد آنها را در ارتباط با مریض بیاموزد.

از سوی دیگر باید توجه داشت كه وظیفه یك پرستار تنها مراقبت از بیمار در بیمارستان نیست بلكه یك پرستار با مراقبت از افراد در تمام مراحل زندگی آنها از پیشگیری از بیماری*ها گرفته تا مراقبت در هنگام بیماری و توانبخشی پس از بیماری سروكار دارد. زیرا بسیاری از بیماری*ها ریشه در عادت های غلط و شیوه نادرست زندگی دارد.
برای مثال زمینه بسیاری از سكته*های قلبی از مدت ها قبل فراهم می*شود و دلیل آن نیز نوع غذای فرد ، وزن او و مقدار فعالیت بدنیش می*باشد. حال این پرستار است كه با آموزش های لازم در مورد نوع غذا ، نحوه و مقدار فعالیت بدنی و نحوه جلوگیری از فشار خون و افزایش چربی سعی می*كند تا از بیماری پیشگیری كند یا افراد را با علایم و اختلالات بیماری آشنا سازد تا بیمار به موقع و پیش از پیشرفت بیماری به دكتر مراجعه كند.
پرستار یك عضو مهم در تیم مراقبت بهداشتی است و دارای نقش های گسترده ای از جمله نقش مراقبتی، حمایتی، درمانی، هماهنگی ، مشورتی ، مدیریتی و تحقیقاتی می*باشد. به این معنا كه پرستار وظیفه مراقبت و حمایت از بیمار، وظیفه هماهنگی بین بیمار و پزشك و بیمار و خانواده بیمار (انتقال دهنده خواست ها و نیازهای بیمار یا مددجو) ، مسوولیت مدیریت بخش (اولویت*بندی برای رسیدگی به بیماران و تصمیم*گیری به موقع در مورد بیماران اورژانسی) ، وظیفه آموزش به بیمار در جهت تطابق با مشكلات و ناراحتی*های پیش*آمده و وظیفه تحقیق درباره روش های مراقبتی كه اعمال كرده است و تحقیق بر روی نحوه كاهش تعداد روزهای بستری یك بیمار را بر عهده دارد.
پرستاری یعنی كمك به فرد سالم یا بیمار در درمانگاه یا بیمارستان برای انجام آن دسته از فعالیت*هایی كه سبب حفظ و ارتقای سلامت می*گردد به نحوی كه اگر فرد توانایی، اراده یا آگاهی لازم را داشت، می*توانست آن فعالیت*ها را بدون كمك انجام دهد.
در همین راستا پرستار وظایف خود را در قالب شش نقش درمانی ، مراقبتی ، حمایتی ، هماهنگی ،*حفاظتی و آموزشی انجام می*دهد.
بدون شك پرستار نقش اصلی را در مراقبت و پیگیری درمان بیمار دارد و همین امر بیانگر نیاز جامعه به پرستار مرد می*باشد چون هر بیماری دوست دارد در بعضی از بیماری*ها مثل بیماری*های كلیوی یا داخلی توسط پرستار همجنس خود مورد مراقبت قرار گیرد.
در حال حاضر نیز در بیمارستان*های دولتی، بخش ارولوژی (دستگاه كلیوی و مجاری ادرار)* خانم*ها توسط پرستار خانم و بخش ارولوژی آقایان توسط پرستار آقا اداره می*شود و به نظر می*رسد كه در برخی از بخش*های دیگر مثل بخش داخلی نیز باید این مساله تعمیم پیدا كند.
توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
در اینجا جسم*هایی بیمار، روح هایی دردمند و روان هایی آشفته حضور دارند. در اینجا باید پذیرای مشكلات بسیار و پاسخگوی نیازهای بی*شمار باشی. باید روزی 8 ساعت در اطاق عمل با تمامی وجود در خدمت تیم پزشكی باشی. باید سال ها در بخش سرطان یا سوانح و سوختگی دردمندترین بیماران را مشاهده كنی و در حد توانت به آنها رسیدگی نمایی و در یك كلام باید عشق به هم*نوع و ایثار و همیاری در ذره ذره وجودت خانه كرده باشد.
دانشجوی پرستاری باید عاشق انسان و انسانیت باشد تا بتواند در شرایط سخت و بحرانی حتی زمانی كه خسته است یا آمادگی جسمی و روحی لازم را ندارد، به دیگران كمك كند. همچنین باید فردی منظم و دقیق باشد و بداند كه نظم و سختگیری اساس كار رشته پرستاری است و از لحاظ درسی نیز لازم است كه به زیست*شناسی، شیمی و زبان انگلیسی مسلط باشد چون برای روزآمد بودن و اطلاع از آخرین دستاوردهای دانش پرستاری ، لازم است كه از مجلات و منابع علمی به زبان انگلیسی استفاده كند.
دانشجوی پرستاری باید از سلامت كامل جسمانی برخوردار باشد تا به یاری دید قوی بتواند كارهای ظریف و دقیق پرستاری را بخوبی انجام دهد و با شنوایی خوب صدای قلب را حتی اگر ضعیف باشد، بشنود . حتی داشتن قدی متناسب و عدم لكنت زبان یا لرزش دست در این رشته ضروری است . چون همین مشكلات به ظاهر كوچك، در كارایی یك پرستار بسیار موثر است.
پرستار باید بیش از هر چیز متواضع بوده و هدفش خدمت به مردم باشد چون كار در بیمارستان یك كار مشخص و كلاسه شده نیست بلكه پرستار در صورت ضرورت باید هركاری حتی كاری كه از یك فرد بیسواد نیز برمی*آید، انجام دهد. یعنی قرار نیست كه دانشجوی پرستاری پس از فارغ*التحصیلی پشت استیشن بنشیند و دستور دهد بلكه باید در انجام هر خدمتی پیش قدم باشد.
همچنین لازم است كه روابط عمومی خوبی داشته باشد چون پرستار نزدیكترین فرد به بیمار است و حتی بعضی از بیماران مشكل خود را به راحتی با پزشك در میان نمی*گذارند اما با پرستاری كه روابط عمومی خوبی داشته و توانسته است اعتماد بیمار را جلب كند، در میان می*گذارند.
اطلاعات عمومی خوب در زمینه پزشكی برای یك پرستار ضروری است، چون پرستار پزشك دوم است و حتی دروسی كه می*خواند همان دروس پزشكی در سطح محدودتری می*باشد.
پرستاری علم و هنر است برای همین یك پرستار باید علاوه بر دانش لازم ، از آمادگی روحی و روانی، صبر و حوصله ، روابط عمومی خوب و قدرت تجزیه و تحلیل بالا برخوردار باشد . به عبارت دیگر یك پرستار نمی*تواند تنها با تكیه بر دروس دانشگاهی ، در كار خود موفق شود بلكه باید از دانش خود در شرایط مختلف و متفاوت به درستی استفاده كند و این نیاز به قدرت تجزیه و تحلیل خوب، سرعت عمل و آمادگی روحی و روانی دارد.
پرستار با دردمندترین افراد جامعه در ارتباط است برای همین باید جسمی قوی و روحی توانا داشته باشد تا بتواند از عهده شب*كاری یا كار در بخش*هایی حساس و دشوار مثل c.c.u ، i.c.u ، بخش بیماران سرطانی یا بخش سوانح و سوختگی برآید و در ضمن دچار فشارهای روحی و روانی یا ناتوانی*های جسمی نشود.
اما چرا با وجود سختی*ها و دشواری*های بسیار این كار، عده*ای با عشق و علاقه در این زمینه فعالیت می*كنند؟
پرستاران یك بیمارستان ، عامل اصلی موفقیت یك بیمارستان هستند. یعنی اگر پرستاران یك بیمارستان خوب، كارآمد و دلسوز باشند، اكثر بیماران از آن بیمارستان راضی خواهند بود. چون بیشترین ارتباط بیمار با پرستاران می*باشد و رضایت از پرستار مساوی است با رضایت از بیمارستان .
به بیان دیگر لبخند رضایت بیمار، شیرین*ترین و دلپذیرترین هدیه*ای است كه هر روز به یك پرستار دلسوز و تلاشگر تقدیم می*شود؛ هدیه*ای كه پرستار را به تلاشی پی*گیر تر و بیشتر تشویق می*كند.


امکان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
دوره كارشناسی ارشد پرستاری
فارغ*التحصیلان دوره كارشناسی پرستاری ، طبق ضوابط خاص، قبولی در آزمون ورودی و همچنین مصاحبه، در دوره دو ساله كارشناسی ارشد پرستاری پذیرفته می*شوند. در این دوره 26 واحد درسی (شامل دروس اصلی 7 واحد، دروس تخصصی و الزامی 8 واحد و دروس اختیاری 11واحد و 6 واحد پایان*نامه ارائه می*گردد. دانشجویان در یكی از تخصص های آموزش پرستاری یا مدیریت خدمات پرستاری بیماری های جراحی و داخلی، پرستاری بهداشت جامعه، مدیریت آموزش پرستاری (و در آینده نزدیك پرستاری سالمندان) ادامه تحصیل می*دهند.
فارغ*التحصیلان كارشناسی ارشد در سطح بالای تخصصی، امور آموزش، مدیریت خدمات پرستاری و ارائه خدمات بالینی، در دانشكده*های پرستاری و مراكز مختلف بهداشتی درمانی خدمت می*كنند. این فارغ*التحصیلان باید قادر باشند امور مهم و مشكلات آموزش خدمات پرستاری و به طور كلی ، بهداشت و درمان جامعه را مشخص و با تصمیم*گیری و ایجاد تغییر برای اصلاح وضع موجود و ایجاد تغییرات مطلوب برنامه*ریزی و آن را اجرا نمایند.
دوره دكترای پرستاری
دارندگان مدرك كارشناسی ارشد پرستاری طبق ضوابط خاصی ، قبولی در آزمون كتبی ورودی و مصاحبه و گذراندن دوره آموزشی شامل 25 واحد دروس اختصاصی، 20 واحد رساله دكتری و امتحان جامع دكتری به دریافت درجه دكترای پرستاری نایل می*گردند. این دوره در حال حاضر فقط در دو دانشگاه كشور دایر می*باشد. دارندگان درجه دكترای پرستاری در حال حاضر امور برنامه*ریزی آموزشی و پژوهشی ، تدریس و تحقیق و مدیریت در سطوح بالاتر را در دانشگاه های علوم پزشكی (آزاد و دولتی) عهده*دار می*شوند.
آینده شغلی و بازار کار
در بسیاری از كشورها اولین خط ارتباط جامعه با سیستم پزشكی، پرستار است. چرا كه پرستاران نسبت به دیگر افراد تیم پزشكی تعدادشان بیشتر است و در دسترس قرار دارند و اطلاعات بهداشتی درمانی آنها جامع می*باشد.
در كشور ما نیز با این كه پرستاران جایگاه واقعی خود را نیافته*اند و در چند سال اخیر نیز با تعداد قابل توجهی فارغ*التحصیل رشته پرستاری از دانشگاه آزاد و دانشگاه های علوم پزشكی و خدمات بهداشتی درمانی روبرو هستیم اما هنوز مراكز بهداشتی درمانی به پرستارانی متخصص، مجرب و توانمند نیازمندند و در واقع بازار كار برای فارغ*التحصیل خوب این رشته وجود دارد.
پرستاران علاوه بر كار در بیمارستان*ها و مراكز بهداشتی درمانی می*توانند در صنعت برای مراقبت از سلامت و بهداشت كاركنان صنایع مختلف، در سازمان تربیت بدنی و مراكز ورزشی به عنوان یكی از اعضای اصلی تیم مراقبت پزشكی و در آموزش و پرورش فعالیت نمایند.
فرصت*های شغلی یك پرستار بسیار وسیع و گسترده است و حتی یك پرستار می*تواند بطور مستقل فعالیت نماید. یعنی می*تواند با تاسیس مركز بهداشت خصوصی به ارزیابی وضعیت سلامت افراد جامعه بپردازد یا مهدكودك دایر نماید.

درس هاي پايه رشته پرستاري تشريح فيزيولوژي ايمونولوژي بيوشيمي ميکروب شناسي انگل شناسي آمار حياتي مقدماتي
درس هاي اصلي رشته پرستاري تغذيه و تغذيه درماني اصول اپيدميولوژي و مبارزه با بيماري ها روان شناسي اجتماعي داروشناسي زبان تخصصي اصول و روش آموزش به بيمار
درس هاي تخصصي رشته پرستاري اصول و فنون کاربرد احکام اسلامي در پرستاري بررسي وضعيت سلامت پرستاري بهداشت جامعه 1 ، 2 و 3 پرستاري بهداشت مادران و نوزادان و مراقبت هاي دوران بارداري و زايمان 1 و 2 بيماري هاي داخلي، عفوني و پرستاري مربوطه 1 ، 2 ، 3 و 4 پرستاري ويژه پرستاري در فوريت ها کودکان و پرستاري مربوطه 1 (کودک سالم) کودکان و پرستاري مربوطه 2 (کودک بيمار) بهداشت رواني ، بيماري ها و پرستاري هاي مربوطه 1 و 2 اصول مديريت خدمات پرستاري تاريخ و تحولات و اخلاق پرستاري کارآموزي 1 ، 2 ، 3

feedback
1390,06,18, ساعت : 20:31
رشته شماره 47 : فیزیوتراپی

هدف و ماهیت
رشته فیزیوتراپی یكی از رشته*های توانبخشی است و در آن دانشجویان می*آموزند كه چگونه با استفاده از عوامل فیزیكی مانند نور، الكتریسیته، گرما ، سرما و صوت و یا عوامل مكانیكی فیزیكی مثل تمرینات و تكنیك*های ورزشی، بیمارانی را كه دچار صدمات مختلف شده*اند، تحت درمان قرار دهند.
فیزیوتراپی، هم در بعد پیشگیری و هم درمان، نقش بسیار زیادی دارد. چون برای مثال یك فیزیوتراپیست نحوه نشستن و یا بلند كردن وزنه*های مختلف را آموزش می*دهد تا از انحرافاتی كه ممكن است در ستون فقرات افراد به دلیل عدم رعایت موارد فوق ایجاد شود، جلوگیری كند.
فیزیوتراپی در لغت به معنی درمان فیزیكی است و در اصطلاح ، علمی است كه فعالیت*های آن به دو بخش عمده تقسیم می*شود. یكی فعالیت هایی كه در آن*ها از دستگاه ها و وسایل خاص الكتریكی استفاده می*گردد كه این وسایل خود به دو گونه هستند :
الف) وسایلی كه كار آنها تحریك عصب و عضله است و در ضایعات عصبی برای بازآموزی و نوآموزی استفاده می*شوند.
ب) وسایلی كه برای تسكین درد مورد استفاده قرار می*گیرند.
بخش دیگر فعالیت*ها نیز حركتی و مكانیكی هستند كه به آنها حركات درمانی گفته می*شود و لازمه انجام آنها دانستن مكانیسم عصب و عضله و الگوهای حركتی است تا درمان كننده با توجه به اطلاعات فوق به بهبود یا افزایش توانایی بیمارانی بپردازد كه مبتلا به انواع ضایعات عصبی (انواع فلج*ها) شده*اند و یا دارای دردهای مفصلی مثل كمردرد یا گردن درد هستند و یا این كه به دلیل شكستگی و یا جراحی ، سفتی و محدودیت حركتی دارند.
در این رشته با استفاده از یك سری وسایل مثل ابزارهای الكترونیكی در جهت رفع معلولیت ، كاهش علائم بیماری های مفاصل، عضلات و اعصاب تلاش می*شود. البته فیزیوتراپیست*ها علاوه بر وسایل فوق، از یك سری حركات ورزشی و درمانی نیز استفاده می*كنند چون برای كسب بهترین نتیجه ، باید حركات ورزشی و درمان های الكترونیكی به صورت تركیبی مورد استفاده قرار گیرد.
در 60 درصد از بیماری ها در كنار دارو درمانی و یا پس از دارو درمانی به فیزیوتراپی نیاز می*باشد. برای مثال در بیماری های عصبی مثل سكته*های مغزی یا ضربه*های مغزی، شكستگی*ها، بیماری های قلبی، بیماری های ریوی ، بیماری های زنان و زایمان و نازایی، انواع جراحی*های داخلی و برخی از بیماری های اطفال به فیزیوتراپی نیاز است. به عبارت دیگر در كل بیماری های اسكلتی و اكثر بیماری های عصبی و عضلانی فیزیوتراپی مورد استفاده قرار می*گیرد.
بسیاری از افراد وقتی صحبت از فیزیوتراپی می*شود به یاد كمردرد و پادرد می*افتند، در حالیكه گستره این علم بسیار وسیع است و نه تنها در بهبود بیماری های مفصلی و عضلانی و یا بالا رفتن توانایی*های عقب*ماندگان ذهنی نقش موثری دارد بلكه در بهبود بیماری های زنان و زایمان و نازایی و یا بیماری های پوستی نیز موثر می*باشد.
به همین خاطر دروس آناتومی* دانشجویان رشته فیزیوتراپی حتی از دانشجویان پزشكی نیز بیشتر است یعنی آن ها علاوه بر آناتومی سر و گردن و تنه ، اعصاب ، اندام های فوقانی و اندام های تحتانی ، آناتومی سطحی را نیز می*خوانند كه چنین درسی را دانشجویان پزشكی مطالعه نمی*كنند.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
اولین و مهمترین ویژگی یك دانشجوی فیزیوتراپی داشتن توانایی جسمی و روحی خوب است. چون یك فیزیوتراپیست در طی كار یا ایستاده است و یا در حال راه رفتن می*باشد و با بیماران مختلفی اعم از بیمارانی كه توانایی كنترل ادرار خویش را ندارند، عقب*ماندگان ذهنی و بیماری های عفونی مثل بعضی از بیماری*های ریوی روبرو است. در نتیجه باید آمادگی لازم برای كار با هر بیماری را داشته باشد.
یك دانشجوی رشته فیزیوتراپی باید صبر و حوصله بسیاری داشته باشد، چون در نهایت باید با بیماران مختلفی از جمله افرادی كه دچار سكته مغزی یا ضایعه مغزی شده*اند و یا عقب*ماندگی ذهنی دارند، كار كند و در اغلب مواقع نیز نتیجه* كارش به تدریج ظاهر می*شود.
رشته*هایی كه با درمان سروكار دارند، نیازمند دانشجویانی هستند كه از لحاظ روحی و روانی آماده بوده و صبور باشند چون خود بیمار مشكلات روحی و روانی بسیاری دارد و ما نباید آن را تشدید بكنیم بلكه باید به او كمك كنیم تا آرامش پیدا كند.
چون دانشجوی این رشته با دستگاه های الكتریكی متنوعی كار می*كند، باید در درس فیزیك قوی بوده و همچنین به دلیل این كه با بدن انسان به عنوان یك موجود زنده سرو كار دارد، باید به درس زیست*شناسی علاقمند باشد.
اگر دانشجوی این رشته خلاقیت نداشته باشد، پس از فارغ*التحصیلی تنها یك تكنسین فیزیوتراپی می*شود اما اگر خلاقیت داشته باشد، می*داند كه هر بیماری را به چه روشی باید درمان كند و یا چگونه روش های مختلف را با یكدیگر تركیب كند تا به بهترین نحو بیمار درمان شود. برای مثال وقتی یك پزشك بیماری را كه مبتلا به كمر درد است به نزد فیزیوتراپیست می*فرستد، تنها اشاره می*كنند كه این بیمار در ناحیه كمر نیاز به فیزیوتراپی دارد اما این كه دستگاه های مورد نظر در چه موضعی گذاشته شود تا موثر واقع گردد بر عهده فیزیوتراپیست می*باشد.
آینده شغلی و بازار کار
هنگامی كه حق مسؤولیت فنی تاسیس كلینیك فیزیوتراپی توسط متخصصان این رشته ، تصویب گردید، هدیه گرانقدری به تمام فارغ*التحصیلان و دانشجویان این رشته اهدا شد. چرا كه از این به بعد فارغ*التحصیل فیزیوتراپی می*تواند به تنهایی اقدام به تاسیس كلینیك فیزیوتراپی كند و دیگر ضرورتی وجود ندارد كه در زیر سایه پزشكان متخصص ارتوپدی، مغز و اعصاب و ... فعالیت نماید.
در حال حاضر فارغ*التحصیل فیزیوتراپی علاوه بر استخدام در مراكز دولتی مانند بیمارستان ها و درمانگاه ها، می*تواند بعد از گذراندن دوران طرح و همچنین به دست آوردن سابقه كار لازم (6 سال سابقه كار برای فعالیت در مراكز استان ها و 3 سال سابقه كار برای فعالیت در شهرستان ها) اقدام به تاسیس كلینیك خصوصی فیزیوتراپی كند.
فارغ*التحصیل این رشته علاوه بر كار در كلینیك*های خصوصی می*تواند جذب بیمارستان ها، مراكز توانبخشی و فدراسیون های ورزشی گردد.
در بسیاری از كشورهای دنیا هر خانواده یك فیزیوتراپیست دارد. چون در كشورهای مورد نظر اهمیت و ارزش فیزیوتراپی از دارو درمانی بیشتر است. اما متاسفانه در كشور ما هنوز جایگاه فیزیوتراپی به درستی شناخته نشده است و این نیز به دلیل آن است كه پزشكان ما اهمیت و كاربرد وسیع فیزیوتراپی را بخوبی نمی*شناسند. البته لازم است گفته شود كه با وجود مشكلات مختلفی كه بر سر راه فیزیوتراپیست*ها قرار دارد ، اكثر قریب به اتفاق فارغ*التحصیلان این رشته جذب بازار كار می*شوند.
وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر
تصور كنید كه در كشور ما از هر 10 نفر تنها یك نفر به دلیل درد جسمانی مزمن حداقل یك ساعت در روز نتواند كار خود را به خوبی انجام دهد. آیا می*دانید در این صورت چه میزان خسارت به كشور وارد خواهد شد؟
عمق این فاجعه زمانی احساس می*شود كه بدانیم دردهای مفصلی و عضلانی در ایران بسیار شایع می*باشد.
از سوی دیگر طبق آمار جهانی معلولین، حدود 10 درصد از جمعیت هر كشور را معلولین تشكیل می*دهند و این افراد برای استفاده از توانایی*های باقیمانده و جبران هر چه بیشتر ناتوانایی*ها و محدودیت*های خویش به خدمات فیزیوتراپی نیاز دارند. البته این درصد در كشور ما به دلیل جنگ تحمیلی و حوادث بی*شمار رانندگی بسیار بیشتر است و به همین دلیل باید برای رشته فیزیوتراپی كه به تربیت فیزیوتراپیست*های متخصص و كارآمد می*پردازد، به عنوان یك رشته مهم و كاربردی اهمیت بسیاری قائل شویم.

درس هاي پايه براي رشته فيزيوتراپي فيزيك براي فيزيوتراپي كمكهاي اوليه فيزيولوژي عمومي 1 و 2 رشد رواني حركتي كودك آناتومي 1 (سر و گردن و تنه) آناتومي اعصاب آناتومي 2 (اندام فوقاني) فيزيولوژي آناتومي 3 (اندام تحتاني) نورولوژي آناتومي 4 (اندام سطحي ) بيماري هاي داخلي بافت*شناسي بيماري هاي قلب، عروق و تنفسي آسيب*شناسي روماتولوژي استخوان شناسي جراحي عمومي روانشناسي عمومي و معلولين ارتوپدي روانپزشكي راديولوژي ژنتيك


درس هاي اختصاصي براي رشته فيزيوتراپي زبان تخصصي آشنايي با اصول توانبخشي و طب فيزيكي فيزيوتراپي در اعصاب فيزيوتراپي در بيماري هاي قلب ، عروق و تنفس فيزيوتراپي در روماتولوژي فيزيوتراپي در جراحي فيزيوتراپي در ارتوپدي كينزيولوژي و بيومكانيك 1 و 2 و 3 حركت درماني تمرين درماني 1 و 2 و 3 الكترو تراپي 1 و 2 اندام هاي مصنوعي و وسايل كمكي ارزشيابي و اندازه*گيري ماساژ و اصول درمان هاي دستي پروژه كارآموزي در عرصه 1 ، 2 ، 3 ، 4 ، 5
بخش كارآموزي بايستي در بيمارستان ها،*مراكز و درمانگاه هاي فيزيوتراپي گذرانده شود و كليه واحدهاي آن در سه ترم آخر ارائه مي*شود.

feedback
1390,06,18, ساعت : 20:32
رشته شماره 48 : مامایی

هدف و ماهیت
در هر تیك تاك ساعت، نوزاد یا نوزادانی در گوشه و كنار دنیا متولد می*شوند. حادثه*ای كه كثرت و قدمت آن باعث شده است تا عظمت این بزرگترین معجزه خلقت از چشم ها پنهان بماند. آری! تولد بزرگترین ، باشكوه*ترین و بحرانی*ترین لحظه زندگی و قدیمی*ترین تجربه بشری است و در میان مشاغل نیز مامایی( در شكل سنتی آن) یكی از قدیمی*ترین مشاغل است .
زیرا از قدیم، عده*ای از زنان بودند كه به دلیل تجربه بسیار و اطلاع* از داروهای گیاهی و تاثیرات آنها، به زنان دیگر كمك می*كردند تا وضع حمل آسان*تر و ایمن*تری داشته باشند.
البته نباید تصور كرد كه آنچه امروز به نام حرفه و دانش مامایی معروف است، ادامه و دنباله همان مامایی سنتی است بلكه امروزه مامایی دانشی است كه بر مشاهده ،* آموزش، پیشگیری ، تحقیق، تشخیص و درمان استوار شده است.
مامایی یكی از زیرمجموعه*های علوم پزشكی است كه نقش های بسیار گسترده*ای اعم از نقش مشاوره*ای، آموزشی ، مراقبتی ، حمایتی،*درمانگری و تحقیقاتی است. البته تمامی این نقش ها در ارتباط با مادر و كودك مفهوم پیدا می*كند یعنی ماما به مشاوره قبل ،*بعد و هنگام ازدواج ، آموزش نحوه تنظیم خانواده، مراقبت در دوران بارداری، زایمان طبیعی و مراقبت بهداشتی مادر و كودك و آموزش به دختران در زمینه بهداشت دوران بلوغ و بعد از آن می*پردازد. *
حیطه رشته مامایی از دوران قبل از حاملگی شروع می*شود و تا پس از زایمان و 6 سالگی كودك ادامه پیدا می*كند.
در دوران قبل از حاملگی ماما بررسی می*كند كه آیا یك مادر توانایی حامله شدن را دارد و اگر حامله شود خطری برای خودش یا جنینش بوجود می*آید یا نه؟ برای مثال مادران دیابتی، مادرانی كه بیماری قلبی پیشرفته دارند، مادرانی كه سابقه خانوادگی واضحی از ناهنجاری های ژنتیكی دارند و مادرانی كه قبلا بچه معلول به دنیا آورده یا چندبار سقط كرده*اند، باید قبل از حاملگی با ماما مشورت كرده و آزمایش های لازم را انجام دهند.
در واقع در این مرحله ماما به مشاوره با زنان علاقه*مند به بارداری و شناسایی زنان پر خطر از نظر بارداری و زایمان می*پردازد و آن ها را به متخصص مربوط ارجاع می*دهد. مرحله بعد حاملگی است كه در این مرحله مراقبت از باردار در درمان گاه ها یا كلینیك*های مراقبت از بارداری بر عهده ماما است.
در این دوران خانم باردار در فواصلی معین كه ماما مشخص می*كند به كلینیك مراجعه كرده و معاینه می*شود تا ماما ضمن معاینه ، مشاوره و آزمایش از سلامت مادر و جنین مطمئن گردد و در صورتی كه خطری مادر یا جنین را تهدید می*كند زود تشخیص داده و از عواقب جدی و وخیم آن جلوگیری نماید.
برای مثال مادری كه دچار فشار خون حاملگی شده است اگر زود تشخیص داده نشود به قیمت جان مادر و جنین تمام خواهد شد. گفتنی است كه در این مرحله ماما می*تواند در زمینه*های مختلف مانند تغذیه، بهداشت فردی*، ورزش، تكنیك*های تنفس و اطلاع از سلامت جنین به مادر آموزش داده و او را برای زایمان آماده سازد.
مرحله بعد مرحله زایمان است كه از پذیرش مادر در اتاق درد شروع شده و به وضع حمل در اتاق زایمان خاتمه پیدا می*كند. در این مرحله ماما بررسی *های اولیه را انجام می*دهد و پس از اطمینان از آمادگی مادر برای زایمان و سلامت مادر و جنین همچنین اطمینان از یك زایمان طبیعی مسوولیت زایمان را برعهده می*گیرد.
در این مرحله اگر زایمان با مشكلی روبرو باشد مثلا جنین در حالت طبیعی نبوده یا مادر بیماری خاصی مثل بیماری قلبی پیشرفته داشته باشد یا اینكه نیاز به سزارین باشد، این وظیفه پزشك زنان و زایمان است كه مسوولیت زایمان را در بیمارستان یا زایشگاه بر عهده بگیرد.
در مرحله بعد از زایمان نیز كنترل سلامت نوزاد و مادر و آموزش نحوه رسیدگی و چگونگی نگهداری فرزند بر عهده ماما است.
مرحله بعد نیز واحد بهداشت مادر و كودك است كه در این مرحله تعیین وضعیت رشد و تكامل كودك شامل رشد فیزیكی و تكامل*های اجتماعی، رفتاری و گفتاری از 5 روزگی تا 6 سالگی و واكسیناسیون كودك بر عهده ماما است. از سوی دیگر بخشی از كار ماما به زنان بر می*گردد. در این بخش ماما در درمانگاه های زنان یا در مطب*های خصوصی به پیشگیری های اولیه از سرطان دهانه رحم و پستان پرداخته یا در مراكز نازایی به عنوان مشاور نازایی فعالیت می*كند.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
رشته*های علوم پزشكی بویژه سه رشته پزشكی ، پرستاری و مامایی نیاز به علاقه و احساس مسوولیت بسیار دارد . برای مثال یك ماما بدون عشق و علاقه لازم نمی*تواند فریادهای ناشی از درد یك زائو را تحمل كند و پاسخگوی نیازهای او باشد.
رشته مامایی عشق و علاقه و صبر و حوصله بسیار بالا می*خواهد چون یك خانم در حال زایمان، شرایط بسیار حساسی دارد و بسیاری از حرف ها یا حركاتش در اختیار خودش نیست و یك ماما باید در حد امكان با صبر و حوصله بسیار به او آرامش و قوت قلب بدهد و توجه داشته باشد كه مسوولیت جان دونفر یعنی مادر و جنین او را بر عهده دارد. همچنین یك ماما باید بسیار باهوش و نكته*سنج باشد و از مقابل مسائل هرچند كوچك به سادگی نگذرد ، زیرا خیلی از مسائل یا علائم كوچكی كه در هنگام بارداری یا زایمان ظاهرمی*شود، در صورت عدم توجه می*تواند خطرات جانی برای نوزاد یا مادر به دنبال داشته باشد.
همچنین دانشجوی این رشته باید تحمل خون و خونریزی، شب*كاری و در كل كار در محیط بیمارستان را داشته باشد و به كار عملی نیز علاقه*مند باشد چون دروس این رشته بیشتر عملی است و كمتر جنبه تئوری دارد.
در سال های اخیر دانشجویان مستعد و خوبی وارد رشته مامایی می*شوند، اما متاسفانه بسیاری از دانشجویان شناخت دقیقی از این رشته ندارند. برای مثال نمی*دانند كه در ترم*های اول باید در بیمارستان* كارها و خدمات ابتدایی پرستاری را انجام دهند و حتی گاهی اوقات به همین دلیل سرخورده می*شوند و انصراف می*دهند، در حالی كه اگر با علاقه و عشق لازم وارد این رشته شوند، متوجه می*شوند كه مامایی رشته با ارزش و پراهمیتی است كه از نظر معنوی می*تواند انسان را به معنای واقعی كلمه راضی كند.
دانشجوی مامایی باید از نظر جسمی و روحی سلامت كامل داشته و از روابط اجتماعی خوبی برخوردار باشد چون مشاوره و آموزش بخش مهمی از كار یك ماما است. گفتنی است كه رشته مامایی تنها از بین داوطلبان زن دانشجو می*پذیرد.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
كارشناسی ارشد مامائی ناپیوسته به اولین مقطع تحصیلی پس از كارشناسی گفته می*شود. طول دوره كارشناسی ارشد حداقل 2 سال و حداكثر 3 سال است. دوره دكترای مامایی كه پس از اتمام تحصیلات در مقطع كارشناسی ارشد، می*توان به آن راه یافت به تازگی در شورای عالی برنامه*ریزی تصویب شده است.
آینده شغلی و بازار کار
در مورد فرصت*های شغلی رشته مامایی نظرات متفاوتی وجود دارد. عده*ای معتقدند كه در حال حاضر فرصت*های شغلی مامایی مانند بیشتر رشته*های علوم پزشكی محدود و بسیار اندك است و از همین رو تعداد بی*شماری از فارغ*التحصیلان این رشته بیكار هستند یا در شغل های نامربوط با رشته تحصیلی خود فعالیت می*كند.
به همین دلیل بهتر است كه این رشته محدود شده یا حتی حذف شده و به جای آن همچون گذشته نرس ماما تربیت گردد. (پرستارهایی كه دوره تخصصی مامایی را نیز آموزش دیده*اند.) به هر حال از مراكزی كه یك ماما می*تواند در آنها مشغول به كار شود، می*توان به بیمارستان ها، زایشگاه ها، درمانگاه ها و مراكز بهداشتی اشاره كرد. همچنین ماما طبق قوانین حاضر در صورت داشتن مدرك كارشناسی می*تواند مطب دایر كرده و در آن به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی بپردازد.

درس های پایه رشته مامایی سلول*شناسی و بافت سلولی بیوشیمی تشریح 1 و 2 فیزیولوژی 1 و 2 ایمنی شناسی میكروب*شناسی و انگل*شناسی
درس های اصلی رشته مامایی آسیب*شناسی اختصاصی و عمومی اصول خدمات بهداشتی جامعه و آموزش بهداشت داروشناسی 1 و 2 اصول و فنون پرستاری و مامایی و روش اطاق عمل و زایمان آمار حیاتی و روش تحقیق روانشناسی اصول اپیدمیولوژی و مبارزه با بیماری ها زبان تخصصی

درس های تخصصی رشته مامایی اصول تغذیه مادر و كودك تاریخ ، اخلاق و مقررات پزشكی جنین*شناسی مقررات پزشكی قانونی ژنتیك بارداری و زایمان 1 و 2 و 3 و 4 كارآموزی بارداری و زایمان 1 و 2 و 3 آزمایش*های كاربردی در مامایی نوزادان كارآموزی نوزادان بیماریهای كودكان فیزیوپاتولوژی بیماریهای داخی جراحی و عفونی 1 و 2 و 3 نشانه*شناسی و معاینات فیزیكی بهداشت مادر و كودك و خانواده كارآموزی بیماریهای داخلی و جراحی تغذیه درمانی مادر و كودك كارآموزی بهداشت مادر و كودك و خانواده رادیولوژی، سونوگرافی و الكتروفیزیولوژی در مامایی و زنان روانپزشكی در مامایی بی حسی و بیهوشی و احیا در مامایی اصول مدیریت و كاربردهای آن در مامایی اختلال عمل جنسی و آموزش مشاوره آن بیماریهای زنان و ناباروری پایان نامه كارآموزی بیماریهای زنان
اسامی برخی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی دارای رشته مامایی
ردیف اسامی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کاردانی کارشناسی 1 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی اراک * 2 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی اردبیل * 3 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی اصفهان * 4 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی اهواز * 5 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی ایران * 6 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی ایلام * 7 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی بابل * 8 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی بندرعباس * 9 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی بوشهر * 10 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی بیرجند * 11 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی تبریز * 12 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی تهران * 13 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی رفسنجان * 14 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی زاهدان * 15 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی زنجان * 16 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شهرکرد * 17 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شهید بهشتی * 18 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شیراز * 19 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی قزوین * 20 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی کاشان * 21 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی سنندج * 22 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی کرمان * 23 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی کرمانشاه * 24 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی گلستان * 25 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی گیلان - رشت * 26 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی خرم آباد * 27 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی مازندران - ساری * 28 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی مشهد * 29 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی همدان * 30 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی یاسوج * 31 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی یزد * 32 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی سبزوار * 33 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شاهرود * 34 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی گناباد *

feedback
1390,06,18, ساعت : 20:50
رشته شماره 49 : اعضای مصنوعی

هدف و ماهیت
متخصصان با مطالعه رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی، دانش و مهارت لازم را برای ساخت دست و پای مصنوعی و وسایل کمکی مورد استفاده برای افراد فلج و افرادی که دارای ناهنجاری های عضلانی و استخوانی هستند، به دست می آورند.
رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی یکی از زیر شاخه های توانبخشی است که در آن طریقه طراحی و ساخت اعضای مصنوعی و وسایل کمکی براساس اصول مهندسی و منطبق با آناتومی بدن آموزش داده می شود، در واقع دروس این رشته مجموعه ای از علوم مهندسی و علوم پزشکی است.
در این رشته دو دسته وسیله کمکی به نام های ارتز و پروتز ساخته می شود که ارتز به وسیله ای گفته می شود که در موازات اندام فلج یا ضعیف به کار برده شده و به آن کمک می کند تا کارایی بهتری داشته باشد و شامل تمام اندام ها از جمله اندام تحتانی، اندام فوقانی، ستون فقرات و سر و گردن می شود. پروتز نیز عضو مصنوعی است که جانشین عضو طبیعی شده و در امتداد عضو طبیعی قرار می گیرد.

تفاوت رشته اعضای مصنوعی با مهندسی پزشکی:

رشته مهندسی پزشکی در زمینه الکترونیک و بیومکانیک کاربردی کل تجهیزات پزشکی فعالیت می کند یعنی طراحی یک دستگاه رادیولوژی یا فیزیوتراپی نیز در حیطه کار مهندسی پزشکی قرار می گیرد، در حالی که رشته اعضای مصنوعی به طراحی و ساخت وسایل کمکی و اعضای مصنوعی می پردازد و اعضای مصنوعی قابل ساخت در این رشته نیز اعضای مصنوعی خارج از بدن مثل دست، پا، چشم و بینی است.
از همین جا می توان به یکی دیگر از تفاوت های موجود بین این دو رشته پی برد چون فارغ التحصیل مهندسی پزشکی علاوه بر اعضای مصنوعی خارج از بدن، پروتزهای داخلی مثل قلب مصنوعی یا اعضای پیچیده الکترونیکی و مکانیکی مثل دست سیبرنتیکی را نیز طراحی می کند اما فارغ التحصیل اعضای مصنوعی، قطعات ساده تری که با ابزار دستی نیز قابل ساخت است مثل پای مصنوعی عادی یا انواع بریس ها را طراحی کرده و می سازد. توجه به تفاوت بین این دو رشته مسأله مهمی است چون عده ای از داوطلبان با این تصور که رشته اعضای مصنوعی پزشکی است.
این رشته را انتخاب می کنند و بعضی از داوطلبان نیز تصور می کند که هدف این رشته طراحی روبوت و طراحی سیستم های کامپیوتری و الکترونیکی است، در حالی که دانشجوی این رشته بیشتر به طراحی و ساخت سیستم های مکانیکی می پردازد.
متخصص اعضای مصنوعی در سه زمینه حمایت از اعضای ضعیف و ناتوان بدن، ساخت اندام مصنوعی برای عضو از دست رفته و اصلاح ناهنجاری ها فعالیت می کند. و برای بدست آوردن این تخصص، دروس پایه مثل آناتومی بدن، علل ناهنجاری ها و بیماری های اندام های مورد نظر را مطالعه کرده و سپس نحوه ساخت ارتزها و پروتزهای مختلف را فرا می گیرد، ارتزهای اصلاح کننده و ارتزهایی که کمک می کند تا یک عضو کارآیی خود را داشته باشد.
برای مثال فردی که دچار بیماری فلج اطفال شده است با استفاده از ارتزهای کمک کننده می تواند سرپا ایستاده و به فعالیت های زندگی خود به صورت مستقل ادامه دهد.
یک بخش از رشته اعضای مصنوعی به وسایل کمکی نیز به ساخت ویلچر باز می گردد که البته این بخش در دانشگاه های ایران آموزش داده نمی شود.

توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه:

مثل یک مجسمه ساز باید با گچ مجسمه سازی کار کند و قالب های گچی از پا، دست، نیم تنه یا سر و گردن بسازد و مثل یک نجار، آهنگر و کفاش باید به جوشکاری، تراشکاری، اره کاری، فلزکاری و چرم کاری بپردازد. به عبارت دیگر متخصص این رشته باید از دست هایی توانا برخوردار بوده و به کارهای فنی و صنعتی علاقه مند باشد.
دانشجوی این رشته باید شم فنی داشته باشد و بتواند با وسایل فنی کار کند. از نظر علمی نیز دانشجوی این رشته لازم است که در فیزیک، مکانیک، ریاضی، زیست شناسی و زبان انگلیسی توانمند باشد. دانشجوی این رشته باید دارای جسم و روحی سالم و توانمند باشد تا درانجام کارهای سنگین این رشته مثل فلزکاری یا کار با گچ و قالب های سنگین دچار مشکل نشود و بتواند بعضی از اوقات چهار ساعت سرپا بایستد و کار کند. در ضمن باید آمادگی روحی لازم را برای برخورد با بیماران داشته باشد. بیمارانی که گاه بسیار دردمند هستند و متخصص این رشته باید با صبر و حوصله به آنها یاری دهد.
ساخت دست و پای مصنوعی مثل مجسمه سازی است و دانشجوی این رشته نیز باید مثل یک هنرمند، طبعی لطیف و دست هایی ماهر داشته باشد تا بتواند کاری خوب ارائه دهد. در ضمن باید اهل کار فنی باشد تا در ساخت وسایل کمکی موفق گردد. و بالاخره داشتن روابط اجتماعی خوب در این رشته بسیار ضروری است چون رشته اعضای مصنوعی یک رشته خدماتی است و فارغ التحصیل آن باید با دردمندترین اعضای جامعه در ارتباط باشد. افرادی که نیاز به برخوردی خوب و صبر و حوصله زیاد دارند.

درس های رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی در مقطع کارشناسی:

آناتومی انسانی 1 و 2 کمک های اولیه
ایمنی و پیشگیری از سوانح در کارگاه ریاضیات پایه و مقدمات آمار
تکنیک های فلزکاری تکنیک ارتوپدی فنی
اصول توانبخشی خواص مواد (علوم فلزات)
خواص مواد (مواد مصنوعی) بهداشت عمومی
ارتوپدی مکانیک
تکنولوژی چوب تکنیک قطعه سازی
تئوری پروتز 1 و 2 و 3 تئوری ارتز 1 و 2
مدیریت صنعتی روانشناسی معلولین
آناتومی و فیزیولوژی اعصاب فیزیک
تکنولوژی درودگری آشنایی با طراحی و ساخت ارتزهای اندام فوقانی
آشنایی با طراحی و ساخت پروتزهای زیر زانو آشنایی با طراحی و ساخت ارتزهای اندام تحتانی
آشنایی با طراحی و ساخت ارتزهای ستون فقرات آشنایی با طراحی و ساخت پروتزهای اندام فوقانی
آشنایی با طراحی و ساخت پروتزهای بالای زانو اصول فیزیوتراپی و کاردرمانی
ارزشیابی و اندازه گیری عضلانی آناتومی سطحی
مقاومت مصالح اصطلاحات پزشکی
رادیولوژی تکنیک چرمکاری
آمار و روش تحقیق مدیریت مراکز ارتوپدی فنی
نورولوژی کنیزیولوژی و بیومکانیک 1 و 2 و 3
کارآموزی در عرصه ارتزهای زیرزانو کارآموزی در عرصه ارتزهای پا
کارآموزی در عرصه ارتزهای بالای زانو کارآموزی در عرصه ارتزهای ستون فقرات
کارآموزی در عرصه ارتزهای اندام فوقانی کارآموزی در عرصه پروتزهای مچ پا و پنجه
کارآموزی در عرصه پروتزهای زیرآرنج کارآموزی در عرصه پروتزهای بالای آرنج
کارآموزی در عرصه پروتزهای زیر زانو کارآموزی در عرصه پروتزهای بالای زانو
کارآموزی در عرصه پروتزهای لگن رسم فنی 1 و 2

feedback
1390,06,18, ساعت : 20:50
رشته شماره 50 : فوریت های پزشکی

موقعيت*هاي جغرافيائي و آسيب*هاي طبيعي و شهري روستائي گواه خوبي است بر ضرورت تأسيس اين رشته كه كارشناسانش مي*توانند در ارائه خدمات امداد و كمك*هاي اوليه به بيماران و مصدومان حوادث مختلف تا رسيدن به مراكز درماني كمك كنند.

تقريبا درهر خانواده*اي دانسته*هاي اين رشته ضرورت دارد.چون اين رشته براي اولين بار در كشورتأسيس مي*شود مي*تواند از بازار كار خوبي برخوردار باشد. اين رشته فقط داوطلب مردمي*پذيرد. طول دوره اين رشته 2 سال است و از شرائط اختصاص اين رشته داشتن سلامت كامل و استانداردهاي فيزيكي مي*باشد.

درسهای رشته :


رديف
نام درس
1
آشنايي با سازمان هاي امدادي
2
احيا قلبي و ريوي
3
اختلالات سيستم قلبي و عروقي
4
اخلاق اسلامي
5
اخلاق و مقررات حرفه اي
6
بهداشت رواني و فوريت هاي روانپزشكي
7
بهداشت عمومي
8
تربيت بدني
9
تشريح و فيزيولوژي 1 و 2
10
تنظيم خانواده
11
جابجايي و حمل بيمار
12
خونريزي ها
13
زبان تخصصي
14
زبان عمومي
15
سوختگي ها و سرمازدگي و گرما زدگي
16
شكستگي ها و در رفتگي ها
17
فرآيند عمليات و اطلاعات فني
18
فوريت هاي پزشك براي گروه هاي خاص
19
فوريت هاي پزشكي در بلايا
20
فوريت هاي پزشكي در شرايط خاص
21
كارآموزي در عرصه
22
كاهش سطح هوشياري
23
كليات پزشكي


بازار کار:

فارغ التحصيلان رشته فوريت هاي پزشکي محل کارشان غالباً در اورژانس ها و مراکزشبانه روزي است که جهت انجام کارهاي اوليه براي خارج کردن بيمار از وضعيت خطرناکوارد عمل مي شوند.

البته امکان جذب فارغ التحصيلان رشته فوريت هاي پزشکي درتمامي وزارتخانه ها، خانه هاي بهداشت، اورژانس بيمارستان ها، اماکن ورزشي، بعضي ازمهد هاي کودک و مدارس، راهدار خانه هاي بين راه هاي کشور، اماکن نظامي و انتظامينيز وجود دارد.

feedback
1390,06,18, ساعت : 20:53
رشته شماره 51 : هوشبری

هدف و ماهیت : دوره كاردانی هوشبری یكی از دوره‏های آموزش عالی (از شاخه‏های پیراپزشكی) است و هدف آن تربیت نیروی انسانی كارآمدی است كه هر 1 یا 2 نفر از آنها بتوانند به عنوان دستیار یك متخصص بیهوشی زیر نظر وی در یك بخش اتاق عمل انجام وظیفه نمایند.
فارغ التحصیلان هوشبری توانایی شناسایی دستگاه های اندازه گیری گازهای خون و سایر وسایل مربوط به رشته بیهوشی وتنظیم و کاربرد آنها شناسایی دستگاه های مختلف بیهوشی در اتاق عمل واستریلیزاسیون آنها بیهوش ساختن بیمار زیر نظر متخصص ومراقبت های قلبی و تنفسی وبیدار کردن او در پایان عمل درد شناسی احیای قلبی ریوی وانجام دادن بی¬حسی ناحیه ای وغیره در موارد کلینیکی پرستاری به روش علمی و مراقبت از بیماران بد حال را دارند.
با توجه به تعدد اعمال جراحی به منظور كمك به متخصصین هوشبری تشكیل دوره كاردانی و كارشناسی هوشبری و تربیت افرادی كاردان و كارشناس در این زمینه و بكار گماردن آنها در بخشهای هوشبری زیر نظر متخصصان این رشته می‏تواند به استفاده بهینه از كار متخصصان بیهوشی بیانجامد.
لطف یك هوشبر در حق بیمار موقعی آشكار می*شود كه ما در حالت بیداری سوزنی به دستمان فرو می*رود رشته هوشبری هدفش تربیت افرادی است كه به عنوان دستیار یك متخصص بیهوشی در طول دوره این رشته حداقل 2 سال است و دروس این رشته به صورت نظری عملی و كارآموزی در بیمارستان*ها عرضه می*شود.بخش هوشبری اتاق عمل مشغول كار شوند در حال حاضر امكان ادامه تحصیل طی ضوابطی در دوره كارشناسی ناپیوسته پرستاری فراهم می*باشد.
رشته هوشبری در هر مقطعی که باشد محل کارش مراکز درمانی است. هوشبری یکی از حلقه های تکمیل کننده تیم درمانی است که جهت بهبود بخشیدن به شخص بیمار در مرکز درمانی حضور دارد.
دروس این رشته به صورت نظری عملی وکار آموزی در عرصه است.
فارغ‏التحصیلان هوشبری در صورت تمایل به ادامه تحصیل در رشته مرتبط می توانند از طریق رشته کارشناسی بیهوشی یا پرستاری اقدام نمایند. ادامه تحصیل کاردانی هوشبری در مقطع کارشناسی بیهوشی یا پرستاری به صورت ناپیوسته و در مقطع کارشناسی ارشد در رشته های پرستاری، آناتومی ، فیزیولوژی و دیگر زیر شاخه های علوم پزشكی امکان پذیر خواهد بود که در صورت پذیرفته شدن در هر یک از رشته های کارشناسی ارشد مذکور , شرح وظایف فرد تغییر یافته و از رشته هوشبری خارج می گردد (ادامه تحصیل در این رشته تا دكترای بیهوشی امكان پذیر نمی باشد)
با توجه به توسعه و گسترش دامنه علوم مربوط به بیهوشی ، رشته کارشناسی هوشبری با تاکید بر یادگیری فعالانه ، نوآوری ، کسب اطلاعات و مهارت های بالینی جدید و مراقبت از بیماران به مطلوبترین شکل ممکن تاسیس شد
این دوره یكی از دوره‏های آموزش عالی (از شاخه‏های پیراپزشكی) است که دانشجویان طی دوره آموزشی با اصول جدید , روشها , تجهیزات و وسایل مورد استفاده در مراقبت از بیمار بیهوش در اعمال جراحی عمومی , تخصصی و همچنین بخشهای مراقبت های ویژه و اورژانسها آشنا شده و نحوه مراقبت از بیماران در مراحل مختلف بیهوشی را به صورت نظری و عملی فرا می گیرند.

كسانی كه دوره هوشبری را به پایان می‏رسانند قادرند:
1- دستگاههای بیهوشی و ما نیتورهای مختلف( تجهیزات کنترلی ) مورد استفاده در اطاق عمل و واحد مراقبت‏های ویژه و دستگاههای تنفس مصنوعی را بخوبی بشناسند، قادر به استریلیزاسیون آنها باشند و بتوانند آنها را تنظیم نمایند و بكار برند.
2- دستگاههای اندازه‏گیری گازهای خون و سایر وسایل آزمایشگاهی مربوط به رشته بیهوشی را بشناسند و تنظیم كنند و بكار برند.
3- تحت نظر متخصص، بیهوش ساختن بیمار را شروع كنند و از بیمار بیهوش مراقبتهای قلبی - تنفسی بعمل آورند و در بازگرداندن بیمار از اثرات بیهوشی با متخصص بیهوشی همکاری نمایند.
4- در بخش های كلینیك درد، احیای قلبی - ریوی و انجام بیحسی‏های ناحیه‏ای و غیره به متخصصان هوشبری كمك كنند.
5- با مطالعه پرونده بیمار و شناسائی وی مطابق اصول علمی از بیمار پرستاری نمایند و نیز در واحد مراقبتهای ویژه از بیماران بدحال مراقبت كنند.
كاردانها و کارشناسان هوشبری نمی‏توانند مستقلاً به امر هوشبری بپردازند و موسسات و بیمارستانها حق ندارند آنان را مستقلاً بكار گمارند.

درسهای رشته :
ردیف نام درس ردیف نام درس 1 جمعیت شناسی 2 آناتومی 3 اصطلاحات هوشبری 4 اصول پرستاری 5 اصول مراقبت های ویژه 6 بیماری شناسی 7 تربیت بدنی 8 تنظیم خانواده 9 رفتار در اتاق عمل 10 روش احیاء قلبی و ریوی 11 روش بی هوشی 1و 2 و 3 و 4 12 زبان عمومی 13 فارسی عمومی 14 فورماکولوژی 1 و 2 15 فیزیولوژی 1و 2 16 فیزیک 17 کارآموزی در عرصه 18 معارف اسلامی 1 19 معرفی بیمار 20 میکروب شناسی بازار کار :
رشته هوشبری در هر مقطعی که باشد محل کارش مراکز درمانی است. هوشبری یکی از حلقه های تکمیل کننده تیم درمانی است که جهت بهبود بخشیدن به شخص بیمار در مرکز درمانی حضور دارد.

feedback
1390,06,18, ساعت : 20:55
رشته شماره 52 : کاردرمانی

هدف
هدف ، بررسی و ارزیابی توانایی*ها و ناتوانی*ها و درمان و آموزش معلولین است ، از طریق شركت دادن فعال آن ها در استفاده از وسایل و فعالیت*های انتخابی كه توسط كار درمان به منظور درمان و جلوگیری از پیشرفت معلولیت ارائه می*گردد.
كمك به معلولین، برای رسیدن به حد توانایی ممكن در جهت نیل به استقلال در كارهای روزمره و فعالیت*های اجتماعی و همچنین آمادگی برای آموزش حرفه*ای ،*هدف اصلی این رشته می*باشد.
آیا می دانید که 1 تا 3% کودکان ایرانی با مشکل حرکتی به دنیا می آیند؟ کودکانی که حتی در سنین 3 یا 4 سالگی نیز نمی توانند سینه خیز و یا چهاردست و پا راه بروند. آیا می دانید که تعداد قابل توجهی از بیماران بعد از عمل جراحی نمی توانند با شغل سابقشان تطبیق یافته و بازدهی قبلی را داشته باشند؟
و آیا می دانید که بسیاری از بیماران روانی پس از درمان نمی توانند به زندگی اجتماعی برگشته و در حد سایر افراد جامعه فعالیت کنند؟ چه باید کرد؟ آیا می توان با فیزیوتراپی مشکلات فوق را حل کرد و یا برای بهبود اختلالات فوق باید از روان درمانی کمک گرفت؟ متخصصان کار درمانی معتقدند که بهترین راه درمان مشکلات و اختلالات یاد شده، استفاده از روش کاردرمانی است زیرا یک روان درمان در دو حیطه روانی و جسمانی به معالجه اختلالات مورد نظر می پردازد.
ماهیت
كاردرمانی تنها رشته علوم توانبخشی در مقطع لیسانس است كه به درمان اختلالات، هم درحیطه جسمانی و هم در حیطه روانی می*پردازد. این رشته به عنوان یك رشته كل*نگر تمامی ابعاد یك بیماری و تاثیرات جانبی آن را به روی زندگی شخصی و اجتماعی در نظر گرفته و با ارائه تكنیك*های درمانی مناسب، ضمن در نظر گرفتن علائق و انگیزه فرد، او را به سوی فعالیت روزانه مستقل سوق می*دهد. در واقع متخصصان كاردرمانی با تسلط كافی بر علوم مختلف فیزیولوژیكی، آناتومیكی و روان شناختی، یك برنامه جامع درمانی را به بیماران ارائه می*دهند.
كاردرمانی یكی از رشته*های علوم توانبخشی است كه با استفاده از تمرین*های حركتی و برنامه*های هدفمند، باعث بهبود و درمان بیماری*های جسمانی، روانی ، ذهنی و اجتماعی بیماران شده و در نهایت افراد ناتوان و معلول را به جامعه باز می*گرداند.
در حال حاضر در دنیا دو نوع درمان وجود دارد که یکی درمان های رایج و دیگری درمان های کلی نگر است. در این میان رشته کاردرمانی با دیدگاه کلی نگر به درمان بیماری ها می پردازد. یعنی در کاردرمانی تمرکز درمان فقط روی بیماری نیست، بلکه تمامی ابعاد زندگی فرد، مورد بررسی قرار می گیرد.
توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
گفتنی است كه به دلیل محدود بودن منابع این رشته به زبان فارسی، تسلط به زبان انگلیسی نقش مهمی در موفقیت دانشجویان و ارتقاء رشته كاردرمانی دارد.
بدون شك علاقه به رشته تحصیلی اولین شرط موفقیت در هر رشته*ای است. اما به گفته اساتید كاردرمانی، علاقه در این رشته اهمیتی دو چندان دارد . یك كاردرمانگر باید انگیزه*ای قوی داشته باشد تا بتواند با بیمارانی كه دارای معلولیت*های مختلف هستند، ارتباط برقرار كرده و آن ها را به خوبی درمان كند.
مهمترین ویژگی یك كاردرمانگر، علاقه به انسان ها است. چون بسیاری از بیمارانی كه به كاردرمانگر مراجعه می*كنند، نیاز به درمانی طولانی دارند. حال اگر متخصص این رشته به كارش و به مردم علاقه*مند نبوده و صبر و حوصله نداشته باشد، موفق به درمان بیماران مورد نظر نخواهد شد.
اولین و مهمترین ویژگی*دانشجوی كاردرمانی داشتن توانایی جسمی و روحی خوب است و این كه بتواند با درایت، ابتكار عمل و خلاقیت ، درمان موثرتری را ارائه بدهد.
امکان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
ادامه تحصیل این رشته به سطح بالاتر امكان*پذیر است.
آینده شغلی و بازار کار
برای فارغ*التحصیل رشته كاردرمانی هنوز فرصت*های شغلی بسیاری وجود دارد. زیرا كشور ما با كمبود متخصص این رشته روبرو است و هر ساله بیمارستان ها، كلینیك*های توانبخشی سازمان بهزیستی كشور و هلال*احمر برای جذب فارغ*التحصیلان كاردرمانی اعلام نیاز می*كنند.
همچنین فارغ*التحصیل این رشته می*تواند با مجوز وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكی و سازمان بهزیستی اقدام به تاسیس كلینیك*های خصوصی روزانه و یا شبانه*روزی كند.
بسیاری از بیماری*ها از جمله بیماری*های نورولوژی (مغز و اعصاب) مانند سكته مغزی، پاركینسون m.s. و فلج مغزی، روماتولوژی مانند آرتریت رومائید،*روماتیسم و اسكلرودرما، ارتوپدی از قبیل شكستگی*ها ، ضایعات بافت نرم و سوختی*ها، ناتوانی*های ذهنی مانند سندرم داون ، عقب*مانده ذهنی ، سندرم*رت، اختلال یادگیری و اوتیسم، بیماری های روانی مانند اسكیزوفرنیا، افسردگی ،*مانیك و اختلالات شخصیتی و بالاخره ناتوانی*های اجتماعی و سالمندان برای بهبود، نیاز به خدمت كاردرمانی دارند.
بنابراین حیطه كاری رشته كاردرمانی بسیار گسترده است و متخصص این رشته می*تواند با توجه به علاقه خود در واحدهای درمانی مختلفی فعالیت كند.
درس هاي پايه براي رشته کاردرماني آناتومي 1 سر و گردن و تنه آناتومي 2 اندام فوقاني آناتومي 3 اندام تحتاني آناتومي 4 آناتومي سطحي آناتومي 5 آناتومي اعصاب استخوان شناسي 2 روان شناسي عمومي روان پزشکي عمومي رشد رواني- حرکتي بيماري هاي داخلي 1 و 2

درس هاي اختصاصي براي رشته کاردرماني زبان تخصصي آشنايي با اصول توانبخشي و طب فيزيکي واحد راديولوژي کاردرماني در بيماري هاي مغز و اعصاب کاردرماني در بيماري هاي ارتوپدي کاردرماني در بيماري هاي روماتولوژي کينزيولوژي و بيومکانيک 1 و 2 و 3 تکنيک هاي حرکت درماني 1 و 2 کاردرماني در بيماري هاي کودکان ارزشيابي و اندازه گيري قدرت عضلاني کارآموزي باليني 1 ، 2 ، 3 ، 4 ، 5 و 6

feedback
1390,06,18, ساعت : 20:56
رشته شماره 53 : گفتار درمانی

هدف و ماهیت
می*خواهد حرف بزند. می*خواهد به یاری جادوی كلام با آشنا و غریبه ارتباط برقرار كند تا آنچه می*داند بگوید و آنچه نمی*داند بپرسد. می*خواهد وقتی شاد است، وقتی غمگین است، وقتی شور و نشاط دلش را روشن كرده و زمانی كه اندوه به قلبش پا گذاشته است، احساسش را به آرامی و بدون دغدغه با دیگران در میان گذارد، اما نمی*تواند.
چرا ؟ دلیل سكوتش چیست؟ سكوتی كه او را در زندان تنهایی خویش اسیر كرده است. شاید ناشنواست. شاید عقب*مانده ذهنی است. شاید لكنت زبان دارد و شاید ده ها عامل دیگر.
اما این پایان راه نیست، چرا كه كارشناسان رشته گفتار درمانی به یاری این دسته از افراد جامعه می*آیند و آن ها را از انزوا به اجتماع می*آورند.
در واقع هدف این رشته بررسی ، تشخیص ، ارزیابی و درمان اختلالات گفتار و زبان است.
یك آسیب*شناس گفتار و زبان باید در آغاز بررسی كند كه چه حوزه*ای از زبان و گفتار فرد صدمه دیده است و سپس به درمان بپردازد چون نوع و مدت درمان با توجه به حوزه آسیب*دیده متفاوت می*باشد.
برای مثال، امكان دارد به علت سكته مغزی، تصادف و یا اصابت تركش، اختلالی در حوزه زبان فرد ایجاد شود كه این اختلال می*تواند به صورت بی*ربط صحبت كردن و یا ناتوانی در سخن گفتن بروز پیدا كند. یا این كه امكان دارد مشكل در حوزه گفتار باشد یعنی در تولید گفتار و یا روانی گفتار اختلالی به وجود بیاید. برای مثال كودكی كه صداها را اشتباه تلفظ می*كند دارای اختلال در تولید گفتار است و همچنین فردی كه در طول یك دقیقه به جای 4 جمله (به طور متوسط) یك جمله را گفته و یا برعكس 10 جمله را بیان می*كند، دچار اختلال در روانی گفتار می*باید. و بالاخره امكان دارد تارهای صوتی به دلایل مختلف آسیب ببینند كه موجب خراب شدن كیفیت صوت می*شود.
كه در تمام موارد فوق یك گفتار درمان سعی می*كند كه به شیوه*های غیرپزشكی و بدون استفاده از دارو آسیب ایجاد شده را درمان كند اما طول درمان و نحوه درمان متفاوت خواهد بود، یعنی آسیب*های حوزه زبان چون به سیستم عصب مركزی در مغز برمی*گردد، طولانی*تر و دشوارتر بوده اما درمان اختلالات حوزه گفتار آسان*تر و سریع تر می*باشد.
رشته گفتار درمانی یكی از زیرمجموعه*های علوم توانبخشی است و هدف آن یاری رساندن به افرادی است كه دچار اختلالات گفتاری و زبانی هستند كه این كمك شامل موارد زیر می*شود:
الف) كمك به افرادی كه اختلالات تلفظی دارند، به گونه*ای كه بتوانند بدرستی تولید صداهای گفتاری را بیاموزند.
ب) كمك به بیمارانی كه اختلال در صوت دارند و یا به علل مختلف حنجره آن ها جراحی شده و فاقد صوت طبیعی هستند.
ج) كمك به بیمارانی كه به دلیل آسیب*های مغزی، زبان پریش* شده*اند (این دسته از بیماران قدرت سخن گفتن نداشته یا بی*ربط سخن می*گویند.
د) یاری كردن ناشنوایان برای برقراری ارتباط كلامی .
هـ) كمك به طیف گسترده*ای از عقب*ماندگان ذهنی برای برقراری ارتباط كلامی.
و) توصیه و مشاوره به افراد جامه به منظور پیشگیری از اختلالات فوق.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
حروف را یك یك ادا كرده و یا كلمات را به آرامی بیان می*كند و سپس به صدای بیمار و نحوه اداكردن حروف و یا كلمات او نگاه كرده و گوش فرا می*دهد و اشتباه*هایش را به آرامی تذكر می*دهد تا او بتواند از سنگلاخ دشواری های گفتار و زبان عبور كرده و به روانی سخن بگوید.
این كار همیشگی یك گفتار درمانگر است. كاری كه باید با صبر و بردباری به دفعات مختلف و به روش*های گوناگون انجام دهد.
صبور بودن مهمترین ویژگی است كه یك گفتار درمانگر باید داشته باشد چرا كه بعضی از بیماران به كندی پیشرفت می*كنند و به قول معروف پیشرفتشان میلیمتری است. بنابراین لازم است كه گفتار درمانگر بردبار باشد و پابه*پای بیمار پیش رفته و او را درك كند.
همچنین متخصص این رشته باید انعطاف*پذیر باشد، برای این كه در این كار تنوع مراجعه*كنندگان بسیار زیاد است، یعنی مراجعین ما می*توانند یك بچه 2 ساله تا یك فرد 90 ساله باشند كه بدون شك هر یك روحیات و ویژگی*های خاص خود را دارند و یك گفتار درمانگر باید با توجه به این ویژگی*های فردی نحوه درمان را انتخاب بكند.
دانشجوی موفق این رشته كسی است كه به زبان انگلیسی و دانش كامپیوتر مسلط باشد چون كتاب های این رشته در ایران بسیار كم است و دانشجو باید بتواند از منابع خارجی یا از شبكه*های رایانه*ای استفاده كند.
همین*طور بهتر است با لهجه*های مختلف آشنایی داشته باشد چون ممكن است ناشنوایی به او مراجعه كند كه در یك محیط ترك یا كرد زبان زندگی كرده است و اگر فرد لهجه او را بلد باشد و یا حداقل با جایگاه*های تولید صدای آن لهجه آشنا باشد، بهتر می*تواند به او كمك كند.
رشته گفتاردرمانی نیازمند خلاقیت، هنر، صبر و پشتكار است و باید دانشجو به مطالعه مداوم جهت پیشرفت زمینه*های درمان بیماران علاقه*مند باشد.
دانشجویان این رشته باید اختلال گفتاری نداشته باشند زیرا بخشی از تحصیل در این رشته شامل آموزش عملی و برخورد كلامی با بیماران می*باشد و باید سلامت كامل روانی داشته و بتوانند به درستی ارتباط برقرار كنند. همچنین لازم است در دروس زبان و ادبیات فارسی، زیست*شناسی، فیزیك و زبان انگلیسی اطلاعات لازم و كافی را كسب كرده باشند.
آینده شغلی و بازار کار
در مقابل هر 2 یا 3 هزار نفر جمعیت یك گفتار درمانگر مورد نیاز است. آمار فوق كه مورد قبول جامعه پزشكی و بهداشتی جهان است، نشانگر نیاز جامعه به فارغ*التحصیلان گفتار درمانی است چرا كه تخصص گفتار درمانی بر دو محور اصلی درمان و پیشگیری استوار شده است.
با این كه رشته گفتار درمانی در گروه پزشكی است اما كار آن بیشتر پیشگیری می*باشد.
متاسفانه این رشته در كشور ما جا نیفتاده است و در نتیجه فعالیت فارغ*التحصیلان این رشته محدود می*باشد.
برای مثال با این كه به اعتقاد ما هر مدرسه*ای به یك گفتار درمانگر نیاز دارد، فارغ*التحصیلان این رشته زمانی كه در آموزش و پرورش استخدام می*شوند، پستی برای آن ها در نظر گرفته نشده است، یعنی در حكم استخدامی به عنوان دبیر تلقی می*شوند نه به عنوان یك گفتار درمانگر.
و یا متاسفانه قانون نظام پزشكی به این صورت است كه گفتار درمانگر نمی*تواند به تنهایی مطب بزند بلكه باید زیر نظر متخصص مغز و اعصاب و یا گوش و حلق و بینی فعالیت كند، در صورتی كه یك گفتار درمانگر وابستگی خاصی به هیچ تخصصی ندارد البته ممكن است متخصص مغز و اعصاب در بعضی موارد به گفتار درمانگر یاری برساند اما در بسیاری از موارد مانند لكنت زبان نمی*تواند كمكی بكند.
با این وجود نباید علاقه*مندان به این رشته ناامید شوند چون این رشته برای جوانانی كنجكاو كه به دنبال كشف ناشناخته*ها می*باشند و می*خواهند در زمینه تحصیلی*شان حرف اول را بزنند، رشته بكری است و زمینه*های ناشناخته زیاد دارد.
كه از آن جمله می*توان به درمان سریع لكنت زبان اشاره كرد. چون با این كه در این زمینه روش هایی وجود دارد به تدریج جواب می*دهد و به جرات می*توان گفت كه اگر كسی درمان سریعی برای لكنت زبان پیشنهاد كند، بسیار ثروتمند خواهد شد. برای این كه لكنتی*ها هم افرادی باهوش طبیعی هستند و می*توانند مشاغل مختلف را به عهده بگیرند ولی این اختلال در صحبت كردن آن ها را دچار مشكل كرده است. بنابراین بسیاری از آن ها حاضرند هزینه زیادی بپردازند اما سریع مشكل آن ها رفع شود.
با این كه مشكل شغلی در جامعه ما برای همه رشته*ها از جمله رشته گفتار درمانی وجود دارد اما از آنجایی كه فارغ*التحصیلان رشته*های توانبخشی و از جمله گفتاردرمانی محدود هستند و از طرفی جامعه به آن ها نیاز بسیاری دارد، رشته*های علوم توانبخشی كمتر از سایر رشته*ها با مشكل شغلی روبرو هستند.
برای مثال یك گفتار درمانگر می*تواند در درمانگاهها و مراكز بهداشت، مراكز ویژه توانبخشی و مراكز آموزش و پرورش استثنایی فعالیت بكند چون قسمت عمده این كار در ارتباط با ناشنواها و كم*شنواها است، یعنی ما به یك ناشنوا و یا كم*شنوا كمك می*كنیم كه گفتار افراد را درك كرده و بهتر از قبل منظورش را از طریق كلام برساند. كه از همین*جا ناشنوایان زبان اشاره را می*آموزند اما ما به آن ها درك گفتار و بیان آن را می*آموزیم .
درس هاي پايه براي رشته گفتار درماني فيزيك صوت آناتومي آناتومي و فيزيولوژي عمومي آناتومي و فيزيولوژي مكانيزم گفتار آناتومي و فيزيولوژي اعصاب و رابطه با گفتار روان شناسي روان شناسي عمومي روان پزشكي عمومي روان شناسي كودك و نوجوان روان پزشكي كودك و نوجوان روان شناسي يادگيري رشد رواني حركتي عقب ماندگي ذهني بازي درماني مباني شنوايي سنجي سنجش شنوايي زبان شناسي آواشناسي روان شناسي زبان اصول و متون مشاوره زبان تخصصي اصطلاحات پزشكي روش تحقيق ژنتيك پزشكي بافت شناسي و آسيب شناسي كمك هاي اوليه بهداشت عمومي بيماري هاي گوش و حلق و بيني كاربرد جراحي در گفتار درماني بيماري هاي اعصاب در رابطه با گفتار1و2 ارتودونسي در رابطه با گفتار اصول توانبخشي
درس هاي اختصاصي براي رشته گفتار درماني مباني گفتار درماني رشد طبيعي گفتار و زبان بيماري*شناسي تاخير رشد گفتار و زبان بيماري*شناسي اختلال در توليد گفتار 1 و 2 بيماري*شناسي اختلال در صوت 1 و 2 بيماري*شناسي ناروايي گفتار 1 و 2 بيماري*شناسي زبان پريشي كودك و بزرگسال 1 و 2 بيماري*شناسي اختلال در تشديد بيماري شناسي اختلال گفتار در فلج مغزي بيماري*شناسي در اختلال در خواندن ارزيابي و تشخيص افتراقي در بيماري*شناسي گفتار و زبان مديريت در گفتار درماني مديريت در گفتار درماني پروژه و پژوهش
كارآموزي در عرصه كارآموزي باليني (الف) كارآموزي باليني (ب) كارورزي باليني (الف) كارورزي باليني (ب)

feedback
1390,06,18, ساعت : 20:57
رشته شماره 54 : بینایی سنجی

هدف و ماهیت
دریچه ای است کوچک که در آن کره ای سه لایه به قطر حدود 5/2 سانتی متر قرار دارد. کره ای که با همه کوچکی می تواند دنیایی به وسعت بیکران را مشاهده کند و عامل اصلی مهمترین حس انسان یعنی حس بینایی باشد. حسی که به ما فرصت می دهد روزانه هزاران چیز را بدون دشواری شناسایی کنیم حتی اگر تصویر هر یک از آنها فقط در مدت کوتاهی یعنی کسری از ثانیه در برابر چشمان ما قرار گیرد.
علم بینایی*سنجی با دو شاخه اصلی چشم پزشكی و بینایی سنجی (اپتومتری) وظیفه حفظ و نگهداری سلامت و بهداشت این حس ظریف و مهم را بر عهده دارد. ما در اینجا شاخه ناشناخته*تر این علم یعنی علم بینایی سنجی را كه در رشته دانشگاهی بینایی*سنجی تدریس می*شود، معرفی می*كنیم.
بینایی سنجی ، علم مراقبت*های بینایی است و كارشناسان این رشته به عنوان مراقبین اولیه بهداشت چشم ، مسؤولیت حفظ و سلامت بینایی را بر عهده دارند.
سازمان بهداشت جهانی علم بینایی*سنجی را مراقبت اولیه از بینایی می*داند . به این معنا كه یك بیمار چشم در آغاز باید توسط یك بینایی*سنج (اپتومتریست) معاینه شود تا اگر دچار عیوب انكساری، اختلالات دید و دو چشمی، انحرافات عضلانی آشكار و غیر آشكار ، تنبلی چشم، فیكساسیون*های غیر مركزی و مواردی از این قبیل بود توسط متخصص بینایی*سنجی معاینه گردد و در غیر این صورت به پزشك متخصص ارجاع داده شود.
تشخیص و تصحیح عیوب انكساری (نزدیك*بینی، دوربینی و آستیگماتیسم) با تجویز عدسی*های مناسب مانند عدسی*های عینك یا لنزهای تماسی، تشخیص و تصحیح اختلالات دید دو چشمی و تنبلی چشم، تعیین بهداشت عمومی چشم و بهداشت بینایی در محیط های كار و تحصیل و دادن آموزش لازم در این زمینه بر عهده بینایی*سنج است، یعنی یك بینایی سنج باید بر روی محیط های كار از نظر مقدار روشنایی و حفاظت بینایی، كار كارشناسی كند. همچنین تهیه و تجویز وسایل كمك بینایی مانند اكولرهای ساده، مركب، سیستم*های تلسكوپیك و تلویزیون*های مداربسته برای نیمه*بینایان و اندازه*گیری میدان بینایی در تخصص فارغ*التحصیلان این رشته می*باشد.
از سوی دیگر وقتی یك بیمار به بینایی*سنج مراجعه می*كند متخصص این رشته پس از گرفتن تاریخچه سلامت چشم و معاینه دقیق برای تعیین اشكال های اصلی، در صورت نیاز بیمار را به متخصص مربوط اعم از چشم*پزشك ، متخصص گوش و حلق و بینی ، متخصص داخلی یا متخصص مغز و اعصاب ارجاع می*دهد.
برای مثال اگر بیماری پس از مطالعه در ناحیه پیشانی احساس خستگی می*كند و دچار سردرد می*شود اما از نظر بینایی سلامت كامل دارد، بینایی*سنج در مرحله اول او را نزد متخصص گوش و حلق و بینی می*فرستد و در صورتی كه در این زمینه مشكل نداشته باشد نزد متخصص داخلی و سپس متخصص مغز و اعصاب خواهد فرستاد . یا اگر بیماری از تاری دید شكایت داشت و پس از معاینه مشخص شد كه در ته چشم مشكل دارد، این بیمار به متخصص چشم در زمینه شبكیه ارجاع داده شده و اگر دچار افتادگی پلك بود نزد متخصص چشم در زمینه پلك فرستاده می*شود.

در مورد تفاوت كار بینایی*سنج با چشم*پزشك باید گفت :
علم بینایی درختی تنومند و بزرگ است كه دارای دو شاخه اصلی چشم*پزشكی و بینایی*سنجی می*باشد و البته هر یك از این دو شاخه به شاخه*های فرعی*تری تقسیم می*شوند. مثلا رشته چشم پزشكی در دوره فوق*تخصص دارای شاخه*های تخصصی*تر از قبیل تخصص در زمینه جراحی پلك، فشار چشم و شبكیه می*باشد.
بینایی*سنجی نیز در دوره فوق لیسانس و دكترا دارای گرایش های تخصصی مانند ناهنجاری های دید دو چشمی و تمرینات اپتومتریك، وسایل كمك*بینایی (كمك به بیماران كم*بینا) و تجویز لنزهای نامرئی است. یعنی یك متخصص بینایی*سنج در این زمینه*ها، اطلاعات تخصصی*تر و بیشتری نسبت به یك چشم*پزشك دارد.
برای مثال مهمترین تخصص یك بینایی*سنج در مقطع كارشناسی، تشخیص عیوب انكساری و تصحیح آن با عینك یا لنزهای نامرئی است. چون حدود 100 واحد از دروس دانشگاهی یك دانشجوی كارشناسی بینایی*سنجی در این زمینه است و طی این 100واحد تجربه و دانش لازم را به دست می*آورد.
دو رشته چشم*پزشكی و بینایی*سنجی در كنار هم قرار دارند. این دو رشته در بعضی از مواقع با یكدیگر مرتبط و در بعضی از مواقع از هم مجزا هستند. مثلا تعیین نمره عینك یا تصحیح اختلالات دید در تخصص اپتومتریست است و چشم*پزشكان در زمینه درمان بیمارهای چشم بخصوص جراحی متبحر هستند.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
دستگاه بینایی* بدون وجود نور، كارایی ندارد . به همین دلیل یك بینایی*سنج باید از نور و ویژگی*های آن اطلاع داشته باشد. اطلاعاتی كه به یاری علم فیزیك می*توان به آن دست یافت.
یك بینایی*سنج باید به درس فیزیك مسلط بوده و بخصوص به فیزیك نور علاقه*مند باشد همچنین در طول دبیرستان درس های ریاضی و زیست*شناسی را بخوبی فرا گرفته باشد. از نظر جسمانی نیز لازم است كه از چشم*ها و دست هایی سالم برخوردار باشد. در ضمن این رشته صبر و حوصله زیاد می*خواهد چرا كه تعیین نمره عینك یكی از سخت ترین كارها در علوم بینایی است و نیاز به صبر و حوصله زیاد دارد و نحوه كار نیز برای سنین مختلف متفاوت می*باشد. یعنی تعیین نمره عینك برای كودك با یك فرد مسن فرق می*كند . برای همین بسیاری از چشم*پزشكان ترجیح می*دهند كه در این زمینه فعالیت نكنند.
دانشجوی این رشته باید در طی تحصیل اطلاعات عمومی خوبی در زمینه پزشكی كسب كند چون وقتی بیمار به بینایی*سنج مراجعه می*كند از مشكل خود اطلاع دقیقی ندارد، برای مثال فقط از سردرد یا تاری دید شكایت می*كند و این وظیفه بینایی*سنج است كه تشخیص دهد آیا این مشكل به چشم بیمار باز می*گردد یا این بیمار مشكلات دیگری دارد كه در این صورت باید او را به پزشك متخصص مربوط ارجاع دهد.
دانشجوی این رشته اگر بخواهد متخصص خوبی بشود و كار خوبی ارائه بدهد باید روابط عمومی خوبی داشته باشد تا بتواند اعتماد بیمار را جلب كند و به یاری بیمار در جهت مداوا قدم بردارد.

وضعیت ادامه تحصیل در خارج از كشور
در حال حاضر دوره*های كارشناسی ارشد و دكترای تخصصی بینایی*سنجی در كشورهایی همچون انگلستان ، آمریكا ، كانادا و استرالیا ارائه می*شود و فارغ*التحصیلان آنها بیشتر به جنبه*های نظری و تحقیقاتی در زمینه*های مختلف علوم بینایی می*پردازند. در مقطع دكترای تخصصی ، دانشجو ضمن بالا بردن مراتب علمی خود ، در یك زمینه تخصصی*تر قدرت و توان خود را برای انجام كارهای تحقیقاتی ، توسعه مرزهای دانش و رفع معضلات علمی از طریق پژوهش ارتقا می*بخشد.

آینده شغلی و بازار کار
آیا می*دانید كه در انگلیس تعداد بینایی*سنج*ها 5 برابر چشم*پزشكان است؟چرا؟
آیا انگلیس نمی*تواند چشم پزشك تربیت كند یا اینكه جامعه به بینایی*سنج بیش از چشم*پزشك نیاز دارد؟
مردم اگر قابلیت*های یك بینایی*سنج را بدانند، متوجه می*شوند كه در بسیاری از مواقع به جای مراجعه به چشم*پزشك باید به بینایی*سنج مراجعه كنند. چون بیشتر مردم برای عیوب انكساری، تنبلی یا انحرافات چشم به چشم*پزشك مراجعه می*كنند و تمامی این موارد در حیطه كار یك بینایی*سنج است مثلا برای درمان انحرافات چشم 5 روش وجود دارد كه 4 روش در حیطه كار اپتومتریست و یك روش در حیطه كار چشم*پزشك است و یا چشم*پزشكان تنها 2 یا 3 واحد درسی در زمینه تعیین نمره عینك می*خوانند در حالی كه یك اپتومتریست حدود 100 واحد در این زمینه مطالعه می*كند.
در حال حاضر یك بینایی*سنج موقعیت كاری خوبی دارد و حدود 80% فارغ*التحصیلان جذب بازار كار می*شوند، چون علاوه بر این كه می*توانند به طور مستقل مطب باز كنند و در زمینه ارائه عینك*های مربوط به عیوب انكساری به طور علمی و دانشگاهی تخصص دیده*اند. در ضمن یك بینایی*سنج می*تواند به عنوان مشاور در مورد بهداشت چشم و مشكلات بینایی در محیط*های آموزشی، خدماتی و صنایع با سازمان های دولتی و صنایع همكاری كند یا مسؤول سنجش بینایی جهت امور استخدامی و نظامی و اخذ گواهی*نامه رانندگی و خلبانی باشد یا در اورژانس برای انجام كمك*های اولیه چشمی تا رسیدن بیمار به مراكز ذی*ربط فعالیت كند.
از سوی دیگر یك بینایی*سنج علاوه بر درمان می*تواند در زمینه پیشگیری نیز فعالیت نماید مثل طراحی طرح پیشگیری از تنبلی چشم كه هر ساله با همكاری سازمان آموزش و پرورش استثنایی و سازمان بهزیستی برگزار می*شود. در این طرح فارغ*التحصیلان این رشته حضوری فعال دارند و با شناسایی سریع و به موقع بیماران و انجام توانبخشی مورد نیاز و با استفاده از تكنیك*های مناسب از این نابه*هنجاری جلوگیری می*كنند.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر
در حال حاضر در كشور ما افراد زیادی از مشكلات بینایی*رنج می*برند. این نكته ضرورت و اهمیت بینائی*سنجی را بیش از پیش نمایان می*سازد. اگرچه در سال های اخیر گام های مهمی در جهت پیشگیری از مشكلات ناشی از ضعف دید در سنین كودكی انجام گرفته است. اما این اقدامات بطور كامل بسنده نیست و راهكارهای اساسی*تری مورد نیاز است .
نظر به لزوم گسترش خدمات بینایی*سنجی در سطح كشور و موارد مورد نیاز زیر، ضرورت و اهمیت این دوره در جامعه مشخص می*گردد:
- نیاز به خدمات درمانی و تحقیقاتی به منظور شناسائی و حل مسائل مربوط به بینایی*سنجی و ارائه و اجرای طرح های عملی در این زمینه.
- نیاز به بینایی*سنج در مراكز بهداشتی و درمانی و آموزشی .
- تكمیل گروه پزشكی در ارائه خدمات گسترده بینایی*سنجی .
- تامین نیروهای خدماتی بینایی*سنجی با توجه به نیاز خدمات بینایی در مراكز آموزشی ، صنعتی .

feedback
1390,06,18, ساعت : 20:59
رشته شماره 55 : شنوایی سنجی

هدف و ماهیت
گوش*هایت را بگیر و دنیای سرشار از سكوت را تصور كن! دنیایی كه در آن تنها صدای بوق بلند اتومبیل*ها را بطور مبهم می*شنوی اما از ترنم آبی باران، نغمه*های سبز پرندگان، نوای دلنشین مادر و صدای خنده*های شادمانه كودكان بی*خبر خواهی ماند.
سخت است. نه؟ تحمل سكوتی كه ناشنوایان سال ها گرفتار آن هستند، برای چند ساعت نیز دشوار است. چرا كه نداشتن حس شنوایی یعنی محروم ماندن از نغمه*های خوش هستی، محدود شدن ارتباطات، اختلالات گفتاری و ...
پس بیا فكر دیگری كنیم. بیا تصور كن كه اگر به یاری تو یك ناشنوا با دنیای آواها و نغمه*ها آشنا شود، چه احساسی خواهی داشت؟ آیا فكر نمی*كنی كه این لذت بزرگ تر از همه لذت ها است؟ لذت این كه یك ناشنوا با لبخندی شیرین به تو بگوید كه به یاری علم، اندیشه و دست های پرمحبتت، برای اولین*بار نغمه پرندگان را شنیده است.
این لذتی است كه بسیاری از شنوایی شناسان با آن آشنا هستند. البته تجویز سمعك مناسب به ناشنوایان و كم*شنوایان و ارائه آموزش های لازم برای چگونگی استفاده از آن ، تنها یكی از زمینه*های فعالیت متخصص شنوایی*شناسی است. چرا كه رشته شنوایی*شناسی دارای ابعاد بسیاری هست و در نتیجه زمینه*های فعالیت آن نیز متعدد می*باشد.
شنوایی*شناسی علم شناخت و مطالعه شنوایی و اختلالات آن است كه شامل ارزیابی و تشخیص اختلالات شنوایی و تعادل، حفاظت و پیشگیری، آموزش و توان*بخشی می*شود. یعنی یك شنوایی*شناس با استفاده از دستگاه های مختلف و آزمایشات متنوع به ارزیابی شنوایی و تشخیص ضایعات شنوایی از مسیر گوش خارجی تا كورتكس مغز پرداخته و یا سیستم تعادل را ارزیابی كرده و ضایعات آن را تشخیص می*دهد و سپس نتیجه آزمایشات را به پزشك معالج از جمله متخصص گوش و حلق و بینی ، مغز و اعصاب و یا اطفال ارائه می*دهد.
همچنین یكی از وظایف بسیار مهم شنوایی*شناسی، پیشگیری و حفاظت از شنوایی است. زیرا همه می*دانیم كه بهترین ، راحت ترین و كم*هزینه*ترین راه برای حفظ بهداشت و سلامت یك جامعه پیشگیری است. در زمینه شنوایی نیز باید به یاری آزمون غربالگری شنوایی (پیش*بینی افت شنوایی) از ضایعات مربوط به این بخش تا حدود زیادی پیشگیری نمود.
آزمونی است كه باید در دوران نوزادی كودك انجام شود تا در صورت مشاهده ضایعات شنوایی از همان ابتدا تحت مداوا قرار گیرد. همچنین در مهدكودك، مدرسه و در ابتدای ورود به دانشگاه نیز لازم است كه كودكان و نوجوانان تحت غربالگری شنوایی قرار گیرند چرا كه بسیاری از اختلالات شنوایی دیرآغاز هستند و در سنین كودكی یا نوجوانی بروز می*كنند.
از سوی دیگر افرادی كه به نوعی در مراكز پر سر و صدا كار می*كنند باید تحت این آزمون قرار بگیرند تا كسانی كه دچار ضایعات شنوایی شده*اند مشخص شده و مداوا شوند. و در نهایت یك شنوایی*شناس می*تواند به توانبخشی بپردازد یعنی اگر مشكل شنوایی یا ناشنوایی یك فرد قابل درمان نباشد، شنوایی*شناس با تجویز سمعك مناسب، تنظیم سمعك مورد نظر با گوش كم شنوا یا ناشنوا و ارائه آموزش های لازم برای چگونگی استفاده از سمعك به وی یاری می*رساند. همچنین در این مرحله شنوایی*شناس به فردی كه دچار ناشنوایی كامل است و یا قدرت شنوایی او بسیار كم است و نمی*تواند به یاری حس شنوایی خود ارتباط برقرار كند، لب*خوانی و گفتار خوانی را آموزش می*دهد.
رشته شنوایی*شناسی دارای چهار حیطه اصلی است كه عبارتند از :
1- ارزیابی و تشخیص اختلالات شنوایی و تعادل
2- پیشگیری و حفاظت شنوایی، كه به بررسی آلودگی*های صوتی كارخانجات و مراكز پر سروصدا می*پردازد و تلاش می*شود تا خسارت های ناشی از آلودگی صوتی به حداقل برسد.
3- توانبخشی شنوایی، كه شامل ساخت و تجویز انواع قالب گوش و تجویز و ارزیابی وسایل كمك*شنوایی مانند سمعك می*شود. چرا كه برخلاف تصور عامه مردم سمعك یك بلندگو نیست كه بتوان آن را از داروخانه یا مركز دیگری خریداری كرد و استفاده نمود بلكه یك شنوایی شناس باید با استفاده از اطلاعات علمی خود و با توجه به مقدار شنوایی فرد كم*شنوا، سمعك را برای گوش او تنظیم كند.
4- آموزش و مشاوره با افراد كم*شنوا و ناشنوا، كه در این حیطه شنوایی*شناس به فرد كم شنوا طرز استفاده از سمعك را آموزش داده و او را با اصوات مختلف آشنا می*سازد و به ناشنوا لب خوانی و گفتارخوانی را آموزش می*دهد.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
دقت ، لازمه رشته شنوایی*شناسی است. چرا كه اگر یك شنوایی*شناس ، آزمایش های مورد نیاز را با دقت انجام ندهد، حتی می*تواند باعث یك عمل جراحی بی*دلیل شود كه نه تنها هیچ فایده*ای ندارد بلكه مضر هم خواهد بود. همچنین دانشجوی شنوایی*شناسی باید به زبان انگلیسی مسلط بوده و به علم فیزیك علاقه*مند باشد.
چون رشته شنوایی*شناسی در ایران یك رشته نوپا است، بیشتر كتب درسی آن به زبان انگلیسی می*باشد و در نتیجه پیشرفت تحصیلی دانشجوی شنوایی*شناسی منوط به تسلط بر زبان انگلیسی است. در ضمن دانشجوی این رشته باید به علم فیزیك بخصوص فیزیك صوت علاقه*مند باشد چون درس فیزیك یكی از دروس پایه این رشته می*باشد.
دانشجوی این رشته باید به علوم تشریح و فیزیولوژی بویژه در زمینه شنوایی احاطه داشته باشد تا بتواند دانسته*های خود را در این رابطه به كار بگیرد.
آینده شغلی و بازار کار
یك پزشك برای تشخیص و درمان بیماری فقط نمی*تواند به معاینه سطحی بیمار متكی باشد، بلكه بیشتر اوقات نیازمند ابزارهای مختلفی مثل رادیوگرافی، تكنیك*های آزمایشگاهی و یا تكنیك*های شنوایی*شناسی است. چرا كه یك پزشك با معاینه سطحی گوش بیمار تنها می*تواند، سطح پرده گوش را بررسی كند اما ورای پرده را نمی*تواند ببیند یعنی برای اطلاع از وضعیت گوش میانی ، گوش داخلی، عصب و مراكز شنوایی مركزی باید از ابزارهای شنوایی*شناسی و متخصصان این رشته كمك بگیرد. به همین دلیل فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند جذب بیمارستان ها و درمانگاه های گوش و حلق و بینی شده و یا به طور شخصی همراه با پزشك گوش و حلق و بینی كلینیك شنوایی*شناسی دایر كنند.
از سوی دیگر بازار كار این رشته در بخش غربالگری شنوایی بسیار وسیع است چون ما در حال حاضر میلیون ها دانش*آموز داریم كه تمامی آنها باید در مقاطع مختلف تحصیلی تحت غربالگری شنوایی قرار گیرند. اهمیت این مساله زمانی روشن می*شود كه بدانیم اگر كودكان دارای آسیب شنوایی به موقع شناسایی شده و تحت درمان و یا اقدامات توانبخشی قرار گیرند، تا حدود زیادی اختلالات زبانی آنها برطرف شده و می*توانند با مردم ارتباط برقرار كنند و از انزوا خارج شوند اما اگر اختلالات شنوایی به موقع تشخیص داده نشود، نتیجه آن وضعیتی خواهد شد كه درحال حاضر متاسفانه در بعضی از دانش*آموزان مدرسه باغچه*بان (مدرسه ناشنوایان) شاهد آن هستیم؛ دانش*آموزانی كه اگر در كودكی اختلالات شنوایی آنها شناخته می*شد و با آنها كار شده و سمعك مناسب در اختیارشان قرار می*گرفت، اكنون می*توانستند در مدارس عادی درس بخوانند.
در مورد حضور فارغ*التحصیلان این رشته در اجرای برنامه حفاظت شنوایی در كارخانه*ها و مراكز صنعتی می توان گفت :
اجرای برنامه حفاظت شنوایی در یك كارخانه كه سروصدای آن بیش از حد مجاز است،* نیاز به همكاری متخصصان شنوایی*شناس،* پزشكان ، كارشناسان بهداشت صنعتی و مهندسین اكوستیك دارد كه در این میان متخصصان شنوایی شناسایی علاوه بر غربالگری شنوایی كاركنان مركز صنعتی مورد نظر ، میزان صدای موجود در آن مركز را نیز اندازه*گیری كرده و در صورت بالا بودن میزان صدا از حد طبیعی به كاركنان نوعی گوشی محافظ شنوایی مورد نیاز را تجویز می*كنند تا از كاهش شنوایی، افزایش استرس و سوانح و حوادث ناشی از سروصدا در امان باشند.
در كل می*توان گفت كه بازار كار فارغ*التحصیل شنوایی*شناسی خوب است بخصوص در شهرهای كوچك كه با كمبود شنوایی*شناس نیز روبرو هستیم.


درس هاي پايه براي رشته شنوايي شناسي فيزيك عمومي ميكروبيولوژي تشريح تشريح و فيزيولوژي عمومي تشريح و فيزيولوژي سر وگردن وگوش و حلق وبيني تشريح و فيزيولوژي مغز و اعصاب ژنتيك پزشكي روان شناسي عمومي بافت شناسي و آسيب شناسي عمومي بهداشت عمومي كمك هاي اوليه بيوشيمي فارماكولوژي مباني علم گفتار روش تحقيق آواشناسي اصطلاحات پزشكي اصول توانبخشي اكوستيك


درس هاي اختصاصي براي رشته شنوايي شناسي مباني علم شنوايي ارزيابي پايه شنوايي آناتومي و فيزيولوژي دستگاه شنوايي و تعادل بيماري هاي گوش و روش هاي درمان آن رشد طبيعي گفتار و زبان و اختلالات آن ارزيابي تكميلي شنوايي بيماري هاي مغز و اعصاب سايكواكوستيك ايميتانس اديومتري راديولوژي سرو گردن شنوايي شناسي تشخيصي 1و2 فيزيوپاتولوژي اختلالات شنوايي وتعادل اختلالات ارتباطي افراد كم شنوا تجويز و ارزيابي سمعك و ساير وسايل كمك شنوايي بيماري هاي اطفال مباني آزمون هاي الكتروفيزيولوژيك روش هاي توانبخشي تربيت شنوايي مديريت در شنوايي شناسي الكترونيك در تجهيزات شنوايي روان شناسي مبتلايان به كم شنوايي نويز و حفاظت شنوايي زبان انگليسي اختصاصي زبان آموزي سمينار شنوايي پروژه كارآموزي در عرصه 1و2 و 3 و 4 و 5و 6و 7

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:00
رشته شماره 56 : علوم آزمایشگاهی

وظیفه اصلی رشته علوم آزمایشگاهی شناخت علل ایجاد بیماریهای مختلف و عوامل ایجاد كننده آنها می*باشد. ابزاری كه در تشخیص و درمان بیماری*های مختلف بكار می*رود تحت عنوان پاراكلینیك می*باشد كه می*توان به رشته*هایی از قبیل رادیولوژی، رشته*های توان بخشی و پرستاری اشاره كرد.

در این رشته می*توان به نكته مهمّی اشاره كرد و آن آزمایشگاه*های مجهز است كه طی سال*های اخیر توسط بخش دولتی و خصوصی گسترش یافته و زمینه مناسبی را برای اشتغال در این رشته فراهم نموده در حال حاضر این رشته در دو مقطع كاردانی و كارشناسی ناپیوسته در اغلب دانشگاههای علوم پزشكی كشور دانشجو می*پذیرد.

در پایان قابل* ذكر است كه این رشته به دلیل نیاز به امكانات و وسائل، یكی از رشته*های پرهزینه است. البته در دانشگاه های علوم پزشكی كشور، اغلب وسائل و امكانات در اختیار دانشجویان قرار می*گیرد.

از آنجا كه مهمترین محل اشتغال فارغ*التحصیلان این رشته، آزمایشگاههای تشخیص طبی است، به معرفی بخش*های مختلف یك آزمایشگاه تشخیص طبی پرداخته می*شود.

بخش*های موجود در یك آزمایشگاه تشخیص طبی عبارتند از:

-بخش پذیرش و جواب دهی.

- بخش نمونه برداری.

- بخش بیوشیمی.

- بخش هماتولوژی و بانك خون.

- بخش میكروب شناسی و قارچ شناسی.

- بخش انگل شناسی و ادرار.

-بخش هورمون شناسی.

- بخش سم شناسی و گاز*های خونی.

- بخش پاتولوژی و ستیولوژی.

- بخش ایمونولوژی.

درباره تأسیس آزمایشگاه تشخیص پزشكی گفتنی است كه درحال حاضر بر اساس مجوز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی، كسانی حق تأسیس آزمایشگاه تشخیص پزشكی دارند كه در یكی از رشته*های پاتولوژی یا علوم آزمایشگاهی دارای درجه دكترای حرفه*ای باشند.

كسانی كه دارای تخصص پاتولوژی هستند افرادی هستند كه دارای درجه دكترای حرفه*ای پزشكی هستند و افراد دیگر كه دارای درجه دكترای حرفه*ای علوم آزمایشگاهی یا آزمایشگاه بالینی هستند، افرادی هستند كه در گذشته در رشته*های مختلف پزشكی مثل باكتری شناسی، بیهوشی و. . . تحصیل كرده*اند و اكنون تحصیلاتی در حد دكتری دارند و یا كسانی هستند كه در گذشته در رشته علوم آزمایشگاهی مدرك دكترای حرفه*ای گرفته*اند.

این رشته از نظر كاربرد و بازاركار، یكی از رشته*های خوب گروه پزشكی است. زیرا با توجه به توسعه و اهمیت امر بهداشت و زمینه مناسب كاری، اغلب فارغ*التحصیلان این رشته به راحتی وارد بازاركار می*شوند. ار و تحصیل در این رشته به دلیل خطر بالای آلودگی محیط آزمایشگاهها نیازمند توجه و دقت بالائی است.

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:01
رشته شماره 57 : تکنولوژی پرتو درمانی

امروزه با توجه به ابعاد گسترش علم پزشكي ، علم راديوتراپي در درمان بيماران سرطاني ارزش والايي را كسب نموده است.
به همين دليل نياز به تربيت افرادي كه آشنا به اين علم و استفاده از آن در جهت درمان بيماريهاي باشند ، از اهميت خاصي برخورداراست.

-1تعريف و هدف

دوره كارداني پرتو درماني جهت تربيت نيروي انساني موردنياز بخشهاي پرتو درماني در سطح كاردان ، تهيه و تنظيم شده است .
فارغ التحصيلان اين دوره قادر خواهند بود در مراكز پرتو درماني ( راديوتراپي )سراسر كشوربعنوان تكنسين راديوتراپي زير نظر متخصصان اين رشته كليه خدمات مورد لزوم را انجامدهند.

-2ضرورت و اهميت

باتوجه به توسعه روز افزون تكنيك هاي پرتو درماني ونيز گسترش علم پرتو درماني در درمان بيماران سرطاني و همچنين توسعه مراكز آموزشي وبخشهاي پرتو درماني در سراسر كشور جهت اجراي دستورات صحيح متخصصين اين رشته نياز به تربيت كاردان تكنولوژي پرتو درماني احساس و لذا رشته فوق ايجاد مي گردد.


درسهای رشته:


رديف
نام درس
1
فارسي
2
آناتومي
3
آناتومي سطحي بدن
4
اخلاق و تربيت اسلامي
5
اصطلاحات و كليات پزشكي
6
اصول محاسبات و برنامه ريزي در راديوتراپي
7
بافت*شناسي و آسيب*شناسي
8
تربيت بدنی 1
9
تكنيك هاي راديو تراپي 1
10
تكنيك هاي راديوتراپي 2
11
تكنيكهاي پزشكي هسته اي
12
تكنيكهاي راديوگرافي 1
13
تكنيكهاي راديوگرافي 2
14
دستگاههاي راديوتراپي
15
راديوبيولوژي و حفاظت در برابر پرتو هاييونساز
16
زبان خارجي
17
فيزيك تشعشع و مواد راديواكتيو
18
فيزيولوژي انساني
19
فيزيک عمومي
20
كارآموزي بيمارستاني
21
كمكهاي اوليه و مراقبت از بيمار
22
معارف اسلامي 1


بازار کار:
فارغ التحصيلان دوره فوق ديپلم دوره كارداني تكنولوژي پرتو درماني بايد مهارتهاي نظري و عملي زير را كسب كرده باشند.

الف)فراگيري نظري اشعه ايكس و چگونگي توليدآن ، مواد راديو اكتيو و قوانين مربوط به آن .

ب)انجام تكنيكهاي مختلف پرتودرماني و شيمي درماني زير نظر مستقيم پزشك متخصص پرتو درماني

ج)فراگيري طرق مختلف از اشعه ايكس و تشعشعات حاصل از مواد راديواكتيو ، حفاظت در برابر خطرات ناشي ا زتشعشع پرتوهاي يونيزان

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:02
رشته شماره 58 : ارشد ناپیوسته پزشکی ورزشی

اين رشته نيز از آن رشته هاست . پزشكي ورزشي ، مهندسي پزشكي ، پزشكي ...

رشته پزشكي ضرورت حضور خود را به صورت جدي و نياز روزمره به همه رشته ها به اثبات رسانده و در اين راستا نيز موفق شده است . اگر حركات ورزشي را براي بدن مفيد بدانيم كه درست هم همين است در جاي خود نيز مي توان آسيب زا و پر دردسر باشد رشته پزشكي ورزشي به صورت تخصصي به اين مسئله مي پردازد كه جهت مداوا به كمك افراد ورزشكار و تيم هاي ملي بيايد .

در اين راستا دانشجويان اين دوره ، براي مديريت برنامه هاي پزشكي تيمهاي ورزشي و پيشگيري ، تشخيص و درمان اوليه و ارجاع تحصصي آسيب هاي ورزشي واختلالات طبي ورزش و ارزشيابي باليني ورزشکاران ، اطلاعات و مهارتهاي لازم را كسب مي نمايند.

طول دوره

طول اين دوره 2 سال مي باشد.

دانشجويان بايد موضوعتحقيقات مربوط به پايان نامه تحصيلي خود را حداكثر تا پايان سال اول تحصيلي مشخصنمايند و در طي این دوره، كارورزي ميداني خود اجرا نمايند . ساير مقررات و آئيننامه آموزشي دوره هاي كارشناسي ارشد ناپيوسته براي اين دوره نيز اجرا مي گردد.

واحدهاي درسي

تعداد واحد هاي اين دوره 32 واحد مي باشد .
دروس اصلي وكارآموزي 28
پايان نامه 4
دروس جبراني 14

ضرورت و اهميت :

با توجه بهگسترش كمي و كيفي ورزش در سطح جامعه و نياز كشور به نيروي كار آمد در اين رشتهضرورت دوره فوق محرز است.

اين دوره كوتاه و در عين حال ، جامع و كاربردي بوده وبا توجه به نياز كشور به پزشك تيم با تواناييهاي بحث شده ، بهترين دوره از نظر طولزمان و ميزان تواناييهاي مربوطه مي باشد.

ضوابط پذيرش دانشجو:

دانشجويانداوطلب بايد داراي شرايظ ذيل باشند:

-1 دارا بودن مدرك دكتري عمومي پزشكي

-2 برخورداري از توانايي جسمي لازم و متناسب با رشته تحصيلي

-3 پذيرفته شدن درآزمون ورودي دوره


درسهای رشته:

رديف
نام درس
1
آسيب شناسي ورزشي 1
2
آسيب شناسي ورزشي 2
3
آسيب شناسي ورزشي 3
4
آشنايي با كليات پزشكي و بيماريهاي حرفهاي
5
آمار حياتي 1
6
آمار حياتي مقدماتي 2
7
استفاده از كامپيوتر در آناليز داده ها
8
اندازه گيري و ارزشيابي عوامل شيميايي محيط كار
9
ايمني در صنعت 3
10
ايمني در صنعت 4
11
بازپروري و فيزيوتراپي 1
12
بازپروري و فيزيوتراپي 2
13
بيماريها و اختلالات داخلي وورزشي
14
بيماريها و اختلالات قلب و ورزش
15
بيماريهاي ناشي از كار
16
پايان*نامه
17
راديولوژي
18
روش تحقيق در علوم بهداشتي
19
زبان تخصصي
20
سم شناسي صنعتي 3
21
سم شناسي صنعتي كاربردي 3
22
سمينار
23
طرح روشنايي محيط كار
24
فيزيولوژي و تشريح
25
كاراموزي همراه تيم
26
كنترل پرتوها در محيط كار
27
كنترل صدا و ارتعاش
28
كنترل عوامل شيميايي محيط كار
29
كنترل گرما و رطوبت
30
مصرف و سوء مصرف داروها در ورزش
31
مهندسي انساني كاربردي 1
32
مهندسي انساني كاربردي 2
33
موضوعات خاص در پزشكي ورزشي


بازار کار:


نقش و توانايي فارغ التحصيلان:

-1 مديريت در برنامه ريزي و اجراي برنامه هايپزشكي تيم هاي ورزشي

-2 تشخيص اوليه آسيب هاي ورزشي در صحنه ها و ميدان هايورزشي

-3 مراقبت هاي اوليه آسيب هاي ورزشي و فوريت هاي طب ورزشي در صحنه ها وميدان هاي ورزشي

-4 ارجاع مواردي از آسيب هاي ورزشي كه نياز به درمان هاي تخصصيو فوق تخصصي خاص دارد.

-5 نظارت و شركت فعال در اجراي صحيح برنامه هاي توانبخشيآسيب هاي ورزشي

-6شركت فعال در هدايت و اجراي برنامه هاي مورد نياز در زمينههاي تغذيه ، روانشناسي ، بدنسازي و پيشگيري مسائل ايمني و دارويي ورزشكاران

-7 ارزيابي باليني ورزشكاران

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:03
رشته شماره 59 : مدارک پزشکی

دانش*آموز عزیز ، رشته مدارك پزشكی از رشته*های تازه تاسیس دانشگاه*های ایران است.

خلاصه و مفید كار این رشته ایجاد توانائی در دانشجویانی است كه می*خواهندمدارك پزشكی بیمارستان*ها، مركز بهداشتی درمانی و مراكز بهداشتی جهان را به منظوراستفاده در امور پژوهشی و آموزشی بصورت علمی نگهداری كنند به عنوان مثال در نگهداریمدارك پزشكی از بیماران و سانحه دیدگان و گروه*های مختلف در جامع كه دچار آسیب*های جسمی و معلولیت هستند آمارهای مفید و ارزنده*ای وجود دارد كه می*تواند برای برنامه ریزان و مجریان حكومت و وزارت خانه*های مربوطه مفید باشد.

حداكثر طول دوره این رشته 3 سال است.

درس های رشته :

ردیف
نام درس
1
آشنایی با كامپیوتر 1
2
آمار حیاتی مقدماتی 1
3
آناتومی عمومی
4
اخلاق اسلامی
5
اخلاق و مقررات حرفه ای
6
اصول مدیریت بیمارستان
7
اصول و روش های بایگانی
8
اطلاعات پزشكی
9
انگل و قارچ شناسی
10
بایگانی پزشكی
11
بهداشت محیط بیمارستان
12
تنظیم خانواده
13
روانشناسی 1
14
ریاضیات پایه
15
زبان تخصصی 1
16
زبان تخصصی 2
17
زبان عمومی
18
شاخص های بهداشتی
19
فارسی عمومی
20
فیزیولوژی
21
كدگذاری بیمارها
22
كلیات پزشكی 2
23
كلیات زیستی
24
ماشین نویسی
25
مبانی جمعیت شناسی
26
مدارك پزشكی 1
27
مدارك پزشكی 1 و 2
28
مددكاری اجتماعی
29
معارف اسلامی 1
30
میكروب و ویروس شناسی
31
کارآموزی
32
کاربرد کامپیوتر


بازار کار:
فارغ*التحصیلان این دوره قادر خواهند بود که مسئولیت هر یک از قسمت های پذیرش، مدارک پزشکی و آمار و کدگذاری بیماریها را در بیمارستانها بعهده بگیرند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:04
رشته شماره 60 : کاردانی تکنولوژی پزشکی هسته ای

امروزه با توجه به ابعاد گسترده علم پزشكي ، عم پزشكي هسته اي در امر تشخيص و درمان بيماريها ارز ش والايي را كسب كرده است و به دليل اهميتي كه استفاده از اشعه يونيزان و راديو داروها در امر تشخيص و درمان و تحقيق بيماريها دارد ، نياز بهتربيت افرادي كه آشنا به كاربرد اين علم و استفاده از آن در علم پزشكي باشند ، ازاهميت خاصي برخوردار است .

بدين منظور و در اجراي بند 12 و اصل سوم و اصل بيستو نهم و سي ام و بند 1 اصل چهل و سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران ، بايد بهموازات تربيت پزشكان متخصص و متعهد به تربيت سريع كادانان ماهر در رشته پزشكي هستهاي نيز همت گماشت.

-1تعريف و هدف

در كارداني پزشكي هسته اي با توجه به آشنايي دانشجويان اين رشته با كاربرد چشمه هاي باز راديو داروها در تشخيص و درمانبيماريها فارغ التحصيلان اين دوره آموزشي قادر خواند بود در مراكز بهداشتي و درمانيسراسر كشور ، زير نظر متخصصين اين رشته كليه خدمات مورد لزو را انجام دهند.

-2طول دوره و شكل نظام

متوسط طول دوره كارداني پزشكي هسته اي 2 سال و نظامآموزشي آن مطابق آيين نامه آموزشي دانشگاهها و موسسات آموزش عالي مصوب شوراي برنامهريزي است :

دروس بصورت نظري و عملي و كار آموزي در عرصه ارايه مي شود كه در طيجلسات متعدد هفتگي ، آموزش مورد نظر انجام مي يابد.

-5ضرورت و اهميت

با توجهبه روز افزون روشهاي پزشكي هسته اي و نيز گسترش روز افزون پزشكي هسته اي در تشخيص ودرمان بيماريها و همچنين توسعه مراكز آموزشي و بخش هاي پزشكي هسته اي در سراسر كشورجهت اجراي دستورات صحيح متخصصين اين رشته نياز به تربيت كاردان تكنولوژي پزشكي هستهاي احساس و لذا رشته فوق ايجاد مي گردد.
درسهای رشته :
رديف
نام درس
1
فارسي
2
آمار و رياضي
3
آناتومي (تشريح انساني (
4
اخلاق پزشکي
5
اخلاق و تربيت اسلامي
6
اصطلاحات و كليات پزشكي
7
اصول تاريكخانه و ارزيابي تصاوير
8
اصول كامپيوتر
9
بافت*شناسي و آسيب*شناسي
10
تربيت بدنی 1
11
حفاظت در برابر پرتوها
12
دوزيمتري پرتوها
13
راديو بيوشيمي و راديوفارماكولوژي
14
راديوبيولوژي
15
روشهاي پزشكي هسته اي 1
16
روشهاي پزشكي هسته اي 2
17
زبان خارجي
18
شناخت دستگاه هاي پزشكي هسته اي
19
فيزيك تشعشع و مواد راديواكتيو
20
فيزيولوژي انساني و فيزيوپاتولوژي
21
فيزيک عمومي
22
كارآموزي در عرصه بيمارستاني
23
كمكهاي اوليه و مراقبت از بيمار
24
معارف اسلامي 1

بازار کار :
فارغ التحصيلان دوره فوق ديپلم (دوره كارداني ) تكنولوژي پزشكي هسته اي بايد مهارتهاي نظري و عملي زير را كسب كرده باشند.

الف)فراگيري نظري تشعشعات يون ساز اشعه گاما ، اشعه ايكس و ذرات باردار و چگونگي توليد آن ، مواد راديواكتيور وقوانين مربوط به آن .

ب)انجام تكنيك هاي (روشهاي ) مختلف تشخيصي و درمان از زيرنظر مستقيم پزشك متخصص پزشكي هسته اي

ج) فراگيري طرق مختلف حفاظت در برابر تشعشعات يون ساز

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:17
رشته شماره 61 : مهندسی منابع طبیعی

هدف و ماهیت
مهندسی منابع طبیعی در 5 گرایش تدریس می شود.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
داوطلب دوره جنگل داری باید در زمینه های زیست شناسی ، ریاضی ، زمین شناسی و اکولوژی قوی باشد ، با توجه به کمیت و کیفیت درس هایی که در این رشته تدریس می شود، دانشجو باید از توان و دانش بالایی در زمینه های علوم طبیعی و ریاضی برخوردار بوده ، قدرت تجزیه و تحلیل مسائل طبیعی و بوم شناسی (اکولوژیکی ) را داشته باشد و دارای دقت کافی در مسائل جنگل باشد.
داوطلبان گرایش مراتع و آبخیزداری نیز باید در زمینه های اکولوژی ، علوم زمینی ، آمار و ریاضیات قوی باشند.
بیشتر فعالیت های این رشته در محیط باز و جنگل انجام می گیرد، لذا داوطلب باید از توانایی جسمی و علاقه مندی لازم برخوردار باشد تا بتواند در شرایط مختلف جوی در مناطق بیابانی و کوهستانی فعالیت نماید .
همچنین داوطلب گرایش جنگلداری باید برای کار در محیط های خارج شهر آمادگی جسمی لازم را داشته باشد.
توانایی های فارغ التحصیلان
فارغ التحصیلان رشته علوم و صنایع چوب و کاغذ می توانند در موارد زیر ارائه دهنده خدمات تخصصی باشند:
به عنوان مدیر فنی در بخش های دولتی و یا خصوصی مجتمع های چوب و کاغذ و کارخانه های تولید فرآورده های چوبی .
به عنوان مربی در هنرستان های فنی و حرفه ای و به صورت مجری امور تحقیقات صنایع چوب و کاغذ کشور .
به عنوان کارشناس (مهندس) متخصص در دفترهای فنی سازمان جنگل ها و مراتع (وزارت جهاد كشاورزی) و موسسه های تحقیقات منابع طبیعی .
از جمله کارهایی که فارغ التحصیلان رشته جنگل داری می توانند انجام دهند به شرح زیر می باشد:
1- طراحی ، محاسبه و تهیه طرح های جنگل داری در جنگل های شمالی و سایر قسمتهای ایران در مساحت های مختلف به صورت مجزا و یا طراحی طرح های جنگلداری در داخل یک حوضه آبخیز .
2- طراحی ، محاسبه و اجرای راه ها و جاده های جنگلی ، شامل : مسیریابی ، پیاده کردن مسیر، و زیرسازی جاده ها .
3- نجام کارهای نقشه برداری که در کارهای راه سازی و تهیه نقشه های دقیق جنگلی برای محاسبات و طراحی مورد نیاز است .
4- شرکت در طرح های تحقیقاتی مراکز علمی و موسسات پژوهشی کشور .
5- طراحی و تهیه طرح های بهره برداری از جنگل های ایران.
6- طراحی و تهیه، نظارت و اجرای طرح های جنگل کاری و پارک های جنگلی در مناطق معتدل، خشک و نیمه خشک کشور .
7- طراحی و احداث نهالستان های موقت و دائمی جنگل و تولید انبوه نهال و مکان یابی مناطق تولید بذر و تهیه بذرهای جنگلی و تامین نیاز نهالستان های جنگلی .
8-تهیه، محاسبه و اجرای طرح های آمار برداری و اندازه گیری از جنگل های شمال کشور.
فارغ التحصیلان که به دریافت درجه مهندسی منابع طبیعی در رشته جنگل داری نایل می شوند از اطلاعات کافی فنی و مهندسی از یک طرف و علوم طبیعی و اقتصادی و اجتماعی مربوط به مناطق جنگلی از طرف دیگر برخوردار هستند.
فارغ التحصیلان با دارا شدن درجه مهندسی منابع طبیعی در رشته شیلات، محیط زیست و مرتع و آبخیزداری می توانند در امور زیر مفید واقع شوند:
1- افزایش اطلاعات و آگاهی های افراد نسبت به شیلات و وسایل آن
2- رشد و پرورش قدرت درک مفاهیم اساسی شیلات و آبزیان و زیست گاه های آبی
3- توسعه شایسته در کاربرد مناسب ترین روش برای حل مسایل و مشکلات شیلات کشور
4- کسب مهارت در تهیه ، اجرا و نظارت طرح های پژوهشی کاربردی مربوط به شیلات و آبزیان ، فارغ التحصیلان این رشته می توانند به عنوان کارشناس در موسسات آموزشی و پژوهشی و در سازمان شیلات کشور و واحدهای تابعه به عنوان كارشناسان برنامه ها و پروژه ها خدمت کنند.
فارغ التحصیلان گرایش محیط زیست ، اطلاعات ، علایق و آگاهی های خود نسبت به محیط زیست و مسائل آن در سطح جهان و به ویژه محیط زیست کشور را افزایش می دهند. قدرت درک مفاهیم اساسی محیط زیست و محتوای علمی آنها را رشد و پرورش می دهند و در تهیه و اجرا و نظارت طرح های پژوهشی کاربردی مربوط به محیط زیست مهارت لازم را کسب می کنند.
جنگل داری
مهندسی جنگل داری و اقتصاد جنگل یکی از گرایش های مهندسی منابع طبیعی است که در سطح کارشناسی در بعضی از دانشگاه های معتبر کشور ارائه می گردد.
هدف از این رشته تربیت نیروهای متخصصی است که بتوانند نسبت به طراحی و اجرای طرح های جنگل داری در کلیه مناطق پنج گانه رویشی ایران متشکل از طرح های جاده سازی ، اندازه گیری و آماربرداری، بهره برداری ، جنگل شناسی و جنگل کاری و مسائل اقتصادی اجتماعی جنگل فعالیت نمایند.
جنگل ها به عنوان اکوسیستم های طبیعی ضامن بقای فعالیت های گوناگون موجودات روی زمین بوده و از اهمیت فوق العاده ای برخوردارند. نیاز جوامع بشری از آغاز خلقت به محصولات متنوع تولیدی جنگل روز به روز افزایش یافته و در سال های اخیر نقش آن را در داشتن محیطی سالم و قابل زیست بیش از پیش احساس می نمایند.
فعالیت های کشاورزی صنعتی و اجتماعی با این رشته در ارتباطند و به طور مستقیم و غیر مستقیم از آن سود می برند.
جنگل به عنوان منبع طبیعی تجدید شونده، علاوه بر تامین چوب مورد نیاز انسان، در پالایش آلودگی های هوا ، افزایش ذخایر آبی منطقه ، جلوگیری از فرسایش ، تولید اکسیژن و ایجاد محیطی به عنوان قطب تفریحی و گردشگری موثر است. همچنین به همراه ده ها اثر دیگر ، محیط زیست سالم برای سایر فعالیت های اقتصادی و اجتماعی فراهم می کند.
در سایه حفاظت و مدیریت صحیح و مناسب توسط متخصصان این رشته می توان بستر سرمایه گذاری های کلان اقتصادی و ملی را فراهم نمود و به توسعه پایدار دست یافت.
مرتع و آبخیزداری
هدف تربیت افرادی است که بتوانند در زمینه مراتع و چراگاه های طبیعی برنامه ریزی کنند، در اصلاح و احیا و بهره برداری اصولی از آن ها نظارت کرده و طرف مشورت قرار گیرند، در جلوگیری از فرسایش بادی و بیابان زدایی راه کارهای مختلف طراحی کنند، مدیریت حوزه های آبخیز سدها را بپذیرند و برای برنامه های حفاظت از آب و خاک تجربه کافی کسب نمایند.
علوم و صنایع چوب و کاغذ
دیگر گرایش این رشته علوم و صنایع چوب و کاغذ است که مجموعه علوم و فنونی را شامل می شود که با فراگیری آنها ، دانشجویان در زمینه : نحوه رویش و تولید چوب و عوامل موثر بر آن ، اختصاصات ساختمانی ، طبقه بندی و درجه بندی چوب ها ، تبدیل شیمیایی چوب به خمیر کاغذ و فرآورده های متعدد دیگر ، تبدیل مکانیکی و نیز بازرگانی و داد و ستد چوب و تولیدات آن ، آگاهی لازم را کسب می نمایند.
هدف از ایجاد دوره کارشناسی در رشته علوم و صنایع چوب و کاغذ، تربیت افرادی است که با فراگیری مطالب درسی مربوط بتوانند به عنوان کارشناس در بخش های دولتی و خصوصی تبدیل و تولید چوب و فرآورده های آن به برنامه ریزی، مدیریت و مشاوره بپردازند و یا در موسسه های مختلف تحقیقاتی خدمت نمایند.
با توجه به این که چوب و صنایع مربوط به آن نقش مهمی را در اقتصاد هر کشوری ایفا می کنند، ایران را نیز نمی توان از این قاعده مستثنی دانست به خصوص در جهت نیل به خودکفایی در زمینه تولید چوب و کاغذ، جلوگیری از هزینه سالانه میلیاردها ریال ارز، در نهایت نظر به نرخ بالای رشد جمعیت در ایران و گسترش چشمگیر آن در سال های آتی و به تبع آن افزایش کلی مصرف چوب و کاغذ متخصصانی تربیت شوند تا بتوانند در زمینه های مختلف این رشته آگاهی های کافی کسب نمایند و از عهده انجام آموزش، اجرای تحقیقات ، برنامه ریزی و مدیریت در زمینه : استفاده اصولی و کاربرد صحیح چوب و مواد سلولزی ، حفاظت و نگه داری چوب و تولیدات آن ، سازه های چوبی و تولیدات آن ، مقوا و انواع فرآورده های تخته ای برآیند.
شیلات
هدف تربیت افرادی است که با علوم مختلف بیولوژی جانوری و گیاهی و اکولوژی دریایی به عنوان منابع و زیربنای شیلات آشنا گشته و به شناخت آبزیان داخلی (آب شیرین) و دریایی و نحوه تکثیر و پرورش گونه آبزیان بپردازند و وسایل صید و صیادی و فرآورده های آبزیان را بیاموزند.
محیط زیست
هدف از آموزش محیط زیست ، توسعه و آگاهی و درک دانشجویان پذیرفته شده در این دوره به فرآیند و ارتباطات داخلی در محیط های طبیعی و مصنوعی به صورتی که به ارزش ها و نظریات ، انگیزه ها و تعهدات خود نسبت به حمایت از محیط زیست جامعه عمل بپوشانند و بتوانند اقداماتی برای حل مسائل محیط زیست و بهبود کیفیت زندگی به عمل آورند.
آینده شغلی و بازار کار
با توجه به گستردگی منابع طبیعی و منابع جنگلی کشور، فارغ التحصیلان می توانند در نقاط مختلف ایران جذب سازمان ها و مراکز کاری مربوط شوند. وزارت خانه جهاد کشاورزی ، سازمان جنگل ها و مراتع کشور، موسسات تحقیقاتی منابع طبیعی ، مراکز دولتی دیگر از قبیل وزارت آموزش و پرورش ، شهرداری ها ، سازمان پارک ها و فضای سبز، سازمان محیط زیست ، طرح های جنگل داری خصوصی، شرکت های بهره برداری از جنگل ها، نهالستان های جنگلی خصوصی و شرکت های مشاوره منابع طبیعی برای تامین کادر کارشناسی خود نیاز به استخدام فارغ التحصیلان این رشته دارند و محل جذب آنها به شمار می آیند .
مراکز مختلفی به صورت مستقیم و غیر مستقیم در فعالیت های مربوط به تولید فرآورده های چوبی یا تحقیقات پیرامون شاخه های مختلف این رشته نقش دارند که هر یک به تناسب نوع فعالیت خود، اقدام به جذب فارغ التحصیلان این رشته برای رفع نیازهای مربوط می نمایند. کارخانه های صنایع چوب تولید کننده فرآورده های مختلف چوبی ، کارخانه های خمیر و کاغذ و وزارت خانه های صنایع و معادن به صورت گسترده تر و سایر وزارت خانه ها ، اداره ها و سازمان ها و مراکز دولتی و خصوصی نظیر وزارت آموزش و پرورش و شرکت های مختلف مهندسان مشاور، محل جذب تعداد کثیری از فارغ التحصیلان است.

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:20
رشته شماره 62 : مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی

هدف و ماهیت
مدیریت یک عامل تعیین کننده در سرنوشت هر سازمان است و می تواند منجر به اعتلای سازمان ، رضایت کارکنان و ارباب رجوع ، کاهش هزینه ها و بالا رفتن کیفیت خدمات گردد.
به همین دلیل پذیرفته نیست که به خاطر ملاحظات دوستانه و یا روابط گروهی و صنفی از افرادی غیر متخصص برای مدیریت یک سازمان استفاده کرد بخصوص برای مدیریت یک بیمارستان که مسوولیت حفظ سلامتی روحی و جسمی انسان ها را برعهده دارد . یعنی یک بیمارستان باید علاوه بر پزشکان متخصص و دستگاه های پزشکی پیشرفته ، از مدیریتی کارآمد برخوردار باشد تا بتواند رضایت ارباب رجوع و کارکنان یک بیمارستان را جلب کند .
به عبارت دیگر لازمه این که در یک بیمارستان ارباب رجوع وقت کمتری را صرف کند ، از احساس مسوولیت ارائه دهندگان خدمات به نحو مطلوب تری برخوردار شود و با احترام و حرمت بیشتری با او برخورد گردد ، وجود یک مدیر کارآمد است که دانش تئوریک ، تجربه کافی ، وجدان بیدار و احساس مسوولیت داشته باشد .
از سوی دیگر از طراحی ساختمان تا برنامه ریزی برای اجرا ، اداره ، توسعه و احتمالاٌ تعطیل یک بیمارستان نیازمند بهره گیری از اندیشه متخصصان رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی می باشد . افرادی که علاوه بر دانش مدیریت در زمینه داروشناسی ، مدیریت اختصاصی واحدهای مختلف بیمارستانی ، استانداردهای بیمارستانی ، کاربرد کامپیوتر در مدیریت بیمارستان ، روابط درون بخشی و برون بخشی بیمارستان ، سازمان و مدیریت بهداشت و درمان در ایران ، ارزیابی مراقبت های بهداشتی و درمانی ، برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک در نظام بهداشتی و درمانی تطبیقی اطلاعات لازم را دارند و همچنین کلیاتی درباره داروسازی ، پرستاری ، پزشکی و بهداشت بیمارستان می خوانند.
تفاوت این رشته با شاخه های دیگر مدیریت در این است که :
مدیریت استفاده بهینه از منابع برای رسیدن به اهداف یک سازمان است . برای مثال هدف یک کارخانه صنعتی ، افزایش تولید و کاهش هزینه است در حالی که در بخش خدمات بهداشتی درمانی ، هدف یک سازمان ، ارتقای سطح بهداشت و سلامتی جامعه ، کاهش نرخ مرگ و میر در اقشار مختلف جامعه و ارتقای آموزش پزشکی است و به همین دلیل تعریف بهره وری در یک سازمان خدماتی درمانی با یک سازمان صنعتی یا بازرگانی فرق دارد . یعنی در یک بیمارستان ، بهره وری مالی در مرحله اول قرار نمی گیرد .
در کل باید گفت که بیمارستان ، سازمان بسیاری بزرگی است که دارای بخش های متنوعی از قبیل رستوران ، رختشوی خانه ، اتوشویی ، انبار ، تاسیسات ، اداری و مالی ، آزمایشگاه ، داروخانه ، رادیولوژی ، بخش زباله های بیمارستانی و همچنین بخش های درمانی مانند داخلی ، جراحی ، زنان و زایمان و اطفال می باشد و در صورتی که بیمارستان تخصصی باشد ، چند بخش دیگر نیز به آن اضافه می شود . روشن است که اداره چنین سازمانی با این تعداد زیر مجموعه نیاز به تخصصی ویژه دارد .
توانمندی ها و ویژگیهای مورد نیاز
هنگام انتخاب رشته دانشگاهی ، اگر شناخت صحیحی از رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی نداشته باشیم و تصورنماییم که این رشته چیزی شبیه به پزشکی است و فارغ التحصیل آن به کارهای درمانی می پردازد، تصوری اشتباه است. در واقع این رشته جنبه اجرایی و مدیریتی دارد .
اولین شرط برای موفقیت در یک رشته ، شناخت آن رشته می باشد . زیرا بدون شناخت لازم نمی توانید متوجه شوید که آیا به رشته مورد نظر علاقه دارید یا خیر؟ و آیا رشته ای را که می خواهید انتخاب کنید با خصوصیات و توانایی های جسمی و روحی شما سازگار است ؟
کسی که می خواهد این رشته را انتخاب کند باید باور قلبی داشته باشد که رشته مدیریت خدمات درمانی بهداشتی به درد جامعه می خورد و در آینده شغلی خواهد داشت که در درجه اول مورد رضای پروردگار است و در درجه بعد خدمتش دقیقاً در جامعه منعکس می شود . همچنین باید ذاتاً استعداد مدیریت داشته باشد و بالاخره باید صبور باشد چون این رشته هنوز جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است و فارغ التحصیل آن باید آمادگی مقابله با مشکلات مختلف را داشته باشد.
فارغ التحصیلان این رشته به عنوان مدیر بخش بهداشت و درمان عمدتاً با بیماران یعنی با ضعیف ترین ، مظلوم ترین ، نیازمند ترین ، حساس ترین و ناشکیباترین انسان ها روبرو هست . و از سوی دیگر با استرس ، اضطراب ، کمبودها ، نواقص ، نارضایتی ها و برخوردهای متفاوت سروکار دارد ، بنابراین باید از پختگی ، تحمل و شکیبایی برخوردار باشد . همچنین لازم است که از نظر جسمی و روحی قوی بوده و در تصمیم گیری قاطع باشد .
دانشجوی این رشته باید به دروس علوم تجربی مثل فیزیک ، شیمی ، ریاضی ، زیست شناسی و همچنین زبان انگلیسی مسلط باشد .
بیشتر منابع این رشته به زبان انگلیسی است و در ضمن زبان تکنولوژی درمانی ، زبان انگلیسی است و پزشکان به عنوان کادر درمانی بیمارستان با این زبان آشنایی داشته و اصطلاح های پزشکی را به زبان انگلیسی به کار می برند و اگر یک مدیر بخواهد ارتباط نزدیکتر و تفاهم بیشتری با کادر درمانی داشته باشد باید به زبان انگلیسی مسلط گردد .
در این رشته دوره های کارآموزی و کارورزی بسیار مهم است چون اطلاعاتی که بصورت تئوریک در کتاب ها آموزش داده می شود، باید طی دوره نقش خود را بدرستی در محیط کار ایفا کند .
آینده شغلی و بازار کار
آیا می توان انتظار داشت که یک پزشک با داشتن مدرک دکترا ، زیر نظر کارشناس مدیریت خدمات بهداشتی درمانی کار کند ؟
این سوالی بود که در همایش نقش مدیریت در خدمات بهداشتی درمانی از سوی یکی از شرکت کنندگان مطرح گردید و بیانگر ذهنیتی است که باعث شده تا مدیران بسیاری از بیمارستان های ما پزشکان متخصص باشند . یعنی یک پزشک به جای آن که وقت خود را صرف معالجه بیماران کند ، به اداره امور بیمارستان می پردازد .
اما اگر فارغ التحصیل مدیریت خدمات بهداشتی درمانی ، اداره یک بیمارستان را بعهده بگیرد ، نه تنها مشکلی برای پزشکان ایجاد نمی شود ، بلکه بستری فراهم خواهد شد تا پزشکان در آسایش و آرامش بیشتری به بیماران خدمت کنند .
مطالعه تطبیقی بین بیمارستان هایی که از مدیران فارغ التحصیل این رشته استفاده می کنند و بیمارستان هایی که هنوز از کارشناس مدیریت خدمات بهداشتی درمانی استفاده نکرده اند ، گویای این واقعیت است که مدیر متخصص و آموزش دیده این رشته منجر به توسعه کمی و کیفی مطلوب بیمارستان می شود .
یعنی بسیاری از بیمارستان ها با وجود آن که پزشکان متخصص ، تجهیزات گران قیمت پیشرفته و اعتبارات بسیار زیادی دارند ، تنها بخاطر نداشتن یک مدیر متخصص از برنامه ریزی منطقی، سازماندهی معقول، کنترل علمی پیشرفته و ارزیابی علمی برخوردار نیستند و در نتیجه از کلیه امکانات موجود به نحو مطلوب استفاده نمی شود و این خود یکی از عوامل تعیین کننده در نارضایتی مردم است.
البته امروزه وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی به اهمیت این رشته و نیاز جامعه به فارغ التحصیلان آن پی برده است و به همین دلیل به رغم آن که در تعدادی از رشته های علوم پزشکی مانند پزشکی، پرستاری و مامایی با تعداد قابل توجهی فارغ التحصیل مازاد نیاز روبرو هستیم ، در کل ساختار مدیریتی نظام بهداشت و درمان کشور ، از وزارتخانه گرفته تا دانشگاه های علوم پزشکی ، شبکه های بهداشتی درمانی و بیمارستان ها به فارغ التحصیلان این رشته در هر سه مقطع کارشناسی ، کارشناسی ارشد و دکترا نیاز دارند. همچنین فارغ التحصیل این رشته می تواند در هلال احمر، سازمان تامین اجتماعی و سازمان بیمه خدمات درمانی فعالیت نماید.
علاوه بر بیمارستان ها، درمانگاه ها و خانه های بهداشت ، فارغ التحصیل این رشته در هر وزارتخانه ای که اداره بهداشت داشته باشد، می تواند کار کند .


دروس پايه رشته مديريت خدمات بهداشتي - درماني در مقطع کارشناسي
روانشناسي عمومي
جامعه شناسي پزشکي و بهداشتي
اقتصاد خرد
اقتصاد کلان
اصول حسابداري 1و2و3
رياضيات و کاربرد آن در مديريت
آمار حياتي و شاخصهاي بهداشتي ( نظري )
آمار حياتي و شاخصهاي بهداشتي ( عملي )
کاربرد کامپيوتر در مديريت
روش تحقيق (نظري)
روش تحقيق (عملي)
مکاتبات اداري
اصول و مباني مديريت
مديريت منابع انساني
رفتار سازماني
موازين حقوقي در بيمارستان
مديريت مالي
اصول انبارداري و تدارکات
اصول تنظيم و کنترل بودجه دولتي
آشنايي با خدمات پرستاري
اصول خدمات بهداشتي
تغذيه و رژيم هاي غذايي در بيمارستان
مباني مددکاري اجتماعي


دروس اختصاصي رشته مديريت خدمات بهداشتي درماني در مقطع کارشناسي
زبان تخصصي 1و2
کليات پزشکي
واژه شناسي پزشکي
آشنايي با لوازم و تجهيزات پزشکي
اپيدميولوژي و عفونت هاي بيمارستاني
مدارک پزشکي
برنامه ريزي خدمات بهداشتي و درماني
سازمان و مديريت بيمارستان 1و2
بيمه و تعرفه خدمات بهداشتي و درماني
شناخت، تهيه و توضيع دارو
آشنايي با اصول طراحي و تجهيز بيمارستان
استانداردهاي بيمارستاني
اصول نگهداري و ايمني بيمارستان
اقتصاد پزشکي
پروژه
کارآموزي در عرصه 1 تا 6

رديف
اسامي دانشگاهها و موسسات آموزش عالي
کارشناسي
کارشناسي ارشد
روزانه
شبانه
1
دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي - درماني اصفهان
*
*
*
2
دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي - درماني ايران (تهران)
*
*
3
دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي - درماني شيراز
*
4
دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي - درماني قزوين
*
5
دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي - درماني کرمان
*
*
6
دانشگاه علوم پزشکي بقيه ا... تهران (ويژه پرسنل رسمي شاغل در سپاه)
*

zohal69
1390,06,18, ساعت : 21:20
سلام.ممنون از اطلاعاتت.من سال سوم مهندسی برق هستم.خواستم در تکمیل گفته هاتون بگم که علاوه بر هوش و استعداد و علاقه کسی که میخواد این رشته رو بخونه باید خیلی سخت کوش باشه.چون خیلی ها با داشتن هوش بالا افت شدید تحصیلی دارن تو این رشته چون تلاش و پشتکار ندارن.این رشته نیاز به تلاش شبانه روزی داره.موفق باشید.

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:26
رشته شماره 63 : گیاه پزشکی

رشته گیاه پزشكی از آن رشته های نوپا ، كاربردی جذاب است كه علاقمندان خود را جذب كرده است . عنوان گیاه پزشکی در علوم کشاورزی ایران از سال 1342 به جای «دفع آفات و حفاظت گیاهان» مطرح شده است. به طور کلی، در این رشته تشخیص و شناسایی آفات و عوامل بیماری گیاهان زراعی، باغی، زینتی، جنگلی، مرتعی و فرآورده های گیاهی و همچنین شناخت علایم و چگونگی اثر آفات و عوامل بیماریهای انگلی و غیرانگلی بر گیاهان و آشنایی کامل با اصول و روشهای مبارزه، مورد بحث قرار می گیرد.
1- گیاه پزشکی
1-1) تعریف و هدف
در دوره کارشناسی مهندسی کشاورزی، عنوان گیاه پزشکی به رشته ای اطلاق می شود که در آن علوم و فن آوری در زمینه های شناخت آفات و عوامل بیماری زای گیاهی و اصول و روشهای مبارزه با این عوامل مورد بررسی قرار می گیرد.
هدف از ایجاد این رشته، تربیت کارشناسانی است که علاوه بر داشتن معلومات علمی و فنی کشاورزی عمومی، در زمینه گیاه پزشکی، علوم مربوط به شناخت آفات و عوامل بیماری زای گیاهی را در حد کارشناسی به صورت نظری و عملی بیاموزند و با فنون و روشهای مختلف حفظ محصولات کشاورزی، همچنین مبارزه با آفات و بیماریهای گیاهی نیز به صورت علمی و کاربردی آشنایی کافی پیدا کنند تا بتوانند به عنوان مدرس در هنرستانهای کشاورزی، کارشناس اجرایی تحقیقات در مراکز پژوهشی کشاورزی و مدیر و مجری امور حفاظت گیاهان در موسسه های دولتی و خصوصی بخش کشاورزی خدمات شایسته ای را ارائه دهند.
بر اساس آیین نامه آموزشی دوره کارشناسی، طول دوره کارشناسی گیاه پزشکی چهار سال است و دانشجویان به طور متوسط این دوره را در همین مدت طی می کنند. حداکثر طول زمان تحصیل مجاز در این دوره 6 سال و هر سال تحصیلی شامل دو نیم سال است. هر نیم سال تحصیلی شامل 17 هفته کامل آموزشی است. نظام آموزشی این دوره به صورت واحدی است و برای هر واحد درس نظری در هر نیمسال 17 ساعت آموزش کلاسی منظور می شود.
1-2) اهمیت و جایگاه در جامعه
با توجه به اهمیت محوری بخش کشاورزی در امر تغذیه و اقتصاد کشور و از آن جا که رسیدن به خودکفایی و استقلال اقتصادی در این عرصه، تضمین کننده استقلال سیاسی ما نیز خواهد بود. هر گونه تلاش برای افزایش تولیدات کشاورزی، بسیار ارزشمند و حیاتی است.
یکی از راههای افزایش محصول، جلوگیری از زیانهای آفات و بیماریهای مختلف گیاهان و فرآورده های گیاهی است که هر سال، ضرر و زیان قابل توجهی را بر کشور تحمیل می کند. با توجه به دانش و فن آوری روز، لازم است روشهای علمی جدید، جایگزین شیوه های سنتی مبارزه با آفات و بیماریهای گیاهی شود، تا با افزایش سطح تولیدات از ورود محصولات کشاورزی خارجی بی نیاز شویم.

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:28
رشته شماره 64 : گیاهان دارویی

مقدمه
این دوره از سری دوره های آموزشی کاردانی علمی کاربردی است که فارغ التحصیلان با دستیابی به دانش لازم و کسب مهارتهای علمی قادر خواهند بود در زمینه احداث و مدیریت مزرعه گیاهان دارویی و معطر و همچنین اهلی کردن و بهره برداری از محصولات فرعی جنگل ها و مراتع در زمینه گیاهان دارویی و معطر در مناطق مختلف کشور مشغول به خدمت شوند.
ضرورت و اهمیت :
رویکرد سالهای اخیر بشر به استفاده از داروهای گیاهی سبب شده است صنایع بسیار گسترده ای در ارتباط با تبدیل فرآورده های گیاهی به داروهای گیاهی در کشور های توسعه یافته و رو به توسعه بوجود آید.
تامین مواد اولیه این صنایع عمدتا توسط کشورهایی انجام می شود که از منایع مناسبی برخوردار هستند یکی از کشورهایی که استعداد با لقوه ای در این زمینه دارد کشور پهناور جمهوری اسلامی ایران است که با مساحتی بیش از 164 میلیون هکتار زمین ، با آب و هوای متنوع و فلور غنی بیش از 8000 گونه گیاهی که بیش از 1000 گونه آن دارویی و معطر می باشد شرایط بسیار مناسبی را برای حضور در این عرصه در پیش رو دارد .
وجود حدود 6 میلیون هکتار عرصه بهره برداری در منابع طبیعی کشور در این ارتباط و اراضی مناسب کشت گیاهان دارویی و معطر می طلبد که مدیریت تولید و بهره برداری در این سطح توسط کارشناسان و کاردانان علمی – کاربردی و تخصصی در ارتباط با موضوع گیاهان دارویی و معطر انجام شود ( از آنجا که قبلا چنین آموزشی در هیچکدام از موسسات آموزشی و دانشگاهی کشور بصورت رسمی صورت نگرفته است )نیاز است که کاردانی این رشته به صورت رسمی تامین گردد .
صنعت و بازارکار

1 – کشت ، پرورش و اهلی کردن گیاهان دارویی و معطر
2 – اجرای طرحهای تحقیقاتی در زمینه گیاهان دارویی و معطر
3 – برنامه ریزی تولید گیاهان دارویی و معطر
4 – نظارت بر واحدهای تولیدی گیاهان دارویی و معطر
5 – جمع آوری و برداشت گیاهان دارویی و معطر
6 – سرپرستی مزارع و واحدهای تولید بذر و نهال گیاهان دارویی
7 – همکاری در شناسایی علمی گیاهان دارویی و معطر
8- همکاری در ایجاد بانک بذر گیاهان دارویی و معطر
9 – تکثیر گیاهان دارویی و معطر

مشاغل قابل احراز

الف – کاردان کشت و پرورش گیاهان دارویی و معطر
ب – کمک کارشناس تحقیقات گیاهان دارویی و معطر
ج – کاردان بهره برداری از محصولات فرعی جنگلها و مراتع در ارتباط با مواد دارویی و معطر
د - کمک ناظر واحدهای تولیدی گیاهان دارویی

سطوح رشته
ردیف نام دانشگاه کاردانی کارشناسی ارشد دکترا 1 آزاد- ابرکوه * 2 آزاد- بجنورد * 3 آزاد- تبریز * 4 آزاد- جهرم * 5 آزاد- خرم آباد * 6 آزاد- دامغان * 7 آزاد- دزفول * 8 آزاد- رفسنجان * 9 آزاد- شیراز * 10 آزاد- علوم و تحقیقات تهران * 11 آزاد- مرودشت * 12 آزاد- مهاباد * 13 آزاد- میانه * 14 آزاد- ورامین * 15 آزاد-اراک * 16 آزاد-خوراسگان *



درسهای رشته
آفات رایج گیاهان دارویی و معطر اصول اصلاح گیاهان دارویی و معطر اکوفیزیولوژی گیاهان دارویی و معطر بازار یابی و بسته بندی گیاهان دارویی و معطر بیوشیمی عمومی بیماریهای رایج گیاهان دارویی و معطر پراکنش جوامع گیاهان دارویی و معطر پروژه روشهای آبیاری روشهای اهلی کردن گیاهان دارویی و معطر زبان تخصصی ژنتیک عمومی سمینار ( مسئله مخصوص ) شناخت و بهره برداری از محصولات فرعی ( دارویی و معطر شیمی گیاهی طرحهای آماری در علوم گیاهان دارویی و معطر علف های هرز و کنترل آنها ماشینهای کاشت ، داشت و برداشت گیاهان دارویی و معطر مدیریت و حسابداری کارآموزی کشت بافت کشت و پرورش گیاهان دارویی و معطر 1
کشت و پرورش گیاهان دارویی و معطر 2

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:29
رشته شماره 65 : پرورش طیور

مجموعه علوم دامي در برگيرنده تخصص هاي متنوعي است كه اين تخصص ها در سطوح مختلف باتوجه به نياز از دو جنبه موضوعي و كاربردي قابل طرح و بررسي است. از جنبه موضوعيعناوين تخصصي تغذيه دام ، اصلاح نژاد ، فيزيولوژي ، اقتصاد دامپروري ، فرآورده هايدامي … از مهمترين تخصص هايي است كه در سطوح عالي دامپروري مطرح بوده و از جنبهكاربردي نيز پرورش گاو و گاوميش ، پرورش زنبور عسل ،… از مهمترين عناوين قابل طرحمي باشد.

انشعاب عنوان كلي امور دام (دامپروري ) در تخصص هاي فوق الذكر از هريك از جنبه هاي موضوعي و با كاربردي مي تواند زمينه هاي لازم را براي رشد و توسعهبخش مربوطه فراهم آورد و مانع از اتلاف نيروهاي آموزش ديده در زمان ورود به كارگردد . با توحه به عملكرد مورد انتظار از كاردان براي ارائه خدمات مشخص در زمينههاي مختلف اجرايي ، تخصصي نمودن آموزشها در اين مقطع ضمن افزايش كارآيي افراد آموزشديده در زمينه خاص آموزشي از اتلاف زمان براي احراز شرايط لازم در جهت وظايف محولهجلوگيري خواهد نمود.
در همين ارتباط به لحاظ نوع وظايف تعيين شده براي فارغالتحصيلان اين مقطع آموزشي و لزوم توجه بيشتر به جنبه هاي كاربردي ، تقسيم بنديتخصص هاي مورد نياز در مقطع كارداني را اجتناب ناپذير ساخته است.

روند بررسي وتهيه برنامه :

برنامه تكنولوژي پرورش طيور به طور مشترك توسط كارشناسان معاونتآموزش و تحقيقات وزارت جهاد سازندگي و كارشناسان آموزش كشاورزي وزارت آموزش و پرورشتهيه و تدوين گرديده است و روند بررسي و تهيه آن به شرح ذيل مي باشد.
با توجهبه تنوع مشاغل مرتبط با صنعت دامپروري و گستردگي روز افزون آن و به لحاظ اختلافنسبتا زياد گرايشهاي مختلف قابل طرح در آن ، امكان جمع بندي كليه تخصص ها و تاميننياز اين بخش تحت عنوان مجموعه اي واحد بنام دامپروري وجود ندارد .

لذا بهمنظور پوشش دادن نيازها ي كليه زير بخشهاي دامپروري و با استناد به نظرات مسئوليناجرايي امور دام كشور تفكيك عنوان كلي دامپروري در گرايشهاي پرورش گاو گاوميش ،پرورش گوسفند و بز ، پرورش طيور ، پرورش زنبور عسل طرح و توسط صاحب نظران اين صنعتدر بخشهاي مختلف آموزشي ، تحقيقاتي و توليد كنندگان، تفكيك عنوان كلي دامپروري درعناوين تخصصي تر مورد تاييد قرار گرفت.
در اين ميان با توجه به مشاغل موجود وقابل طرح ، تكنولوژي پرورش طيور بعنوان يك گرايش تخصصي مطرح گرديد تا زمينه لازم راجهت رشد و شكوفايي اين بخش از صنعت دامپروري فراهم آورد.

مراحل تدوين برنامه

الف)تعيين مشاغل موجود و نيازمنديهاي شغلي

ب)تعيين دانش و مهارتهاي موردنياز كار و پاره كارهاي هر يك از مشاغل براساس دستور العمل كلي تدوين برنامه هايآموزشي دو ره هاي كارداني و كارشناسي علمي - كاربردي

ج*) تعيين دروس و محتوايآموزشي براساس دانش و مهارتهاي مورد نياز هر يك از مشاغل

د)تعيين ريز محتوايآموزشي براساس نظام آموزشهاي كارداني در بخش كشاورزي از آموزشهاي علمي – كاربردي

ه)رعايت اصول و مصوبات شوراي عالي برنامه ريزي وزارت فرهنگ و آموزش عالي)دستورالعمل كلي تدوين برنام هاي آموزشي دوره هاي كارداني و كارشناسي علمي – كاربردي و نظام آموزشهاي كارداني در بخش كشاورزي و آموزشهاي علمي – كاربردي (

تعريف و هدف دوره :
اين دوره بعد از دوره هاي آموزشي بلند مدت كارداني علمي – كاربردي با هدف تربيت نيروي انساني متخصص در زمينه پرورش طيور مي باشد تا ضمناشاعه فرهنگ نوين پرورش طيور امكان رشد و توسعه اين بخشها از صنعت دامپروري رافراهم آورد.

اهميت و ضرورت دوره :
واحدهاي پرورش طيور در كشور با سرعت روزافزون در حال توسعه مي باشند اين بخش از صنعت دامپروري نقش قابل توجهي در تامينمواد پروتئيني جامعه دارد و به لحاظ فقدان نيروهاي كارآمد اجرايي اغلب اين واحدهااز بازده اقتصادي كافي برخوردار نمي باشند. لذا تربيت نيروهاي كاردان با تخصص پرورشطيور مي تواند نقش موثري در ارتقای فعاليتهاي اين بخش از صنعت دامپروري داشته باشد.

رديف
نام درس
1
فارسي
2
آمار و طرح آزمايشات مقدماتي
3
ابزار ماشين آلات پرورش طيور
4
اخلاق و تربيت اسلامي
5
اصول پرورش مرغ مادر
6
اصول پيشگيري و بهداشت طيور
7
اصول سرپرستي واحدهاي پرورش طيور
8
بيماريهاي طيور
9
پرورش اردك ، غاز
10
پرورش بوقلمون
11
پرورش پرندگان كوچك و زينتي
12
پرورش توام اردك و ماهيان گرم آبي
13
پرورش مرغ تخم گذار
14
پرورش مرغ گوشتي
15
تربيت بدني
16
ترويج و آموزش دامپروري و منابع طبيعي
17
تغذيه طيور
18
جامعه شناسي روستايي
19
جوجه كشي
20
رياضيات
21
زبان خارجي
22
زبان فني
23
ژنتيك و اصلاح نژاد مقدماتي
24
شناخت داروهاي دامي
25
شيمي
26
صنايع تبديلي طيور
27
فيزيک
28
معارف اسلامي 1
29
مقدمه اي بر اقتصاد و بازار يابي محصولاتطيور
30
کارآموزي
31
کاربرد کامپيوتر

بازار کار:
نقش و توانايي فارغ التحصيلان :

الف)ارائه و انتقال اطلاعات و دستورالعملها وروشهاي مورد تاكيد كارشناسان به افراد تحت پوشش در حوزه عملياتي مربوطه

ب)بررسيمقدماتي نيازهاي محلي و منطقه اي در زمينه پرورش طيور به منظو ر عرضه خدمات متناسب

ج)كاربرد صحيح وسايل ، تجهيزات و نهاده هاي توليدي و تشخيص عيوب و رفع آنها باتوجه به حيطه تخصصي مربوطه

د)تنظيم و تهيه گزارشات روزانه

ه)نظارت بر اعمالبهداشت كار و محيط زيست

و)سرپرستي و اداره واحدهاي پرورشي طيور گوشتي و تخم گذارو انجام امور مربوطه

عناوين مشاغل در نظر گرفته شده جهت طراحي دوره

الف)پرورش دهنده مرغ تخم گذار

ب)پرورش دهنده مرغ گوشتي

ج)پرورش دهندهبوقلمون

د)پرورش دهنده اردك و غاز

ه)متصدي جوجه كشي

و)متصدي سالن پرورشمرغ مادر

عناوين مشاغل فارغ التحصيلان بعد از طي دوره :

الف) سرپرست واحدپرورش مرغ تخم گذار

ب)سرپرست واحد پرورش مرغ گوشتي

ج)سرپرست واحد هاي پرورشيماكيان

د)سرپرستي موسسات جوجه كشي

ه) متصدي تهيه خوراك طيور

و)متصدي راهاندازي، تعمير و سرويس ماشينهاي پرورش طيور

ر)سرپرست سالن واحدهاي پرورش مرغ مادر

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:30
رشته شماره 66 : ارشد اپیدمیولوژی

اپيدمي گرچه اسمي غير فارسي است اما براي بسياري از مردم كوچه و بازار كلمه ايشناخته اپيدمي يا فراگيري فقط براي بيماري هاي واگيردار استفاده نمي شود بسياري ازموضوعات اجتماعي و فرهنگي هستند كه وقتي بين مردم فراگير مي شوند مي گويند اينموضوع به صورت اپيدمي در آمده مانند استرس قبل از كنكور .

در علم پزشكي اپيدميولوژي توزيع و ديناميسم بيماري ها را در جامعه انساني مطالعه مي كند و از بهترين و ضروريترين ابزار تحقيق در پژوهش هاي پزشكي بشمار مي آيد نظر به ارتباط تنگاتنگ اين علمبا تحقيقات پزشكي الزاما محل اجراي اين برنامه آموزشي در دانشگاه ها و موسسات آموزشعالي پزشكي قرار مي گيرد ، استفاده از روش هاي اپيدميولوژي بعد جديدي به مطالعات پزشكي مي دهد و در شناخت پديده هاي پزشكي و بهداشتي بصيرتي عميق را براي محقق پديدمي آورد.

برنامه كارشناسي ارشد اين دوره با چنين ديدگاهي تهيه شده و به تصويب شوراي عالي برنامه ريزي رسيده است .

مشخصات كلي اين دوره بشرح زير است:

-1 تعريف وهدف دوره

دوره كارشناسي ارشد اپيدميولوژي به دوره اي اطلاق مي شود كهتحصيلات دانشگاهي بالاتر از سطح كارشناسي را در برمي گيرد.
هدف آن تربيت نيرويانساني متخصص و كارآمد است كه توانايي تجزيه و تحليل و كاربرد مسايل اپيدميولوژيكرا داشته باشد.

-2طول دوره و شكل نظام

طول دوره كارشناسي ارشد اپيدميولوژي 2 سال است.
نظام آموزشي آن واحدي است ، كليه دروس در 4 نيمسال تحصيلي ارائه ميشود . مدت تدريس هر واحد نظري 17 ساعت و عملي و 34 ساعت و كارآموزي 51 ساعت د ر طوليك نيمسال تحصيلي است.

ضرورت و اهميت :
نقش اپيدميولوژي در علوم پزشكيتعيين كننده و كارساز استو از اهميت ويژه اي برخوردار مي باشد . اساسا اپيدميولوژيجز لاينفك تحقيقات پزشكي است و بدون استفاده ا زآن هيچيك از تحقيقات پزشكي كه بهجان انسانها ارتباط دارد نمي تواند مطمئن و اعتماد پذير باشد.

رديف
نام درس
1
آمار حياتي مقدماتي 2
2
اپيدميولوژي بيماريهاي غيرواگير
3
اپيدميولوژي بيماريهاي واگير
4
احتمالات
5
اصول اپيدميولوژي
6
انگل شناسي و قارچ شناسي
7
باكتري شناسي و ويروس شناسي
8
پايان*نامه
9
جامعه شناسي پزشكي
10
جمعيت شناسي پزشكي
11
روشهاي آمار زيستي
12
روشهاي آماري در اپيدميولوژي
13
روشهاي آماري ناپارامتري
14
روشهاي اپيدميولوژي
15
روشهاي نمونه*گيري
16
سمينار
17
كاربرد كامپيوتر در فرآيند و تحليل دادههاي بهداشت
18
كليات پزشكي
19
مباني جمعيت شناسي

فارغ التحصيلان دوره كارشناسي ارشد اپيدميولوژي در ارتباط با نياز كشورتوانايي هايزير را دارا خواهند بود:

دانشجوياني كه اين دوره اموزشي را طي مي كنند ميتوانند در صورت داشتن شرايط لازم ، در موسسات آموزش عالي به امر تدريس و تحقيقپرداخته و همچنين ضمن كمك به امر برنامه ريزي در موسسات و مراكز درماني و بهداشتييا تحقيقاتي انجام وظيفه نمايند.
تحليل مسائل اپيدميولوژيك در موسسات دولتي وخصوصي به منظور برنامه ريزي هاي اقتصادي ، اجتماعي ، فرهنگي و بهداشتي

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:30
رشته شماره 67 : بهداشت محیط

در اجرای بند 1 اصل چهل و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر تامین و حفظ آب آشامیدنی بهداشتی و پاکسازی محیط*زیست انسان از آلودگیها و بهداشت اماکن عمومی و پیشگیری از بیماریهای ناشی از عدم بهداشت آب و محیط و برای بالابردن سطح سلامتی روستاییان ضرورت آموزش و تربیت افراد کاردان و متعهد در زمینه بهداشت محیط محسوس است و بر این اساس طرحی تحت عنوان طرح دوره کاردانی بهداشت محیط به وسیله گروه پزشکی شورای عالی برنامه*ریزی تهیه گردیده است، مشخصات کلی برنامه و سرفصل دروس این دوره به شرح زیر به تصویب شورای عالی برنامه*ریزی رسیده است.
دوره کاردانی بهداشت محیط یکی از دوره*های آموزشی در نظام آموزش عالی است که هدف آن تربیت افرادی است که بتوانند در اجتماعات کوچک مستقر شده و پس از مطالعه و بررسی مشکلات بهداشت محیط منطقه با همکاری رده*های مستقر در شهرستان در تامین آب شروب اهالی (کمی، کیفی) دفع فاضلاب و زباله بهسازی منابع آب، بهسازی اماکن عمومی، مبارزه با حشرات و ناقلین، فعالیت نمایند.
کسانیکه دوره کاردانی بهداشت محیط را بگذرانند قادرند:
1- در تهیه و اجرای طحرهای انتقال، تصفیه و توزیع آب در سطح روستا فعالیت نمایند.
2- در شناسایی منابع آلوده کننده آب فعالیت نمایند.
3- ارائه راه حلهای ساده جهت جمع*آوری، تصفیه و دفع فاضلاب اجتماعات کوچک فعالیت نمایند.
4- راههای بهداشتی جمع*آوری، دفع و یا استفاده از فضولات حیوانی، انسانی و زباله را آموزش و فعالیت کنند.
5- بهسازی چاهها، قنوات، چشمه*سارها و منابع آب فعالیت نمایند.
6- در بهداشت مسکن، بهشسازی اماکن عمومی و بهداشت موادغذایی آموزش و فعالیت نمایند.
7- در آموزش بهداشت و ارتباط با مردم فعالیت نمایند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:31
رشته شماره 68 : باغبانی

رشته باغبانی یکی از مهمترین رشته های کشاورزی است که داوطلب گروه آزمایشی علوم تجربی می تواند آن را انتخاب کند. با توجه به افزایش روز افزون جمعیت و احتیاج غذایی آنها، رشته باغبانی با تولید حدود 40% مواد غذایی، نقش مهمی در تأمین مواد غذایی مورد نیاز بشر دارد.
تخصصی شدن پرورش گیاهان و درختان میوه نیاز به استفاده بهینه از ابزار و امکانات و همچنین استعدادهای جوان دارد. به منظور تربیت نیروی متخصص، در آزمون سراسری، رشته مهندسی باغبانی برای تربیت متخصص در زمینه های تولید محصولات باغبانی، شامل درختان میوه، سبزی ها، درختان زینتی، گل کاری و طراحی فضای سبز ارائه می گردد.
مهندسی باغبانی یکی از رشته های اصلی مجموعه کشاورزی است که در سطح کارشناسی در بسیاری از دانشکده های کشاورزی دانشگاههای معتبر کشور ارائه می گردد. هدف از ارائه این رشته تربیت نیروهای زبده ای است که بتوانند در زمینه های مختلف پرورش و تولید محصولات باغی، سبزی و صیفی، گلهای زینتی، طراحی فضاهای سبز و... فعالیت نمایند.
اساسی ترین نیاز هر فرد، تأمین نیاز غذایی اوست. با توجه به محدود بودن زمین و آب برای جوامع رو به رشد، باید حداکثر محصول را از زمینهای زیر کشت به دست آورد. محصولات باغبانی در دنیا، علاوه بر تأمین بخشی از غذای مورد نیاز بشر، در تأمین سلامتی انسان جایگاه ویژه ای دارد.
تولید گلها و گیاهان زینتی سبب انبساط و شادی روح انسان و تقویت سلامت روانی افراد می شود.
با توجه به وابستگی کشورمان به صادرات نفت، تولید محصولات باغبانی می تواند یکی از مهمترین منابع ارزی کشور باشد و جایگزین درآمد نفت شود. در حال حاضر نیز این بخش یکی از مهمترین منابع ارز آوری کشور محسوب می گردد. با توجه به این مطالب، جذب فارغ التحصیلان این رشته در وزارت کشاورزی و سازمانهای وابسته و همچنین بخشهای خصوصی نظیر شرکتهای سهامی زراعی و... اهمیت قابل ملاحظه دارد و نیاز خاص به این رشته را- حتی در مقایسه با سایر رشته های کشاورزی به وضوح نشان می دهد.

feedback
1390,06,18, ساعت : 21:33
رشته شماره 69 : تکنولوژی پرتو شناسی

امروزه با توجه به ابعاد علم پزشكي ، علم راديولوژي در امر تشخيص ، درمان بيماريهاارزش والايي را كسب كرده است و به دليل اهميتي كه استفاده از اشعه يونيزان در امرتشخيص و تحقيق و درمان بيماريها دارد ، نياز به تربيت افرادي كه آشنا به كاربرد اينعلم و استفاده از آن د رعلم پزشكي باشند از اهميت خاصي برخوردار است .

بدين منظور و در اجراي بند 12 و اصل سوم و اصل بيست و نهم و سي ام و بند 1 اصل چهل و سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران ، بايد به موازات تربيت پزشكان متخصص و متعهد بهتربيت سريع كاردانان ماهر در رشته پرتو شناس نيز همت گماشت.

-1تعريف و هدف

دوره كارداني پرتو شناسي تشخيصي علاوه برآنكه مقدمه اي است براي دوره هايبالاتر اين رشته ، تربيت نيروي انساني مورد نياز بخشهاي پرتو شناسي تشخيصي را نيزدر حد كاردان بعهده دارد.

فارغ التحصيلان اين دوره آموزشي قادر خواهند بود درمراكز بهداشتي و درماني سراسر كشور به عنوان همكار در كنار كارشناسان و متخصصين اينرشته كليه خدمات مورد لزوم را انجام دهند.

2-طول دوره و شكل نظام:

متوسط طول دوره كارداني پرتو شناسي تشخيصي دو سال و نظام آموزشي آن مطابق آيين نامهآموزشي دانشگاهها و موسسات آموزش عالي مصوب شورايعالي برنامه ريزي است . دروس بصورتعلمي و نظري و عملي – نظري و كارآموزي عرضه مي شود كه در طي جلسات متعدد هفتگي – اموزش مورد نظر انجام مي يابد.

5-2-ضرورت و اهميت

بكار گرفتن اشعه يونيزان درعلم پزشكي نياز به افرادي دارد كه كاملا به روش كارگيري آن اشعه آشنايي و آگاهيداشته باشند لذا به دلايل زير بر پايي اين دوره ضرورت پيداميكند :

5-1-باتوجه بهوسعت علم پزشكي و نياز روز افزون به علم پرتو شناسي جهت كمك به تشخيص و تحقيق ودرمان بيماريها:

2-5-كمبود افراد تحصيل كرد و آشنا به اين فن و تكنيك در سطح مملكت .

5-3-لزوم گسترش مراكز درماني و بهداشتي بخصوص تاسيس و راه اندازيدرمانگاههاي بهداشتي درماني در تمام مناطق ايران كه فارغ التحصيلان اين دوره در اينمراكز بتوانند به خدمات درماني اشتغال ورزند.
رديف
نام درس
1
فارسي
2
اخلاق و تربيت اسلامي
3
ارزيابي تكنيكي فيلم هاي پرتونگاري
4
اصول تاريكخانه
5
اصول نگهداري و تعميرات مقدماتيدستگاههاي پرتوشناسي
6
بهداشت عمومي
7
تربيت بدنی 1
8
تشريح (آناتومي (
9
راديوبيولوژي و حفاظت در برابر پرتو هاييونساز
10
روشهاي پرتو نگاري 2
11
روشهاي پرتو نگاري 3
12
روشهاي پرتو نگاري1
13
زبان تخصصي 1
14
زبان خارجي
15
فيزيك پرتو شناسي تشخيصي
16
فيزيك پرتوها
17
فيزيولوژي انساني
18
فيزيک عمومي
19
كار آموزي بيمارستاني 2
20
كارآموزي بيمارستاني 1
21
ماده حاجب در راديوگرافي
22
معارف اسلامي 1

بازار کار:

فارغ التحصيلان اي دوره كارداني تكنولوژي پرتو شناسي تشخيصي قادر خواهندبود:
كليه روشهاي مختلف راديوگرافي ها را با ستثنا ، فلوروسكوپي و تزريق مادهحاجب را تحت نظر متخصص مربوطه انجام دهند.
ماده حاجب را با نظارت و سرپرستيپزشكي متخصص پرتو شناسي به بيمار تزريق نمايند.
پس از طي دوره تعهد خدمت و كسبتجربه كافي در صورت تمايل و قبولي در آزمون و امتحان اختصاصي وارد دوره كارشناسيشوند و تحصيلات خود را ادامه دهند.

feedback
1390,06,18, ساعت : 22:51
رشته شماره 70 : جنگلداری

جنگل و جنگل داري مانند بسياري از رشته هايي كه به طور مستقيم با طبيعت درگير هستند در كشورهاي در حال توسعه مهجور و مظلوع واقع شده است .

هنوز در كشوري مانندايران زمان بسياري نياز است تا مردم با طبيعت ، حيوانات و گياهان سرآشتي بگذارند .

فرهنگ سازي در اين زمينه بسيار ضروري است و اين مطلب را مي توان به راحتي ازاخبار تلويزيون فهميد به همين خاطر و به منظور تامين نيروهاي كارآمد براي حفاظت ،احيا و بهره برداري مستمر و اداره صحيح جنگلها لازم است افرادي كه در اين زمينه ازكارايي و آگاهي كافي برخوردار باشند ، تربيت شوند.

فارغ التحصيلان اين رشته بااستفاده از دانش و اطلاعاتي كه در اين دوره كسب مي نمايند، خواهند توانست ثروتهاي طبيعي نهفته در جنگلها را در جهت تامين نيازهاي مردم ، با برنامه ريزي صحيح بكارگيرند.

-1تعريف و هدف:

جنگلداري عبارتست از بكارگيري مجموعه اي از علوم وفنون كه درجهت شناخت جوامع مختلف جنگلي و آگاهي از كيفيت و كميت آنها ، پرورش توده هاي جنگلي ، بهره برداري مستمر از توليدات جنگل ، روشها ي مختلف قطع و استحصال وحمل درختان افكنده و بالاخره حفاظت ، احيا و توسعه مناطق جنگلي بعنوان توليد كننده ماده اوليه (چوب ) و تعديل و تنظيم كننده شرايط آب و هوايي و خاكي مورد استفادهقرار مي گيرد.

هدف از ايجاد دوره كارشناسي ناپيوسته رشته جنگلداري ، تربيت كارشناساني است كه با فراگيري مطالب لازم در ادامه تحصيلات خود بعد از دوره كارداني بتوانند بعنوان كارشناس در زمينه هاي ذكر شده انجام وظيفه نمايند و بخصوص قادر به تهيه طرحهاي جنگلداري و ناظر براجراي صحيح آنها باشند و در مناطق جنگلي مشغول بخدمت گردند.

-2طول دوره و شكل نظام :

براساس مصوبات شوراي عالي برنامه ريزي طول دوره كارشناسي ناپيوسته رشته جنگلداري دو سال (بطور متوسط ) و حداكثر مجاز طول دورهسه سال مي باشد.

هر سال تحصيلي داراي دو نيمسال مي باشد و هر نيمسال شامل 17هفته آموزشي است.
نظام آموزشي اين دوره براساس واحدي برنامه ريزي شده و هر واحددرس نظري شامل 17 ساعت و هر واحد عملي شامل 34 ساعت آموزشي مي باشد.

-4 تعدادواحدهاي درسي :

واحدهاي درسي دوره كارشناسي ناپيوسته جنگلداري 78 واحد به شرح زير است :

-دروس عمومي 12واحد
-دروس پايه 16//
-دروس اصلي 38//
-دروسي تخصصي 22 //

5-ضرورت و اهميت:

باتوجه به اينكه جنلگهاي ايران قسمتي از منابع طبيعي قابل تجديد كشور مي باشد كه در زمره اموال عمومي بوده و اداره و برنامه ريزي آنها بعهده دولت مي باشد ، لذا بايد در بخش دولتي مديران و برنامه ريزان قابلي وجود اشته باشند تابا تهيه طرحها و برنامه ريزي صحيح و نظارت برحسن اجراي آنها ، از اين منابع لايزال خدادادي بطور صحيح بهره برداري اصولي و مستمرنموده و از انحطاط و تخريب آنها جلوگيري و در احيا و توسعه آنها كوشش كنند.
لازمه يك چنين برنامه هايي تربيت افراد متخصص با بينش و آگاهي كافي در زمنيه هاي مختلف جنگل مي باشد كه بطور اختصار در تعريف و هدف از آنها نام برده شد.

6-شرايط گزينش دانشجو:

داوطلبي اين رشته علاوه برداشتن شرايط عمومي واختصاصي دوره كارشناسي ناپيوسته رشته هاي منابع طبيعي بايد فارغ التحصيل دوره تكنولوژي جنگلداري يا دوره كارداني منابع طبيعي باشند.
در رابطه با فارغ التحصيلان دوره كارداني منابع طبيعي تطبيق لازم توسط گروههاي آموزشي دانشكده هايمجري صورت گرفته و دروس كمبود بايد توسط دانشجو اخذ گردد.
درسهای رشته:
رديف
نام درس
1
آشنايي با کامپيوتر
2
آمار و احتمالات
3
اخلاق و تربيت اسلامي 2
4
اقتصاد جنگل
5
اقتصاد عمومي
6
اگروفارستري
7
اندازه*گيري جنگل 2
8
انقلاب اسلامي و ريشه*هاي آن از قرنسيزدهم
9
اکولوژي جنگل
10
برنامه نويسي کامپيوتر
11
پروژه
12
تاريخ اسلام
13
تربيت بدني 2 (عملي (
14
جاده*سازي 2
15
جامعه شناسي روستايي
16
جنگل شناسي 1
17
جنگل شناسي 2
18
جنگلداري 2
19
چوب شناسي
20
حمايت و حفاظت جنگل
21
حمل و نقل چوب
22
خاک شناسي جنگل
23
درخت شناسي
24
رياضيات عمومي 2
25
زبان خارجي 2 (نظري و عملي(
26
زيست شناسي
27
ژنتيک
28
سياست جنگل
29
شناخت حيوانات شکاري
30
فارسي 2
31
قوانين و مديريت منابع طبيعي
32
متون اسلامي (آيات و احاديث(
33
محصولات فرعي جنگل
34
هوا و اقليم شناسي
35
هيدورلوژي عمومي
36
کارآموزي

بازار کار:
فارغ التحصيلان اين رشته مي توانند در موارد زير منشا خدمت باشند.
- بعنوان كارشناس (مهندس ) متخصص در تهيه طرحهاي جنگلداري و ساير طرحهاي مربوط به حفاظت وتوسعه جنگلها در سازمان جنگلها و مراتع
- به عنوان مدير در مناطق جنگلي تحت پوشش و نظارت سازمان جنگلها و مراتع كشور

feedback
1390,06,18, ساعت : 22:51
رشته شماره 71 : دامپروری

رشته اي كه درك آن براي بسياري از شهرنشینان دشوار است گر چه هر روز با محصولات لبني سر و كار دارند اما منشاء آن كمتر در ذهنشان نقش مي بندد .براي تامين نيروي انساني متعهد و متخصص در رشته دامپروري و به منظور نيل به خودكفايي در تهيه پروتئين حيواني مورد نياز لازم است كه متخصصيني تربيت شوند كه بتوانند با استفاده از دانش وتجربيات خود توليد اقتصادي محصولات دامي را بطور علمي امكان پذير و از امكانات موجود كشور حداكثر استفاده را در جهت توليد اين محصولات نموده و در امور تحقيقات آموزش و برنامه ريزي دامپروري خدمت نمايند.

تعريف و هدف

مطالعه و بررسي درزمينه غذا و تغذيه دام ، اصلاح نژاد و بالابردن توليد اقتصادي با استفاده از اصول بهداشت و مديريت در پرورش دام و نگهداري محصولات دامي رشته اي از علوم كشاورزي راتشكيل ميدهد كه تحت عنوان دامپروري ناميده مي شود.

هدف از ايجاد دوره كارشناسي در رشته دامپروري تربيت افراديست كه بتوانند به عنوان كارشناس در زمينه هاي مختلف توليد ، برنامه ريزي منطقه اي و مطالعاتی و همچنين به صورت مربي در دبيرستانهاي كشاورزي و به عنوان مجري تحقيقات كشاورزي و يا به عنوان مدير و مجري واحدهاي توليدي دولتي و خصوصي بخش كشاورزي منشا خدمت باشند.

طول دوره و شكل نظام :

براساس آئين نامه آموزشي دوره كارشناسي مصوب ستاد انقلاب فرهنگي طول دوره كارشناسي دامپروري چهار سال است .
دانشجويان بطور متوسط قادر خواهند بود كه اين دوره رادر مدت مذكور بگذرانند ، حداكثر مدت مجاز تحصيلات اين دوره شش سال است.
هر سال تحصيلي شامل دونيمسال ميباشد و در هر نيمسال 17 هفته كامل آموزشي وجود دارد.
نظام آموزشي اين دوره واحدي است و براي هر واحد درس نظري در هر نيمسال 17 ساعت آموزش كلاسيك در نظر گرفته شده است.

تعداد واحدهاي درسي:
تعداد كل واحدهاي درسي دوره كارشناسي 146 واحد است به شرح زير :

- دروس عمومي 23واحد
- دروسپايه 33واحد
-دروس اصلي كشاورزي 37واحد
-دروسي تخصصي 53 واحد كه شامل 47واحددروس تخصصي الزامي و 6 واحد دروس انتخابي است.

ضرورت و اهميت

برقراري رشته دامپروري براي تربيت كارشناساني است كه بتوانند در جهت افزايش توليد در هر واحددامي و استفاده حداكثر از منابع بالقوه كشور موثر باشند. با توجه به تعداد زياد دامو طيوري كه در مملكت وجود دارد لازم است با برنامه ريزي صحيح و دقيق و با استفاده از دانش و تجربه كارشناسان رشته دامپروري هر چه بيشتر از دام و طيور كشور برايافزايش توليد از طرق كمي و كيفي استفاده بعمل آيد.
با توجه به مطالب فوق ضرورتو اهميت تربيت افرادي كه بتوانند با بكارگرفتن دانش خود در زمينه علوم پايه ، دروس اصلي كشاورزي و دروس تخصصي رشته دامپروري در جهت رسيدن به هدف فوق الذكر اقدام نمايند، مشخص ميشود. درسهای رشته :
رديف
نام درس
1
آبياري عمومي
2
آمار و احتمالات
3
اخلاق و تربيت اسلامي
4
اصلاح دام 1
5
اصلاح دام 2
6
اصول بهداشت دام
7
اصول تبديل و نگهداري فرآورده*هايکشاورزي
8
اصول ترويج و آموزش كشاورزي
9
اقتصاد کشاورزي
10
انقلاب اسلامي و ريشه*هاي آن از قرنسيزدهم
11
اکولوژي
12
بيماريهاي دام و طيور
13
بيوشيمي عمومي
14
پرورش زنبور عسل
15
پرورش طيور
16
پرورش گاو شيري
17
پرورش گوسفند و بز
18
تاريخ اسلام
19
تربيت بدنی 1
20
تشريح و فيزيولوژي دام
21
تغذيه دام 1
22
تغذيه دام 2
23
تغذيه دام 3
24
جانور شناسي
25
حشره*شناسي و دفع آفات
26
خاک*شناسي عمومي
27
رياضيات عمومي
28
زبان خارجي 1
29
زبان خارجي 2
30
زراعت عمومي
31
زيست شناسي
32
ژنتيک
33
سمينار
34
شيمي آلي
35
شيمي عمومي
36
طرح آزمايشهاي كشاورزي1
37
عمليات کشاورزي
38
فارسي 1
39
فارسي 2
40
فيزيولوژي توليد مثل
41
فيزيک عمومي
42
گياه شناسي 1(فيزيولوژي و تشريح)
43
ماشين*هاي کشاورزي
44
متون اسلامي (آيات و احاديث)
45
مديريت و حسابداري
46
مرتع*داري
47
معارف اسلامي 1
48
معارف اسلامي 2
49
ميکروبيولوژي عمومي
50
هوا و اقليم شناسي
51
کارآموزي
بازار کار :
فارغ التحصيلان اين رشته مي توانند در موارد زير نقش و توانايي خود را ايفا نمايند:

- به عنوان مدير يا مجري واحدهاي توليدي دولتي و خصوصي دامپروري
- به عنوان كارشناس متخصص و برنامه ريز در زمينه هاي مختلف دامپروري در واحدهاي اجرايي وزارت كشاورزي وزارت جهاد سازندگي و غيره .
- به عنوان مربي در دبيرستانهاي كشاورزي ومجري امور تحقيقات كشاورزي

feedback
1390,06,18, ساعت : 22:53
رشته شماره 72 : زراعت

رشته زراعت و اصلاح نباتات يکي از گرايشهاي مهم و اساسي در مجموعه مهندسي کشاورزي به شمار مي آيد. مجموعه مهندسي کشاورزي نيز از رشته هاي پراهميت و جذاب در مجموعه علوم تجربي مي باشد که توسط داوطلبان گروه آزمايشي علوم تجربي انتخاب مي گردد. ايران کشوري است که از توانمنديهاي خوب بالقوه و بالفعل کشاورزي برخوردار بوده وکشاورزي در برنامه هاي توسعه کشور از محورهاي اصلي است.

توسعه کشاورزي نيازمندنيروي انساني ماهر است که بتواند عمليات کشاورزي مربوط به محصولات زراعي و باغي رابر اساس يافته هاي جديد علمي انجام دهد و بيشترين بازدهي و محصول را در بهره گيرياز منابع به دست آورد.

بدين منظور براي تأمين نيروي انساني متعهد و متخصص در رشتهزراعت و اصلاح نباتات، براي نيل به خودکفايي در مواد اوليه غذايي و صنعتي لازم استمتخصصاني تربيت شوند که بتوانند با استفاده از دانش و تجربيات خود، توليد اقتصاديمحصولات زراعي را به طور علمي امکان پذير سازند و از امکانات موجود کشور حداکثراستفاده را برده، در امور تحقيقات و آموزش و برنامه ريزي کشاورزي نيز خدمت نمايند.

تربيت کاردان فني، به عنوان رابط بين مهندسان و متخصصان کشاورزي و کشاورزان درکشور، داراي اهميت فوق العاده است و از نظر تعداد نيروي انساني در حال حاضر در سطحپاييني قرار دارد. تأمين نيروي انساني در اين مقطع مي تواند نقش سازنده اي را درتوسعه کشاورزي ايفا نمايد.

-1 زراعت و اصلاح نباتات

1-1) تعريف و هدف

مطالعه و بررسي در زمينه کاشت و پرورش گياهان زراعي و انتخاب ارقام مناسب اينگياهان و برداشت صحيح محصولات آنها در رشته اي از علوم دانشگاهي قرار مي گيرد که باعنوان زراعت و اصلاح نباتات ناميده مي شود. اين رشته در دو مقطع کارداني و کارشناسيارائه مي شود.

هدف از ايجاد دوره کارشناسي در رشته زراعت و اصلاح نباتات تربيتافرادي است که بتوانند به عنوان کارشناس در زمينه هاي مختلف توليدي کار و در برنامهريزيهاي منطقه اي و مطالعاتي و همچنين به صورت مربي آموزشي در دبيرستانها وهنرستانهاي کشاورزي، و به عنوان مجري امور تحقيقات کشاورزي و يا به عنوان مدير ومجري واحدهاي توليدي دولتي و خصوصي بخش کشاورزي منشأ خدمت باشند.
در دورهکارداني توليدات گياهي و امور زراعي افرادي تربيت مي شوند که بتوانند برنامه هايتوليدي تدوين شده در اين رشته را زير نظر مهندسان کشاورزي بر اساس اصول علمي اجراکنند. اين افراد همچنين قادر خواهند بود طرحهاي تحقيقاتي را زير نظر متخصصان مربوطاجرا نموده، در برنامه هاي آموزش کشاورزي به عنوان مروج کشاورزي خدمت نمايند.

1-2) اهميت و جايگاه در جامعه

ايجاد رشته زراعت و اصلاح نباتات براي تربيتکارشناساني است که بتوانند در جهت افزايش سطح زيرکشت محصولات اصلي کشاورزي، استفادهبهينه از زمان و بالا بردن عملکرد اين محصولات در واحد سطح (هکتار) تلاش کنند. باتوجه به اين که در حال حاضر حدود 16 ميليون هکتار از اراضي کشور زيرکشت محصولاتمختلف زراعي قرار دارد و با عنايت به اين که مساحت زمينهاي قابل کشت در کشور حدود 50 ميليون هکتار است، و نظر بر اين که ايران از تنوع آب و هوايي برخوردار است؛ بابرنامه ريزي صحيح و دقيق و با استفاده از دانش کارشناسان رشته زراعت و اصلاحنباتات، مي توان به ميزان هر چه بيشتر از زمينهاي کشور براي افزايش توليد کمي وکيفي بهره برداري نمود.

اين مطالب ضرورت و اهميت تربيت افرادي را که بتوانند با بهکار گرفتن دانش خود در جهت رسيدن به اين اهداف اقدام نمايند، مشخص مي کند. همچنيناز جمله مشکلات کشاورزي در کشور ما همواره اين بوده است که مجريان فعاليتهاي توليديکشاورزي، کمتر تحصيلاتي در زمينه کشاورزي داشته اند؛ به طوري که روشهاي کار همچنانسنتي و قديمي باقي مانده است. در حالي که در سطوح بالاتر يعني کارشناسان و يا مراکزبرنامه ريز و هدايت گر، توان بالايي براي تأمين فن آوري مورد نياز وجود دارد. ازبين بردن اين خلا يعني تربيت کاردانها در اين رشته، مي تواند ضمن بهره گيري ازتواناييهاي متخصصان و صاحبنظران سطوح بالاتر، با به کارگيري دانش و فنون جديد درامور کاشت و نگه داري محصولات زراعي و باغي، برنامه هاي کشاورزي را با بازدهيبيشتري قرين سازد.

رديف
نام درس
1
آبياري عمومي
2
آفات مهم گياهان زراعي
3
آمار و احتمالات
4
ازدياد نباتات
5
اصلاح نباتات خصوصي
6
اصول اصلاح نباتات
7
اصول تبديل و نگهداري فرآورده*هايکشاورزي
8
اصول ترويج و آموزش كشاورزي
9
اقتصاد کشاورزي
10
اکولوژي
11
باغباني عمومي
12
برنامه نويسي کامپيوتر
13
بيماريهاي گياهي
14
بيماريهاي مهم گياهان زراعي
15
بيوشيمي عمومي
16
جلسه بحث
17
حاصلخيزي خاک و کودها
18
حشره*شناسي و دفع آفات
19
خاک*شناسي عمومي
20
خاک*هاي شور و قليايي
21
دامپروري عمومي
22
ديم*کاري
23
رابطه آب و خاک و گياه
24
روشهای پیشرفته آماری
25
رياضيات عمومي
26
زراعت حبوبات و گیاهان منطقه ای
27
زراعت عمومي
28
زراعت غلات
29
زراعت نباتات صنعتي
30
زراعت نباتات علوفه*اي
31
ژنتيک
32
سیتولوژی
33
شيمي آلي
34
شيمي عمومي
35
طرح آزمايشهاي كشاورزي1
36
طرح آزمایشگاههای کشاورزی 2
37
علف*هاي هرز و کنترل آنها
38
عمليات کشاورزي
39
عملیات کارگاهی
40
فيزيولوژي گياهان زراعتي
41
فيزيک عمومي
42
گياهشناسي 1(فيزيولوژي و تشريح )
43
گیاه شناسی 2 (سیستماتیک و مرفولوژی)
44
ماشين*هاي کشاورزي
45
ماشینهای برداشت
46
مديريت و حسابداري
47
مرتع*داري
48
مساحی و نقشه برداری
49
مکانیزاسیون کشاورزی
50
هوا و اقليم شناسي
51
کارآموزي
52
کنترل و گواهی بذر
بازار کار: تواناييهاي لازم براي داوطلبان اين رشته و ادامه تحصيل در آن

سابقه طولاني رشته شيمي در ايران موجب شده است که تعداد متخصصان قابل توجهي در اين رشته در جامعه، در مقاطع مختلف مشغول فعاليتهاي گوناگون باشند. دوره هاي تحصيلات تکميلي در دانشگاههاي کشور يکي پس از ديگري داير شده و فارغ التحصيلان آنها در مشاغل مختلف مشغول به کار شده اند، به طوري که کيفيت علمي آنها نيز با کشورهاي با سابقه طولاني در اين سطوح قابل مقايسه است. مهمترين گرايشهاي مقاطع کارشناسي ارشد و دکتري دانشگاههاي کشور عبارت است از: شيمي آلي، شيمي تجزيه، شيمي فيزيک، شيمي معدني، شيمي پليمر و بيوشيمي.

گستردگي علم شيمي باعث جذب تعداد زيادي دانشجو در گرايشهاي مختلف شده است، دانشجوياني که استعداد رياضي قوي دارند در گرايشهاي شيمي فيزيک و شيمي تجزيه و شيمي معدني جذب مي شوند. دانشجوياني که پايه علوم تجربي قويتري دارند قادر به ادامه تحصيل در رشته هاي شيمي آلي، بيوشيمي نيز هستند.

تواناييهاي فارغ التحصيلان
فارغ التحصيلان اين دوره مي توانند مسووليت زمينه هاي مختلف از جمله موارد زير را عهده دار باشند:

1- طرح، نظارت و اجراي طرحهاي تحقيقاتي کوچک و بزرگ شيميايي در سطوح مختلف کاربردي و علمي محض، در دانشگاهها، کارخانجات و مراکز تحقيقاتي، به منظور ارتقاي کمي و کيفي محصولات مورد نياز جامعه.

2- مسووليت و ارائه خدمات در آزمايشگاههاي کنترل کيفي، پيگيري و ارائه معيارهاي استاندارد به منظور افزايش کميت و کيفيت محصولات توليدي و همچنين مواد مصرفي کارخانه ها و صنايع.

3- ارائه خدمات آموزشي در سطح دانشگاهها، دبيرستانها و موسسات آموزشي.

4- ارائه طرحهاي پژوهشي به منظور استفاده از منابع اوليه ارزنده موجود در جامعه در جهت افزايش بهره وري از آنها و جلوگيري از صادرات بي رويه مواد اوليه ارزشمند و تبديل آنها به محصولات واسطه اي که ارزش اقتصادي بالاتري دارند.

5- ارائه خدمات در کارخانجات پتروشيمي، پلاستيک، لاستيک، رنگ و رزين، الياف، صنايع غذايي، صنايع دارويي، بهداشتي و شوينده ها.

6- آمادگي براي ادامه تحصيلات در مقاطع بالاتر براي تأمين کادر علمي دانشگاهها و ساير مراکز علمي.

7- کمک به توسعه صنايع دستي که در سطح گسترده اي در جامعه پراکنده هستند؛ از جمله ساخت رنگهاي بهتر و متنوع تر، بخصوص استفاده از رنگهاي طبيعي موجود در صنعت فرش.

8- استفاده از گياهان دارويي فراواني که در مملکت موجودند، به منظور استخراج و شناسايي موارد کاربرد اين گياهان به کمک متخصصان داروساز.

feedback
1390,06,19, ساعت : 10:10
رشته شماره 73 : شیلات

كشور وسيع ايران خوشبختانه چه در شمال و چه در جنوب و جنوب غربي داراي سواحل دريايي طولاني و امكان صيد و صيادي فراواني است .
در داخل كشور نيز آبگيرها و رودخانه هاي متعدد براي پرورش آبزيان و انواع ماهي ها موجود مي باشد .امكان بهره برداري ازاين منابع طبيعي و موهبتهاي الهي داشتن تخصص و آگاهيهاي كافي در زمينه ها ي مختلف شناخت آبزيان ، آبها ، تكنيكها و برنامه ريزي و مديريت آنها است.

لذا دائر كردن چنين رشته اي در سطح كارشناسي ارشد با توجه به كمبود مواد پروتئيني كشور كاملا لازمو مورد نياز مي باشد.

شرايط گزينش دانشجو
داوطلبان اين رشته علاوه بر دارابود ن شرايط عمومي دوره كارشناسي ارشد مي بايست واجد شرايط اختصاص دوره كارشناسي ارشد رشته هاي كشاورزي و منابع طبيعي بوده و فارغ التحصيل رشته شيلات و محيط زيست دوره كارشناسي باشند.
فارغ التحصيلان ساير رشته هاي منابع طبيعي و رشته دامپروري و رشته هاي مشابه آنها در نظام قديم نيز مي توانند داوطلب ورود به اين رشته شوند.

بديهي است اينگونه داوطلبین پس از ورود به دوره كارشناسي ارشد شيلات ملزم به گذرانيدن دروس كمبود براساس آئين نامه كارشناسي ارشد به تشخيص كميته مربوطه مي باشند.
رديف
نام درس
1
ارزيابي اثرات توسعه
2
ارزيابي و حفاظت اكوسيستمهاي آبي درايران
3
اصول ناوبري
4
اقتصاد و بازاريابي آبزيان
5
اقيانوس*شناسي
6
اكولوژي و رفتار شناسي ماهيان
7
بهداشت ماهي و مبارزه با آفات آن
8
پويايي شناسي ديناميزم جميت آبزيان
9
تاسيسات و ماشينهاي شيلاتي
10
تكثير و پرورش غذاي آبزيان تكميلي
11
تكثير و پرورش غذاي زنده براي تغذيهآبزيان
12
تكثير و پرورش ماهي تكميلي
13
تكنولوژي صيد
14
تكنولوژي فرآورده هاي شيلاتي
15
جيره نويسي تغذيه ماهيان
16
روش تحقيق
17
ژنتيك و اصلاح نژاد ماهيان
18
سنجش از دور (دور كاوي)
19
سيستماتيك بي مهرگان آبزي
20
فيزيولوژي ماهي
21
ماهي شناسي تكميلي سيستماتيك
22
مديريت و برنامه ريزي شيلات
23
هيدروبيولوژي
24
هيدروتكنيك و طراحي كارگاه هاي پرورشماهي
25
هيدروشيمي

بازار کار:
فارغ التحصيلان اين رشته بعنوان كارشناس ارشد شيلات مي توانند در يكي از مشاغل آموزشي در دانشگاهها ، پژوهشي در موسسات تحقيقاتي و اجرايي (شركت شيلات) برنمه ريزي و سرپرست پروژه هاي شيلاتي و صيد و صيادي (جهاد سازندگي ) انجام وظيفه نمايند .
مضافا فارغ التحصيلان اين رشته با كسب پيش آگاهيهايي كه در زمينه هاي مختلف اينرشته بدست آورند قادر خواهند بود شخصا با دايركردن استخرهاي پرورش ماهي به توليدماهيان و آبزيان داخلي نيز بپردازند.

feedback
1390,06,19, ساعت : 10:16
رشته شماره 74 : میکروبیولوژی ژنتیک

وقتی که از پشت میکروسکوپ به یک قطره آب، یک بگ درخت و یک مشت خاک می نگری دنیای عجیب و خارق العاده میکروارگانیسم ها در مقابل دیدگانت گشوده می شود. دنیای موجودات حیرت انگیز که توانایی آنها در هیچ موجود دیگری حتی انسان به چشم نمی خورد.
به راستی چه موجودی می تواند در قدرت رشد با باکتری برابری کند؟ باکتری که شاید یک میلیونیم گرم (میکروگرم) نیز وزن نداشته باشد اما اگر شرایط محیط برای تکثیر تصاعدی آن مناسب باشد، در عرض 72 ساعت انبوه باکتریهای تولید شده وزنی سه هزار برابر وزن کره زمین خواهند داشت و این تنها یکی از جلوه های دنیای شگفت انگیز میکروارگانیسم ها است، دنیایی که در رشته میکروبیولوژی (میکروب شناسی) مورد بررسی قرار می گیرد.
اما میکروارگانیسمها که اساس و پایه علم میکروبیولوژی را تشکیل می دهند، چه هستند؟
محمدعلی آموزگار دانشجوی دوره دکترای میکروبیولوژی دانشگاه تهران در این باره می گوید: میکروارگانیسمها موجودات ریز ذره بینی مانند: باکتریها، ویروسها، قارچهای میکروسکوپی و پرتوزوئرها هستند که با چشم غیر مسلح دیده نمی شوند.
وی همچنین در مورد جایگاه میکروارگانیسمها در رشته میکروبیولوژی می گوید: علم میکروبیولوژی که گرایشی از علم زیست شناسی است به بررسی و مطالعه میکروارگانیسم ها می پردازد در این علم ارتباط میکروارگانیسم ها با خودشان و همچنین با موجودات عالی تر مانند انسان، حیوانات و گیاهان مورد بررسی قرار می گیرد.
گفتنی است که علم میکروبیولوژی گرایشهای مختلفی دارد که عبارتند از:
الف) گرایش پزشکی: در این گرایش میکروبهایی که برای انسان بیماری زا هستند و چگونگی فغالیت آنها بررسی می شود. البته این گرایش قسمت کوجکی از علم میکروبیولوژی را برای خود اختصاص می دهد چرا که از میان میکروبهای شناخته شده فقط حدود 170 نوع میکروب، بیماری زا هستند و بقیه میکروبها تا کنون شناخته شده اند، میکروبهای مفید می باشند.
ب) میکروبیولوژی غذایی: بسیاری از مواد غذایی مثل ماست یا پنیر به یاری میکروبها تولید می شوند.
ج) میکروبیولوژی صنعتی: در این گرایش از میکروبیولوژی از میکروبهای مفید برای تولید مواد صنعتی مانند اسیدها و کمپوست میکروبی ( تهیه کود به یاری مواد زاید و زباله ها) استفاده می شود، همچنین از میکروبها در رفع آلودگی های محیط زیست استفاده می گردد.
دکتر علی اکبر محمدی متخصص میکروبیولوژی و رئیس مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی نیز در معرفی این رشته می گوید: دسته میکروبیولوژی که با میکروارگانیسمها یعنی موجودات ریز ذره بینی سر و کار دارد، دو جنبه مهم دارد، یکی مبارزه با میکروارگانیسم های خطرناک و بیماری زا که حیاط انسانها، حیوانات و گیاهان را به خطر می اندازند و میکروبیولوژیست با شناسایی روش و مسیر ایجاد بیماریها می تواند این مسیر را متوقف کرده و از چرخه و سیر بیماری جلوگیری کند و جنبه دیگر استفاده بهینه و مناسب از میکروارگانیسم ها برای تولید مواد غذایی و تبدیل بهینه صنایع غذایی مثل تهیه پنیر، ماست و یا حتی نان و همچنین تولید داروهای پزشکی و دامپزشکی می باشد.
در واقع علم میکروبیولوژی در مورد چگونگی استفاده بهینه از میکروارگانیسم ها و جلوگیری از ضررها و زیانهایی که میکروارگانیسم ها می توانند به حیات انسانها، دامها و نباتات وارد کنند، بحث می کند.
میکروبیولوژی یا زیست شناسی سلولی مولکولی
گاه می شنویم که از رشته میکروبیولوژی با عنوان زیست شناسی سلولی مولکولی یاد می شود برای مثال در بعضی از قسمتهای دفترچه های آزمون سراسری سازمان سنجش آموزش کشور از این رشته با عنوان زیست شناسی سلولی مولکولی یاد شده است و به همین دلیل تعدادی از داوطلبان آزمون سراسری تصور می کنند که رشته میکروبیولوژی همان رشته علوم سلولی مولکولی است و در نتیجه هنگام انتخاب رشته با مشکلاتی روبرو می شوند.
دکتر محمدی درباره تفاوت بین این دو رشته می گوید: در حقیقت علم میکروبیولوژی مادر علوم سلولی مولکولی است چون زمانی که راجع به فیزیولوژی سلول ( به اصطلاح چگونگی کار کردن و سوخت و ساز بدن سلول)
صحبت می شود، در واقع ساختار سلول به عنوان یک میکروارگانیسم مورد بررسی قرار می گیرد، اما این باعث نمی شود که دو رشته فوق را یکی بدانیم چون علوم سلولی مولکولی از حیطه فعالیتهای بیرونی میکروب خارج شده و وارد فعالیتهای درونی آن می شود، در حالیکه در علم میکروبیولوژی تأثیرات بیرونی میکروارگانیسم ها مطالعه می شود .
برای مثال شما در علم میکروبیولوژی نگاه می کنید که میکروارگانیسم مورد نظر شما چه نوع بیماری ایجاد کرده و از روی آثار بیماری حدس می زنید میکروارگانیسمی را که بررسی می کنید چه نوع میکروبی است .
دکتر محمدی همچنین در مورد نام رشته میکروبیولوژی می گوید: با توجه به اینکه امروزه علوم بسیار ریز، جزئی و تخصصی شده است، بهتر است که دو علم میکروبیولوژی و علوم سلولی و ملکولی در کنار یکدیگر و با نام تخصصی به علم زیست شناسی خدمت بکنند نه اینکه یک علم، دیگری را احاطه بکند. مثلا اگر بخواهیم میکروبیولوژی را زیر مجموعه ای از علوم سلولی و مولکولی بدانیم، اشتباه است چون بعضی از اوقات علوم سلولی و مولکولی کاری به میکروارگانیسم ها ندارد و در مورد سلولهای یوکاریوتی یا سلولهای انسانی صحبت می کند.


موضوع این رشته تحصیلی:
رشته بیوتکنولوژی یک رشته کاربردی و میان رشته ای مهندسی علوم است که قلمرو آن حداقل 33 حوزه تخصصی علوم را در برمی گیرد. این رشته در کشور ما از سال 1378 در دانشکده علوم دانشگاه تهران در مقطع دکترای پیوسته ارائه می شود.

این رشته از سه مرحله کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تشکیل شده است که دانشجویان در مرحله کارشناسی پس از گذراندن موفقیت آمیز132 واحد دروس مشترک معرفتی- نظری، علوم پایه، پزشکی، مهندسی و مبانی بیوتکنولوژی به اضافه آموختن زبان انگلیسی در حد 550 نمره تافل و آشنایی کامل با یک زبان برنامه نویسی کامپیوتر در صورتی که معدل آنها در هر نیمسال تحصیلی 15 باشد، می توانند وارد مرحله دوم یعنی مقطع کارشناسی ارشد شوند که در این مقطع یکی از 6 گرایش بیوتکنولوژی میکروبی، بیوتکنولوژی پزشکی، بیوتکنولوژی محیطی و دریایی، بیوتکنولوژی مولکولی، فرآورش زیستی و بیوتکنولوژی کشاورزی (گیاهی) را انتخاب کرده و بعد از گذراندن 48 واحد در یکی از گرایشهای تخصصی، و انجام معادل 6 واحد پژوهشهای انفرادی و ارائه 2 واحد سمینار از مقطع کارشناسی ارشد فارغ التحصیل می شوند. در این مرحله در صورتی که میانگین نمرات دروس مقطع کارشناسی ارشد آنها حداقل 16 باشد، می توانند در امتحان جامع شرکت کنند و در صورت موفقیت در این امتحان، وارد مرحله دکترای تخصصی (D.Ph ) خواهند شد و رسما برای ثبت پایان نامه دکتری اقدام کنند.
به عبارت دیگر دانشجویان این رشته نیز برای ورود به مقطع کارشناسی ارشد و دکتری باید شرایط لازم را داشته باشند، یعنی باید میانگین معادل بالایی داشته و در آزمون جامع موفق شوند اما در یک آزمون رقابتی شرکت نمی کنند.

توانایی های لازم:
رشته بیوتکنولوژی از بین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی فیزیک و علوم تجربی دانشجو می پذیرد چرا که بعضی از گرایشهای این رشته به علوم پزشکی و بعضی دیگر از گرایشها به رشته های مهندسی مربوط می شود. گفتنی است که دوره دکترای مستقیم بیوتکنولوژی، دوره آموزشی خاصی است که مناسب با توانایی های دانشجویان سرآمد به صورت پیوسته و فشرده تنظیم شده است و با پذیرش دانشجویانی که از نظر بهره هوشی، قدرت درک و استدلال، توان نوآوری و خلاقیت، خودآموزی و استفاده مناسب از وقت، علاقه و انگیزه شدید به یادگیری و توانایی های ذهنی و روانی سرآمد همگنان خود هستند، آنان را برای اخذ درجه دکتری در این رشته آماده می کنند.

از همین رو نیمی از ظرفیت پذیرش این رشته به داوطلبانی اختصاص دارد که در مرحله ما قبل نهایی المپیادهای دانش آموزی ریاضی، فیزیک، شیمی، کامپیوتر و زیست شناسی پذیرفته شده باشند و نیمی دیگر نیز به داوطلبانی که از طریق آزمون سراسری وارد شده و نمره کل آزمون سراسری آنها از 10000 کمتر نباشد. برای مثال در اولین سال ارائه این رشته، آخرین رتبه قبولی 173 و در سال دوم، آخرین رتبه قبولی 150 بود.در ضمن از پذیرفته شدگان این رشته، مصاحبه علمی به عمل می آیند تا دانشجویانی که واقعا علاقه مند بوده و انگیزه علمی لازم را دارند، وارد این رشته شوند.

موقعیت شغلی در ایران:
رشته بیوتکنولوژی، یک رشته جدید است و بی شک مدتی زمان خواهد برد تا فارغ التحصیلان آن، جایگاه واقعی خویش را پیدا کنند اما این به معنای آن نیست که موقعیت شغلی برای فارغ التحصیلان این رشته مهیا نمی باشد.

چون زمینه کار بیوتکنولوژی در داخل کشور مساعد است و برای مثال در حال حاضر عده ای از دانشجویان دوره دکترای میکروبیولوژی که در زمینه بیوتکنولوژی میکروبی مطالعه می کنند، بر روی آبهای شور کشور مثل دریاچه ارومیه که امکان رشد موجودات در آن پیچیده و مشکل است، تحقیق می کنند تا با بهره گیری از تکنیک های بیوتکنولوژی، محیطی مناسب برای رشد موجودات دریایی در داخل آن فراهم آورند. از سوی دیگر فارغ التحصیلان این رشته می توانند به عنوان نیروی انسانی متخصص برای مدیریت میانی و هدایت امور فنی خطوط تولید، مزارع و آزمایشگاهها مشغول به فعالیت شوند.

درسهای این رشته در طول تحصیل
دروس مشترک بین گرایشهای مختلف بیوتکنولوژی:
روانشناسی عمومی، فلسفه عمومی، فلسفه هنر و زیبایی شناسی، فلسفه و روش شناسی علوم، تاریخ علم، روش تحقیق، مبانی منطق، منطق ریاضی، اصول مبانی مدیریت صنعتی، آشنایی با قرآن کریم، مبانی علم و حقوق و روابط بین الملل، اصول علم اقتصاد، ریاضی عمومی، آمار و احتمالات، محاسبات علمی عددی، شیمی عمومی، شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمی فیزیک، مکانیک، الکتریسیته و مغناطیس، موج و حرارت، فیزیک جدید، زیست شناسی عمومی، زیست شناسی سلولی،زیست شناسی مولکولی، ژنتیک عمومی، ژنتیک میکروارگانیسم ها، اصول مهندسی ژنتیک، میکروبیولوژی عمومی، میکروبیولوژی کاربردی، بیوشیمی ساختمانی، متابولیسم، روش های بیوشیمی و دستگاهها، ایمنی شناسی، زیست شناسی پرتوی، اصول مهندسی بیوشیمی، موازنه جرم و انرژی، مکانیک سیالات، انتقال حرات، انتقال جرم، مبانی بیوتکنولوژی پزشکی، مبانی بیوتکنولوژی مولکولی، مبانی بیوتکنولوژی کشاورزی، مبانی بیوتکنولوژی محیطی، مقررات زیست ایمنی.
دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی پزشکی:
ایمونوژنتیک، ایمنی شناسی سلولی - مولکولی، ژنتیک پزشکی، متابولیت های میکروبی، فاراماکوژنتیک، فرآورده های نوترکیب، مهندسی ژنتیک پیشرفته، آنزیمولوژی.
دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی محیطی و دریایی:
فروشوئی میکروبی، تصفیه بیولوژیکی فاضلابها، تصفیه بیولوژیکی آلاینده های خطرناک، آلودگی دریا و بیوتکنولوژی دریایی، پاکسازی زیستی، مدلسازی و شبیه سازی فرآیندها، معادلات دیفرانسیل، شیمی فیزیک، میکروبیولوژی محیطی.
دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی مولکولی:
بیوفیزیک سلولی مولکولی، مهندسی ژنتیک پیشرفته، آنزیمولوژی، ساختمان و عمل پروتئین ها، ساختمان و عمل اسیدهای نوکلئیک، زیست شناسی مولکول پیشرفته،
بیولوژی سلولی- مولکولی تکوینی، شیمی فیزیک.
دروس تخصصی گرایش فرآورش زیستی:
مهندسی واکنش های شیمیایی، فرآیندهای جداسازی، طراحی راکتورهای بیوشیمیایی(بیوراکتورها)، مبانی بیوتکنولوژی تخمیر، پدیده های انتقالی در سیستم های بیوشیمی، کنترل فرآیند، طرح و اقتصاد مهندسی، معادلات دیفرانسیل، شیمی فیزیک.
دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی کشاورزی:
سیتوژنتیک(کلاسیک و نوین)، اصول اصلاح نباتات، اصلاح نباتات پیشرفته، کشت بافت گیاهی و کاربردهای آن، تعیین نقشه ژنی گیاهی(کلاسیک ونوین)، ژنتیک مولکولی گیاهی، روشهای نوین انتقال ژن به گیاهان، آفات و بیماریهای گیاهی، مهندسی ژنتیک پیشرفته.
دروس تخصصی گرایش بیوتکنولوژی میکروبی:
میکروبیولوژی محیطی، فیزیولوژی میکروارگانیسم ها، پدیده های تخمیری، پروتئین ها و پلی ساکاریدهای میکروبی، بیوتکنولوژی غذایی، بیوتکنولوژی آرکی باکترها، آنتی بیوتیکها، بیوتکنولوژی قارچ ها.
ژنتیک، دانش انتقال صفات وراثت از والدین به فرزندان است که این والدین ممکن است انسان، درخت، و یا حتی باکتری باشند. ژنتیک ، می کوشد تا از مکانیزم های ملکولی عامل انتقال صفات از نسلی به نسل دیگر سخن بگوید، از این رهگذر و همگام با پیشرفتهای روز افزون دانش ژنتیک و نامگذاری قرن 21 به عنوان عصر ژنتیک و ضرب آهنگ شتابانِ پرداخت به این دانش در جهان، گرایش ژنتیک در چند سال اخیر در کشور ما ایجاد شده است.

دانشجویان این رشته، برای آشنایی با دنیای وسیع این دانش و دستاوردهای مختلف آن، مباحثی پراهمیت همچون ژنتیک سرطان، روشهای تشخیص بیماریهای ژنتیک پیش و پس از تولد، شناخت ناقل بیماریها، اصول مشاوره ژنتیکی، نقش ژنتیک در بروز رفتارهای فردی و اجتماعی، شناخت جمعیتهای مختلف ژنتیکی و نژادهای انسانی، ژن درمانی، پزشکی قانونی و روشهای اصلاح نژاد ژنتیک مولکولی را مورد بررسی قرار می دهد. در بین اهداف گوناگونی که برای این رشته برشمرده اند، اصلاح ژنها با چشم انداز بهبود نقصهای آتی، تولید انبوه واکسنهای انسانی و حیوانی و تولید داروهای جدید و پروتئین های گوناگون از جمله مهمترین اهداف، به حساب می آیند.

نظر با استاد
در واقع، در مورد دانش ژنتیک، نیازی به گفتگوی زیاد نمی باشد؛ ولی در یک جمله می توان گفت از زمانی که حیات در روی کره زمین آغاز شد و آفرینش، به وجود آمد که حدود یك میلیارد سال می باشد می بایستی هر موجودی صفات خود را به نسل بعدی به ارث بگذارد و در نتیجه دانش ژنتیک از همان زمان، حاکم بر دنیای امروز و حیات شد.

در جهان امروز هم بدون هیچ گونه پیش داوری و خود شیفتگی، باید عرض کرد که هیچ مسأله ای را نداریم که ژنتیک در آن تأثیر نداشته باشد؛ از کلیه بیماریها گرفته تا همه جانوران که حالا چه در اصلاح نژاد آنها و چه در پیشگیری و چه در مبارزه با آنها و چه در گیاهان که آنها را به صورت تجاری درآورده و از آنها استفاده بهینه کرده و به خصوص در مورد اشرف مخلوقات موجودی به نام انسان چه در صفات سالم و چه صفات بیماری زا، همه اینها با ژنتیک سر کار داریم.
در جهان امروز که آغاز قرن 21 است پیش بینی شده که تا 30 سال دیگر و یا حداکثر 40 سال دیگر، کلیه و یا شاید قریبِ کلی از تشخیصهای پزشکی حتی در بیماریهای غیرژنتیکی، اکثر واکسنها برای پیشگیری و تقریباً اکثر درمانها حتی داروهای ژنتیکی، از طریق ژنتیک صورت می گیرد.
در ایران تا حدودی که می شد برنامه ریزی کرد، در بین رشته های دیگر اروپایی، کارهای بسیار خوبی انجام شده اما هنوز پیش بینی و آینده نگری کلان برای اینکه نسل جوان ما بخواهند در آینده چه مسائل و خدماتی در امر ژنتیک داشته باشند، چه ژنتیک انسانی یا پزشکی، ژنتیک گیاهی و یا حیوانی در سطح آموزش، پژوهش و خدمات رسانی برنامه ریزیهای کلان صورت نگرفته است.
رشته ژنتیک، امروزه در بین جوانان، طرفداران زیادی پیدا کرده است، به خصوص دانش آموزان، قبل از اینکه وارد دانشگاه شوند به دنبال این رشته هستند و بعد از دوره لیسانس هم دنبال این هستند که کارشناسی ارشد و دکترا و دکترای ارشد خود را بگیرند؛ به هر حال دنیای امروز، دنیای ژنتیک است. هیچ رشته ای در علوم مختلف از پزشکی گرفته تا علوم کشاورزی، میکروبیولوژی و صنایع مختلف و علوم قضایی وابسته به علم ژنتیک هستند.
نظر با دانشجویان
هدف از انتخاب رشته (دانشجو): به خاطر علاقمندی به این رشته که از دوران دبیرستان نشأت گرفته و حتی عاملی که باعث ایجاد انتخاب این رشته شد، دبیران خوب دبیرستان بود. برداشت جامعه نسبت به این رشته اصلاً درست نیست یعنی آنقدر که به رشته پزشکی اهمیت می دهند به رشته زیست شناسی اهمیت نمی دهند، ولی رشته خوبی به نظر می آید.
گرایش ژنتیک از رشته زیست شناسی سلولی و مولکولی با ارائه دروس عمومی، پایه و اختصاصی، دانشجویان را با اطلاعات مربوط به این رشته آشنا می كند.

ریاضی 1 و 2، فیزیک 1 و 2 و شیمی 1 و 2 به عنوان دروس پایه، بحثهای ابتدایی و پایه ای را به دانشجویان می آموزد.

شیمی آلی 1 و 2 که بررسی ساختار درونی مولکولها و اتمها و ترازهای انرژی را بر عهده دارد از دروس مهم تخصصی به شمار می رود.

ژنتیک 1 و 2 به بررسی صفات وراثتی از یک نسل به نسل دیگر و چگونگی بروز صفات و خصوصیات مختلف در یک فرد می پردازد.

ژنتیک سرطان که به بررسی ارتباطی دیواره سرطان با ساختمان ژنمو می پردازد.

ژنتیک رفتاری که بررسی رفتارها و خصوصیات مختلف افراد از نظر وراثتی و بدون توجه به محیط را بر عهده دارد.

ژنتیک انسانی که توارث صفات در انسان و مشاوره ژنتیکی پیش از ازدواج و نابهنجاری های وراثتی را مورد بررسی قرار می دهد.

یك دانشجو بیان می کند كه دلیل انتخاب رشته اش، علاقه به این رشته بوده که در حال توسعه زیاد در ایران است و این رشته هنوز در ایران جا نیفتاده و تأثیر نگرش جامعه به این رشته زیاد خوب نبوده چون تازه و نو می باشد.

برای ورود به این رشته، شرایط خاصی لازم است که شرط اول، گرفتن پایان نامه در دوره کارشناسی است. دانشجویان، لازم است در گرایش زیست شناسی و ادامه تحصیل آن در گرایشهای مختلف این رشته و برای Background خیلی قوی، در دروسی مثل ژنتیک، میکروبیولوژیک و بیوشیمی بسیار قوی باشند. البته دانشجویان زیادی در پزشکی داریم که بعد از اتمام رشته پزشکی، علاقه به ادامه تحصیل در یکی از گرایشهای ژنتیک به خصوص ژنتیک در پزشکی داشته باشند.

یک دانشجو برای هر رشته ای باید در شرایط روحی، جسمی خوبی باشد و حال آنكه شرایط به خصوصی هم برای کسی که می خواهد رشته جانورشناسی و یا گیاه شناسی بخواند وجود دارد؛ او باید توانایی داشته باشد که به صحرا برود.
ولی اولاً دانشجو بودن یک روح بسیار خدمتگزاری لازم دارد که هدف آن فقط در خدمتگزاری خلاصه می شود و همه چیز بر روی شغل و زندگی حادث می شود و اصولاً فرهنگ حاکم بر دانشگاه باید به صورتی باشد که دانشجویان را به طرف میل به خدمتگزاری بکشاند. یك دانشجو از نظر اخلاقی، جسمی و روحی، باید توانایی داشته باشد.

مسأله ژنتیک طوری نیست که بخواهند از صبح تا ظهر یکجا و بعدازظهر به بعد جای دیگر کار کنند، چه در پژوهش و چه در خدمات رسانی کارهای شبانه روزی تلقی می شوند یعنی ما اگر در ارائه خدمات ژنتیکی، تشخیص پیش از تولد، بیماری تالاسمی و انواع کارهای دیگر، داریم خدمت می کنیم بعضاً شبانه روز کار می کنیم.

نظر به گسترده بودن و تخصصی بودن رشته ژنتیک از گرایشهای رشته زیست شناسی سلولی و ملکولی باید اشاره نمود که فعالیتها و مشاغل آتی دانش آموختگان این رشته از یک سو متنوع و در ابعاد گوناگون است و از سوی دیگر محدود به سازمانها و مراکزی است که تحقیقات ژنتیکی به عنوان فعالیت اصلی آنها یا بخشی از فعالیت آنها به حساب می آید.

از این رهگذر سازمانها و نهادهای زیر که در بخش ژنتیک فعالیتهایی را به ثمر می رسانند قابلیتهای خوب دانش آموختگان را دارا هستند: وزارت جهاد کشاورزی، مراکز پژوهشی وزارت علوم تحقیقات و فن آوری و انستیتو پاستور ایران. افزون بر مراکز یاد شده بخشهای زیر نیز به دلیل انجام فعالیتهای مرتبط با این رشته، جذب کننده فارغ التحصیلان رشته ژنتیک است: وزارت جهاد دانشگاهی، بخشهای ژنتیک بهزیستی و بیمارستانها و کلینکهای خصوصی.

feedback
1390,06,19, ساعت : 10:19
رشته شماره 75 : زیست شناسی

هدف اين رشته تربيت کارشناسان متعهد و متخصصى است که از مفاهيم کلى و اساسى زیست شناسی آگاهى کافى داشته جنبه هاى نظرى و کاربردى اين علم را با گذرانيدن واحدهاى نظرى و کاربردى بشناسند و نيازهاى مراکز آموزشى و پژوهشي، توليدى و خدماتى را در زمينه هاى مذکور مرتفع سازند.
برنامه هاى آموزشى دوره هاى کارشناسى زیست شناسی به صورت زير برنامه ريزى میشود:
۱. دبيرى زیست شناسی و زیست شناسی عمومى
2. رشته زیست شناسی در گرایش هاى (علوم گياهي، علوم جانوري، علوم ميکروبيولوژي، علوم سلولى و مولکولي)
دروس اين دوره به صورت عمومي، پايه، اصلى و تخصصى گرايشى می باشد، اهم موارد لازم به ذکر در مورد گرایش هاى فوق عبارتند از:
- گرایش علوم گياهى: دانشجويان با گذرانيدن دروس مشترک و اختصاصى خود که در آن ۱۰ واحد دروس اختيارى و با جنبهٔ کاربردى نيز پيش بينى شده است می توانند نياز مؤسسات پژوهشي، آموزشي، توليدى و خدماتى به کارشناسان علوم گياهى را برطرف نمايند.
از جمله دروس تخصصى گرایشٔ علوم گياهى عبارتند از: جلبکشناسي، قارچشناسي، مورفولوژى گياهي، اکولوژى گياهي، فيزيولوژى گياهي، اصول و روشهاى رده بندى گياهان و ... . اهميت اين گرایش با توجه به نياز مراکز پژوهشى به کارشناسى علوم گياهى آشنا به مسائل گياه شناسى و فيزيولوژى گياهي، نياز علوم گياه پزشکى به کارشناسان علوم گياهي، نياز به کارشناسان علوم گياهى در کشاورزى و صنايع داروئي، غذائى و چوب و کاغذ و ... نياز به کارشناسان علوم گياهى در مسائل محيط زيست، رفع نيازمندی های علوم طبيعى و باغ هاى کشاورزى به کارشناسان علوم گياهى و پاسخگوئى به نياز مراکز آموزشى و پژوهشى در زمينهٔ تربيت مدرس و محقق علوم گياهى به خوبى روشن میشود.
- گرایش علوم جانورى: هدف اين گرایش به وجود آوردن زمينه هاى مساعد براى شناخت علوم جانوري، برقرارى ارتباط صحيح آن با ساير علوم و در نتيجه تربيت کارشناسانى است که قابليت درک و حل مسائل بنيادى علوم جانورى را داشته و به جنبه هاى کاربردى آن آشنا باشند.
داوطلبان ورود به اين گرایش بايد در دروس زيست شناسي، فيزيک، شيمى و رياضى دبيرستان قوى باشند. اهميت اين گرایش با توجه به نياز علوم پزشکي، بخشهاى تحقيقاتى و آموزشى و موزهها و باغهاى وحش به کارشناس و محقق در گرایشٔ علوم جانورى به خوبى مشخص میشود. جانورشناسي، حشره شناسى و زیست شناسی مولکولي، فيزيولوژيک جانورى و ... از جمله دروس تخصصى اين گرایش میباشند.
- گرایش علوم ميکروبيولوژى: هدف اين گرایش شناخت جانداران ميکروسکوپى و مسائل مختلف مربوط به زندگى آنها است. داوطلبانى که ديپلم تجربى داشته باشند در اين گرایش موفقتر هستند. علاوه بر علاقه به مسائل زيستى داوطلب بايد به کارهاى آزمايشگاهى (نظير کشت ميکروارگانيزمها) علاقهمند باشد. ميکروبيولوژى عمومي، ميکروبيولوژى محيطي، ميکروبيولوژى صنعتي، باکترىشناسي، قارچ شناسى ويروسشناسي، تک ياخته شناسى و ... از جمله دروس اختصاصى اين گرایش مىباشند.
اهميت اين رشته با توجه به نياز صنايع غذائى و تخميرى به کارشناسان اين گرایش، نياز علوم پزشکى و داروئي، نياز سازمانهاى محيط زيست و مبارزه با آلودگى آن، نياز کشاورزى و دامپروري، نياز دانشگاهها به مدرس و محقق و ... به خوبى روشن میشود.
- گرایش علوم سلولى و مولکولى: تربيت کارشناسان متعهد و متخصص براى شناخت مسائل و پديده هاى زيستى در قالب سلولى و مولکولى هدف اين گرایش است. اهميت اين گرایش با توجه به لزوم بسط اين دانش، لزوم تحقيقات گسترده در زمينهٔ اعتلاء علوم پزشکى و داروئى و صنعتي، لزوم قطع وابستگى و شروع نو انديشى در مسائل علوم سلولى و مولکولي، لزوم فراهم آوردن تربيت محقق و مدرس در اين زمينه، به خوبى روشن می شود.
داوطلب ورود به اين رشته بايد علاقه مند و مستعد (خصوصاً در کارهاى آزمايشگاهي) باشد. ايمنولوژى بافت شناسي، بيوشيمى ويروسها، زیست شناسی سلولي، سيتوشيمى و ... از جمله دروس اختصاصى اين گرایش میباشد.
- گرایش دبيرى زیست شناسی (زیست شناسی عمومى): فارغالتحصيلان اين گرایش با گذرانيدن دروس مشترک تخصصى خود (به همراه تعدادى دروس تربيتى به منظور آشنائى با فنون معلمي) میتوانند توانائی هاى لازم براى رفع نيازهاى وزارت آموزش و پرورش به دبيران زیست شناسی را به دست آورند.
ادامه تحصيل در کليه گرایش هاى فوق تا کارشناسى ارشد در داخل و تا سطوح بالاتر در خارج از کشور امکان پذير است.
ضمناً بر اساس مصوبات جديد شوراى عالى برنامه ريزى در نظر است رشته زیست شناسی در مقطع کارشناسى داراى ۲ رشته و ۱۰ گرايش باشد.
رشته زیست شناسی در ۵ گرايش (دبيري، عمومي، علوم گياهي، علوم جانوري، دريا)
رشته زیست شناسی سلولى مولکولى در ۵ گرايش (علوم سلولى و مولکولي، ميکروبيولوژي، ژنتيک، بيوشيمي، بيوفيزيک)


معرفی رشته زیست شناسی سلولی و مولکولی – گرایش میکروبیولوژی
هدف:
هدف این شاخه شناخت جانداران میکروسکوپی و مسائل مختلف مربوط به زندگی آنهاست.
علم میکروبیولوژی در مورد چگونگی استفاده بهینه از میکروارگانیسم ها و جلوگیری از ضررها و زیانهایی که میکروارگانیسم ها می توانند به حیات انسانها، دامها و نباتات وارد کنند، بحث می کند.
در گذشته به میکروبها شیطانهای نامرئی می گفتند اما امروزه باید به آنها فرشته های نامرئی بگوییم چرا که اگر میکروارگانیسم ها در چرخه حیات، وظیفه خویش را انجام ندهند، زندگی تمام موجودات از نباتات و حیوانات گرفته تا انسان به زوال کشیده می شود.
و باز بخشی از این میکروارگانیسم ها هستند که با ایجاد انواع بیماریهای عفونی زندگی بشر را به خطر می اندازند مانند “ابولا” که یک بیماری ویروسی ناشناخته بود و در آفریقا تعداد زیادی از افراد را به کشتن داد و یا “ایدز” که بشر را تا آستانه سال ۲۰۰۰ عاجز و ناتوان کرده است.
بی شک نمی توان به نقش مهم میکروارگانیسم ها در هستی اعتقاد داشت و از اهمیت کاربرد رشته میکروبیولوژی که به عنوان بررسی میکروارگانیسم ها می پردازد، غافل ماند.
ماهیت:
اما میکروارگانیسم ها که اساس و پایه علم میکروبیولوژی را تشکیل می دهند، چه هستند؟
میکروارگانیسم ها موجودات ریز ذره بینی مانند: باکتریها، ویروسها، قارچهای میکروسکوپی و ژرتوزوئرها هستند که با چشم غیرمسلح دیده نمی شوند.
علم میکروبیولوژی که گرایشی از علم زیست شناسی است به بررسی و مطالعه میکروارگانیسم ها می پردازد. در این علم ارتباط میکروارگانیسم ها با خودشان و همچنین با موجودات عالی تر مانند انسان، حیوانات و گیاهان مورد بررسی قرار می گیرد.
رشته میکروبیولوژی که با میکروارگانیسم ها یعنی موجودات ریز ذره بینی سروکار دارد، دو جنبه مهم دارد. یکی مبارزه با میکروارگانیسم های خطرناک و بیماری زا که حیات انسانها، حیوانات و گیاهان را به خطر می اندازند و میکروبیولوژیست با شناسایی روش و مسیر ایجاد بیماری ها می تواند این مسیر را متوقف کرده و از چرخه و سیر بیماری جلوگیری کند و جنبه دیگر استفاده بهینه و مناسب از میکروارگانیسم ها برای تولید مواد غذایی و تبدیل بهینه صنایع غذایی مثل تهیه پنیر، ماست و یا حتی نان و همچنین تولید داروهای پزشکی و دامپزشکی می باشد.
اهمیت این رشته با توجه به نیاز صنایع غذایی و تخمیری به کارشناسان این رشته، نیاز علوم پزشکی و دارویی، نیاز سازمان های محیط زیست و مبارزه با آلودگی آن، نیاز کشاورزی و دام پروری، نیاز دانشگاه ها به مدرس و محقق و … به خوبی روشن می شود.
گرایش های مقطع لیسانس:
گرانش میکروبیولوژی یکی از پنج گرایش رشته زیست شناسی سلولی و ملکولی است. اما لازم به توضیح است که …
علم میکروبیولوژی گرایشهای مختلفی دارد که عبارتند از:
الف) گرایش پزشکی. در این گرایش میکروبهایی که برای انسان بیماری زا هستند و چگونگی فعالیت آنها بررسی می شود. البته این گرایش قسمت کوچکی از علم میکروبیولوژی را به خود اختصاص می دهد چرا که از میان میکروبهای شناخته شده فقط حدود ۱۷۰ نوع میکروب، بیماری زا هستند و بقیه میکروبها تاکنون شناخته شده اند، میکروبهایی مفید می باشند.
ب) میکروبیولوژی غذایی. بسیاری از مواد غذایی مثل ماست یا پنیر به یاری میکروبها تولید می شوند.
ج) میکروبیولوژی صنعتی. در این گرایش از میکروبیولوژی از میکروبهای مفید برای تولید مواد صنعتی مانند اسیدها و کمپوست میکروبی (تهیه کود به یاری مواد زاید و زباله ها) استفاده می شود. همچنین از میکروبها در رفع آلودگی های محیط زیست استفاده می گردد.
آینده شغلی، بازار کار، درآمد:
دکتر یحیی همتی مدیر گروه میکروبیولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه شهید بهشتی در این باره می گوید: میکروبیولوژی پایه و اساس بسیاری از علوم از قبیل: بیوشیمی، بیوتکنولوژی، زنتیک و پزشکی است.
برای مثال یکی از پایه های مستحکمی که پزشکی بر روی آن استوار است، میکروبشناسی است. چون علم میکروبشناسی است که توانسته است در مقابل حملات سهمگین بیماری های بسیار خطرناک و جهانگیر مانند فلج اطفال و یا طاعون با تشخیص، درمان و یا تهیه واکسن و راه های اساسی و موثر در اختیار بشر قرار دهد و باز علم میکروبشناسی است که باید راهی برای نجات انسان از چنگال بیماریهای عفونی جدید پیدا بکند.
یکی از کاربردهای رشته میکروبیولوژی حداقل در بعد سنتی، تشخیص بیماری است چون در آزمایشگاه های تشخیص طبی محققان عمدتاً با بیماریهای عفونی میکروارگانیسم ها سروکار دارند یعنی یا بطور مستقیم به تشخیص میکروارگانیسم ها می پردازند یا به تشخیص آثار حیاتی آنها می پردازند که نهایتاً این آثار حیاتی ما را به سوی یک میکروارگانیسم هدایت می کند مثل ترشح یک آنزیم یا تبدیل قند به اسید که در این موارد ما خود میکروارگانسم را نمی بینیم اما از آثار حیاتی آن می توانیم تشخیص دهیم که با چه میکروارگانیسمی سروکار داریم و این میکروارگانیسم چه بیماری را ایجاد کرده است.
با توجه به اینکه متاسفانه امروزه دنیا با خطر شیوع مجدد بیماریهای میکروبی قدیمی و شیوع بیماریهای جدید روبرو است رشته میکروبیولوژی در پیشگیری و جلوگیری از بیماری کاربرد دارد مثل علم واکسینه لوژی که علم جدیدی است و وظیفه آن ساخت واکسنها و سرم های مختلف می باشد. مواد غذایی و تولید مواد غذایی مختلف اثر میکروارگانیسم ها بسیار قابل توجه است. همچنین رشته میکروبیولوژی در کشاورزی بطور بسیار وسیعی در تشخیص آفات گیاهی، مبارزه با آفات گیاهی و ایجاد مقاومت گیاهی نسبت به آفات (ایجاد گیاهانی مقاوم به آفات و حشرات) مورد استفاده قرار می گیرد.
در صنایع و معادن نیز برای استخراج فلزات سنگین و در تصفیه نفت در گوگردزدایی از نفت مورد استفاده قرار می گیرند. همین استفاده از رشته میکروبیولوژی در گوگردزدایی بسیار مهم است چون در تصفیه نفت مرحله گوگردزدایی بسیار گران تمام می شود. اما میکروارگانیسم هایی هستند که گوگرد را در خودشان تثبیت می کنند و جدا می شوند و به این وسیله می توان بهترین نفت بدون گوگرد را خیلی ارزان به دست آورد.
در محافظت از محیط زیست نیز میکروارگانیسم هایی هستند که تصفیه فاضلابها و مبارزه بیولوژیک با عفونتها آلودگی های فاضلابی مورد استفاده قرار می گیرند و آب سالم و در حقیقت بدون آلودگی تحویل می دهند همچنین در آلودگی های نفتی میکروبهای نفت خواری هستند که پارافین و خود نفت را به عنوان مواد غذایی استفاده می کنند و توده ای سلولی می سازند که مورد مصرف تغذیه آبزیان را از بین می برد، تبدیل به یک ماده غذایی می کنند که مورد استفاده آبزیان قرار می گیرد. تبدیل به یک ماده غذایی می کنند که مورد استفاده آبزیان را از بین می برد، تبدیل به یک ماده غذایی می کنند که مورد استفاده آبزیان قرار می گیرد. تا حدودی نیز همین کار در خلیج فارس برای تصفیه آلودگی چاههای نفتی کویت انجام گرفت.
حتی در صنعت نساجی نیز این علم به یاری بشر آمده است و به تازگی در صنعت نساجی از میکروارگانیسم ها برای تثبیت نشاسته و آهار دادن پارچه استفاده می شود.
فعالیت در مراکز میکروب شناسی، کارشناسی علوم آزمایشگاهی، بررسی آلودگی های میکروبی مواد غذایی اعم از فرآورده های گیاهی و دامی، صنایع غذایی مراکز تشخیص بیماری میکروبی، ویروس، عوامل و فرآورده های تخمیری و … نمونه هایی از توانایی های فارغ التحصیلان گرایش میکروبیولوژی است.
سازمان ها و مراکزی مانند وزارت بهداشت و درمان، آزمایشگاه های پاتولوژی و میکروب شناسی بیمارستان ها، بیماری های دامی (دام پزشکی). آزمایشگاه های تشخیص طبی، صنایع غذایی مختلف و کارخانه های کنسروسازی، نوشابه سازی، عصاره گیری میوه ها، عرقیات و صنایع گوشتی و …
همه و همه محل هایی هستند که فارغ التحصیلان این رشته می توانند در آنها مشغول به کار شوند.
ظرفیت پذیرش کل و گرایش مختلف:
طی سه سال تحصیلی ۷۵ تا ۷۸ بطور متوسط در هر سال ۲۸ نفر داوطلب در رشته میکروبیولوژی پذیرفته شده اند.
توانایی های جسمی، علمی، روانی و … مورد نیاز و قابل توصیه
الف) توانایی علمی: آقای محمد آموزگار نیز در این باره می گوید: دانشجوی این رشته باید در درس زیست شناسی بخصوص در بخشهایی که به علوم سلولی مولکولی می پردازد و شیمی قوی و توانا باشد.
به هر حال فارغ التحصیلان دیپلم تجربی در این رشته موفق ترند.
ب) توانایی جسمی:
ج) علاقمندیها: صبر و حوصله و عشق و علاقه دو نکته اساسی برای موفقیت در رشته میکروبیولوژی است که تمام استادان و دانشجویان این رشته به آن اشاره می کنند چرا که تحقیق در آزمایشگاههای میکروبیولوژی و کشت دادن یک میکروب نیازمند صبر و حوصله است و تحقیق در مورد بیماریهای میکروبی و مبارزه با آنها عشق و علاقه ای وافر می طلبد. این علاقه باید از دو جهت باشد، یکی علقه به مسائل زیستی و دیگری علاقه به کارهای آزمایشگاهی (نظیر کشت میکروارگانیسم ها)
اما علاوه بر نکات فوق دکتر محمدی در مورد ویژگی های دانشجوی موفق این رشته می گوید: دانشجوی این رشته باید از دو توانایی مهم برخوردار باشد که یکی از آنها حافظه ای قوی است چون بیشتر مطالب این رشته تئوری است و دوم قدرت تجزیه و تحلیل است چرا که اگر دانشجویی نتواند از اطلاعاتی که در حافظه اش جمع کرده است، بهره برداری مناسب کرده و تحلیل مناسبی داشته باشد، مثل یک کامپیوتر خاموش می ماند که هیچ استفاده ای از آن نمی شود.
د) توانایی مالی:
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر: (کارشناسی ارشد و …)
رشته های مشابه و نزدیک به این رشته:
زمین شناسی- علوم سیاسی – جامعه شناسی و علوم اجتماعی
وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر:
وی در ادامه در مورد موقعیتهای شغلی این رشته در ایران می گوید: در حال حاضر کارشناسان میکروبیولوژی به عنوان نیروهایی که مسلط به تکنیکهای میکروبیولوژی هستند در پژوهشگاه نفت برای تحقیق بر روی میکروبهای نفت خوار یا گوگردزدایی، در بخش صنایع غذایی در کارخانه های کنسروسازی و کمپوت سازی و در صنایع بهداشتی مشغول به کار هستند اما مسلم است کسی که در رشته میکروب شناسی مدرک لیسانس دارد، باید در کنار یک کارشناس یا متخصص که دارای تحصیلات عالی تری است کار بکند اما اگر دانشجوی این رشته به مدارج بالاتر تحصیلی دست پیدا کند، علاوه بر به دست آوردن اطلاعات جدیدتر، می تواند موقعیت های شغلی بهتر و متنوع تری داشته باشد.
دکتر همتی نیز با اشاره به موارد فوق می گوید: کاربرد این رشته آنقدر گسترده است که قابل ذگر نیست برای مثال محقق این رشته از یک سوی می تواند به بررسی کاربرد سلاحهای میکروبی و راههای پیشگیری از این سلاحها بپردازد و از سوی دیگر می تواند در کارخانه های عطرسازی به ساخت عطرهای خوشبو به یاری میکروبها مشغول باشد.
دکتر همتی همچنین در مورد امکان داشتن شغل آزاد در این رشته می گوید: تهیه لوازم آزمایشگاهی مورد نیاز در این رشته یکی از شغلهایی است که بعضی از فارغ التحصیلان میکروبیولوژی جذب آن می شوند و در این زمینه خدمات شایسته ای انجام می دهند.
طیبه جلیلی دانشجوی کارشناسی ارشد میکروبیولوژی دانشگاه تهران نیز در مورد موقعیتهای شغلی این رشته می گوید: رشته میکروبیولوژی موقعیتهای شغلی متنوعی دارند که از ان جمله می توان به فعالیت در موسسه استاندارد و یا آزمایشگاههای کارخانجات تهیه مواد بهداشتی و غذایی در جهت تشخیص کیفیت و سلامت این مواد از نظر عدم آلودگی میکروبی (بیماری زا یا مولد فساد) اشاره کرد.
همچنین عده ای از فارغ التحصیلان در مراکز تهیه مواد دارویی مانند تهیه آنتی بیوتیک ها کار می کنند چرا که از برخی میکروارگانیسم ها مانند کپکها و اکتیومیست ها می توان برای تهیه بعضی از آنتی بیوتیک ها مثل پنی سیلین ها و استرپتومایسین استفاده کرد و بالاخره کارخانجات تهیه اسیدها مانند اسید بوتریک و اسید استیک و حلال ها مانند الکل و استون و مراکز تهیه واکسن مانند موسسه رازی و انستیتو پاستور ایران می توانند مراکز جذب فارغ التحصیلان این رشته باشند.
میکروبیولوژی یا زیست شناسی سلولی مولکولی
گاه می شنویم که از رشته میکروبیولوژی با عنوان زیست شناسی سلولی مولکولی یاد می شود. برای مثال در برخی از قسمتهای دفترچه ها راهنمای آزمون سراسری سازمان سنجش آموزش کشور از این رشته با عنوان زیست شناسی سلولی مولکولی یاد شده است و به همین دلیل تعدادی از داوطلبان آزمون سراسری تصور می کنند که رشته میکروبیولوژی همان رشته علوم سلولی مولکولی است و در نتیجه هنگام انتخاب رشته با مشکلاتی روبرو می شوند.
دکتر محمدی درباره تفاوت مابین این دو رشته می گوید: در حقیقت علم میکروبیولوژی سلول (به اصطلاح چگونگی کارکردن و سوخت و ساز بدن سلول) صحبت می شود، در واقع ساختار سلول به عنوان یک میکروارگانیسم مورد بررسی قرار می گیرد، اما این باعث نمی شود که دو رشته فوق را یکی بدانیم چون علوم سلولی مولکولی از حیطه فعالیتهای بیرونی میکروب خارج شده و وارد فعالیتهای درونی آن می شود، در حالیکه در علم میکروبیولوژی تاثیرات بیرونی میکروارگانیسم ها مطالعه می شود. برای مثال شما در علم میکروبیولوژی نگاه می کنید که میکروارگانیسم مورد نظر شما نظر شما چه نوع بیماری ایجاد کرده و از روی آثار بیماری حدس می زنید میکروارگانیسمی را که بررسی می کنید، چه نوع میکروبی است.
دکتر محمدی همچنین در مورد نام رشته میکروبیولوژی می گوید: با توجه به این که امروزه علوم بسیار ریز، جزئی و تخصص شده است، بهتر است که دو علم میکروبیولوژی و علوم سلولی و مولکولی در کنار یکدیگر و با نام تخصصی خود به علم زیست شناسی خدمت بکنند نه اینکه یک علم، دیگری را احاطه بکند. مثلاً اگر بخواهیم میکروبیولوژی را زیر مجموعه ای از علوم سلولی و مولکولی بدانیم، اشتباه است چون بعضی از اوقات علوم سلولی و مولکولی کاری به میکروارگانیسم ها ندارد و در مورد سلولهای یوکاریوتی یا سلولهای انسانی صحبت می کند.


معرفی رشته زیست شناسی سلولی و مولکولی – گرایش ژنتیک
هدف:
سال ۱۹۷۳ وقتی به یاری علم ژنتیک اولین ژن “کلون” گردید شاید کمتر کسی فکر می کرد که بزودی این علم یکی از علوم راهبردی دنیا شود و حتی تا جایی گسترش بیابد که نشریه Science باسواد بودن را مساوی با اطلاع داشتن از دو علم کامپیوتر و ژنتیک بداند.
این علم جوان در این مدت کوتاه به یکی از علوم استراتژیک جهان تبدیل شده است.
دکتر محمدرضا نوری دلوئی استاد ژنتیک دانشکده پزشکی دانشگاه تهران در معرفی این علم می گوید:
“بطور کلی دانش ژنتیک درباره انتقال صفات وراثتی از والدین به اولاد بحث می کند که البته این والدین می توانند انسان، درخت و یا باکتری باشند. در واقع ژنتیک تلاش می کند تا بگوید که چه مکانیزم هایی مولکولی، عامل انتقال صفات از نسلی به نسل دیگر هستند. مکانیزم هایی که باعث می شوند تا فرزندان شباهت زیادی به والدین داشته باشند و همچنین می خواهد بداند که چرا گاهی اوقات در بین والدین و فرزندان در برخی صفات تفاوت های بسیار معنی داری وجود دارد؟
برای مثال چرا گاهی اوقات والدین سفیدپوست، بچه رنگین پوست دارند؟
آنچه مسلم و روشن است در سطح جهانی در همه کشورها، چه در زمینه های آموزشی و چه پژوهشی و بهره وری علمی و اقتصادی، رشته های علوم زیستی مورد توجه کامل است و مسائل بنیادی و پژوهشی رشته های دیگری مانند کشاورزی (زراعت، باغبانی، گیاه پزشکی) و رشته های علوم پزشکی (پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی) و پیراپزشکی نیاز مبرم به اطلاعات و نظریه های علوم زیستی و تحقیقات و پژوهش های این علم دارد.
ماهیت:
دانش ژنتیک همیشه به طرح سه پرسش کلیدی می پردازد که این سه پرسش عبارتند از:
چه چیزی موروثی است؟ (بررسی ماهیت فیزیکی شیمیایی ماده وراثتی)
ماده وراثتی چه می کند؟ (بررسی عملکردها و نقش های ماده وراثتی)
ماده وراثتی در خلال نسل ها و بخصوص در زمان تکامل زیستی چگونه تغییر پیدا کرده و یا دستخوش جهش می شود؟”
دکتر فروغ مند استاد ژنتیک دانشگاه شهید چمران اهواز نیز در معرفی رشته ژنتیک در سطح کارشناسی می گوید:
“دانشجویان رشته ژنتیک علاوه بر دروس ژنتیک ۱ و ۲ که به عنوان دروس پایه می گذرانند، برای آشنایی با دنیای وسیع این علم و دستاوردهای مختلف آن در ۱۷ واحد به طور کلی و اجمالی مباحث مهمی مثل ژنتیک سرطان، روش های تشخیص بیماری های ژنتیکی قبل و بعد از تولد، شناخت ناقلین بیماری ها، اصول مشاوره ژنتیکی قبل و بعد از تولد، شناخت ناقلین بیماری ها، اصول مشاوره ژنتیکی، نقش ژنتیک در بروز رفتارهای فردی و اجتماعی، شناخت جمعیت های مختلف ژنتیکی و نژادهای انسانی، ژن درمانی، پزشکی قانونی، تکنیک های رایج در ژنتیک، روش های اصلاح نژاد و ژنتیک مولکولی را مطالعه می کنند.”
مطالعات و تحقیقات ژنتیک در جانوران و گیاهان بررسی کاریوتیپها و ژنوتیهای گیاهان و جانوران، تشخیص کروموزوم های بیمار، عوامل وراثتی بیماری های ژنتیکی، اصلاح نباتات (در ژنتیک گیاهی) و اصلاح جانوران (دامی) در ژنتیک جانوری، مطالعات و مشاوره های ژنتیکی انسانی در ازدواج ها و خانواده ها از جمله توانایی های فارغ التحصیلان گرایش ژنتیک است.
اگر قرار باشد چند بیماری مهلک و یا سخت را نام ببرید، چه بیماری هایی به خاطرتان می آید؟ ایدز؟ سرطان؟ تالاسمی؟ هموفیلی؟ عقب ماندگی ذهنی یا جسمی؟
بله! تمامی این بیماری ها مهلک و یا سخت می باشند. اما آیا می دانید که تمامی این بیماری ها بگونه ای ژنتیکی هستند؟ و همچنین آیا می دانید که به یاری روشها و فنون جدید مهندسی ژنتیک(۱)، بسیاری از بیماری های ژنتیکی در آستانه مهار شدن قرار دارند؟
دکتر نوری دلوئی در این زمینه می گوید:
“یکی از قلمروهای ژنتیک، “ژن درمانی” است که در مدتی کوتاه توانسته است، سیمای جهان پزشکی را با دستاوردهای عظیم خود به گونه ای بنیادین دگرگون سازد. چرا که این روش نوین با جانشین ساختن ژن های سالم به جای ژن های معیوب و یا با ترمیم ژن های معیوب به مداوای اساسی بیماری می پردازد.”
دکتر نوری دلوئی در ادامه سخنان خویش می گوید:
“البته علم ژنتیک کاربردهای گسترده دیگری نیز در علوم پزشکی دارد که از آن جمله می توان به تولید انبوه، ارزان و بدون خطر واکسن های انسانی و حیوانی با استفاده از باکتری ها و قارچ ها، تولید داروهای جدید و پروتئین های گوناگون برای درمان بیماری های مختلف و تشخیص قبل از تولد بیماری های کروموزومی و بیماری های ژنی با روش های پزشکی مولکولی مثل تشخیص بیماری تالاسمی در دوران جنینی اشاره کرد. که بدون شک در تمامی این فعالیت ها و تحقیقات متخصصان ژنتیک حضوری فعال و چشمگیر دارند.”
وی در ادامه می گوید:
“از سوی دیگر متخصصان ژنتیک نه تنها در پزشکی بلکه در کشاورزی و صنعت نیز تحقیقات با ارزشی انجام داده اند. برای مثال با استفاده از روشها و فنون مهندسی ژنتیک می توان گیاهانی را تولید کرد که نسبت به عواملی همچون سرما، گرما، رطوبت، خشکی، املاح، حشرات، آفات، ویروس ها و سایر عوامل بیماری مقاوم بوده و علاوه بر آن در مقایسه با موجود طبیعی، مجهز به مکانیسم های دفاعی اضافی باشند. مثل تولید گوجه فرهنگی جدید با کمیت و مقاومت به مراتب بیشتر و طعم بهتر از گوجه فرنگی طبیعی که اولین محصول گیاهی دستکاری شده ژنتیکی می باشد.
همچنین مهندسی ژنتیک در صنعت برای بازیافت ضایعات شهری و تبدیل آنها به موادی نظیر کود کمپوست، تولید انبوه آنیزم های مورد نیاز در صنایع غذایی، خوراک دام و طیور، چرم سازی و داروسازی و دهها مورد دیگر کاربرد دارد.”
آنچه گفته شد بیانگر جایگاه علم ژنتیک در کشورهای صنعتی است وگرنه علم ژنتیک در ایران هنوز در ابتدای راه است و باید تلاش بسیار کرد و کاستی ها را جبران نمود و موانع را از میان برداشت تا بتوان شاهد رشد روزافزون علم ژنتیک در ایران بود. البته این به آن معنی نیست که در کشور ما تحقیقات ژنتیکی انجام نمی گیرد و فارغ التحصیلان این رشته جذب هیچ مرکزی نمی شوند، بلکه سازمانهای مختلفی هستند که به فعالیت های تقحیقاتی ژنتیکی می پردازند که از جمله می توان به مراکز مختلف وزارت کشاورزی، وزارت جهاد سازندگی، مراکز پژوهشی وزارت فرهنگ و آموزش عالی، انستیتو پاستور، مرکز ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک و تکنولوژی زیستی اشاره کرد.
علاوه بر مراکز فوق به گفته دکتر فروغ مند کارشناسان ژنتیک می توانند در مراکز ژنتیک دولتی و خصوصی مانند بخشهای ژنتیک مراکز بهزیستی، جهاد دانشگاهی، بیمارستان ها و کلینیک های خصوصی مشغول به کار گردند.
مراکزی از جمله: منابع طبیعی، جهاد کشاورزی، بخش های تحقیقاتی گیاهی باغبانی و پرورش گل های زینتی و … و در ژنتیک جانوری سازمان ها و نهادهایی مانند: دام پروری، دام پزشکی، وزرات بهداشت و درمان (کارشناسی مشاوره ژنتیکی انسان) و … از جمله محل های کار برای دانشجویان این رشته است.
علاقمندیها: در همه رشته ها بخصوص در علوم پایه و بویژه در گرایشهای مختلف رشته زیست شناسی باید علاقه مند بود و صبر و پشتکار داشت تا بتوان طعم شیرین موفقیت را چشید.
دکتر نوری دلوئی در همین زمینه می گوید:
“علاقه، پشتکار، امید و نشاط شرط ورود به میدان علم ژنتیک است. یعنی دانشجو باید بدون هراس از مشکلات و موانع موجود، با دقت تمام و براساس راهنمایی های اساتید و افراد اهل نظر به مطالعه بپردازد و تلاش کند تا همه روش ها و فنونی که به او آموزش داده می شود به صورت نظری و عملی فراگیر تا به یک عنصر نظری صرف تبدیل نشود بلکه یک نیروی علمی و فنی خلاق و نوآور باشد.
وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر:
جایگاه علم ژنتیک در کشورهای صنعتی با جایگاه فعلی این رشته در این بسیار متفاوت است که محتاج تلاش بسیار برای جبران کاستی هاست.
البته این به آن معنی نیست که در کشور ما تحقیقات ژنتیکی انجام نمی گیرد و فارغ التحصیلان این رشته جذب هیچ مرکزی نمی شوند، بلکه سازمانهای مختلفی هستند که به فعالیت های تحقیقاتی ژنتیکی می پردازند که از جمله می توان به مراکز مختلف وزارت کشاورزی، وزارت جهاد سازندگی، مراکز پژوهشی وزارت فرهنگ و اموزش عالی، انستیتو پاستور، مرکز ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک و تکنولوژی زیستی اشاره کرد. علاوه بر مراکز فوق به گفته دکتر فروغ مند کارشناسان ژنتیک می توانند در مراکز ژنتیک دولتی و خصوصی مانند بخشهای ژنتیک مراکز بهزیستی، جهاد دانشگاهی، بیمارستان ها و کلینیک های خصوصی مشغول به کار گرداند.
نکات تکمیلی:
گرایش بیوشیمی یا بیوفیزیک تاکنون در هیچ دانشگاهی در سطح لیسانس ارائه نشده است و گرایش ژنتیک نیز هر چند سال یک بار در یک دانشگاه ارائه می شود و بعضی از گرایشها نیز در دو دانشگاه با دو نام متفاوت ارائه می گردند و از سوی دیگر واحدهای اختصاصی و اختیاری هر یک از این گرایشها در دانشگاههای مختلف، با توجه به امکانات و تخصص اساتید هر دانشگاه، متفاوت است.
همچنین مهندسی ژنتیک مجموعه روشها و فنونی است که تکیه گاه اصلیش زیست شناسی مولکولی و بخصوص ژنتیک مولکولی است. معرفی رشته زیست شناسی – گرایش علوم گیاهی
هدف:
شاخه علوم گیاهی: دانشجویان با گذرانیدن دروس مشترک و اختصاصی خود که در آن ۱۰ واحد دروس اختیاری و با جنبه کاربردی نیز پیش بینی شده است می توانند نیاز موسسات پژوهشی، آموزشی، تولیدی و خدماتی به کارشناسان علوم گیاهی را برطرف نمایند. از جمله دروس تخصصی شاخه علوم گیاهی عبارتند از: جلبک شناسی، قارچ شناسی، مورفولوژی گیاهی، اکولوژی گیاهی، فیزیولوژی گیاهی، اصول و روش های رده بندی گیاهان و … اهمیت این شاخه با توجه به نیاز مراکز پژوهشی به کارشناسی علوم گیاهی آشنا به مسائل گیاه شناسی و فیزیولوژی گیاهی، نیاز علوم گیاه پزشکی به کارشناسان علوم گیاهی، نیاز به کارشناسان علوم گیاهی در کشاورزی و صنایع دارویی، غذایی و چوب و کاغذ و … نیاز به کارشناسان علوم گیاهی در مسائل محیط زیست، رفع نیازمندیهای علوم طبیعی و باغهای کشاورزی به کارشناسان علوم گیاهی و پاسخگویی به نیاز مراکز آموزشی و پژوهشی در زمینه تربیت مدرس و محقق علوم گیاهی بخوبی روشن می شود.
ماهیت:
این رشته که یکی از شاخه های زیست شناسی است، صرفاً موارد مربوط به گیاه را اعم از گیاهان اولیه تا امروزی بررسی می کند و دارای زمینه های مختلفی مانند: گیاه شناسی، فیزیولوژی گیاهی، ریخت زایی و اندام زایی در گیاهان، بیوشیمی و جلبک شناسی است.
“علوم گیاهی دارای دو بخش عمده “فیزیولوژی” و “سیستماتیک” است که بخش فیزیولوژی به شناخت زندگی گیاهان و اندامهای مختلف یک گیاه می پردازد و بخش سیستماتیک نیز درباره اسامی و طبقه بندی گیاه می باشد.”
“در حال حاضر دانشجویان کارشناسی علوم گیاهی، اطلاعاتی عمومی در مورد گیاهان و جانوران در دو بخش فیزیولوژی و مباحث مربوط به آن و بخش سیستماتیک به دست می آورند یعنی دروس آنها جنبه تخصصی ندارد و ۱۱۸ واحد درسی گرایش علوم گیاهی با واحدهای درسی گرایش علوم جانوری یکسان است و هر دانشجوی علوم گیاهی تنها ۱۷ واحد تخصصی می گذراند که البته از این ۱۷ واحد نیز ۴ واحد اختیاری است و می تواند این ۴ واحد را از دروس گرایشهای دیگر انتخاب کند.”
فرصت های شغلی
برای یک دانش آموخته علوم گیاهی (در حد لیسانس)
حضور کارشناسان علوم گیاهی در موسسه های تحقیقاتی و اجرایی کشور امری ضروری است تا بتوان محیط زیست ایران را به خوبی حفظ کرد اما به گفته اساتید و دانشجویان علوم گیاهی در حال حاضر فارغ التحصیلان دوره لیسانس این رشته موقعیتهای شغلی مناسبی ندارند. چون دانش و اطلاعات ان ها جنبه تخصصی ندارد و موسسات و مراکز تحقیقاتی و اجرایی بیشتر مایلند که نیروهای مورد نیاز خود را از میان فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد و یا دکترای این رشته انتخاب کنند.
احمدرضا اخوت در همین زمینه می گوید:
“بیشتر فارغ التحصیلان علوم گیاهی در سطح کارشناسی جذب آموزش و پرورش می شوند چون معلومات آنها جنبه عمومی دارد و می توانند در تدریس کتب زیست شناسی دوره متوسطه موفق گردند اما نمی توانند در مراکز تحقیقاتی که نیاز به متخصص در زمینه های مختلف علوم گیاهی دارد، فرصت شغلی مناسبی به دست بیاورند.”
وی در ادامه می گوید: “با این وجود یک دانشجوی کارشناسی که از همان ابتدا توانایی و استعدادش را شناخته و آن را شکوفا کرده و خود را محدود به کتب درسی و دانشگاهی نکرده است، برایش فرصت های شغلی خوبی پیدا می شود.
برای مثال یک دانشجو شهرستانی می تواند احیاگر گیاهان منطقه زندگی خود باشد و یا با توجه به اهمیت گیاهان دارویی و روی آوردن مردم به این دسته از گیاهان، می تواند گیاهان دارویی شهر خود را شناسایی کرده و خواص آن ها را بررسی کند چون آب و هوای متغییر کشور ما مهمترین عامل در تاثیرات دارویی یک گیاه است و در نتیجه گیاهان دارویی کشور ما ویژگی های نادری دارند.
از سوی دیگر اگر کسی در این رشته خودش سرمایه گذاری کند و متاثر از محیط نشود، می تواند در بخش های کشاورزی – زیست، ژنتیک و بیوتکنولوزی فعالیت داشته باشد.
و بالاخره زمینه تحقیقاتی در این رشته بسیار گسترده است چون حدود یک پنچم گونه های گیاهی ایران، بومی کشورمان هستند و این زمینه خوبی برای تحقیقات است و بسیاری از تحقیقات را نیز می توان با امکانات اندک و در یک آزمایشگاه کوچک و یا در خانه انجام داد. در واقع باید گفت که ما در زمینه گیاه شناسی کاری نکردیم که بررسی کنیم آیا موقعیت کاری در این رشته وجود دارد یا خیر.
کاظم مهدی قلی فارغ التحصیل این رشته نیز با اشاره به تحقیقات اندک در رشت علوم گیاهی می گوید:
“علوم گیاهی آنقدر بکر است که ما در چهار رشته خزه شناسی، جلبک شناسی، قارچ شناسی و سرخس شناسی یا متخصص نداریم و یا تعداد متخصصان از انگشتان یک دست کمتر است. در نتیجه کسی که در یکی از رشته های فوق متخصص شود، موقعیت کاری خوبی به دست می آورد. همچننی اگر یک متخصص علوم گیاهی در زمینه سیستماتیک و فیزیولوژی گیاهان دارویی قوی باشد، مراکز زیادی او را جذب خواهد کرد.”
دکتر فهیمی نیا نیز در مورد فرصت های شغلی فارغ التحصیلان علوم گیاهی می گوید:
“علاوه بر وزارت آموزش و پرورش و مراکز تحقیقاتی و آزمایشگاهی وزارت فرهنگ و آموزش عالی، سازمان پارک ها و فضای سبز شهرداری، وزارت کشاورزی، وزارت جهاد سازندگی از جمله سازمانهایی هستند که می توانند فارغ التحصیل این رشته را جذب کنند. همچنین یک لیسانس علوم گیاهی می تواند در موسسه های خصوصی پرورش گل و گیاه مشغول به کار گردد.
توانایی های جسمی، علمی، روانی و … مورد نیاز و قابل توصیه
الف) توانایی علمی: حافظه خوب یاور خوبی برای دانشجویان این رشته است.
“چون در رشته علوم گیاهی ما با گونه های زیادی از گیاهان سر و کار داریم، دانشجو باید یک مقدار محفوظات داشته باشد اما این به آن معنا نیست که همه چیز را حفظ کند بلکه باید اصول را یاد بگیرد و در بقیه موارد از کتابها به عنوان راهنما استفاده کند.”
ب) توانایی جسمی:
ج) علاقمندیها:
یک دانشجوی علوم گیاهی باید به گیاهان عشق بورزد چرا که باید روزهای بسیاری را در طبیعت به شوق یافتن گیاهان مختلف سپری کند و یا ساعت های متوالی در آزمایشگاه با صبر و حوصله به بررسی اندام های یک گیاه بپردازد.
“با توجه به این که رشته علوم گیاهی دارای دو شاخه است دانشجویان باید ویژگی های لازم برای هر دو شاخه این علم را داشته باشند.
برای مثال در زمینه سیستماتیک، دانشجو لازم است فردی منظم و مرتب باشد و بتواند مطالب را در ذهن خویش بخوبی طبقه بندی کند و همچنین باید از قدرت تطبیق خوبی برخوردار باشد یعنی بتواند یک گیاه را با نامش تطبیق دهد. برای موفقیت در مبحث فیزیولوژی گیاهی نیز باید فردی جستجوگر بود و قدرت تجزیه و تحلیل خوبی داشت.
این رشته صبر و حوصله زیادی می خواهد چون در آزمایشگاه های علوم گیاهی نمی توان عکس العمل یک گیاه را به سرعت مشاهده کرد و این کار ساعتها و حتی روزها زمان می برد.
دانشجویی باید وارد این رشته شود که از کودکی یک محقق بار آمده باشد چون بسیار سخت است یک جوان ۱۸ یا ۱۹ ساله را که وارد دانشگاه شده است به تحقیق علاقه مند کرد اما اگر دانش آموزان از دوران دبستان محقق و جستجوگر بار بیایند در دانشگاه مشکلی نخواهند داشت”.
“بسیار مهم است که دانشجوی این رشته به امید کشف قوانین طبیعت بخصوص قوانین موجود برای گیاهان وارد دانشگاه شود چون در این صورت نسبت به علوم پایه مثل شیمی و ریاضی که در دو سال اول ارائه می شود بی تفاوت نخواهد بود و می داند که پایه و اساس مباحث بعدی مثل فیزیولوژی، بر همین علوم پایه استوار شده است.”
نظرات:
اگر هدف از ارائه تحصیلات دانشگاهی، آموزش تخصصی رشته های مختلف باشد به نظر من این ۱۷ واحد تخصصی کافی نیست و هیچ دانشجویی با گذراندن این چند واحد محدود نمی تواند در رشته خود متخصص شود. پس یا باید طبق برنامه قبلی شورای عالی برنامه ریزی، دانشجویان علوم گیاهی، بیشتر دروس گیاهی را مطالعه کنند و دانشجویان علوم جانوری نیز دروس مربوط به گرایش خویش را بگذرانند یا در کل گرایش های مختلف را در سطح کارشناسی برداریم و در این دوره به آن ها زیست شناسی عمومی آموزش بدهیم.”
آیا می دانید در کشور ما با یک میلیون و ۶۴۸ هزار کیلومتر مربع وسعت و تقریباً یک میلیون ۴۰۰ هزار کیلومتر مربع منطقه کویری، چند گونه گیاهی وجود دارد؟
به گفته دکتر قهرمان در این منطقه خشک بیش از ۷۵۰۰ گونه گیاهی وجود دارد که ۱۵۰۰ گونه آن بومزاد ایران (گونه هایی که خاص ایران است) و ۱۵۰۰ گونه دیگر نادر می باشد. و این یعنی ان که تنوع گل در کشور ما بسیار بالاست و تعداد گونه های گیاهی در ایران برابر با بخش مرکزی اروپا است.
براستی چه کسی باید این طلای سبز را بشناسد و به مردم معرفی کند؟ چه کسی می تواند راه حفاظت و استفاده از این ثروت خداداد را به مردم و مسوولین کشور نشان دهد؟
بدون شک متخصصان و محققان علوم گیاهی در این زمینه نقشی عمده و اساسی دارند. افرادی که با یاری گرفتن از دانش آنها می توان مانع از فرسایش خاک و نابودی پوشش گیاهی مناطق مختلف کشور گردید تا کویر به خانه ما قدم نگذارد چرا که می دانیم وقتی یک درخت قطع می گردد و یا یک سانتی متر از خاک ایران از پوشش گیاهی تهی می شود ما آغوشمان را به روی کویر و در نتیجه سیل های خانمان برانداز بیشتر باز کرده ایم. و چاره این مشکل نیز چندان آسان نیست چون حتی ترمیم یک سانتی متر از خاک، ۲۰۰ سال زمان می برد و در نتیجه بازیابی یک پوشش گیاهی از بین رفته به زمانی بسیار طولانی نیاز دارد.
نکات تکمیلی:
“طبق مصوبه شورای عالی برنامه ریزی وزارت فرهنگ و آموزش عالی از سال ۷۴ رشته زیست شناسی به دو شاخه تبدیل شده است که یکی شاخه زیست شناسی عمومی، علوم گیاهی و علوم جانوری است و دیگری شاخه سلولی و مولکولی است که شامل میکروبیولوژی، بیوشیمی و بیوفیزیک می شود، بنابراین در حال حاضر ۱۱۸ واحد از دروس علوم گیاهی و علوم جانوری مشترک است و تنها ۱۷ واحد آنها متفاوت است.”
همان طور که پیش از این گفتیم در حال حاضر گرایش علوم گیاهی تنها در ۱۷ واحد با گرایش علوم جانوری تفاوت دارد که این ۱۷ واحد در هر دانشگاه با توجه به تخصص اساتید و امکانات آن دانشگاه متفاوت می باشد.


معرفی رشته زیست شناسی – گرایش علوم جانوری
هدف:
هدف این شاخه به وجود آوردن زمینه های مساعد برای شناخت علوم جانوری، برقراری ارتباط صحیح آن با سایر علوم و در نتیجه تربیت کارشناسانی است که قابلیت درک و حل مسائل بنیادی علوم جانوری را داشته و به جنبه های کاربردی آن آشنا باشند. داوطلبان ورود به این شاخه باید در دروس زیست شناسی، فیزیک، شیمی و ریاضی دبیرستان قوی باشند. اهمیت این شاخه با توجه به نیاز علوم پزشکی، بخشهای تحقیقاتی و آموزشی و موزه ها و باغهای وحش به کارشناس و محقق در شاخه علوم جانوری به خوبی مشخص می شود. جانورشناسی، حشره شناسی و زیست شناسی مولکولی، فیزیولوژی جانوری و … از جمله دروس تخصصی این شاخه می باشند.
اگر جانوران را نشناسیم، نمی توانیم پی به ارزش و اهمیتشان ببریم. همین عدم شناخت است که باعث می شود برای حفظ آنها اهمیتی قائل نباشیم و صرفاً برای کام جویی به شکار یا حفظ آنها مبادرت ورزیم.
هدف اصلی این رشته شناخت دقیق و دقیق تر جانوران و مسائل مربوط به آنان است.
ماهیت:
اهمیت شناخت جانوران و خواص آنها را بهتر است با یک مثال روشن کنیم. امروزه، استفاده از مواد شیمیایی برای کنترل آفات راه درستی نیست. چون این مواد تعادل اکولوژی محیط زیست را برهم می رنند. در حالی که با شناخت گونه های حشرات شکارچی می توان بسیاری از آفات مثل حشرات مضر را از بین برد. در این میان می توان به کفش دوزک ها اشاره کرد که امروزه کاربرد بسیاری در اقتصاد کشاورزی آمریکا دارند و یا مگس های مفید که از شته ها تغذیه می کنند. پس علوم جانوری و شناخت جانوران از ابعاد مختلف دارای فوایدی است که شناخت جنبه های سلامت زندگانی و صرفه جویی اقتصادی او بعد بسیار ساده آن می باشد.
گرایش های مقطع لیسانس:
علوم جانوری خود یکی از گرایش های رشته زیست شناسی است. اما این گرایش سه بخش اصلی دارد: ۱- جانورشناسی یا بیوسیستماتیک ۲- فیزیولوژی جانوری اعم از حیوانی و انسانی ۳- بافت شناسی و جنین شناسی جانوری
بسیاری از گرایش های زیست شناسی وابسته به علوم جانوری هستند. برای مثال یک محقق علوم سلولی و مولکولی تا با یک جانور و وضعیت زیستی آن آشنا نباشد نمی تواند روی سلول آن کار کند.
آینده شغلی، بازار کار، درآمد:
مراکز علمی و پژوهشی که به طور مستقیم نیازمند کار و فعالیت کارشناسان زیست شناسی است عبارتند از: آزمایشگاههای زیست شناسی در دانشگاهها و موسسات تحقیقاتی و تدریس علوم زیستی در مدارس، وزارتخانه و موسسات دیگری در زمینه های و …
کشاورزی- باغبانی، منابع طبیعی، جنگلها و مراتع، محیط زیست، فضای سبز، بخشهای تحقیقات کشاورزی، اصلاح نباتات، پرورش گیاهان زینتی، بررسی و شناخت جوامع گیاهی و گیاهان دارویی و صنعتی، باغهای گیاه شناسی و … همچنین فارغ التحصیلان رشته ها و گرایشهای علوم جانوری و زیست شناسی عمومی و میکروبیولوژی و ژنتیک می توانند در موسسات دولتی و غیردولتی از قبیل: شیلات، محیط زیست، شناخت و بررسی فونها (جانوران کشور و منطقه) آزمایشگاهها و مراکز خون شناسی، بافت شناسی، میکروب شناسی، انگل شناسی، موزه های تاریخ طبیعی و … فعالیت کنند.
جانوران از دیرباز معلم انسان بوده اند و انسان در کلاس آنها مبارزه، شنا، پرواز، و بطور کلی استفاده از مواهب طبیعت را فراگرفته است. به همین دلیل بسیاری از محققان و دانشمندان، شاگردان این کلاس جذاب هستند و حتی علم “بیونیک”، آموزش علمی درسهای همین کلاس می باشد. علمی که به بررسی موجودات زنده می پرازد تا بتوانند با کشف رازهای زندگی آنها به پیشبرد تکنولوژی کمک کند.
برای مثال پژوهشگران این علم با مطالعه بر روی پشه می خواهند پارازیت هایی را که باعث اختلال دستگاههای مخابراتی می شود، از میان بردارند چون پشه با ارتعاش بالهای خود وزوزی به راه می اندازد که این صدا از هرگونه پارازیت اعم از غرش رعد و یا زوزه سوت های کارخانه های صنعتی عبور کرده و به پشه ای دیگر در ۵۰ متری او می رسد.
این علم مهم و روزآمد که کمتر از ۴۰ سال از عمرش می گذرد، ارتباطی تنگاتنگ با علوم جانوری دارد و بسیاری از محققان علوم جانوری در آزمایشگاههای همین علم مشغول تحقیق و مطالعه بر روی جانوران هستند.
البته فرصت های شغلی متخصصان علوم جانوری محدود به آزمایشگاههای بیونیک نمی شود بلکه در کشورهای صنعتی و پیشرفته، علوم جانوری مثل سایر علوم پایه از اهمیت و ارزی بسیاری برخوردار است و متخصصان آن می توانند در مشاغل مختلفی مثل شناسایی گونه های مختلف جانوری، گسترش دادن موزه ها، رهبری تورهای تخصصی و مراقبت از نمونه ها و سوژه های زنده فعالت بکنند.
اما فارغ التحصیلان این گرایش چه فرصت های شغلی ای در ایران دارند؟
دکتر ساری در این زمینه می گوید:
“هر چند که تعداد قابل توجهی از فارغ التحصیلان علوم جانوری جذب بازار کار نمی شوند اما بهترین دانشجویان همیشه موفق بوده و هستند. چنین افرادی پس از فارغ التحصیلی گاهی برای کارهای تحقیقاتی یا اداره آزمایشگاهها جذب دانشگاهها می شوند و یا در سازمان حفاظت از محیط زیست و سازمانهای مربوط به فعالیت می پردازند. چون سازمان محیط زیست برای بررسی اکوسیستم ها به محققان زیست شناسی از جمله علوم جانوری نیاز دارد. همچنین بعضی از فارغ التحصیلان این رشته وارد سیستم پزشکی شده و در زمینه های خون شناسی یا انگل شناسی فعالیت می کنند.
دکتر پاشایی نیز با انتقاد از فرصت های شغلی محدود فارغ التحصیلان این گرایش می گوید:
“چون علوم جانوری در کشور ما ناشناخته است، فرصت های شغلی فارغ التحصیلان آن نیز محدود می باشد. برای مثال شاخه موزه داری در علوم جانوری که به حفظ نمونه های قدیمی می پردازد، یکی از شغل های مهم و پردرآمد دنیا است که مسوولیت آن را متخصصان علوم جانوری برعهده دارند. اما متاسفانه این وظیفه در کشور ما به افرادی سپرده می شود که تخصص لازم را نداشته و به همین دلیل تعدادی از موزه ها در شرایط مناسبی قرار ندارند.
ظرفیت پذیرش کل و گرایش مختلف:
توانایی های جسمی، علمی، روانی و … مورد نیاز و قابل توصیه
الف) توانایی علمی: “تعداد انگشت شماری از کتابهای رشته علوم جانوری به زبان فارسی است. این در حالی است که کتابهای مورد نظر نیز قدیمی هستند و نمی توان به یاری آنها از تحقیقات و مطالعات جدید باخبر شد. به همین دلیل دانشجوی علوم جانوری لازم است که با زبان انگلیسی آشنا باشد. همچنین دانشجوی علاقه مند به جانورشناسی باید در ریاضی و بخصوص آمار توانمند باشد.
آشنایی با دروس زیست شناسی، فیزیک، شیمی و ریاضی در سطح دبیرستان بصورت نسبتاً قوی جزو توانایی های مطلوب داوطلبان این رشته می باشد.
ب) توانایی جسمی:
ج) علاقمندیها: برای موفقیت در تمام رشته های دانشگاهی باید صبر و حوصله داشت. اما در بعضی از رشته ها این نیاز بیشتر احسای می شود چرا که دانشجو باید وقت زیادی را صرف تحقیق و آزمایش کند تا در مطالعاتش به نتیجه برسد. گرایش علوم جانوری نیز از جمله همین رشته ها است. دانشجویان این رشته باید به گردش در طبیعت علاقه مند باشند چون اطلاعاتی که با حضور در محیط طبیعی زندگی جانور می توانند به دست بیاورند در هیچ کتابی پیدا نخواهند کرد.
د) توانایی مالی: “در کشور ما دز زمینه علوم جانوری فعالیت های تحقیقاتی زیادی انجام نگرفته است. به همین دلیل دانشجویان علاقه مند به فعالیت های تحقیقاتی می توانند در این رشته حضوری فعال داشته باشند تا جایی که گاه یک دانشجوی کارشناسی این رشته طی مدت تحصیل خود یک یا دو گونه جدید از جانوران را شناسایی می کند.
نکات تکمیلی:
اکثر واحدهای درسی سه گرایش علوم گیاهی، علوم جانوری و زیست دریا یکسان است و فقط ۱۷ واحد این سه گرایش با یکدیگر تفاوت دارد و در واقع دانشجو تنها با مطالعه ۱۷ واحد تخصصی، کارشناس علوم گیاهی، علوم جانوری و یا زیست دریا می شود.
دکتر پاشایی در این باره می گوید: در خارج از ایران رشته های زیست شناسی از آغاز تفکیک شده هستند و به جز درسهای عمومی و پایه مثل شیمی و یا ریاضی مابقی درسهایشان تخصصی می باشد. چون تعداد قابل توجهی از دروس گرایشهای فوق با یکدیگر فرق دارد. برای مثال دیرین شناسی، فیزیولوژی و ژنتیک در علوم گیاهی با علوم جانوری تا حدودی فرق دارد چون ما جانوران را به دو شاخه عمده مهره داران و بی مهره ها تقسیم می کنیم که می توانند سطحی گسترده از یک سلولی ها تا انسان را در بر بگیرند در حالی که در گیاه شناسی چنین تقسیمی معنی نمی دهد و یا در بحش جنین شناسی، گیاهان دوره تکوین ندارند در حالی که این مرحله در جانوران، مرحله مهمی است.
از سوی دیگر وقتی دانشجویی گرایش علوم جانوری را انتخاب کرد امکان دارد علاقه ای به دروس علوم گیاهی، علوم جانوری و زیست دریا یکسان است و فقط ۱۷ واحد این سه گرایش با یکدیگر تفاوت دارد و در واقع دانشجو تنها با مطالعه ۱۷ واحد تخصصی، کارشناس علوم گیاهی، علوم جانوری و یا زیست دریا می شود.
دکتر پاشایی در این باره می گوید: در خارج از ایران رشته های زیست شناسی از آغاز تفکیک شده هستند و به جز درسهای عمومی و پایه مثل شیمی و یا ریاضی مابقی درسهایشان تخصصی می باشد. چون تعداد قابل توجهی از دروس گرایشهای فوق با یکدیگر فرق دارد. برای مثال دیرین شناسی، فیزیولوژی و ژنتیک در علوم گیاهی با علوم جانوری تا حدودی فرق دارد چون ما جانوران را به دو شاخه عمده مهره داران و بی مهره ها تقسیم می کنیم که می توانند سطحی گسترده از یک سلولی ها تا انسان را در بر بگیرند در حالی که در گیاه شناسی چنین تقسیمی معنی نمی دهد و یا در بخش جنین شناسی، گیاهان دوره تکوین ندارند در حالی که این مرحله در جانوران، مرحله مهمی است.
از سوی دیگر وقتی دانشجویی گرایش علوم جانوری را انتخاب کرد امکان دارد علاقه ای به دروس علوم گیاهی نداشته باشد و به اجبار سر کلاسهای دروس تخصصی علوم گیاهی بنشیند که البته عکس چنین قضیه ای نیز ممکن است و در هر دو صورت باعث می شود که مقداری از انرژی و وقت دانشجو تلف شده و استاد نیز نتواند کلاس مفید و فعالی داشته باشد.
یکی دیگر از اساتید دانشگاه در همین زمینه می گوید:
“هدف از گسترش دروس عمومی و محدود کردن دروس اختصاصی در گرایشهای مختلف زیست شناسی، زیاد کردن فرصت های شغلی برای فارغ التحصیلان کارشناسی زیست شناسی بوده است. یعنی فارغ التحصیلان بتوانند علاوه بر مراکز و سازمانهای اختصاصی مربوط به گرایش خود در آموزش و پرورش نیز استخدام شوند اما این طرح بازدهی خوبی نداشت چون از یک سو ظرفیت استخدام آموزش و پرورش کاهش یافته و از سوی دیگر تعداد فارغ التحصیل رشته زیست شناسی در گرایشهای مختلف بخصوص گرایش زیست شناسی عمومی افزایش یافته است و در نتیجه فارغ التحصیلان نمی توانند براحتی جذب آموزش و پرورش شوند و به دلیل این که از معلومات تخصصی خوبی نیز برخوردار نیستند، نمی توانند در سازمانها و مراکز تخصصی مربوط به گرایش خود مشغول به کار گردند.


معرفی رشته زیست شناسی – گرایش زیست دریا
هدف:
گرایش زیست دریا به بررسی و مطالعه خواص محیط آبی، بیولوژی آبزیان و فعالیت های آبزی پروری می پردازد. یعنی برخلاف دو گرایش علوم جانوری و علوم گیاهی که در آنها بیشتر موجودات خشکی زی مطالعه می شوند این گرایش جانوران و گیاهان آبزی را بررسی و مطالعه می کند.
گرایش زیست دریا علاوه بر بررسی فیزیولوژی آبزیان به مطالعه اکولوژی دریا یعنی بررسی آلودگی آب دریا و تاثیر آن بر محیط دریا می پردازد.
ماهیت:
“دنیای زیر آبها دنیای بسیار اعجاب آور و شگفت انگیزی است. دنیایی که در آن بزرگترین جانور کره زمین یعنی نهنگ زندگی می کند. موجودی که گاه تا ۱۵ تن وزن و ۲۷ متر طول دارد. همچنین خطرناکترین، باهوشترین، زیباترین و بی آزارترین جانوران کره زمین در همین محیط پررمز و راز حضور دارند.”
گرایش های مقطع لیسانس:
این گرایش، خود یکی از ۵ گرایش رشته زیست شناسی است.
آینده شغلی، بازار کار، درآمد:
“اگر دانشجوی زیست دریا بخواهد شغلی در ارتباط با رشته تحصیلش پیدا کند، باید توجه داشته باشد که فرصت های شغلی این گرایش بیشتر در نواحی ساحلی کشور مثل استان گیلان، مازندران و خلیج فارس وجود دارد.
علی رغم این که مراکز پزشکی معتقدند مصرف آبزیان نسبت به سایر مواد پروتئینی از مزیت های فراوانی برخوردار است و حتی آن را “غذای سلامتی” می نامند، اما این مواد در کشور ما مورد استقبال قرار نگرفته است. چرا که از یک سو مردم به درستی مواد غذایی دریایی را نمی شناسند و از سوی دیگر این دسته از مواد غذایی گران می باشند.
در این میان فارغ التحصیلان گرایش زیست دریا با فعا